Алматыда «Туберкулезді жою жолында: прогресс, сын-қатерлер және жаңа мүмкіндіктер» атты халықаралық конференция өтті. Іс-шара Орталық Азия елдері мен басқа да өңірлердің сарапшыларын біріктіріп, туберкулезді емдеудің заманауи әдістеріне қолжетімділікті кеңейту және ғылыми инновацияларды енгізу мәселелерін талқылауға арналды.
Конференцияның негізгі тақырыптары инновациялық емдеу әдістеріне қолжетімділікті кеңейту, диагностика сапасын жетілдіру, цифрлық шешімдерді енгізу және пациенттердің қажеттіліктерін ескере отырып, медициналық көмек көрсету тәсілдерін дамыту болды.
«Мемлекеттік қолдаудың арқасында тәуелсіздік жылдарында елімізде туберкулезбен сырқаттанушылық 82%-ға, ал өлім 97%-ға төмендеді. Оң динамика соңғы жылдары да сақталып отыр. 2025 жылдың қорытындысы бойынша сырқаттанушылық 9,9%-ға, өлім 10%-ға азайды», – деді өз сөзінде Денсаулық сақтау вице-министрі Манас Рамазанов.
Қол жеткізілген нәтижелер заманауи диагностикалық әдістерді енгізу, тиімді дәрілік терапияны қолдану және барлық азаматтың емделуге кепілдік берілген қолжетімділігін қамтамасыз етудің есебінен мүмкін болды.
Қазақстанда емдеу мерзімі қысқартылған терапия режимдерін қолдану шеңберінде кеңейіп келеді. Конференцияның негізгі тақырыптарының бірі дәріге көнбейтін туберкулезді емдеуге арналған, дәрілік препараттарды тек ауыз арқылы қабылдауды көздейтін алты айлық емдеу режимдерін, соның ішінде BPaL және BPaLM схемаларын енгізу болды.
Бұл схемалар дәстүрлі ұзақ мерзімді емдеу курстарымен салыстырғанда терапия ұзақтығын қысқартуға және пациенттерге түсетін жүктемені азайтуға мүмкіндік береді. Қатысушылар жаңа тәсілдерді қолданудың практикалық тәжірибесін, зертханалық және клиникалық инфрақұрылымды нығайту, сондай-ақ емделуге қолжетімділікті шектейтін кедергілерді жою шараларын талқылады.
TB Alliance ұйымы жүзеге асырып жатқан PeerLINC бастамасына да ерекше назар аударылды. Ол мамандар мен ұлттық туберкулезге қарсы бағдарламалардың арасындағы кәсіби өзара іс-қимылды, практикалық шешімдермен алмасуды және табысты тәжірибені нақты елдердің жағдайына бейімдеуді көздейді.
Сонымен қатар қатысушылар жаңа буын препараттары мен емдеу схемаларын әзірлеу перспективаларын қарастырды.
Ұйымның ұзақ мерзімді «1×1×1» стратегиясы аясында ауқымды мақсаттар көзделген: латентті туберкулез инфекциясын бір күннің ішінде, белсенді туберкулезді бір айдың ішінде емдеу және жаңа емдеу әдістері мақұлданғаннан кейін бір жыл ішінде оларға қолжетімділікті қамтамасыз ету болып табылады.
Бұл мақсаттарға қол жеткізу үшін ұлттық денсаулық сақтау жүйелерін алдын ала дайындау қажет. Оның ішінде диагностиканы дамыту, клиникалық хаттамаларды жетілдіру, реттеуші органдардың дайындығын қамтамасыз ету, сондай-ақ медициналық ұйымдармен және қоғамдастықтармен тұрақты өзара іс-қимылды жолға қою маңызды.
«Жаңа препараттарды әзірлеу – шешімнің бір бөлігі ғана. Сонымен қатар елдерді инновацияларды енгізуге қажетті біліммен, инфрақұрылыммен және әлеуетпен қамтамасыз ету қажет. Қазақстанмен және өңірдің басқа елдерімен ынтымақтастық заманауи емдеу әдістеріне қолжетімділікті жеделдетуге және ғылымдағы келесі жетістіктерге дайындалуға мүмкіндік береді», – деп атап өтті TB Alliance ұйымының нарыққа қолжетімділік мәселелері жөніндегі аға вице-президенті Сандип Джунеджа.
Іс-шараға Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан, Грузия және Шығыс Еуропа мен Орталық Азияның басқа да елдерінің туберкулезге қарсы ұлттық бағдарламаларының өкілдері, сондай-ақ халықаралық сарапшылар мен әріптестер қатысты.
Конференцияның қорытындысы бойынша қатысушылар өңір елдерінің күш-жігерін одан әрі үйлестірудің, сараптамалық білім алмасудың және туберкулездің профилактикасы, диагностикасы мен емдеу бағыттарындағы бірлескен тәсілдерді дамытудың маңыздылығын растады.
