Департамент Алматы облысы аумағында ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің аумақтық бөлімшесі болып табылады. Департаменттің міндеті зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру, мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру, медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу болып табылады.
Департаментпен "Азаматтарға арналған үкімет" МК бірлесіп, республикалық бюджеттің қаражатынан барлық зейнетақы және әлеуметтік төлемдерді тағайындау жүргізіледі. Облыстың медициналық мекемелерімен өзара іс-қимыл кезінде Департаменттің медициналық-әлеуметтік сараптама комиссиялары мүгедектік тобын белгілейді және осы азаматтар үшін қажетті оңалту шараларын әзірлейді. Мемлекеттік бақылау шеңберінде біз мүгедектігі бар адамдардың құқықтарының сақталуын қамтамасыз етеміз және қандай да бір бұзушылықтар анықталған жағдайда оларды қалпына келтіру жөнінде қажетті шаралар қолданамыз.
Департаменттің басты міндеттерінің бірі халыққа мемлекеттік қызмет көрсету болып табылады. Бүгінгі күні Департамент 17 мемлекеттік қызмет көрсетеді.
Біз тұрақты негізде облыс тұрғындары арасында Департамент қызметінің бағыттары бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргіземіз, құзыреті шеңберінде кез келген мүдделі мәселелер бойынша халықпен кездесулер өткіземіз және азаматтарды қабылдауды жүзеге асырамыз.
Құрметті Алматы облысының тұрғындары мен қонақтары! Департамент басшысы азаматтарды онлайн форматта дүйсенбіден жұмаға дейін, сағат 09:00-ден 17:00-ге дейін қабылдайды. Түскі үзіліс: 13:00–14:30. Онлайн қабылдау WhatsApp мессенджері арқылы келесі нөмір бойынша жүзеге асырылады: 📱 +7 (747) 393-34-91
2026 жылдың 11 қыркүйегінде Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің Алматы облысы бойынша департаменті Қарасай ауданында «Ашық есік күні» іс-шарасын өткізді. Аталған іс-шараға департаменттің №1 зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру бөлімінің бас маманы А. Жанбатыр және «Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры» АҚ-ның Алматы облысы бойынша филиалы және «Азаматтарға арналған үкімет» Мемлекеттік корпорациясы» КеАҚ-ның Алматы облысы филиалының Қарасай ауданы бөлімінің өкілдері қатысып, зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру саласы бойынша ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізді.
Менің асырауымда екі балам бар, біздің асыраушымыз 2025 жылы қаңтарда қайтыс болды, жақында жәрдемақы төленетінін білдім, жәрдемақыны қай уақыттан алуға құқығым бар және жәрдемақыны алу үшін қайда баруым керек?
Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы жәрдемақыға құқығы туындаған күннен бастап, бірақ барлық қажетті құжаттармен бірге жәрдемақы тағайындауға өтініш жасаған күнге дейін он екі айдан аспайтын уақытқа тағайындалады. Жәрдемақыны тағайындау үшін Сізге тұрғылықты жеріңіз бойынша Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне жүгінуіңіз керек.
Бала күтіміне байланысты жәрдемақы өтініш берген күнен бастап тағайындалады ма немесе бала туған күнен бастап тағайындалады ма?
Бала күтiмi бойынша жәрдемақы бала туған күннен бастап, ол бiр жарым жасқа толған күнге дейін тағайындалады. Бала туғанда берiлетiн жәрдемақы мен бала күтiмiне байланысты жәрдемақыны тағайындауға өтiнiш жасау мерзiмдерi бала туған күннен бастап он сегіз айдан аспауға тиiс.
Отбасында екі бала (егіздер) туған жағдайда бала күтімі бойынша бір жәрдемақы тағайындалады ма немесе әр балаға бөлек па?
Бiр жарым жасқа толмаған екi және одан да көп балаға күтімдi жүзеге асырған жағдайда бала күтiмi жөнiндегi жәрдемақы әр балаға тағайындалады және төленедi.
Зейнетақыдан ұстап қалу жүргізілуі мүмкін бе?
Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексінің 203 бабына сәйкес зейнетақыдан ұстап қалу атқарушылық іс жүргізу тәртібімен жүргізілуі мүмкін. Зейнетақыдан ұстап қалу төленуге тиісті сомадан жүргізіледі. Төленуге тиіс соманың 50 пайыздан астамын зейнетақыдан ұстап қалуға болмайды.
Медициналық - әлеуметтік сараптама немен реттеледі?
Медициналық-әлеуметтік сараптама өткізу тәртібі Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы №260 бұйрығымен бекітілген «Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларымен» реттеледі.
Зейнетақы төлемдері қандай параметрлер негізінде тағайындалады?
Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне сәйкес жүзеге асырылады. Зейнетақы (ынтымақты) төлемі 1998 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша кемiнде алты ай еңбек өтіліне ( зейнетақы төлемін толық көлемде алу үшін ерлерге кемiнде 25 жыл еңбек өтілі болған кезде, әйелдерге кемiнде 20 жыл еңбек өтілі ) және 1998 жылғы 1 қаңтарынан бастап жұмыс үзілістеріне қарамастан кез келген үш жыл қатарынан алынған орташа айлық табысына байланысты болады. Сонымен қатар, жасына байланысты зейнетақы төлемдері толық емес көлемде азаматтарға олардың жасына байланысты зейнетақы төлемін толық көлемде алу құқығы болмаған кезде, 1998 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша кемінде алты ай еңбек өтілінің болуына қарай тағайындалады.
Мүгедектіктің жалпы көрсеткіштері: 2026 жылдың шілде айында жалпы 1408 адам куәландырылды (07.2025 жылы – 1506 адам). Оның ішінде 320 адам алғашқы рет куәландырылғандар, жалпы саннан үлесі 22,7%. Мүгедектік танылғандар - 310 адам, жалпы саннан үлесі 97%. Қарқындылық көрсеткіші - 10 мың тұрғынға шаққанда 2,0. Алғаш рет танылғандардың жас құрылымы - еңбекке қабілетті жастағылар 170 адам немесе 55% - зейнет жасындағылар 67 адам немесе 22% - балалар 73 адам немесе 23% Алғашқы және қайта мүгедектік Алғаш рет танылғандар 310 адам. Қайта куәландырылғандар 992 адам, оның ішінде 883 адам мүгедек деп танылды (07.2025 жылы 1107 адам куәландырылып 979 адам мүгедек деп танылды). Алғашқы мүгедектіктің құрылымы 4.1. Ересек халық Жалпы саны 237 адам. Ересектер арасында алғаш рет мүгедектік танылғандардың нозологиялық түрлері бойынша: 1 орын - қатерлі ісіктер 85 адам немесе 36,0%; 2 орын - қан айналымы жүйесінің аурулары 57 адам немесе 24,0%; 3 орын - психикалық және мінез-құлқының бұзылыстары 21 адам немесе 9,0%; 4 орын – несеп-жыныс жүйесінің аурулары 19 адам немесе 8,0%; 5 орын - жарақаттар 13 адам немесе 5,4%; Өткен жылмен салыстыру: 211 1 орын – қатерлі ісіктер 57 адам немесе 27,0 %; 2 орын - қан айналымы жүйесінің аурулары 53 адам немесе 25,1%; 3 орын - жарақаттар 24 адам немесе 11,4%; 4 орын – сүйек-бұлшық ет жүйесінің аурулары 20 адам немесе 9,4%; 5 орын - психикалық және мінез-құлқының бұзылыстары 14 адам немесе 6,6%; 4.2. Балалар Жалпы саны 73 адам. 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балалар арасында жеткші орын алатын аурулар: 1 орын - психикалық бұзылыстар 25 адам немесе 34,2%; 2 орын - жүйке жүйесінің аурулары 15 адам немесе 20,5%; 3 орын - туа біткен даму ақаулары 8 адам немесе 11,0%; 4 орын – эндокриндік аурулар 5 адам немесе 7,0%; 5 орын – қатерлі ісіктер 3 адам немес 4,1%. Өткен жылмен салыстыру: 81 1 орын - психикалық бұзылыстар 31 адам немесе 38,2 %; 2 орын - туа біткен даму ақаулары 16 адам немесе 19,7%; 3 орын – жүйке жүйесінің аурулары 8 адам немесе 10,0%; 4 орын - эндокриндік аурулар 8 адам немесе 10,0%; 5 орын – жарақаттар 5 адам немесе 6,1%. Оңалту көрсеткіштері: Толық оңалту – 11,0 % (в 07.2025 г. – 11,6%) Ішанара оңалту – 14,9 % (в 07.2025 г. – 17,5%) Жағдайының нашарлауы – 5,3% (в 07.2025 г. – 4,4%) Сыртай куәландыру Сыртай куәландырудың жалпы саны - 795 адам, жалпы санның үлесі – 56,46%
Зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру: Статистикалық мәліметтерге облыс халқының саны 1 611 600адамды құрайды. Жалпы облыс бойынша әлеуметтік төлем алушылар саны 528 605адам, оның ішінде: - зейнеткерлер – 180 194 6адам; - мүгедектігі бойынша жәрдемақы – 32 727 адам; - асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша жәрдемақы – 14 451 адам; - арнайы мемлекеттік жәрдемақы – 10 452 адам; - бала бір жарым жасқа дейінгі күтімі бойынша жәрдемақы –13 265 адам; - көпбалалы отбасыға берілетін жәрдемақы –56 640 адам; - 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар тұлғаға күтім бойынша жәрдемақы –7 003 адам; - І топтағы мүгедектігі бар тұлғаға күтім бойынша жәрдемақы – 3 152 адам; - көп балалы аналар – 19 919 адам; - №1,2 тізім бойынша жәрдемақы – 2 адам. Ағымдағы жылдың шілде айында жалпы 14 123әлеуметтік төлемдер тағайындалды немесе 2025 жылдың шілде айына қарағанда 3,5%-ғаазайған.Оның ішінде: - жаңа тағайындалғандар 8 088немесе 5%-ға азайған; - қайта қаралып бекітілгендер 6 035немесе 1,5%-ке азайған. //Салыстырмалы түрде2025 жылдың шілде айындатағайындалған әлеуметтік төлемдер14 621, оның ішінде: жаңадан тағайындалғандар8 495, қайта қаралғандар6 126//. Сонымен қатар, 265зейнетақы төлемдері мен жәрдемақы тағайындаудан бас тартылды, оның ішінде зейнетақы төлемдері мен жәрдемақылар – 13, мемлекеттік кепілдеме төлемі – 252.Өткен жылы 258-ді құраған немесе 2,6%-ға көбейген. //Тағайындаудан бас тартудың негізгі себептері: зейнетақы төлемдері бойынша – еңбек өтілі расталмаған, шығу елінде еңбек өтілін растайтын құжаттар заңдастырылмаған; көпбалалы отбасыларға берілетін жәрдемақы бойынша – неке бұзылған жағдайда сот шешімі ұсынылмаған және т.б.//
Арнайы әлеуметтік қызметтерді лицензиялау 2026 жылғы 31 мамырдағы статистикалық деректерге сәйкес Алматы облысында арнайы әлеуметтік қызметтер (АӘҚ) көрсететін 36 ұйым бар. Барлық 36 ұйым лицензия алған (барлығы 4689қызмет алушы), оның ішінде 19-ы мемлекеттік мекеме және 17-сы үкіметтік емес ұйымдар (бұдан әрі – ҮЕҰ). Гибридті лицензияларды ескере отырып, АӘҚ көрсету бағыттары бойынша: жартылай стационарлық жағдайда қызмет көрсететін – 14 ұйым, 1245 адам; стационарлық жағдайда – 5 ұйым, 1028 адам; уақытша болу жағдайында – 2 ұйым, 130 адам; үйде қызмет көрсететін – 14 ұйым, 2286 адам. Алматы облысында арнайы әлеуметтік қызметтер көрсетуге жан басына шаққандағы қаржыландыруды енгізу бойынша, лицензиясы бар 64 бөлімшенің ішінде: 35 бөлімше мемлекеттік секторда, 30 бөлімше жеке секторда (ҮЕҰ) қызмет көрсетуде. Қазіргі уақытта Әлеуметтік қызметтер порталында арнайы әлеуметтік қызметтер көрсету бойынша 30 бөлімше келісімшарттар жасасқан, оның ішінде 14-і ҮЕҰ. «Мүгедектігі бар адамдар үшін қолжетімділікті қамтамасыз ету жөніндегі «Amanat» партиясының Жол картасын іске асыру» Облыс бойынша Қолжетімділік картасына енгізілген объектілердің жалпы саны – 1438.Қолжетімді – 1136, оның ішінде: тірек-қимыл аппараты бұзылған адамдар үшін – 1113; кресло-арбамен қозғалатын адамдар үшін – 1114; есту қабілеті бұзылған адамдар үшін – 1136; көру қабілеті бұзылған адамдар үшін – 1112. Ішінара қолжетімді –326, оның ішінде: тірек-қимыл аппараты бұзылған адамдар үшін –325; кресло-арбамен қозғалатын адамдар үшін –324; есту қабілеті бұзылған адамдар үшін –301; көру қабілеті бұзылған адамдар үшін –326. Қолжетімсіз – 1, оның ішінде: тірек-қимыл аппараты бұзылған адамдар үшін – 0; кресло-арбамен қозғалатын адамдар үшін – 0; есту қабілеті бұзылған адамдар үшін – 1; көру қабілеті бұзылған адамдар үшін – 0. Ұйымдар бөлінісінде қолжетімді объектілер: денсаулық сақтау объектілері –244; білім беру объектілері –540; мәдениет объектілері –124; сауда және қызмет көрсету объектілері –27; мемлекеттік және квазимемлекеттік ұйымдар –145; өзге объектілер –56. Мүгедектігі бар адамдардың абилитация және оңалтудың жеке бағдарламаларының әлеуметтік бөлігін іске асыру үлесінің мониторингі Оңалтудың техникалық құралдарына мұқтаждардың жалпы саны –20224, оның ішінде түрлері бойынша: протездік-ортопедиялық көмек – 2768 сурдологиялық көмек – 318; тифлотехникалық құралдар – 679; кресло-арбалар – 595; санаторий-курорттық емдеу – 6498; жеке көмекші қызметі – 1787; ымдау тілі қызметі – 450; міндетті гигиеналық құралдармен қамтамасыз ету – 7129. Оңалтудың техникалық құралдарымен қамтамасыз етілгендердің жалпы саны –14201, оның ішінде түрлері бойынша: протездік-ортопедиялық көмек – 1583; сурдологиялық көмек – 235; тифлотехникалық құралдар – 534; кресло-арбалар – 553; санаторий-курорттық емдеу – 2468; жеке көмекші қызметі – 1763; ымдау тілі қызметі – 321; міндетті гигиеналық құралдармен қамтамасыз ету – 6744. Алматы облысы бойынша халықты әлеуметтік қорғау саласындағы бақылау бөлімінің мемлекеттік әлеуметтік қорғау инспекторларымен 2026 жылдың басынан бері 18 тексеру жүргізілді. Оның ішінде:• бақылау субъектісіне (объектісіне) барып жүргізілген 11 профилактикалық бақылау;• 7 жоспардан тыс тексеру. Тексеру нәтижелері бойынша 18 субъектіге мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау және арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету саласындағы заңнама талаптарының анықталған бұзушылықтарын жою туралы Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес нұсқамалар енгізілді. Барлығы 70 заң бұзушылық анықталды, оның ішінде:• жойылғаны – 44;• жойылмағаны – 26. Арнаулы әлеуметтік қызметтердің кепілдік берілген көлемін ұсыну бөлігіндегі заңнама талаптарын бұзу бойынша 44 бұзушылық анықталып, оның 32-сі жойылды. Мүгедектігі бар адамдарды абилитациялау және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес оңалту іс-шараларын орындамау фактілері бойынша 15 бұзушылық анықталып, оның 9-ы жойылды. Мүгедектігі бар адамдардың әлеуметтік және көлік инфрақұрылымы объектілеріне, сондай-ақ мәдениет ұйымдары мен спорт құрылыстарына қол жеткізуін қамтамасыз етпеу фактілері бойынша 11 бұзушылық анықталып, оның 3-еуі жойылды. Жеке тұлғалардың (И.А. Досымбетова, Қ.Ж. Азырбай және А.Т. Рахметова) шағымдары негізінде 6 субъектіге (объектіге) қатысты жоспардан тыс тексерулер жүргізілді. Тексеру нәтижелері бойынша 4 субъекті (объект) Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 83-бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Әкімшілік істер қысқартылған тәртіппен қаралып, салынған айыппұл сомасы 1 492 125 теңгені (690 АЕК) құрады. Сонымен қатар, Алматы облысы прокуратурасының 2026 жылғы 14 сәуірдегі №2-04-26-04494 және Қарасай ауданы прокуратурасының 2026 жылғы 24 сәуірдегі №2-0411-26-01776 талаптары негізінде 14 субъекті (объект) Қазақстан Республикасы ӘҚБтК-нің 83-бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Әкімшілік істер қысқартылған тәртіппен қаралып, салынған айыппұл сомасы 1 838 125 теңгені (850 АЕК) құрады. Салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 3 330 250 теңгені құрады (1540 АЕК, қысқартылған өндіріс бойынша – 770 АЕК). Департаменттің бақылау бөлімі тарапынан берілген нұсқамалардың орындалу мерзімдерін сақтау және анықталған барлық бұзушылықтардың толық жойылуы тұрақты бақылауда ұсталады. Қажет болса, осы мәтінді баяндамаға немесе есепке арналған ресми-аналитикалық стильде де өңдеп бере аламын.
