Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру, тіл саясаты, ғылым, ғылым саласындағы сапаны қамтамасыз ету, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру, ғылымды, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беруді цифрландыру саласында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган саналады.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің мынадай ведомстволары бар:
1) Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім комитеті;
2) Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті;
3) Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым комитеті;
4) Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Тіл саясаты комитеті.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі «Мемлекеттік органның ғылым және жоғары білім саласындағы ашықтығы» тақырыбына сауалнама өткізілетінін хабарлайды. Аталған сауалнама https://dialog.egov.kz/surveycontroller/index#/view?id=7045 сілтемесі бойынша қолжетімді. Қатысуларыңызды сұраймыз.
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі «Халықтың жаңа жиынтықтарға деген қажеттіліктерін анықтау және ашық деректерді пайдалану» тақырыбына интернет-конференцияны өткізетінін хабарлайды. Аталған интернет-конференция https://dialog.egov.kz/conference/5877 сілтемесі бойынша қолжетімді. Осы интернет-конференцияға қатысуларыңызды сұраймыз. Біз сіздің ұсыныстарыңызды күтеміз.
ҒЖБМ Орталық Азияның климаттық шешімдерін қалыптастыруда ғылым мен инновациялардың рөлі бойынша стратегиялық сессия өткізеді Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Өңірлік экологиялық саммит аясында «Аймақтық климаттық шешімдерді қалыптастыруда академиялық және ғылыми қауымдастықтың рөлі» тақырыбында сессия өткізеді. Сессия Орталық Азияның тұрақты дамуын және климаттық тұрақтылығын қамтамасыз етуде ғылымның, инновациялардың және оның ішінде жасанды интеллект сияқты алдыңғы қатардағы технологиялардың рөлін талқылау үшін маңызды орын болады. Жаһандық климаттық сын-қатерлердің күшеюі, технологиялық бәсекелестіктің өсуі, «жасыл» және цифрлық экономикаға өту кезеңінде жүйелік трансформациялардың қозғаушы күші, болжау құралы және стратегиялық шешімдерді қабылдау негізі ретінде ғылым жаңа маңызға ие болады. Сессия аясында: ✔ жасанды интеллект пен үлкен деректерді климаттық модельдеу және табиғи ресурстарды басқаруда қолдануға; ✔ климаттық және экологиялық технологияларды дамытуға (climate tech, clean tech); ✔ аймақтық инновациялық экожүйелер мен ғылыми платформаларды қалыптастыруға; ✔ ғылым, бизнес және мемлекеттің интеграциясы шешімдерін жылдам енгізуді жеделдетуге; ✔ адам капиталын дамыту және жаңа буын мамандарын даярлауға ерекше назар аударылады. Ғылыми қауымдастықтың дамудың ұзақ мерзімді сценарийлерін қалыптастырудағы және аймақтардың климаттық тәуекелдерге төзімділігін арттырудағы рөлін талқылау жеке бағыт болады, оның ішінде су қауіпсіздігі, экожүйелердің деградациясы және трансшекаралық ресурстарды басқару мәселелері де қарастырылады. Іс-шараға халықаралық ұйымдардың жетекшілері, ғылыми орталықтар мен университеттердің өкілдері қатысады, оның ішінде COMSTECH, ХҒТО, Қазақстан және Орталық Азия университеттері мен Еуропалық зерттеу институттары бар. Сессия ғылыми ынтымақтастықтың жаңа форматтарын қалыптастыруға, инновациялық жобаларды дамытуға және ғылымды, технологияларды және саясатты интеграциялауға бағытталған бастамаларды іске қосуға, сондай-ақ Орталық Азия өңірлік климаттық орталығын құруға арналған серпіліс болады деп күтілуде.
АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ТҰРҒЫНДАРЫМЕН КЕЗДЕСУ 2026 жылғы 17 сәуір сағат 15:00-де ҚР Ғылым және жоғары білім вице-министрі Динара Ринатқызы Щеглованың ғылым және жоғары білім саласын дамыту мәселелері бойынша Алматы қаласының тұрғындарымен кездесуі өтеді. Кездесу Алматы қаласы, Достық көшесі 13 көшесі, Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, бас корпус мекенжайы бойынша өтеді. Кездесу өткізілгеннен кейін азаматтарды жеке мәселелері бойынша қабылдау ұйымдастырылады. Жеке қабылдауға жазылу 8 (7172) 74-19-42 нөмірі бойынша жүргізіледі. Ғылым және жоғары білім саласындағы өтініштерді [email protected] электронды поштасына жіберулеріңізді сұраймыз.
Алматыда «Study in Azerbaijan» білім көрмесі өтеді 7-8 сәуір күндері Алматы қаласында әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті базасында «Study in Azerbaijan» білім көрмесі өтеді. Іс-шараға Әзербайжанның жетекші жоғары оқу орындары қатысып, білім беру бағдарламаларының кең ауқымын, шәкіртақы мүмкіндіктерін таныстырады, сондай-ақ келушілерді елдегі студенттік өмірдің ерекшеліктерімен таныстырады. Көрме білім беру саласындағы ынтымақтастықты кеңейтуге және студенттер мен жас мамандарды шетелде сапалы білім алу мүмкіндіктері туралы ақпараттандыруға бағытталған. Тіркелу сілтемесі: https://studyinazerbaijan.aidaform.com/student-registration-form Әлеуметтік желідегі парақшалар: Facebook: https://www.facebook.com/StudyinAzerbaijan.edu.az Instagram: https://www.instagram.com/studyinaze
Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі «Қазақстан Республикасында жоғары білімді және ғылымды дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасын іске асыру туралы» тақырыбына интернет-конференцияны өткізетінін хабарлайды. https://dialog.egov.kz/conference/5811 сілтеме бойынша аталған интернет-конференция қолжетімді. Осы интернет-конференцияға қатысуларыңызды сұраймыз. Біз сіздің ұсыныстарыңызды күтеміз.
«Болашақ» бағдарламасы аясында конкурстық іріктеуге қатысу үшін жас шектеулері бар ма?
«Болашақ» бағдарламасы аясында конкурстық іріктеуге қатысу үшін жас шектеулері бар. Құжаттарды тапсыру сәтінде үміткердің жасы заңнамада белгіленген жалпы зейнеткерлік жас шегінен аспауы тиіс.
«Болашақ» бағдарламасы аясында тағылымдамадан өткеннен кейін еңбек өтеу қай жерде жүзеге асырылуы қажет?
«Болашақ» бағдарламасы аясында тағылымдамадан өткен түлектер міндетті еңбек қызметін жұмыс берушінің өтініміне сәйкес оларды жіберген ұйымдарда, сондай-ақ жұмыс берушінің Қазақстан Республикасының аумағындағы филиалдарында, өкілдіктерінде не жұмыс берушінің келісімі болса, Қазақстан Республикасының аумағындағы өзге де ұйымдарда «Болашақ» бағдарламасы шеңберінде алған мамандығы бойынша кемінде үш жыл мерзімге жүзеге асыруы тиіс.
Стипендиаттың және оның отбасы мүшелерінде кепіл ретінде жылжымайтын мүлкі болмаған жағдайда не істеуге болады?
Егер Стипендиаттың және оның отбасы мүшелерінің (ата-анасының, жұбайының/зайыбының, балаларының) кепіл ретінде ұсынатын жылжымайтын мүлкі болмаса, Стипендиат Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылатын, жасы 50 (елу) жасқа дейінгі және соңғы 12 (он екі) күнтізбелік ай ішінде тұрақты табысы бар 5 (бес) кепілгер ұсына алады. «Болашақ» бағдарламасы алдында міндеттемелері бар Стипендиат кепілгер бола алмайды.
«Болашақ» стипендиясы бойынша конкурсқа өтініш пен құжаттарды қарау қанша уақытты алады?
Мемлекеттік қызмет көрсету кезінде құжаттарды қарау және қабылдау немесе «Болашақ» стипендиясы конкурсына қатысуға құжаттарды қабылдаудан бас тарту мерзімі 2 жұмыс күнін құрайды.
«Мемлекеттік қызметшілер» санатындағы «Болашақ» бағдарламасының стипендиаттары тілдік курстардан шетелде өте ала ма?
«Мемлекеттік қызметшілер» санаты (магистратура) бойынша «Болашақ» халықаралық стипендиясының иегерлеріне арналған тілдік курстар тек Қазақстан Республикасының аумағында және 12 айдан аспайтын мерзімде өткізіледі.
Жоғары және жоғары оқу орнындағы білім беру саласындағы білім беру қызметіне лицензия және(немесе) лицензияға қосымшаны алу үшін қандай талаптар қойылады?
Жоғары білім беру ұйымы «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Қазақстан Республикасының заңына сәйкес лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны алған кезден бастап білім беру қызметімен айналысу құқығы туындайды. Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің білім беру бағдарламаларын іске асыратын заңды тұлғалардың білім беру саласында қызметін лицензиялау кадрларды даярлау бағыттары («Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар кадрларды даярлау бағыттарының сыныптауышын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 13 қазандағы № 569 бұйрығы негізінде) мен оқыту нысандары (күндізгі, онлайн-оқыту, экстернат) бойынша жүзеге асырылады. Лицензияны және (немесе) лицензияға қосымшаны беру мерзімі – берілген күннен бес жылды құрайды. Жоғары және жоғары оқудан кейінгі білім беру саласындағы білім беру қызметін жүзеге асыруға лицензия беру мемлекеттік қызмет түрі болып табылады, оның рәсімі Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2022 жылғы 29 қарашадағы №164 бұйрығымен бекітілген «Жоғары және жоғары оқудан кейінгі білім беру саласындағы білім беру қызметін жүзеге асыруға лицензия беру» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларымен реттеледі https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2400033892 . Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру қызметімен айналысуға лицензия беру мемлекеттік көрсетілетін қызмет түріне жатады және Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 5 қаңтардағы № 4 бұйрығымен (бұдан әрі – Біліктілік талаптары) бекітілген Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптары және оларға сәйкестікті растайтын құжаттардың тізбесіне сәйкестігі негізгі шарт болып табылады. Өтініш беру алдында білім беру бағдарламаларын ғылым және жоғары білім саласындағы уәкілетті органның білім беру бағдарламаларының тізілімінде тіркеуді қамтамасыз ету қажет, операторы – «Жоғары білімді дамыту ұлттық орталығы» ШЖҚ РМК. Әрі қарай, әрбір біліктілік талабының тармағы бойынша (материалдық-техникалық жабдықталу (оқу корпустары, зертханалық үй-жайлар, оқу-техникалық құралдар, лицензиялық бағдарламалық қамтамасыз ету және т.б.), профессор-оқытушы құрамымен қамтамасыз етілуі, ғылыми әлеует және басқалары) растау құжаттарының болуы қажет. Осылайша, жоғары білім беру қызметімен айналысуға лицензия беру жайлы www.egov.kz «электрондық үкімет» веб-порталы, www.elicense.kz ақпараттық жүйесі арқылы электрондық түрде ғана өтініш және біліктілік талаптарына сәйкестікті растайтын құжаттар келіп түскен жағдайда, отыз жұмыс күні ішінде қарастырылады.
2022 жылмен салыстырғанда елдегі ғалымдар саны шамамен 6 мың адамға артып, 28 374 адамға жетті. Жас зерттеушілердің үлесі 48%-ды құрайды, ғылыми ұйымдар қызметкерлерінің жалақысы 18%-ға өсті, 792 жас ғалым тұрғын үймен қамтамасыз етілді. Қазіргі уақытта 2 536 ғылыми жоба іске асырылады, оның ішінде 890 жоба жас ғалымдардың қатысуымен жүзеге асырылып жатыр. Сонымен қатар 277 коммерцияландыру жобасы орындалады. 1 283 ғалым шетелдік ғылыми тағылымдамадан өтті.
QS Insights Magazine журналында жарияланған «Kazakhstan’s Higher Education: Building Central Asia’s Leading Academic Ecosystem»атты жаңа мақалада Қазақстанның жоғары білім беру жүйесінің негізгі жетістіктері мен оның халықаралық деңгейдегі беделінің артып келе жатқаны атап өтілді. QS World University Rankings 2027 рейтингіне Қазақстанның 18 жоғары оқу орны енді. Бұл – Орталық Азияның қалған барлық елдерінің көрсеткішінен жоғары. Осылайша, Қазақстан Азиядағы жоғары білім беру жүйелері ең көп ұсынылған 11 елдің қатарына кірді. QS Asia University Rankings 2026 рейтингіне Қазақстанның 44 университеті, ал QS World University Rankings by Subject 2026 пәндік рейтингіне 13 жоғары оқу орны енді. Бұл білім беру сапасы мен ғылыми зерттеулер деңгейінің тұрақты өсіп келе жатқанын көрсетеді. QS Sustainability Rankings 2026 рейтингіне Қазақстанның 23 университеті енгізілді. Ал 2023 жылы еліміздің бірде-бір жоғары оқу орны бұл рейтингте болмаған еді. Қазақстан жоғары білімнің интернационалдануын жүйелі түрде дамытып келеді: университеттер шетелдік оқытушылар мен студенттерді көбірек тартып, халықаралық серіктестікті кеңейтіп, ағылшын тіліндегі білім беру бағдарламаларының санын арттырып келеді. QS Best Student Cities 2027 рейтингінде Алматы мен Астана әлемнің үздік студенттік қалалары қатарынан көрінді. Алматы 78-орынды, Астана 119-орынды иеленді. Сонымен қатар елорда оқу мен өмір сүру құнының қолжетімділігі бойынша әлемдегі ең қолжетімді студенттік 10 қаланың қатарына енді. Мақала авторлары Қазақстанның жетістіктері жоғары білім сапасын арттыруға, ғылымды дамытуға, академиялық ұтқырлықты және халықаралық ынтымақтастықты кеңейтуге бағытталған жүйелі мемлекеттік саясаттың нәтижесі екенін атап өтеді. Келесі кезеңнің басты міндеттері – ғылыми-зерттеу әлеуетін күшейту, шетелдік студенттердің географиясын кеңейту және білімге негізделген экономика үшін бәсекеге қабілетті кадрлар даярлау. Толығырақ – QS Insights Magazine журналындағы мақалада https://magazine.qs.com/qs-insights-magazine-43/kazakhstans-higher-education-building-central-asias-leading-academic-ecosystemuniversities-as-ecosystem-actors-in-a-transformation-already-underway
«Жоғары білім берудің бірыңғай платформасы» цифрлық деректер қоры – бұл Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі әзірлеген цифрлық база, ол еліміздің жоғары білім беру жүйесіне қатысты мәліметтерді біріктіреді. Платформа жоғары оқу орындары, білім беру бағдарламалары, профессор-оқытушылар құрамы, студенттер контингенті, ғылыми-зерттеу қызметі және басқа да негізгі көрсеткіштер бойынша жан-жақты ақпарат ұсынады. Платформаға келесі сілтеме арқылы өтуге болады: https://epvo.kz.
Қазақстан ТМД мен Орталық Азия елдері арасында сенімді түрде көш бастап тұр. 2023 жылғы көрсеткіштерге негізделген 2025 жылғы баяндама деректері бойынша Қазақстан 193 ел мен аумақ арасында 60-орында тұр. ҚР Адамның даму индексі (HDI) 0,837-ні құрады, бұл адам дамуының өте жоғары деңгейіне сәйкес келеді. ТМД мен Орталық Азия елдері арасында бұл – ең үздік нәтиже. Қазақстанда күтілетін білім алу ұзақтығы 14 жылды, ал білім алудың орташа ұзақтығы 12,5 жылды құрады.Айта кету керек: қазақстандық білім беру саласы түрлі әлемдік рейтингтерде расымен де мықты позицияларды көрсетіп келеді. Мысалы, жақында шыққан QS Best Student Cities 2027 деректеріне сай қос елордамыз – Алматы мен Астана өз позицияларын жақсартып, рейтингте тиісінше 78-орынды (+13) және 119-орынды (+8) иеленді. Бұл ҚР-ның студенттік қалалардың тартымдылығы бойынша Орталық Азиядағы көшбасшылығын тағы бір мәрте дәлелдеді.Негізгі артықшылықтар ретінде мықты университеттер мен жоғары білімнің қолжетімділігі атап өтілді. Толығырақ: https://ranking.kz/kz/sholu/world-kz/kazakstan-adam-damuynyn-dengeyi-boyynsha-tmd-men-oa-elderi-arasynda-kosh-bastap-elemdegi-uzdikter-kataryna-endi.html
