Жер учаскесін бөліп төлеп қалай рәсімдеуге болады және қандай шарттармен?
Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 49-бабына сәйкес мемлекеттік меншіктегі жер учаскесі сатып алушының жазбаша өтініші бойынша сатып алу-сату шартын жасасу арқылы он жылға дейінгі мерзімге бөліп төлеп сатылады. Сатып алушы шарт жасалған күннен бастап он жұмыс күні ішінде учаске құнының кемінде бес пайызы мөлшерінде аванс енгізуге тиіс. Кейіннен төлем шартқа қоса тіркелетін және оның ажырамас бөлігі болып табылатын төлемдер кестесіне сәйкес ай сайын енгізіледі. Төлем қолма-қол да, қолма-қол емес жолмен де жүзеге асырылуы мүмкін. Сатып алушы міндеттемелерді мерзімінен бұрын толық немесе iшiнара өтеуге құқылы; iшiнара өтеген кезде төлемдер кестесі қайта бекітіледі. Ай сайынғы төлем кешіктірілген жағдайда сатып алушы төленбеген сатып алу бағасының әрбір кешіктірілген күні үшін 0,1 пайыз мөлшерінде тұрақсыздық айыбын төлейді. Егер сатып алушы қатарынан үш ай, ал ауыл шаруашылығы мақсатындағы учаске үшін қатарынан екі жыл төлемді жүзеге асырмаса, сатушы алынған төлемдер сомасы сатып алу бағасының жартысынан асатын жағдайларды қоспағанда, шартты бұзуға және учаскені қайтаруды талап етуге құқылы. Бөліп төлеп сатылған учаскеге қатысты сатып алу бағасы толық төленгенге дейін мәмілелер жасауға тыйым салынады, кепілге беруді қоспағанда. Кепілге беру сатып алу бағасының кемінде елу пайызы төленген кезде рұқсат етіледі, бұл ретте кепіл нысанасы тек сатып алу бағасы төленген учаске бөлігі ғана болуы мүмкін. Шектеулер шартта және сәйкестендіру құжатында көрсетіледі; сатып алу бағасының төленгенін растайтын құжат оларды алып тастауға негіз болып табылады.
Мысалы, азаматтың сұрағы:«Мемлекеттен жер учаскесін бөліп төлеп сатып алуға бола ма және төлемді кешіктірсем не болады?»
Мысал:Ербол жер учаскесін бөліп төлеп сатып алу-сату шартын жасасты. Он жұмыс күні ішінде ол учаске құнының кемінде бес пайызы мөлшерінде аванс енгізді және әрі қарай кесте бойынша ай сайын төлейді. Төлемді кешіктірген үшін күніне 0,1 пайыз тұрақсыздық айыбы есептеледі, ал толық төленгенге дейін учаскені сатуға болмайды.
Мақсаты: Азаматтар үшін мемлекеттік жер учаскелерін төлем шарттары түсінікті және тараптардың мүдделері қорғалған қолжетімді сатып алу тетігін құру.