Шығыс Қазақстан облысында жоғары сынып оқушылары үшін «Вейптер мен никотин: әдемі қаптаманың артында не бар?» тақырыбында профилактикалық сабақтар өтті. Ұйымдастырушы — ШҚО білім басқармасының «Örken» ақпараттандыру және білімді дамыту өңірлік ғылыми-әдістемелік орталығы» КММ. Сабақтар қазақ және орыс тілдерінде сұхбат форматында өтіп, мазмұны шамамен бірдей болды, бұл облыс оқушыларының кең ауқымын қамтуға мүмкіндік берді.
Спикер — «Шығыс» профилактикалық медицина орталығының (СӨС) маманы Джембаева Армангуль Максутовна. Әңгіме барысында ол вейп тақырыбының бүгінде ерекше өзекті екенін атап өтті: ұлттық зерттеулердің деректері бойынша жасөспірімдер арасында электрондық сигареттер мен энергетиктерді тұтыну бірінші орында тұр. Вейптердің тартымдылығын сарапшы олардың гаджетке ұқсастығымен, жарқын дизайнымен және дәмдердің алуан түрлілігімен түсіндірді — ДДҰ шамамен 16 мың түрлі хош иістендіргішті тіркеген. Көптеген оқушылар зиянсыз бу жұтады деп қателеседі, алайда шын мәнінде аэрозоль құрамында никотин, глицерин және тыныс алу, жүрек-қан тамырлары және жүйке жүйесіне кері әсер ететін химиялық қосылыстар бар.
Жасөспірімдік кезеңде тәуелділіктің қалыптасу қаупіне ерекше назар аударылды. Никотин организммен марапат ретінде қабылданып, тез тұрақты әдетке айналады. Спикер вейптердің кәдімгі сигареттерден қауіпсіз екені туралы мифті жоққа шығарды: электрондық сигарет сұйықтығындағы никотин мөлшері тіпті жоғары болуы мүмкін, ал ароматизаторлар мен майлардың жану өнімдері шырышты қабаттың микроқүйіктерін тудырып, иммунитетті төмендетеді. Сондай-ақ онкологиялық аурулар, атап айтқанда көмей обыры қаупі қозғалды.
Оқушыларға заңнама да еске салынды: 2024 жылғы 20 маусымнан бастап Қазақстанда вейптерді әкелуге, өндіруге және таратуға тыйым салынған, ал кәмелетке толмағандардың оларды тұтынуы заңмен жазаланады. Кездесу соңында спикер практикалық кеңес берді: «бір рет байқап көр» деген ұсынысқа «жоқ, мен қаламаймын және істемеймін» деп нық жауап беру жеткілікті. Сабақтың басты қорытындысы — әдемі қаптама мен жағымды иістің артында денсаулыққа нақты зиян жатыр, сондықтан әрбір жасөспірім өз болашағы туралы ойлауы маңызды.
