Қазақстан Республикасы Республика күні мен Әлеуметтік қорғау жүйесі қызметкерлерінің күні қарсаңында Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінде азаматтардың әлеуметтік құқықтарын қорғап, өмірдің қиын жағдайларына тап болған жандарға күн сайын қолдау көрсетіп жүрген мамандарға арналған салтанатты іс-шара өтті. Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев государственный орган қызметкерлері мен сала мамандарын кәсіби мерекелерімен және Республика күнімен құттықтап, жауапты еңбегі, мамандығына деген адалдығы және қоғамдағы әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға қосқан үлесі үшін алғыс білдірді. Биыл Әлеуметтік қорғау жүйесі қызметкерлерінің кәсіби мерекесі 25 қазанда атап өтілетін Республика күнімен тұспа-тұс келіп отыр. Бұл екі мерекенің де мәні ортақ – адамға қамқорлық жасау, оның құқықтары мен мүмкіндіктерін қорғау, азаматтардың әл-ауқатын арттыру және елдің тұрақты дамуын қамтамасыз ету. «Сіздердің еңбектеріңіз адамға және оның әл-ауқатына деген қамқорлықтың айқын көрінісі. Әрбір азамат өзін сенімді әрі қорғалған сезінетін Әділетті Қазақстанды құру – бәрімізге ортақ мақсат», – деп атап өтті Асқарбек Ертаев. Министр мемлекеттік шешімдердің, заманауи цифрлық құралдар мен әлеуметтік қолдау тетіктерінің артында әрдайым адамдар тұрғанын атап өтті. Олар азаматтармен күнделікті жұмыс істеп, өмірлік қиындықтарға тап болған кезде қолдау көрсетеді және ұсынылатын қызметтердің сапасына жауап береді. «Әлеуметтік салада жұмыс істеу – үлкен жауапкершілікті талап ететін ерекше миссия. Бұл жұмыс психологиялық тұрғыдан төзімді болуды, асқан шыдамдылық пен жоғары жауапкершілікті қажет етеді», – деді министр. Министрлік әлеуметтік қызметкерлердің кәсіби біліктілігін арттыруға ерекше көңіл бөледі. Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне сәйкес, олардың кәсіби даярлығына қойылатын талаптар күшейтіліп, «Әлеуметтік жұмыс және әлеуметтік саладағы өзге де кәсіптер» мен «Арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін мамандар» атты екі кәсіптік стандарт бекітілді. 2025 жылдан бастап әлеуметтік қызметкерлер тізілімі жұмыс істейді. Онда 12 235 маманның кәсіби құзыреттері туралы мәлімет қамтылған. 3 080 әлеуметтік қызметкер біліктілікті тану сертификатын алды. Бұл шаралар кәсіптік стандарттарды одан әрі жетілдіруге және арнаулы әлеуметтік қызметтердің сапасын арттыруға бағытталған. Сонымен қатар цифрландыру мен мемлекеттік үдерістерді жаңғырту әлеуметтік жұмыстағы адами фактордың маңызын төмендетпейді. Керісінше, азаматтарға қолдау көрсетуде мамандардың жеке қатысуы мен жанашырлығы бұрынғыдай маңызды болып қала береді. «Ақпараттық жүйелер қаншалықты дамығанымен, маманның кәсіби жанашырлығын, жауапкершілігін және азаматтарға шынайы ниетпен көмектесуге деген ұмтылысын алмастыра алмайды», – деді Асқарбек Ертаев. Министр әлеуметтік сала ардагерлеріне кейінгі буынға өз тәжірибесін үйретіп, кәсіби сабақтастықты сақтап келе жатқаны үшін ерекше алғыс білдірді. Сондай-ақ азаматтардың әлеуметтік қорғалуын қамтамасыз ету жолында адал еңбек етіп жүрген барлық сала қызметкерлерінің еңбегіне ризашылығын жеткізді. Бүгінде әлеуметтік қорғау жүйесінің мамандары мұқтаж азаматтарға қолдау көрсетуден және еңбек құқықтарын қорғаудан бастап, әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін дамытуға, жұмыспен қамтуға жәрдемдесуге және адамдардың дербес әрі лайықты өмір сүруіне жағдай жасауға дейінгі кең ауқымды бағыттар бойынша жұмыс істейді. Салтанатты іс-шара аясында ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің қызметкерлерін марапаттау рәсімі өтті. Кәсіби жетістіктері, әлеуметтік саланы дамытуға қосқан елеулі үлесі, сондай-ақ қызметтік міндеттерін жауапкершілікпен атқарғаны үшін мамандарға мемлекеттік және ведомстволық наградалар, Құрмет грамоталары мен алғыс хаттар табысталды. «Ерен еңбегі үшін» мемлекеттік наградасымен үш қызметкер марапатталды. «Салаға қосқан үлесі үшін» ведомстволық наградасы үш адамға, «Үздік қызметкер» төсбелгісі төрт маманға табысталды. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің Құрмет грамотасымен тоғыз адам, ал министрдің алғыс хатымен он екі қызметкер марапатталды. Бұдан бөлек, ҚР Премьер-Министрінің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрінің алғыс хатымен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің жобалық офисі марапатталды. Сондай-ақ сала өкілдеріне Қазақстан Кәсіподақтар федерациясы мен «Қызмет» салалық кәсіподағының наградалары табысталды. Марапат иелерінің қатарында азаматтардың еңбек құқықтарын қорғауға, әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін дамытуға және халыққа қолдау көрсетуге күнделікті үлес қосып жүрген мамандар бар. Атап айтқанда, Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Еңбек инспекциясы комитетінің бас сарапшысы Арман Оспанов «Ерен еңбегі үшін» мемлекеттік наградасымен марапатталды. Әлеуметтік қамсыздандыру және әлеуметтік сақтандыру департаменті директорының орынбасары Баян Хасеноваға «Салаға қосқан үлесі үшін» ведомстволық наградасы табысталды. Көші-қон комитетінің бас сарапшысы Дулат Байбатчаев әлеуметтік қорғау саласындағы жауапты еңбегі үшін Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Құрмет грамотасымен марапатталды. «Әлеуметтік қорғау саласында 27 жыл еңбек еттім, оның 20 жылы Еңбек министрлігімен байланысты. Еңбегімнің еленгеніне өте қуаныштымын. Қолдау көрсеткен басшылығыма және әріптестеріме шынайы алғысымды білдіремін. Еңбек жолымды әрі қарай да жалғастырып, халыққа пайдамды тигізуге тырысамын», – деді Баян Хасенова. Іс-шара соңында Асқарбек Ертаев әлеуметтік қорғау жүйесінің қызметкерлеріне зор денсаулық, сарқылмас күш-қуат, отбасыларына амандық пен береке, халыққа қызмет ету жолындағы жауапты еңбектеріне толағай табыс тіледі. «Еліміз аман, тәуелсіздігіміз тұғырлы болып, халқымыздың әл-ауқаты күн сайын арта берсін!» – деп қорытындылады министр.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің төрағасы И. В. Скуб жұмыс сапарымен «Ұлытау облысының арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы» КММ-не барды. Сапар барысында И. В. Скуб арнаулы әлеуметтік қызметтерді алушылардың тұру жағдайларымен, стационарлық қызмет көрсетуді ұйымдастыру тәртібімен, сондай-ақ мекеменің қызмет алушыларға тиісті күтім мен әлеуметтік қолдау көрсету бағытындағы жұмысымен танысты. Орталықта тұрақты күтім мен әлеуметтік қолдауды қажет ететін мүгедектігі бар адамдар мен қарт азаматтар тұрады. Сапар барысында жайлы әрі қауіпсіз тұру жағдайларын қамтамасыз ету, арнаулы әлеуметтік қызметтерді алушылардың құқықтары мен заңды мүдделерін сақтау, көрсетілетін қызметтердің сапасы және қызмет алушылардың күнделікті өмірін ұйымдастыру мәселелеріне ерекше назар аударылды. Сонымен қатар сапар аясында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету жүйесін одан әрі жетілдіру және әлеуметтік қызмет көрсету сапасын арттыру мәселелері талқыланды. Арнаулы әлеуметтік қызметтерді алушылар үшін лайықты тұрмыс жағдайларын қамтамасыз ету, олардың құқықтары мен мүдделерін сақтау, сондай-ақ көрсетілетін көмектің сапасын арттыру халықты әлеуметтік қорғау саласындағы маңызды бағыттардың бірі болып қала береді.
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі әлеуметтік көмектің жекелеген түрлерін тағайындауда бұрынғы санаттарға бөлу тәсілінен бас тартып, отбасылардың нақты мұқтаждығын бағалауға көшу бойынша өңірлерде түсіндіру жұмыстарын бастады. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Ербол Тұяқбаев жұмыс сапарымен Қызылорда облысына барып, жергілікті атқарушы органдардың өкілдеріне арналған семинар өткізді. Семинарда алдағы өзгерістер, отбасының әл-ауқат деңгейін бағалау тәртібі және Отбасының цифрлық картасын қолдану мәселелері талқыланды. Жаңа тәсіл бойынша отбасының табысы, жұмыспен қамтылуы, мүлкі және басқа да жағдайлары ескеріледі. Яғни, шешім бір ғана көрсеткішке қарап қабылданбайды. 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енетін өзгерістер әлеуметтік қолдаудың жекелеген түрлеріне қатысты болады. Зейнетақымен қамсыздандыру тәртібі өзгеріссіз қалады. Негізгі мақсат мемлекеттік көмекті шын мұқтаж азаматтарға бағыттау. Семинарға қатысушылар әлеуметтік көмекті нақты мұқтаждыққа қарай көрсету қағидатын қолдап, алдағы өзгерістердің мәнін халыққа ашық әрі түсінікті етіп жеткізу маңызды екенін атап өтті.
Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов еңбек және халықты әлеуметтік қорғау саласын цифрландыру мәселелері бойынша кеңес өткізді. Жиында мемлекеттік әлеуметтік көмектің шын мәнінде мұқтаж азаматтарға көрсетілуіне, сондай-ақ кәсіпорындардың азаматтардың еңбек құқықтарын қатаң сақтауын қамтамасыз етуге және еңбек саласындағы тәуекелдердің алдын алуға бағытталған цифрлық шешімдерге назар аударылды. «Мемлекет басшысы азаматтардың өмір сүру сапасын жақсарту мақсатында жаппай цифрландыруды жүзеге асыру және жасанды интеллектіні кеңінен енгізуді тапсырды. Бұл әлеуметтік-еңбек саласы үшін, әсіресе жүргізіліп жатқан реформа аясында ерекше маңызды. Біз қолдау шараларының ашық есебін жүргізіп, олардың нақты түпкілікті нәтижесін бағалауды қамтамасыз етуіміз керек. Бұл – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің басты міндеті» , — деп атап өтті Олжас Бектенов. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев пен вице-министр Бахтияр Жазықпаев негізгі цифрлық шешімдерді таныстырды. «Отбасының цифрлық картасы» ақпараттық жүйесінде 30-дан астам мемлекеттік ақпараттық жүйеден алынған, 20 млн-нан астам азамат пен 6,2 млн үй шаруашылығына қатысты деректер біріктірілген. Бағалаудың объективтілігін арттыру мақсатында деректерді жергілікті атқарушы органдар азаматтардың нақты тұрмыс жағдайын ескере отырып тексереді. Олжас Бектенов өңірлердегі жағдаймен танысты. Бұған дейін өңір басшыларына «Отбасының цифрлық картасы» арқылы анықталған мұқтаж азаматтарға проактивті қолдау көрсету жұмыстарын күшейту тапсырылған болатын. Мұның аясында олардың жұмыспен қамтылуы мен білім алуына, жеңілдетілген несие рәсімдеу және өз кәсібін ашуға жағдай жасалуы тиіс. Осылайша, ұсынылып отырған қолдау шаралары азаматтардың тұрмыс сапасын одан әрі жақсартуға негіз қалауы тиіс. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, жүргізіліп жатқан жұмыстар нәтижесінде 2025 жылы 480 355 мұқтаж отбасының өмір сүру жағдайы жақсарып, әл-ауқаты жоғары санатқа ауыстырылған. Ал 2026 жылдың басынан бері тағы 464 158 отбасы осы санатқа ауыстырылды. Сонымен қатар әлеуметтік төлемдердің шын мәнінде мұқтаж азаматтарға көрсетілуін қамтамасыз ету мақсатында оларды оңтайландыру жөніндегі реформаның жүзеге асырылу мәселелері қаралды. Әл-ауқаты жоғары азаматтарға қатысты әкімдіктермен бірлесіп, үй шаруашылықтары деректерін тексеру жұмыстары жүргізілді. Бұл санаттағы азаматтар үшін өзгерістер әлеуметтік жәрдемақылардың барлық 36 түрінің тек 14-іне қатысты болады. Қалған 22 түрі бойынша қолданыстағы төлем тетіктері өзгеріссіз сақталады. Көмекке мұқтаж азаматтар үшін мемлекеттік қолдаудың қолданыстағы тәртібі толық көлемде сақталатыны атап өтілді. Премьер-министрдің тапсырмасына сәйкес, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жанындағы жұмыс тобы туындауы мүмкін сұрақтар бойынша кеңес беру мақсатында өңірлерді аралап, аумақтық департаменттер базасында түсіндіру жұмыстарын жүргізуде. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп, әл-ауқат деңгейі жоғары санатқа жатқызылған үй шаруашылықтарына қосымша тексеру жүргізуде. Бұл тексеру нәтижелері олардың әлеуметтік-экономикалық жағдайын нақтылауға, әл-ауқат деңгейін объективті бағалау мен тиісті санатқа дұрыс жіктеуді қамтамасыз етуге пайдаланылады. Бүгінде SMS-хабарламалар жіберу нәтижесінде 200-ден астам азамат әлеуметтік көмекке мұқтаж болмағандықтан, жәрдемақы алудан бас тартатынын мәлімдеді. Осы бағытта Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі eGov Mobile қосымшасына енгізілетін жәрдемақыдан ерікті түрде бас тарту сервисінің жаңа жобасын таныстырды. Оның көмегімен әлеуметтік жәрдемақы алатын тұрмысы жоғары азаматтар мемлекеттік органдарға бармай-ақ, онлайн режимде төлемдерден өз еркімен бас тарта алады. Үкімет жетекшісі мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі деректерді автоматты түрде толтыру арқылы отбасылардың әл-ауқат деңгейін анықтауға болатын калькуляторды азаматтарға ыңғайлы етуді тапсырды. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп, екінші деңгейлі банктерді «Отбасының цифрлық картасына» қосуды жеделдету тапсырылды. Бірыңғай цифрлық платформа аясында жергілікті атқарушы органдар көрсететін, бұрын бытыраңқы болған 66 әлеуметтік көмек шарасына ревизия жүргізілді. Оның қорытындысы бойынша орталық және жергілікті деңгейлерде ішінара қайталанатын 38 шара оңтайландырылды, ал қалған 28 шара бүкіл ел бойынша бірыңғай тағайындау критерийлері бар 13 ірі бағытқа біріктірілді. Жүйе қолдау көрсетудің өтініш беруден бастап төлемді нақты алуға дейінгі барлық кезеңін бақылауды жүзеге асырады. Сондай-ақ алушылардың санын, қолдау шараларына сұранысты және жергілікті бюджеттердің шығыстарын қадағалауға мүмкіндік береді. Бұл қаражатты бөлудің ашықтығын арттырып, бір төлемнің екінші рет қайталануын болдырмайды. Әлеуметтік қолдау шараларына өтініш қабылдау және оларды тағайындау функционалы Бірыңғай цифрлық платформада биыл маусым айында іске қосылды. Сол кезден бері ол арқылы жалпы сомасы 2,5 млрд теңгеден асатын 55 мыңнан астам өтініш түсті. Оның ішінде 1,8 млрд теңгеден астам сомаға өтініштер қаралып, мақұлданды. Қазіргі уақытта платформа «Отбасының цифрлық картасымен» интеграциялануда. Премьер-министр Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігіне Оқу-ағарту, Денсаулық сақтау, Ғылым және жоғары білім министрліктерімен бірлесіп, мемлекеттік қолдау шараларын Бірыңғай цифрлық платформада есепке алынуын қамтамасыз етуді тапсырды. Еңбек тәуекелдерінің цифрлық картасы кәсіпорындарда еңбек заңнамасының ықтимал бұзушылықтарын ерте анықтауға арналған. Қазіргі уақытта штатында 10 және одан да көп қызметкері бар 99 мыңнан астам кәсіпорын тұрақты мониторингте тұр. Жүйе үш негізгі блок бойынша 80-нен астам көрсеткішті талдайды, олар – қаржылық жағдай, әлеуметтік көрсеткіштер, еңбек қатынастары мен қауіпсіздігі. Бүгінгі таңда тәуекел деңгейі жоғары 2 792 кәсіпорын және орташа деңгейде 3 137 кәсіпорын анықталды. Анықталған заңбұзушылықтар қатарында міндетті жарналар мен аударымдарды уақтылы аудармау, еңбекақы көлеміндегі айырмашылықтар, ең төменгі жалақы мөлшеріне қатысты нормалардың сақталмауы және басқа да еңбек заңнамасын бұзу деректері бар. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің алдына анықталған тәуекелдерге ден қою тәртібін әзірлеу және қабылданған шаралардың нәтижелерін бағалау міндеті қойылды. Жиында атаулы әлеуметтік көмекті көрсету тетіктерін жетілдіре түсу үшін жасанды интеллектіні қолдануға мүмкіндік беретін цифрлық шешімдер де таныстырылды. Мәселен, АӘК тағайындау кезінде компьютерлік көру технологиясы учаскелік комиссиялардың ұйғарымдарын азаматтардың тұрғылықты жеріне бармай-ақ салыстыруға мүмкіндік береді. Осы технологияның көмегімен 183 мыңнан астам өтініш өңделді. Модельдің дәлдігі 89%-дан асады. Бұл ретте жасанды интеллект ұйғарымы ұсынымдық сипатқа ие, ал атаулы әлеуметтік көмек тағайындау туралы түпкілікті шешім белгіленген тәртіппен қабылданады. Премьер-министр Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігімен бірлесіп, аталған шешімдерді дербес деректерді қорғау және ақпараттық қауіпсіздік талаптарын сақтай отырып, бірыңғай цифрлық архитектура аясында одан әрі енгізуді тапсырды. «Бүгін біз әлеуметтік-еңбек саласындағы отбасының әл-ауқатын бағалау мен қолдау шараларын тағайындаудан бастап, еңбек қатынастарын цифрлық есепке алуға дейінгі цифрлық шешімдер мәселесін қарастырып отырмыз. Бұл құралдардың сенімді деректерге негізделіп, азаматтардың мүддесіне бағдарланған бірыңғай цифрлық экожүйе ретінде жұмыс істеуі маңызды. Олардың тұрақты жұмысын, ведомствоаралық өзара іс-қимылды және азаматтар үшін нақты нәтижені қамтамасыз ету қажет. Мемлекет басшысы атап өткендей, Қазақстан бұған дейін де әлеуметтік бағдарланған мемлекет болды және солай болып қала береді. Біз әлеуметтік қамсыздандыру жүйесін мұқтаждық пен атаулылық қағидатына көшіруді көздейтін ауқымды реформаны жүзеге асырып жатырмыз. Бұл ретте өмірлік қиын жағдайға тап болған әрбір отбасы қажетті қолдауды толық көлемде ала береді. Мұқтаж азаматтарға көрсетілетін мемлекеттік қолдау шаралары толық көлемде сақталады. Халыққа түсіндіру жұмыстарын жүргізу және кездесулер өткізу кезінде осы мәселеге ерекше назар аудару қажет» , — деп атап өтті Олжас Бектенов.
Елімізде қазан айының екінші жексенбісінде Мүгедектігі бар адамдар күні атап өтіледі. Бұл күн әр адамға тең мүмкіндік берудің, қолжетімді орта қалыптастырудың және әркімнің өз қабілетін дамытуына, өз бетінше шешім қабылдауына, қоғам өміріне белсенді араласуына жағдай жасаудың маңызын еске салады. Қазақстанда мүгедектігі бар 756 мыңнан астам адам тұрады. Оның ішінде 120 мыңы – бала, 636 мыңы – ересек адам. Олардың әрқайсысының өз арманы, таланты, кәсіби мақсаты мен жетістігі бар. Мүгедектігі бар жандар еліміздің қоғамдық және кәсіби өміріне белсенді араласып жүр. Олар кәсіпкерлікпен айналысады, қоғамдық жұмыстарға қатысады, саясатта, спортта, өнерде және басқа да салаларда жетістікке жетіп келеді. Осы ретте мүгедектігі бар адамдардың өз өміріне тікелей қатысты шешімдерді талқылап, оларды әзірлеуге қатысуы маңызды. Олардың сараптамалық пікірі азаматтардың шынайы қажеттіліктерін ескеріп, әлеуметтік қолдау жүйесін одан әрі жетілдіруге негіз болады. Бүгінде мемлекет бұл бағытта әлеуметтік төлемдер тағайындаудан бастап, оңалту қызметтерін ұсынуға, техникалық оңалту құралдарымен қамтамасыз етуге, арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсетуге және жұмыспен қамтуға жәрдемдесуге дейінгі шараларды жүзеге асырып келеді. Аталған жұмыстың негізгі бағыттары Қазақстан Республикасының 2025-2030 жылдарға арналған инклюзивті саясатының тұжырымдамасында белгіленген. Тұжырымдама әр адамның тең құқықтарын қамтамасыз етуге, өз бетінше өмір сүруіне және шешім қабылдауға қатысуына жағдай жасауға бағытталған. Сондай-ақ білім алуға, жұмысқа орналасуға, инфрақұрылымға, ақпаратқа және мемлекеттік қызметтерге қолжетімділікке ерекше көңіл бөлінеді. Азаматтардың өзіне қажетті қызметтерді таңдау мүмкіндігін кеңейтетін құралдардың бірі – Әлеуметтік қызметтер порталы. Жеке абилитациялау және оңалту бағдарламасына сәйкес азаматтар қажетті техникалық оңалту құралдарын, жеке көмекші мен ымдау тілі маманының қызметтерін, сондай-ақ санаторий-курорттық емделу орындарын өздері таңдай алады. Бұл әр адамның жеке қажеттілігін ескеріп, қолдауды нақты бағытта көрсетуге мүмкіндік береді. Мүгедектікті белгілеу рәсімдерін цифрландыру жұмысы да жалғасып жатыр. Белгіленген жағдайларда азаматқа медициналық ұйымға жүгіну жеткілікті. Қажетті құжаттар электронды түрде жолданып, мамандар оларды медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімшесіне бармай-ақ қарайды. Бұл әсіресе шалғай елді мекендерде тұратын азаматтар үшін қолайлы. 2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша осындай тәртіппен 83,4 мыңнан астам өтінім қаралды. Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізетін тәуелсіз сарапшылар тізіліміне 79 маман енгізілді. Оңалту қызметтерінің қолжетімділігі де артып келеді. 2023-2026 жылдары Семей, Тараз, Кентау, Орал, Атырау және Астана қалаларында алты жаңа оңалту орталығы пайдалануға берілді. Бұдан бөлек, еліміздің тағы 12 өңірінде ірі оңалту орталықтарын ашу көзделген. Заманауи орталықтар азаматтардың кешенді оңалуына және қоғамға бейімделуіне қосымша жағдай жасайды. Балаларға да ерекше көңіл бөлінеді. «Қамқорлық» бастамасының үшінші кезеңі аясында 10 қалада аутизм спектрінің бұзылыстары және басқа да психикалық даму ерекшеліктері бар балаларға арналған күндізгі болу орталықтары жұмыс істейді. Олардың жалпы жобалық қуаты – 1 395 орын. Қазір бұл орталықтар кемінде 1 131 баланы қамтып отыр. Арнаулы әлеуметтік қызметтердің сапасын арттыру жұмысы да жалғасуда. 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап халықты әлеуметтік қорғау саласында арнаулы әлеуметтік қызмет көрсететін ұйымдарды лицензиялау енгізілді. 2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша 621 ұйым лицензия алды. Оның 455-і – коммуналдық мемлекеттік мекеме, 166-сы – үкіметтік емес ұйым. Лицензиялау қызмет көрсету талаптарының сақталуын, ғимараттардың қолжетімділігін және мамандардың біліктілігін қамтамасыз етуге бағытталған. Мүгедектігі бар адамдарды жұмыспен қамтуға жәрдемдесу де негізгі бағыттардың бірі болып қала береді. 2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша мансап орталықтарына 29,5 мың адам жүгінген. Олардың 17,9 мыңы жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысты. Нәтижесінде 10,5 мың адам жұмысқа орналасты, оның ішінде 5 022 адам тұрақты жұмыс тапты. Азаматтарға бос жұмыс орындарын іздеу, кәсіби оқудан өту және субсидияланатын жұмыс орындары бағдарламаларына қатысу бойынша көмек көрсетіледі. Жаңа кәсіби дағдыларды меңгеруге және кәсіпкерлік қабілетті дамытуға да жағдай жасалып келеді. Қысқа мерзімді кәсіптік оқудан 243 адам өтті. «Бастау Бизнес» жобасы аясында 3 629 адам кәсіпкерлік негіздерін оқыды, оның 2 349-ы сертификат алды. Ал Skills Enbek платформасында онлайн оқудан 2 951 адам өткен болатын. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі халыққа көрсетілетін қолдау шараларының қолжетімділігін арттыру, оларды заманауи талаптарға сай жетілдіру және әр азаматтың жеке қажеттіліктеріне бейімдеу бағытындағы жұмысты жалғастыруда. Негізгі мақсат азаматтардың қажетті көмекті алуына, қызметтерді өз бетінше таңдауына, кәсіби қабілетін дамытуына, жұмыс істеуіне, жеке кәсібін ашуына және қоғам өміріне белсенді араласуына жағдай жасау. Мүгедектігі бар адамдар күні – әлеуметтік қолдау мәселелеріне назар аударып қана қоймай, еңбегімен, кәсібилігімен, талантымен және белсенді өмірлік ұстанымымен еліміздің дамуына үлес қосып жүрген азаматтардың жетістіктерін атап өтуге де мүмкіндік беретін күн. Тең мүмкіндіктер жасау, қолжетімді ортаны дамыту және әлеуметтік қызметтердің сапасын арттыру мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттары болып саналады. Басты міндет әр адамның денсаулық жағдайына қарамастан, өз қабілетін іске асыруына, дербес өмір сүруіне және өзін қоғамның толыққанды мүшесі ретінде сезінуіне жағдай жасау.
Астанада ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне қарасты «Еңбек ресурстарын дамыту орталығы» АҚ ұйымдастырған сараптамалық форум өтті. Іс-шара барысында қатысушылар азаматтардың еңбек және әлеуметтік құқықтарын қорғау, халықты әлеуметтік қолдау жүйесін дамыту және әлеуметтік-еңбек саласындағы мемлекеттік басқару тетіктерін жетілдіру мәселелерін талқылады. Форумға Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің, Қазақстан Республикасы Заңнама және құқықтық ақпарат институтының, сондай-ақ еңбек, әлеуметтік қорғау және мемлекеттік басқару салаларының сарапшылары қатысты. Кездесу барысында адам қадір-қасиетін қорғау, азаматтардың еңбек және әлеуметтік құқықтарын қамтамасыз ету, сондай-ақ заңнама мен мемлекеттік институттардың қызметін жетілдіру мәселелері қаралды. Шешімдер мен қызмет көрсету тәртібінде азаматтардың қажеттіліктері мен мүдделерін ескерудің маңыздылығына ерекше назар аударылды. Пікірталастың жеке бөлімі жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қолдау мәселелеріне арналды. Қатысушылар мемлекеттік қызметтердің қолжетімділігін арттыру, дербес деректерді қорғау, сондай-ақ азаматтарға өз құқықтары мен қолжетімді қолдау шаралары туралы түсінікті әрі шынайы ақпарат ұсыну қажеттігін атап өтті. Сонымен қатар сарапшылар нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру, мемлекет пен қоғам арасындағы өзара іс-қимылды нығайту мен азаматтардың еңбек және әлеуметтік құқықтарын қорғаудағы саяси партиялардың рөлі жөнінде пікір алмасты. Форум соңында ашық сұрақ-жауап сессиясы өтті. Қатысушылар әлеуметтік-еңбек саласындағы нақты жағдайларға қатысты конституциялық нормаларды қолдану мәселелерін, сондай-ақ заңнаманы жетілдіру мен құқық қолдану практикасын дамыту жолдарын талқылады.
