Білім беру гранттарын алу конкурсында балдар тең болған кезде кім басым құқыққа ие болады?
«Бакалавр» немесе «магистр» дәрежелері берілетін жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуға ақы төлеу үшін білім беру грантын беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің м.а. 2023 жылғы 25 тамыздағы № 443 бұйрығына сәйкес https://adilet.zan.kz/kaz/docs/V2300033345 гранттарды тағайындау Ұлттық бірыңғай тестілеу (бұдан әрі – ҰБТ) сертификаттарының балдарына сәйкес нақты білім беру бағдарламаларының топтары (бұдан әрі – БББТ) бойынша конкурстық негізде жүзеге асырылады. Білім беру гранттарын алу конкурсын өткізу кезінде, сондай-ақ жоғары білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша білім алушылар құрамына қабылдау кезінде балдар тең болған жағдайда, мынадай кезектілік бойынша басым құқық беріледі:
1) «Алтын белгі» белгісімен марапатталған адамдар;
2) Отаншылдығы мен белсенді азаматтық позициясы үшін ерекшелік белгісімен марапатталған адамдар;
3) біліктілігін растаған және мамандығы бойынша кемінде бір жыл жұмыс өтілі бар, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының білім туралы құжаттары бар адамдар;
4) Оқу-ағарту министрлігі белгілейтін тізбеге сәйкес соңғы үш жылдағы жалпы білім беретін пәндер бойынша халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарының (ғылыми жарыстардың) (I, II және III дәрежелі дипломдармен марапатталған), орындаушылардың халықаралық және республикалық конкурстарының және спорттық жарыстардың (I, II және III дәрежелі дипломдармен марапатталған) жеңімпаздары (Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2011 жылғы 7 желтоқсандағы № 514 бұйрығы), сондай-ақ Заңның 26-бабы 3-тармағының екінші бөлігінде көрсетілген адамдарды қоспағанда, таңдаған мамандығы олимпиада, конкурс немесе спорттық жарыс пәніне сәйкес келген жағдайда ағымдағы оқу жылындағы жалпы білім беретін пәндер бойынша президенттік, республикалық олимпиадалар мен ғылыми жобалар конкурстарының жеңімпаздары (I, II және III дәрежелі дипломдармен марапатталған);
5) жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығысыз қалған балалар, сондай-ақ кәмелетке толғанға дейін ата-анасынан айырылған немесе ата-анасының қамқорлығысыз қалған жастар қатарындағы Қазақстан Республикасының азаматтары, бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдар, басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлері, жеңілдіктері бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагерлер, бала кезінен мүгедектігі бар адамдар, медициналық қорытындыға сәйкес тиісті білім беру ұйымдарында оқуға қарсы көрсететін көрсетілімдері жоқ мүгедектігі бар балалар және үздік білім туралы құжаттары (куәліктері, аттестаттары, дипломдары) бар адамдар.
«Алтын белгі» белгісінің немесе олимпиада жүлдегері мәртебесінің болуы Ұлттық бірыңғай тестілеу (бұдан әрі – ҰБТ) балдарын алмастырмайтынын, ал тестілеу нәтижелері бірдей үміткерлер арасында білім беру грантын бөлу кезінде анықтаушы фактор болып табылатынын атап өткен жөн.
Мысал:
2026 жылы «В049 Құқық» білім беру бағдарламалары тобы бойынша бөлінген гранттардың соңғы орнына ҰБТ нәтижесі бойынша 118 балл жинаған екі талапкер үміткер болды. Талапкердің бірі «Алтын белгі» иегері (немесе республикалық олимпиада жүлдегері) болса, екіншісінде әдеттегі аттестат болған. Конкурс нәтижесінде грант «Алтын белгі» иегеріне берілді. Мұндай нәтиже неліктен тіркелді?
Бұл нәтиже конкурс қатысушыларының балдары тең болған кезде Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген басым құқықты жүзеге асыруға байланысты.