Қызылорда облысының қоғамдық даму басқармасы

Бұл бағыттағы негізгі құқықтық негізді «Қазақстан Республикасындағы бұқаралық ақпарат құралдары туралы» 1999 жылғы 23 шілдедегі №451-I Заң және «Қазақстан Республикасындағы ақпаратқа қол жеткізу туралы» 2015 жылғы 16 қарашадағы №401-V Заң құрайды. Жарияланатын материалдар қолданыстағы заңнама талаптарына сай болуы тиіс, яғни жалған ақпаратты, зорлық-зомбылықты насихаттайтын, экстремизмді немесе ұлтаралық араздықты қоздыратын мазмұнға жол берілмейді. Редакциялар өз кезегінде ұсынылған материалдарды заң талаптарына, этикалық нормаларға және редакциялық саясатқа сәйкестігі тұрғысынан қарайды, ақпараттың нақтылығын және дереккөздердің дұрыстығын тексереді. Қажет болған жағдайда редакторлар материалға түзетулер енгізіп, қосымша түсініктемелер сұрауы мүмкін, алайда авторлық құқық сақталып, мақала автордың аты-жөні көрсетіле отырып жарияланады. Материал редакция мақұлдағаннан кейін тиісті бұқаралық ақпарат құралында – газет, журнал, телеарна, радио немесе интернет-басылым бетінде жарық көреді. Мемлекеттік органдар туралы ресми ақпараттар заңға сәйкес міндетті түрде мемлекеттік тілде және қажет болған жағдайда орыс тілінде беріледі.

Қоғамдық кеңес — мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығы мен тиімділігін қамтамасыз ету мақсатында құрылатын консультативтік-кеңесші орган. Оның қызметі «Қоғамдық кеңестер туралы» Қазақстан Республикасының Заңы негізінде реттеледі. Негізгі міндеттері:мемлекеттік органдардың шешімдерін талқылау; бюджеттік бағдарламаларды қарау; халықтың пікірін жеткізу; мемлекеттік орган қызметіне қоғамдық бақылау жүргізу. Қоғамдық кеңеске мүше болу алгоритмі 1-қадам: Хабарландыруды қадағалау Қоғамдық кеңес құрамын қалыптастыру туралы хабарландыру:әкімдіктің ресми сайтында; әлеуметтік желілерде; бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланады. 2-қадам: Құжаттарды дайындау Үміткер келесі құжаттарды ұсынады:өтініш; өмірбаян (резюме); жеке куәлік көшірмесі; келісім (дербес деректерді өңдеуге); ұсыныс хат (бар болса). 3-қадам: Құжаттарды тапсыру Құжаттар:қағаз түрде немесе электронды форматта тапсырылады (кейде eGov.kz арқылы немесе әкімдік поштасына). 4-қадам: Конкурстық іріктеу Арнайы жұмыс тобы немесе комиссия:кандидаттардың құжаттарын қарайды; олардың тәжірибесін, белсенділігін бағалайды; ашық іріктеу жүргізеді. 5-қадам: Құрамды бекіту Іріктеуден өткен үміткерлер:қоғамдық кеңес құрамына енгізіледі; тиісті мемлекеттік органның шешімімен бекітіледі. 6-қадам: Қызметті бастау Мүше ретінде:отырыстарға қатысады; ұсыныстар береді; қоғамдық бақылау жүргізеді. Кімдер мүше бола алады? Қоғамдық кеңес мүшесі болу үшін:ҚР азаматы болуы; 18 жастан асқан болуы; сотталмаған (кей жағдайларда талап етіледі); қоғамда белсенді азамат болуы қажет. Жағдай: Аудандық мәслихат депутаты Жанар қоғамдық кеңес жұмысына қатысып, халық мәселелерін тиімді көтеру үшін кеңес мүшесі болғысы келеді. Толық мысал (алгоритм): Жанар аудан әкімдігінің сайтынан конкурс жарияланғанын көреді Құжаттарын дайындайды (өтініш, өмірбаян, жеке куәлік көшірмесі) Белгіленген мерзімде өтініш береді Комиссия оның тәжірибесі мен қоғамдық белсенділігін қарайды Шешім бойынша Жанар қоғамдық кеңес мүшесі болып сайланады Ол кеңесте халықтың әлеуметтік мәселелерін көтереді Нәтиже: Жанар конкурсқа қатысып, комиссия шешімімен қоғамдық кеңес мүшесі болып бекітілді. Жанар мәслихаттағы қызметімен қатар қоғамдық кеңесте де халық мүддесін қорғайды. Маңызды ескерту Қоғамдық кеңестің құрамы:мемлекеттік орган өкілдері; азаматтық қоғам өкілдері (ҮЕҰ, сарапшылар, белсенділер) арасынан қалыптастырылады. Кеңес мүшелерінің басым бөлігі — қоғам өкілдері болуы тиіс.

Азаматтардың бейбіт жиналыстары жергілікті атқарушы органға берілетін хабарлама немесе келісуді алу туралы өтініш негізінде өткізіледі. Қарау тәртібі Қазақстан Республикасының «Бейбіт жиналыстарды ұйымдастыру және өткізу тәртібі туралы» Заңында (бұдан әрі – Заң) белгіленген бейбіт жиналыс нысанына байланысты анықталады. Митинг, пикет және жиналыс өткізу үшін — хабарлама беріледі. Шеру мен демонстрация өткізу үшін — келісуді алу туралы өтініш беріледі. Хабарлама немесе өтініш е-Otinish жүйесі арқылы өтініш берушінің электрондық цифрлық қолтаңбасымен электронды түрде немесе жергілікті атқарушы органның азаматтарды қабылдау орталығына барып, жеке түрде беріледі. Азамат дайын арызды тапсыра алады немесе оны сол жерде ресімдей алады. Арыз түскен күні тіркеледі. Хабарламаны қарау мерзімі – 3 жұмыс күніне дейін, өтінішті қарау мерзімі – 7 жұмыс күніне дейін. Хабарламада немесе өтініште келесі мәліметтер көрсетіледі: іс-шараның мақсаты мен нысаны, өткізу күні мен уақыты (басталуы және аяқталуы), өткізу орны немесе жүру маршруты, қатысушылардың болжамды саны, ұйымдастырушы туралы мәліметтер (тегі, аты, әкесінің аты (бар болса), ЖСН, мекенжайы, байланыс деректері), дыбыс күшейткіш құралдарды, көлік немесе өзге де заттарды пайдалану туралы ақпарат, қаржыландыру көздері, арыз берушінің қолы және арыз беру күні. Хабарлама бейбіт жиналыс өткізілетін күнге дейін кемінде 5 жұмыс күні бұрын, келісуді алу туралы өтініш — кемінде 10 жұмыс күні бұрын берілуі тиіс. Тіркеуден кейін жергілікті атқарушы орган ұсынылған мәліметтердің толықтығы мен дұрыстығын, өткізілетін орынның, жүру маршрутының және уақыттың заң талаптарына сәйкестігін тексереді. Қарау нәтижесінде жергілікті атқарушы орган келесі шешімдердің бірін қабылдайды: - бейбіт жиналыс өткізуге келісім беру; - өткізу орнын және (немесе) жүру маршрутын не уақытты өзгерту туралы ұсыныс енгізу. Ұйымдастырушы 1 жұмыс күні ішінде өз келісімін немесе келіспеуін хабарлауға міндетті; - заңда көзделген негіздер болған жағдайда бас тарту. Қабылданған шешім арыз берушіге: қолма-қол, тапсырысты хатпен, электрондық цифрлық қолтаңбамен куәландырылған электрондық түрде, арызда көрсетілген электрондық пошта немесе ұялы байланыс нөмірі арқылы жіберіледі. Жергілікті атқарушы органның бейбіт жиналыстарды өткізуге келісім беруден бас тартуы мүмкін жағдайлардың толық тізбесі Заңда белгіленген: - егер олардың мақсаттары Қазақстан Республикасының конституциялық құрылысын күштеп өзгерту, Қазақстан Республикасының тұтастығын бұзу, мемлекеттің қауіпсіздігіне нұқсан келтіру, әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, діни, тектік-топтық және рулық алауыздықты қоздыру, Қазақстан Республикасы Конституциясының, Қазақстан Республикасының заңдары мен өзге де нормативтік құқықтық актілерінің басқа да ережелерін бұзу болып табылса; - егер бейбіт жиналыстарды ұйымдастырушы Заңға сәйкес ұйымдастыру құқығынан айырылған тұлға болса; - егер мемлекеттік қауіпсіздікке, қоғамдық тәртіптің бұзылуына, денсаулық сақтауға, басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарының қорғалуына қатер төнсе; - егер бейбіт жиналыстарды өткізу туралы хабарлама немесе келісім алу туралы өтінішті ұсыну мерзімдері сақталмаса; - егер ұсынылған ақпарат толық болмаса; ұсынылған құжаттарда жалған мәліметтер анықталса; не бейбіт жиналыстарды өткізуге қажетті құжаттар мен деректер Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінде белгіленген талаптарға сәйкес келмесе; - егер бейбіт жиналыстарды ұйымдастыру мен өткізуге арналған қаржыландыру келесі тұлғалар тарапынан жүзеге асырылса: жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен адамдардың тізбесіне және (немесе) терроризмді және экстремизмді қаржыландырумен байланысты ұйымдар мен адамдардың тізбесіне енгізілген жеке тұлғалар және (немесе) заңды тұлғалар; қызметі Қазақстан Республикасының заңында белгіленген тәртіппен тоқтатыла тұрған немесе оған тыйым салынған заңды тұлға; шетелдіктер, азаматтығы жоқ адамдар және шетелдік заңды тұлғалар жүзеге асырса. - егер бейбіт жиналыстарды өткізу өмірлік маңызы бар объектілердің, көлік немесе әлеуметтік инфрақұрылымның, байланыс жүйелерінің жұмыс істеуіне кедергі келтірсе, көлік пен инфрақұрылым объектілерінің үздіксіз жұмысын, көгалдар мен шағын сәулеттік нысандардың, басқа да мүліктің сақталуын бұзса, сондай-ақ азаматтардың еркін қозғалысына кедергі келтірсе; - егер қатысушылардың болжамды саны бейбіт жиналыстарды ұйымдастыру және өткізу үшін арнайы орындардың шекті толу нормаларынан асып түссе; - егер осындай іс-шараларды өткізудің болжамды уақытында бейбіт жиналыстарды ұйымдастыру және өткізу үшін арнайы орындарда басқа ресми, мәдени, ойын-сауық мәдени-бұқаралық, дене шынықтыру-сауықтыру, спорттық және өзге де іс-шаралардың өткізілуі жоспарланса, құрылыс-монтаждау жұмыстары жүзеге асырылып жатса. Бас тарту туралы шешім «Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдер және әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі» (ӘРПК)-нің 91-бабына сәйкес белгіленген тәртіппен шағымдануға жатады.

«Мерейлі отбасы» ұлттық конкурсына қатысу шарттары мен ережесі Конкурсқа қатысуға шақырылатын отбасылар: Ұлттық конкурсқа үміткер отбасының мүшелері еңбек, спорт, шығармашылық, зияткерлік немесе ғылыми жетістіктерге ие болуы тиіс. Сондай-ақ, қоғамдық пайдалы қызметпен (волонтерлік, қайырымдылық, тәлімгерлік және т.б.) айналысатын, отбасылық құндылықтарды насихаттайтын жанұялар қатыса алады. Конкурсқа өзі‑өзі қатысуға өтініш берген отбасылар немесе жергілікті атқарушы органдар мен ұйымдар ұсынған отбасылар жіберіледі. Қатысуға тыйым салынатын отбасылар: Қазақстан Республикасының аумағында тыйым салынған ұйымдардың мүшелері бар отбасылар; Бұрын сотталған мүшелері бар отбасылар конкурсқа жіберілмейді. Ережесінің негізгі талаптары: Мақсаты: Конкурс адамгершілік құндылықтарды жаңғыртуға, отбасылық құндылықтарды насихаттауға, ата‑аналардың бала тәрбиесіне қатысуын арттыруға, отбасылық дәстүрлер мен қоғамдағы отбасының мәртебесін көтеруге бағытталған. Өткізілу тәртібі: Байқау аудандық/қалалық және облыстық (немесе республикалық маңызы бар қала) кезеңдерінен тұрады. Қатысуға өтінімдер мен қажетті құжаттар белгілі бір мерзімде (әдетте 15 мамыр — 15 маусым аралығы) қабылданады. Қатысу үшін келесі құжаттар ұсынылады: Отбасы мүшелерінің жеке куәліктерінің көшірмелері; Некеге тұру туралы куәлік; Жетістіктерді растайтын құжаттар (марапаттар, дипломдар); Ұсыным хаттар, қоғамдық қызметті растайтын құжаттар (бар болса). Нәтиже мен марапаттау: Әр өңірде іріктелген үздік отбасылардың ең үздіктері республика деңгейінде марапатталады. Лауреат атағына ие болған отбасылар арнайы салтанатты түрде танылып, марапатталады.

Журналистерді аккредиттеу - бұл журналистің немесе бұқаралық ақпарат құралдарының (БАҚ) өкілінің ресми түрде танылуы және белгілі бір мемлекеттік органның немесе ұйымның іс-шараларына қатысуға құқық алу рәсімі. Аккредиттеу арқылы журналист іс-шараларға ресми қатысып, ақпарат жинауға мүмкіндік алады. БАҚ өз журналистері үшін өтініш жібереді ( бас редактордың немесе меншік иесінің құжаттары мен жеке басын куәландыратын деректер қоса беріледі). Ұйым өтінімді қарайды және қабылданған шешім туралы БАҚ-қа хабарлайды. Аккредиттелген журналист органдардың іс-шараларына қатыса алады. Толық ақпаратты https://ortcom.kz/kk/accreditation-smi сілтемесі арқылы алуға болады.

Бүгінгі таңда, облыста 1 мыңнан астам волонтер, 30-ға жуық волонтерлік топ, сондай-ақ «Ассамблея жастары» қозғалысының белсенді еріктілері қоғамдық жұмыстарға тұрақты түрде атсалысуда. Бұл іске «Облыстық волонтерлер фронт-офисі», «Волонтеры Кызылорды», «Сыр волонтерлері», «Ашық жүрек» волонтерлер лигасы, «Жалын» волонтерлер штабы, «Қармақшы Демеу», «Жаңарған Жаңақорған жастары» ұйымдары мен бастамашыл топтар елеулі үлес қосуда. Облыстық волонтерлер фронт-офисімен қатар, барлық деңгейдегі «Жастар ресурстық орталықтары» жанынан аймақтық волонтерлер фронт-офистері құрылған. Сонымен бірге, 8 бағыттағы «Bilim», «Sabaqtastyq», «Asylmura», «Qamqor», «TazaÁlem», «Úmit», «Saýlyq», «Ayala» секілді бастамалар азаматтық қоғамды дамытуға бағытталған нақты жұмыстармен ерекшеленеді. Мемлекет Басшысының бастамасымен 2026 жыл БҰҰ Бас Ассамблеясымен «Орнықты даму жолында Халықаралық еріктілер жылы» деп жариялады. Осыған сәйкес, жергілікті бюджеттен халықаралық және республикалық деңгейдегі екі ауқымды шараны атқаруға қаражат бөлінді. Ағымдағы жылғы тамыз айында республикалық деңгейде волонтерлер слеті жастар мен еріктілердің тәжірибе алмасуы, жаңа бастамаларды талқылау және қоғам игілігіне арналған жобаларды дамытуға арналған кең ауқымды мүмкіндіктер беріледі. Қазан айында халықаралық «Green Aral: Volunteers for Life» халықаралық еріктілер апталығы Арал маңы табиғатын қалпына келтіру және экологиялық мәселелерді шешуге бағытталған жобалар іске асырылатын болады. Сондай-ақ, Қызылорда қалалық жастар ресурстық орталығы тарапынан «Халықарылық волонтерлар жылын ұйымдастыру» әлеуметтік қызметі жүзеге асырылады.