Алматы — аңыз бен ақиқат, көне дәуір мен заманауи өркениет, кең дала мен Тянь-Шаньның қарлы шыңдары тоғысқан қала. Тау баурайындағы шаһар ондаған жыл бойы табиғат пен урбанистика үйлесім тапқан ерекше қалалық кеңістік қалыптастырды.
Алматының «қала-бақ» ретіндегі айрықша келбеті кездейсоқ пайда болған жоқ. Қаланы жоспарлы дамыту кезеңінен бастап жасыл көшелер, бульварлар, скверлер мен саябақтар жүйелі түрде салына бастады. Таулы өңірдің табиғи ерекшеліктері, өзен суларының молдығы және көгалдандыруға бағытталған дәйекті саясат нәтижесінде жасыл желек, әсіресе алма бақтары, сәндік элемент қана емес, қалалық инфрақұрылымның маңызды бөлігіне айналды. Әсіресе, алма бақтары Алматының табиғи болмысын айқындайтын белгіге айналып, алма қала символы ретінде алыс-жақынға танылды.
Қаланың қазіргі тарихы 1854 жылы Верный бекінісінің негізі қаланған кезден бастау алады. Уақыт өте келе ол ірі әкімшілік орталыққа айналып, 1929 жылы Қазақстанның астанасы болды. Ондаған жыл бойы Алматы елдің саяси, ғылыми және мәдени өмірінің өзегі болды: мұнда мемлекеттік институттар құрылды, білім беру, өнер, сәулет және қалалық мәдениет қарқынды дамыды.
1997 жылы астана көшірілгеннен кейін де Алматы өзінің стратегиялық маңызын сақтап қалды. Қала елдің жетекші экономикалық орталығы ретіндегі рөлін нығайтып, Қазақстан экономикасының негізгі қозғаушы күштерінің біріне айналды. Бүгінде Алматы жалпы ішкі өнімнің шамамен бестен бір бөлігін қамтамасыз етіп, жан басына шаққандағы жалпы өңірлік өнім көрсеткіші бойынша көш бастап отыр. Сауда, қызмет көрсету, қаржы және өңдеу өнеркәсібі салаларындағы тұрақты өсім оның басты экономикалық драйвер ретіндегі мәртебесін айқындай түседі.
Бүгінде Алматы — Қазақстандағы ең ірі мегаполис, тау баурайындағы қала-бақ, даму мен мүмкіндіктер кеңістігі. Бұл тарихи мұрасын қадірлей отырып, заманауи келбетін қалыптастырып, болашаққа сенімді қадам басқан қала.
Алматы әкімдігінің қолдауымен 19 қыркүйекте Балуан Шолақ атындағы Спорт сарайында NAIZA 85 аралас жекпе-жек турнирі өтеді. Бұл туралы қалалық Спорт басқармасының өкілдері айтты. Турнирдің басты жекпе-жектерінің бірі аса жеңіл салмақта Болат Заманбеков пен Еламан Саясатов арасындағы чемпиондық реванш болмақ. Олардың NAIZA 83 турниріндегі алдыңғы кездесуі Саясатовтың дисквалификациялануымен аяқталған еді. Сондай-ақ жеңіл салмақтағы чемпион Жансерік Жақсығұлұлы Мири Садыговқа қарсы чемпиондық атағын алғаш рет қорғайды. NAIZA 85 кардында Жұман Жұмабеков, Азат Мақсұм, Артем Тарасов және аралас жекпе-жектің өзге де өкілдері өнер көрсетеді. Турнир қарсаңында баспасөз конференциясы, ашық жаттығу және көз арбасу рәсімдері өтеді. БАҚ өкілдеріне арналған іс-шаралар бағдарламасы: 16 қыркүйек, 13:00 — баспасөз конференциясы, Regardal Hotel; 17 қыркүйек, 16:00 — Open Workout және Staredown, Арбат; 18 қыркүйек, 18:00 — Staredown, Арбат; 19 қыркүйек, 17:00 — NAIZA 85 турнирі, Балуан Шолақ атындағы Спорт сарайы. БАҚ өкілдерін турнир мен оның алдындағы іс-шаралардың барысын жариялауға шақырамыз. Күні: 2026 жылы 19 қыркүйек Уақыты: 17:00 Өтетін орны: Балуан Шолақ атындағы Спорт сарайы, Алматы БАҚ үшін байланыс: Виктория Говоркова Тел./WhatsApp/Telegram: +7 701 888 16 27 E-mail: [email protected]
Алматыда 6–14 қыркүйек аралығында жасөспірімдер, жастар және ересектер арасында бокстан қала чемпионаты өтеді. Жарысқа Алматыдағы спорт мектептері мен клубтардың тәрбиеленушілері қатысады. Чемпионат қорытындысы бойынша тиісті жас санаттарында қаланың құрама командасына кіретін үздік спортшылар анықталады. 2011–2012 жылдары туған жасөспірімдер арасында: 6 қыркүйек, сағат 12:00 – ашылу салтанаты; 10 қыркүйек, сағат 12:00 – финалдық жекпе-жектер. 2009–2010 жылдары туған жастар және ересектер арасында: 11 қыркүйек, сағат 12:00 – ашылу салтанаты; 14 қыркүйек, сағат 12:00 – финалдық жекпе-жектер. Чемпионат Алматы қаласы әкімдігі мен Алматы бокс федерациясының қолдауымен өткізіледі. Бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерін чемпионатты ақпараттық тұрғыда қолдауға шақырамыз. Өтетін орны: Алматы қаласы, Ақсай-1 шағынауданы, 10-үй, Жоғары спорт шеберлігі мектебі. Аккредиттеу бойынша байланыс: Тел.: +7 707 240 7744, Анар
6 қыркүйек 2026 ж.Тікелей
г. Алматы, мкр. Аксай-1, дом 10, Школа высшего спортивного мастерства.
12 қыркүйекте OTZALT алаңында Қазақстан мен Орталық Азияның бизнес, технология, медиа, мәдениет және креативті индустрия өкілдерін біріктіретін STEPPE Fair 2026 қалалық іс-шарасы өтеді. Шараны STEPPE лайфстайл-медиасы ұйымдастырады. Биылғы тақырып – Matchmaking. Іс-шара жаңа кәсіби байланыстар орнатып, түрлі салалардағы мамандардың идеяларымен бөлісуіне және бірлескен жобаларды бастауына мүмкіндік береді. Бағдарламада 35-тен астам спикердің қатысуымен бес панельдік пікірталас өтеді. Freedom, Яндекс, Higgsfield AI, Almaty Marathon, BI Group, «Қайрат» футбол клубы және басқа да компаниялардың өкілдері өз кейстері мен тәжірибелерімен бөліседі. Сонымен қатар жасанды интеллект, вайбкодинг, продакшн, заманауи өнер және контент-жобаларды әзірлеу бағытында практикалық воркшоптар ұйымдастырылады. STEPPE Fair × Astana Hub бірлескен Pizza Pitch форматының жүлде қоры – 1 млн теңге. Кешкі бағдарламада ALPHA, Aiqap, сондай-ақ Өзбекстаннан келген арнайы қонақ – Laylo өнер көрсетеді. 📅 12 қыркүйек | 14:00–21:00 📍 Алматы, OTZALT, Барибаев көшесі, 36 БАҚ өкілдерін тіркеу: +7 701 710 1910 Дария
6 қыркүйекте Алматыдағы «Астана» алаңында Қала күніне арналған GT SPORT FEST спорт фестивалі өтеді. Фестиваль спорт пен жастарға арналған бірнеше бағытты біріктіреді. Бағдарламада 3×3 стритбол, киберспорт, BMX, брейкинг және стрит-дэнс бойынша би батлдары, воркаут, сондай-ақ «Формула-1» және картинг симуляторлары бар симрейсинг аймағы қарастырылған. Спорттық бағдарлама сағат 12:00-ден 20:00-ге дейін өтеді. Сондай-ақ қонақтар үшін көрсетілімдер, ойын-сауық және концерттік бағдарлама ұйымдастырылады. Кештің хедлайнері – MC DONI. Іс-шара Алматы қаласы әкімдігінің қолдауымен өткізіледі. БАҚ өкілдерін іс-шараның барысын жариялауға шақырамыз. Күні: 2026 жылғы 6 қыркүйек Уақыты: 12:00 Өтетін орны: Алматы қаласы, «Астана» алаңы Аккредиттеу үшін телефон: +7 778 999 90 49, Тұрсын
2026 жылы 4 қыркүйек күні сағат 11:00-де Алматы музейінде Қала күніне орай қазақ опера өнерінің тарихында өшпес із қалдырған көрнекті әнші, қайталанбас дауыс иесі, Қазақстанның Халық артисі, Социалистік Еңбек Ері, КСРО және Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлықтарының лауреаты, қоғам қайраткері Ермек Серкебаевтің 100 жылдығына арналған «Ермек Серкебаев: Дәуірдің дара тұлғасы» атты көрменің салтанатты ашылуы өтеді. Көрме Алматы қаласы әкімдігінің қолдауымен, Алматы музейінің ұйымдастыруымен өткізіледі. Экспозицияда Алматы музейінің қорынан іріктелген бірегей жәдігерлер көпшілік назарына ұсынылады. Көрме төрінен тұлғаның шығармашылық және өмір жолынан сыр шертетін жеке заттары, сахналық костюмдері, сирек фотосуреттері, концерттік афишалары мен музыкалық аспаптары орын алады. Әр жәдігер – өнер иесінің дара болмысын, сахнадағы қайталанбас бейнесін және ұлттық өнерге сіңірген өлшеусіз еңбегін айшықтайтын құнды мұра. Көрменің мақсаты – өнер иесінің өмірі мен шығармашылық жолынан сыр шертетін бірегей музей жәдігерлері арқылы келушілердің қазақ музыкасы мен опера өнерінің қалыптасуы мен даму кезеңдері туралы танымын кеңейтіп, ұлттық өнерге деген қызығушылығын арттыру.
1–6 қыркүйек аралығында Алматыда жүлде қоры 100 000 АҚШ доллары болатын WTT Contender Almaty 2026 халықаралық үстел теннисі турнирі өтеді. Биылғы жарысқа 19 елдің атынан 100-ден астам спортшы қатысады. Олар Германия, Үндістан, Испания, Италия, Йемен, Қытай Тайбэйі, Люксембург, Мексика, Нидерланд, Пуэрто-Рико, Ресей, Сауд Арабиясы, Өзбекстан, Франция, Швеция, Эквадор, Оңтүстік Корея, Жапония және Қазақстанның намысын қорғайды. Жанкүйерлер әлемдік үстел теннисінің жұлдыздарының өнерін тамашалай алады. Олардың қатарында: * жекелей сында Олимпиада ойындарының екі дүркін қола жүлдегері Димитрий Овчаров (Германия); * жұптық сында әлем чемпионы Шунсукэ Тогами (Жапония); * командалық сында Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері Хина Хаята (Жапония); * VI Ислам ынтымақтастығы ойындарының жеңімпазы Кирилл Герасименко (Қазақстан) бар. Турнир жүлделері ерлер мен әйелдер арасындағы жекелей, жұптық және аралас жұптық сындарда сарапқа салынады. WTT Contender Almaty 2026 Халықаралық үстел теннисі федерациясының (ITTF) қолдауымен құрылған World Table Tennis (WTT) ұйымы өткізетін кәсіби турнирлердің халықаралық сериясына кіреді. Жарыс ресми әлемдік рейтинг күнтізбесінің бір бөлігі болып табылады және оның нәтижелері спортшылардың әлемдік рейтингтегі орындарына тікелей әсер етеді. Турнир өткізіліп келе жатқалы әлемнің әртүрлі елдері мен құрлықтарынан келген мықты ойыншылардың басын қосатын әлемдік үстел теннисінің жетекші алаңдарының біріне айналды. Жыл сайын Алматы спортшылар, жаттықтырушылар мен жанкүйерлер бас қосатын орталыққа айналып, халықаралық спорттық байланысты нығайтуға және үстел теннисін кеңінен насихаттауға ықпал етеді. Турнирдің Қазақстанда өткізілуі отандық спорттың дамуына серпін беріп, еліміздің халықаралық беделін нығайтуға ықпал етеді. Сонымен қатар қазақстандық жанкүйерлерге әлемдік деңгейдегі кездесулерді тікелей тамашалауға мүмкіндік береді. Жарыстың тікелей көрсетілімдері Qazsport телеарнасынан және World Table Tennis (WTT) ұйымының ресми YouTube-арнасынан көрсетіледі. Турнирдің жергілікті ұйымдастырушысы — Қазақстан Республикасының Үстел теннисі федерациясы. Жарыс Алматы қаласы әкімдігінің қолдауымен өткізіледі. Халықаралық турнир «ADD Ustel Tennis Ortalygy» үстел теннисі орталығында (Нұркент шағынауданы, 14Б) өтеді. Көрермендерге кіру тегін. БАҚ өкілдеріне Бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерін 1–6 қыркүйек аралығында өтетін WTT Contender Almaty 2026 халықаралық турнирін ақпараттық тұрғыда жариялауға шақырамыз. Аккредитациядан өту және турнирге келуге қолайлы уақытты келісу үшін алдын ала байланысу қажет. Матчтар күні бойы өтетіндіктен, БАҚ өкілдерінің жарыс алаңындағы жұмыс уақыты алдын ала келісіледі. Байланыс тұлғасы: Адина Телефон: +7 777 774 0068
Алматы қаласы мәслихатының «Алматы қаласындағы көші-қон процестерін реттеу қағидаларын бекіту туралы» Алматы қаласы мәслихатының 2024 жылғы 29 наурыздағы № 98 шешіміне өзгеріс пен толықтырулар енгізу туралы» шешімінің жобасын талқылау туралы баспасөз хабарламасы
Алматы қаласының әкімдігі «Алматы қаласындағы көші-қон процестерін реттеу қағидаларын бекіту туралы» Алматы қаласы мәслихатының 2024 жылғы 29 наурыздағы № 98 шешіміне өзгеріс пен толықтырулар енгізу туралы» Алматы қаласы мәслихаты шешімінің жобасы «Ашық НҚА» порталында жарияланғанын хабарлайды. Алматы қаласы мәслихаты шешімінің жобасы Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы» Конституциялық заңының 7-бабының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 16 маусымдағы № ҚР ДСМ-52 бұйрығымен бекітілген «Әкімшілік және тұрғын ғимараттарға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитарлық қағидаларының 6-тармағына сәйкес әзірленді. Жобаны қабылдаудың мақсаты тіркеу процестерін ретке келтіру, инфрақұрылымдық және әлеуметтік жүктемені жоспарлауды жақсарту, сондай-ақ тұрақты тұратын және уақытша келетін азаматтар үшін мемлекеттік қызметтер көрсетудің тиімділігін арттыру болып табылады. Бұл жобада халықты есепке алу жүйесін жетілдіру, көші-қон процестеріне тиісті бақылауды қамтамасыз ету, сондай-ақ мемлекеттік қызметтерді жоспарлау мен ұсынудың тиімділігін арттыру көзделген. Нормативтік-құқықтық актіні қабылдау теріс әлеуметтік-экономикалық салдарға әкелмейді. Жобаны талқылауға қатысу үшін «Ашық НҚА» порталындағы https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15895083 сілтемесі арқылы өтуге шақырамыз.
Жарияланды:
Баспасөз-хабарлама
Алматы қаласы мәслихатының «Алматы қаласының аумағында тұрғылықты жері және уақытша тұру (болу) орны бойынша тіркеу нормативін бекіту туралы» шешімінің жобасын талқылау туралы баспасөз хабарламасы
Алматы қаласының әкімдігі «Алматы қаласының аумағында тұрғылықты жері және уақытша тұру (болу) орны бойынша тіркеу нормативін бекіту туралы» Алматы қаласы мәслихаты шешімінің жобасы «Ашық НҚА» порталында жарияланғанын хабарлайды. Алматы қаласы мәслихаты шешімінің жобасы Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы» Конституциялық заңының 7-бабының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 16 маусымдағы № ҚР ДСМ-52 бұйрығымен бекітілген «Әкімшілік және тұрғын ғимараттарға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитарлық қағидаларының 6-тармағына сәйкес әзірленді. Жобаны қабылдаудың мақсаты тіркеу процестерін ретке келтіру, инфрақұрылымдық және әлеуметтік жүктемені жоспарлауды жақсарту, сондай-ақ тұрақты тұратын және уақытша келетін азаматтар үшін мемлекеттік қызметтер көрсетудің тиімділігін арттыру болып табылады. Бұл жобада халықты есепке алу жүйесін жетілдіру, көші-қон процестеріне тиісті бақылауды қамтамасыз ету, сондай-ақ мемлекеттік қызметтерді жоспарлау мен ұсынудың тиімділігін арттыру көзделген. Нормативтік-құқықтық актіні қабылдау теріс әлеуметтік-экономикалық салдарға әкелмейді. Жобаны талқылауға қатысу үшін «Ашық НҚА» порталындағы https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15895100 сілтемесі арқылы өтуге шақырамыз.
Жарияланды:
Баспасөз-хабарлама
«Алматы қаласында коммуналдық көрсетілетін қызметтерді ұсыну қағидаларын бекіту туралы» Алматы қаласы әкімдігі қаулысының жобасын талқылау жөніндегі баспасөз хабарламасы
«Алматы қаласы Энергетика және сумен жабдықтау басқармасы» КММ «Алматы қаласында коммуналдық көрсетілетін қызметтерді ұсыну қағидаларын бекіту туралы» Алматы қаласы әкімдігі қаулысының жобасы «Ашық НҚА» порталында жарияланғанын хабарлайды. Қағидалардың жобасы Алматы қаласының аумағында коммуналдық көрсетілетін қызметтерді ұсыну тәртібін айқындау, тұтынушыларға коммуналдық көрсетілетін қызметтердің сапалы әрі үздіксіз ұсынылуын қамтамасыз ету, сондай-ақ коммуналдық көрсетілетін қызметтерді ұсынушылар мен оларды тұтынушылар арасындағы қатынастарды реттеу мақсатында әзірленді. Сонымен қатар Қазақстан Республикасы заңнамасына енгізілген өзгерістерге байланысты коммуналдық көрсетілетін қызметтерді ұсыну тәртібін реттейтін талаптарды өзектендіру және оларды қолданыстағы заңнама нормаларына сәйкес келтіру қажеттілігі туындады. Осыған байланысты «Алматы қаласында коммуналдық көрсетілетін қызметтерді ұсыну қағидаларын бекіту туралы» Алматы қаласы әкімдігі қаулысының жобасы әзірленді. Жобада коммуналдық көрсетілетін қызметтерді ұсыну тәртібін жетілдіруге, көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыруға және тұтынушылардың құқықтарын қорғауды қамтамасыз етуге бағытталған жаңа Қағидаларды бекіту көзделеді. Жобаны талқылауға қатысуға шақырамыз. Ол үшін «Ашық НҚА» порталындағы https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15891966 сілтемесі арқылы өтуіңізді сұраймыз.
Жарияланды:
Баспасөз-хабарлама
Алматы қаласы әкімдігінің «Алматы қаласында коммуналдық көрсетілетін қызметтерді ұсыну қағидаларын бекіту туралы» қаулысының күші жойылды деп тану туралы» 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 4/637 Алматы қаласы әкімдігі қаулысының жобасын талқылау жөніндегі баспасөз хабарламасы
«Ашық НҚА» порталында «Алматы қаласы әкімдігінің «Алматы қаласында коммуналдық көрсетілетін қызметтерді ұсыну қағидаларын бекіту туралы» қаулысының күші жойылды деп тану туралы» 2020 жылғы 30 желтоқсандағы №4/637 Алматы қаласы әкімдігі қаулысының жобасы жарияланды. Алматы қаласы әкімдігінің 2020 жылғы 30 желтоқсандағы №4/637 қаулысымен Алматы қаласында коммуналдық қызметтерді ұсыну қағидалары бекітілген болатын. Аталған қағидалар қала аумағында коммуналдық қызметтерді ұсынуды ұйымдастырудың жекелеген мәселелерін реттейді. Сонымен қатар қолданыстағы Қазақстан Республикасы заңнамасына жүргізілген талдау Алматы қаласы әкімдігінің нормативтік құқықтық актілерін қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес келтіру қажеттігін көрсетті. Осыған байланысты Алматы қаласы әкімдігінің 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № 4/637 «Алматы қаласында коммуналдық көрсетілетін қызметтерді ұсыну қағидаларын бекіту туралы» қаулысының күші жойылды деп тану туралы» Алматы қаласы әкімдігі қаулысының жобасы әзірленді. Жоба нормативтік құқықтық базаны өзектендіру және құқықтық әрі практикалық өзектілігін жоғалтқан нормативтік құқықтық актінің қолданысын тоқтату мақсатында аталған қаулының күші жойылды деп тануды көздейді. Баршаңызды «Ашық НҚА» порталында жарияланған қаулы жобасын талқылауға қатысуға шақырамыз. Ол үшін https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=15891957 сілтемесі бойынша өтуіңізді сұраймыз.
Жарияланды:
Жоспар
Алматы қаласы Сәулет және қала құрылысы басқармасының сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша берілген ұсынымдарды іске асыру жөніндегі ІС-ШАРАЛАР ЖОСПАРЫ
БЕКІТЕМІН Алматы қаласы Сәулет және қала құрылысы басқармасының басшысы _________________ А. Жанбыршы «___» __________________ 2026 жыл Алматы қаласы Сәулет және қала құрылысы басқармасының сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша берілген ұсынымдарды іске асыру жөніндегі ІС-ШАРАЛАР ЖОСПАРЫ №№ Іс-шаралар Орындауға жауаптылар Аяқталу нысаны Орындау мерзімі 1 Қазақстан Республикасының 2026 жылғы 9 қаңтардағы №253-VIII ҚРЗ Құрылыс кодексінің күшіне енуіне байланысты Алматы қаласының аумағында құрылыс салу қағидаларына және Алматы қаласының сәулеттік келбетін қалыптастыру және қала құрылысын жоспарлау қағидаларына өзгерістер енгізу Құқықтық және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі НҚА қабылдау 2026 жылдың соңына дейін 2 Қазақстан Республикасының 2026 жылғы 9 қаңтардағы №253-VIII ҚРЗ Құрылыс кодексінің күшіне енуіне байланысты Алматы қаласында үй-жайлардан тыс ашық кеңістікте, жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының бөлінген белдеуінде, сондай-ақ Алматы қаласында үй-жайлардан тыс ашық кеңістікте және жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының бөлінген белдеуінен тыс жерлерде сыртқы (көрнекі) жарнама объектілерін орнату қағидаларына және Алматы қаласында үй-жайлардан тыс ашық кеңістікте, жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының бөлінген белдеуінде, сондай-ақ Алматы қаласында үй-жайлардан тыс ашық кеңістікте және жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының бөлінген белдеуінен тыс жерлерде сыртқы (көрнекі) жарнама бейнелерін орналастыру қағидаларына өзгерістер енгізу Сәулет-жоспарлау тапсырмасы және жарнама бөлімі НҚА қабылдау 2026 жылдың соңына дейін 3 2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енген Қазақстан Республикасының 2026 жылғы 9 қаңтардағы №253-VIII ҚРЗ Құрылыс кодексінің негізгі ережелерін, сондай-ақ сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы заңнаманың жаңа талаптарын қолдану тәртібін түсіндіру бойынша Басқарманың құрылымдық бөлімшелерінің басшылары мен қызметкерлерімен кеңес ұйымдастыру және өткізу. Құқықтық және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі Кеңес хаттамасы 2026 жылдың ІІІ тоқсанының соңына дейін
Жарияланды:
Қорытынды
Алматы қаласының Сәулет және қала құрылысы басқармасының 2026 жылғы 1-жартыжылдықтағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша талдамалық анықтама
БЕКІТЕМІН Алматы қаласы Сәулет және қала құрылысы басқармасының басшысы _________________ А. Жанбыршы «___» __________________ 2026 жыл Алматы қаласының Сәулет және қала құрылысы басқармасының 2026 жылғы 1-жартыжылдықтағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау нәтижелері бойынша талдамалық анықтама «Алматы қаласының Сәулет және қала құрылысы басқармасы» КММ-де (бұдан әрі – Басқарма) сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес жүргізілді (бұдан әрі – № 12 бұйрық). Ішкі талдау жүргізуге Басқарманың 2026 жылғы 29 шілдедегі № 169 н/қ бұйрығы негіз болды, онда оны жүргізуге жауапты тұлға ретінде Басқарма басшысының орынбасары А. Айшуақов белгіленген. Басқармадағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырылды: Басқарманың қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілер мен құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау; Басқарманың ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау 2026 жылдың 1-жартыжылдығы бойынша жүргізілді. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау бөлімшенің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілер, мемлекеттік және құқық қорғау органдары бұрын жүргізген тексерулердің нәтижелері, бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар, жеке және заңды тұлғалардың өтініштері және Қазақстан Республикасының заңнамасында ұсынуға жол берілетін өзге де мәліметтер негізінде жүргізілді. Талдау бағыты –бөлімшенің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау Талдау бағыты –бөлімшенің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бойынша мынадай мәселелер зерделенді: персоналды басқару, оның ішінде кадрлардың ауысуы; мүдделер қақтығысын реттеу; мемлекеттік қызметтер көрсету; рұқсат беру функцияларын іске асыру; Нормативтік құқықтық актілердегі құқықтық қайшылықтарды анықтау Құрылыс жобаларын әзірлеуге арналған бастапқы материалдарды беру жөніндегі мемлекеттік қызметті көрсету қолданыстағы қағидаларында уәжді бас тартуларды дайындау тәртібіне қатысты екіұштылық бар. Атап айтқанда, заңнама нормаларының біркелкі қолданылуын және әкімшілік рәсім қағидаттарының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік қызмет көрсету туралы өтініштерді қарау кезінде уәжді бас тартудың мазмұнына және оны қалыптастыру негіздеріне қойылатын талаптарды қосымша түсіндіру қажет. Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік және әлеуметтік жауапты көрсетілетін қызметтер туралы» Заңына сәйкес көрсетілетін қызметті берушілер мемлекеттік қызметтердің оларды көрсету тәртібін регламенттейтін нормативтік құқықтық актілерге сәйкес көрсетілуін қамтамасыз етуге міндетті. Бұған дейін СЖТ беру жөніндегі мемлекеттік қызметті көрсету тәртібі Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 750 бұйрығымен бекітілген Құрылыс саласында құрылыс салуды ұйымдастыру және рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидаларымен (бұдан әрі – № 750 қағидалар) реттелген. Қазіргі уақытта 2026 жылғы 29 мамырдағы № 265 Құрылыс саласында құрылыс салуды ұйымдастыру және рұқсат беру рәсімдерінен өту қағидалары (бұдан әрі – № 265 қағидалар) қолданылады. Сәулет-жоспарлау тапсырмасын беру жөніндегі мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларын (бұдан әрі – СЖТ) қолдану барысында Қағидалардың әртүрлі редакцияларында көзделген бас тарту негіздері арасында сәйкессіздік анықталды. Мәселен, № 750 қағидаларға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту негіздеріне, оның ішінде мыналар жатады: жоспарланып отырған құрылыстың бекітілген бас жоспарға, егжей-тегжейлі жоспарлау жобасына немесе елді мекендерді дамыту және салу схемасына сәйкес келмеуі; Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Заңының 17-бабында белгіленген нормалар мен талаптардың (шарттардың, қағидалардың, шектеулердің) бұзылуы. Сонымен қатар, № 265 қағидаларға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту негіздерінің тізбесінде аталған негіздер жоқ. № 265 қағидаларға 3-қосымшаның 10-тармағында жоспарланып отырған құрылыстың бекітілген қала құрылысы құжаттарына (Бас жоспарға, егжей-тегжейлі жоспарлау жобасына) сәйкес келмеуіне, сондай-ақ Заңның 17-бабы талаптарының бұзылуына байланысты бас тарту мүмкіндігін көздемейтін шектеулі негіздер тізбесі қамтылған. Реттеудегі аталған айырмашылық № 265 қағидаларды қолдану шеңберінде қала құрылысы негіздері бойынша СЖТ беруден бас тартудың құқықтық негізінің болмауына алып келеді, бұл өтініштерді қарау кезінде көрсетілетін қызметті берушінің өкілеттіктерін іске асыруды қиындатады және заңнама нормаларының біркелкі қолданылмауына әкелуі мүмкін. Осыған байланысты қала құрылысы заңнамасы талаптарының біркелкі қолданылуын қамтамасыз ету мақсатында № 265 қағидаларға бас тарту негіздерінің тізбесін № 750 қағидаларда көзделген ұқсас негіздермен толықтыру бөлігінде тиісті өзгерістер енгізу мәселесін қарау қажет деп пайымдалады. Персоналды басқару Басқарманың штат саны 47 бірлікті құрайды, 2026 жылғы 20 шілдедегі жағдай бойынша нақты саны – 46 бірлік (1 – басшы, 3 – басшының орынбасары, 12 – бөлім басшысы, 30 – бас маман). 2026 жылғы қаңтардан 2026 жылғы шілдеге дейін жұмыстан босатылған қызметкерлер саны – 3 (теріс себептермен мемлекеттік қызметтен босатылғандар – 0), жұмысқа қабылданған қызметкерлер – 3, меритократия қағидаты бойынша тағайындалғандар – 0. Басқармада 12 бөлім бар: - аудандық сәулет бөлімдері – 8 - СЖТ және жарнама бөлімі – 1 - құқықтық және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімі – 1; - қаржы-шаруашылық бөлімі – 1; - ЖҚҚ және есепке алу бөлімі – 1. Тексерілетін кезеңде Басқарма қызметкерлеріне 20 тәртіптік жаза қолданылды. Бос лауазымдарға өткізілген конкурс қорытындысы бойынша 3 қызметкер жұмысқа қабылданды. Жұмысқа қабылданған тұлғалардың үлестестігі фактілері анықталған жоқ. Сондай-ақ Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Алматы қаласы бойынша басқармасына жолданған сұрау салудың нәтижесіне сәйкес Басқарманың лауазымды тұлғаларын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасағаны үшін жауаптылыққа тарту фактілері жоқ. Сонымен қатар, Басқарма қызметкерлері Documentolog ақпараттық жүйесі арқылы сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы білуге арналған тестілеуден өтті. Тестілеу қорытындысы бойынша 36 қызметкер тесттен өтті. Осы бағыттағы жұмыс 2026 жылғы 31 желтоқсанға дейін аяқталады. Мүдделер қақтығысын реттеу Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңының 15-бабына сәйкес мемлекеттік қызметші мүдделер қақтығысының туындағаны немесе оның туындау мүмкіндігі туралы өзіне белгілі болған сәттен бастап өзінің тікелей басшысына немесе мемлекеттік органның басшылығына жазбаша түрде хабарлауға міндетті. Талданатын кезеңде Басқарманың мемлекеттік қызметшілері арасында мүдделер қақтығысы анықталған жоқ. Мемлекеттік қызметтер көрсету Сәулет, қала құрылысы және жер қатынастары саласындағы мемлекеттік қызметтердің сапасына халықтың қанағаттану деңгейі мемлекеттік орган қызметі тиімділігінің негізгі көрсеткіштерінің бірі болып табылады және азаматтардың құқықтарын іске асыруға, құрылыс саласы мен қалалық инфрақұрылымның дамуына тікелей әсер етеді. Басқарма тұрақты негізде құрылыс және реконструкциялау жобаларын әзірлеуге арналған бастапқы материалдарды беру, сәулет-жоспарлау тапсырмаларын беру, эскиздік жобаларды келісу, жер учаскелерінің нысаналы мақсатын өзгерту, жер учаскелеріне құқықтар алу, жер сауда-саттықтарын ұйымдастыру және өткізу, жер учаскелерінің бөлінетіндігі мен бөлінбейтіндігін айқындау жөніндегі, сондай-ақ өзге де мемлекеттік және ілеспе қызметтерді көрсетеді. 2025 жылдан бастап сәулет-жоспарлау тапсырмаларын беру және эскиздік жобаларды келісу туралы өтініштерді қабылдау Мемлекеттік қала құрылысы кадастрының gov.ggk.kz геоақпараттық порталы арқылы, ал жер қатынастары саласындағы мемлекеттік қызметтерді көрсету Жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастрының «АРМ ЕГКН» автоматтандырылған жұмыс орны арқылы жүзеге асырылады. Аталған ақпараттық жүйелерді пайдалану барысында мемлекеттік қызметтерді көрсету сапасы мен мерзімдеріне тікелей әсер ететін елеулі техникалық және функционалдық кемшіліктер анықталды. Геопорталда техникалық шарттарды алу үшін құжаттарды инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету жөніндегі қызметтерді берушілерге жолдаудың толыққанды функционалы жоқ. Осыған байланысты Басқарма мамандары өтініш берушілердің құжаттарын геопорталдан жүктеп алып, оларды қосымша «Лотус» жүйесінде тіркеуге және коммуналдық қызметтерге жолдауға мәжбүр. Өз кезегінде коммуналдық қызметтер материалдарды қайта жүктеп алып, өздерінің ақпараттық жүйелерінде тіркейді. Құжаттарды қайталап тіркеу және өңдеу мемлекеттік қызметтерді көрсету мерзімдерінің ұлғаюына әкеледі. Бұдан басқа, жекелеген коммуналдық қызметтер, оның ішінде «Алматы Су» МКК, «Алматы жылу желілері» ЖШС және «QazaqGaz Aimaq» АҚ тарапынан техникалық шарттар мен уәжді бас тартуларды дайындау мерзімдерін бұзу фактілері бар. Геопорталда сенімхат негізінде әрекет ететін өкілдің өтінішті дұрыс беру мүмкіндігі де жоқ. Өкілдің электрондық цифрлық қолтаңбасымен өтінішке қол қойылған кезде жүйе оны автоматты түрде мемлекеттік қызметтің тапсырыс берушісі ретінде айқындайды, бұл ретте нақты өтініш берушіні көрсету немесе ол туралы мәліметтерді түзету мүмкіндігі көзделмеген. Түзетуге жіберілген өтініштердің мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелеріне жетекшілік ететін Басқарма басшысының орынбасарына дұрыс жолдануы қамтамасыз етілмеген. Жекелеген өтініштер қол қойылғаннан кейін өңдеудің келесі кезеңіне өтпей, ақпараттық жүйеде қозғалыссыз қалады, бұл әкімшілік рәсімнің уақтылы аяқталуына кедергі келтіреді. Осындай техникалық кемшіліктер «АРМ ЕГКН» жүйесінде де бар. Жер учаскелеріне құқықтарды алу туралы өтініштер аумақтық тиесілілігі бойынша автоматты түрде бөлінбей, Басқарманың барлық аудандық бөлімдеріне бір мезгілде түседі. Соның салдарынан әрбір бөлім тиісті ауданды айқындау үшін барлық келіп түскен өтініштерді қолмен қарап шығуға мәжбүр. Күн сайын өтініштердің едәуір көлемде түсуі қосымша жүктеме туғызады және белгіленген мерзімдердің бұзылу қаупіне алып келеді. «АРМ ЕГКН» жүйесінде өтініштің ағымдағы мәртебесі мен оны қараудың өткен кезеңдері туралы толыққанды ақпарат та жоқ. Қолданыстағы жер учаскесіндегі үлесті ресімдеу туралы өтініштерді келісу кезінде Алматы қаласының Жер қатынастары басқармасында теріс қорытынды беру мүмкіндігі техникалық тұрғыдан жоқ: жүйе өтінішті тек қайтаруға мүмкіндік береді, бірақ келісуден бас тартуды ресімдеуге мүмкіндік бермейді. Бұдан басқа, уәжді бас тарту шығару мүмкіндігі әкімшілік рәсімнің барлық кезеңдерінде көзделмеген. Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту жөніндегі мемлекеттік қызметті көрсету кезінде қараудың жалпы мерзімі сегіз жұмыс күнін құрайды, бұл ретте келісуші мемлекеттік органдар мен ұйымдарға қорытындылар дайындау үшін үш жұмыс күні беріледі. Іс жүзінде тиісті қорытындылар белгіленген мерзімді бұза отырып жиі түседі, бұл мемлекеттік қызметтің уақтылы аяқталуына объективті түрде кедергі келтіреді. Сонымен қатар, жер учаскелеріне құқықтар беру туралы шешімдер жобаларын дайындауға жауапты мемлекеттік органды айқындау бөлігінде Қазақстан Республикасының Жер кодексінің ережелері мен Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 1 қазандағы № 301 бұйрығымен бекітілген Жер қатынастары саласындағы мемлекеттік қызметтерді көрсету қағидаларының жекелеген ережелері арасында алшақтықтар бар. Әрбір әкімшілік іс бойынша тыңдау рәсімін өткізу қажеттілігі, «Е-Өтініш» сервисі арқылы келіп түсетін көптеген өтініштер, бақылау және қызметтік хаттар, азаматтарды жеке қабылдау, сондай-ақ прокуратура органдарының, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің, Мемлекеттік қызмет істері агенттігі департаментінің, тексеру комиссиясының, ішкі аудит қызметінің және жер ресурстарын басқару органдарының тексерулері қосымша жүктеме туғызады. Басқарманың уәкілетті мемлекеттік органдарға, «Мемқалақұрылыскадастры» РМК-ға, «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ-ға және ақпараттық жүйелерді әзірлеушілерге бірнеше рет жүгінгеніне қарамастан, негізгі техникалық кемшіліктер осы уақытқа дейін толық жойылған жоқ. Бұл ретте сыртқы ақпараттық жүйелердің жетілмегендігінен және келісуші органдардың қорытындыларды уақтылы ұсынбауынан туындаған мерзімдердің бұзылуы шағымдардың түсуіне, тексерулердің жүргізілуіне және Басқарма қызметкерлерінің тәртіптік әрі әкімшілік жауаптылыққа тартылуына тәуекелдер туғызады. Тәуекелдер: gov.ggk.kz геопорталы мен «АРМ ЕГКН» ақпараттық жүйесіндегі техникалық және функционалдық кемшіліктер мемлекеттік қызметтердің тиісінше әрі уақтылы көрсетілуіне кедергі келтіреді, заңнамада белгіленген мерзімдер мен әкімшілік рәсімдерді жүргізу тәртібінің бұзылуына жағдай жасайды. Өтініштердің құрылымдық бөлімшелер арасында автоматты түрде бөлінбеуі, олардың ағымдағы мәртебесі мен қарау кезеңдері туралы мәліметтердің болмауы, сенімхат бойынша өкіл арқылы өтініш беру, жекелеген кезеңдерде теріс қорытындылар мен уәжді бас тартуларды ресімдеу мүмкіндігінің болмауы қызметкерлерге түсетін жүктеменің артуына және мерзімі өткен өтініштердің қалыптасуына алып келеді. Құжаттарды коммуналдық қызметтерге жолдау үшін қосымша «Лотус» ақпараттық жүйесін пайдалану материалдарды қайталап тіркеуге және өңдеуге әкеледі, бұл техникалық шарттарды дайындау мерзімдерін ұлғайтады. Келісуші органдар мен коммуналдық қызметтердің қорытындылар мен техникалық шарттарды уақтылы ұсынбауы да мемлекеттік қызметті көрсетудің жалпы мерзіміне әсер етеді. Аталған мән-жайлар мынадай тәуекелдерді туғызады: — мемлекеттік қызметтер көрсету және әкімшілік рәсімдер мерзімдерінің бұзылуы; — көрсетілетін қызметті алушылар тарапынан негізді шағымдардың түсуі; — халықтың мемлекеттік қызметтер сапасына қанағаттану деңгейінің төмендеуі; — Басқарма мен Алматы қаласы әкімдігінің қызмет тиімділігі көрсеткіштерінің нашарлауы; — уәкілетті және қадағалау органдары тарапынан жоспардан тыс тексерулердің жүргізілуі; — сыртқы ақпараттық жүйелердің техникалық кемшіліктері немесе келісуші органдардың уақтылы әрекет етпеуі салдарынан туындаған бұзушылықтар үшін Басқарма қызметкерлерінің тәртіптік және әкімшілік жауаптылыққа тартылуы; — қажетті функционалдың болмауы салдарынан негізсіз әкімшілік актілердің қабылдануы; — қызметтік жүктеменің артуы және өтініштерді қарау сапасының төмендеуі; — өтініштерді қарау бағыты мен мәртебесінің ашық болмауына байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің қалыптасуы; — көрсетілетін қызметті алушылардың құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуы. Басқарманың ақпараттық жүйелердің тапсырыс берушілеріне, операторлары мен әзірлеушілеріне бірнеше рет жүгінгеніне қарамастан, бұрын мәлімделген техникалық жетілдірулердің едәуір бөлігі осы уақытқа дейін іске асырылған жоқ. Ұсынымдар: Анықталған проблемаларды жою, мемлекеттік қызметтердің үздіксіз және уақтылы көрсетілуін қамтамасыз ету мақсатында мыналар ұсынылады: — Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігіне, «Мемқалақұрылыскадастры» РМК-ға, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясына, «Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ-ға және тиісті ақпараттық жүйелерді әзірлеушілерге оларды жетілдіру бойынша шұғыл шаралар қабылдау талабы қойылған қайталама өтініш жолдау; — қосымша «Лотус» жүйесін пайдаланбай, техникалық шарттарды алу үшін құжаттарды инженерлік және коммуналдық қамтамасыз ету жөніндегі қызметтерді берушілерге тікелей жолдау функционалын геопорталда іске асыруды қамтамасыз ету; — сенімхат негізінде әрекет ететін өкіл арқылы нақты көрсетілетін қызметті алушыны дұрыс көрсете отырып, өтініш беру мүмкіндігін іске асыру; — өтініш беруші мен мемлекеттік қызмет тапсырыс берушісі туралы мәліметтерді өзгерту және дұрыс толтыру мүмкіндігін қамтамасыз ету; — пысықтауға жіберілген өтініштердің мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелеріне жетекшілік ететін Басқарма басшысы орынбасарының есептік жазбасында дұрыс көрсетілуін қамтамасыз ету; — қол қойылған өтініштердің жүйеде тұрып қалу жағдайларын жою және олардың мемлекеттік қызмет көрсетудің барлық кезеңдері бойынша автоматты түрде жылжуын қамтамасыз ету; — «АРМ ЕГКН» жүйесінде өтініштерді аумақтық тиесілілігі мен құзыреті бойынша Басқарманың құрылымдық бөлімшелері арасында автоматты түрде бөлуді көздеу; — өтініштің ағымдағы мәртебесі, оның орналасқан жері, жауапты орындаушысы және қараудың өткен кезеңдері туралы мәліметтерді қосу; — заңнамада көзделген әрбір кезеңде теріс қорытындылар мен уәжді бас тартуларды дайындаудың техникалық мүмкіндігін іске асыру; — өтініштерді Басқарманың, келісуші мемлекеттік органдар мен коммуналдық қызметтердің қарау мерзімдерін автоматты түрде бақылауды қамтамасыз ету; — қорытындыларды, техникалық шарттарды және уәжді бас тартуларды уақтылы ұсынбағаны үшін келісуші органдар мен коммуналдық қызметтердің дербес жауапкершілігін белгілеу; — сәулет, қала құрылысы және жер қатынастары органдары арасындағы құзыретті бөлу бөлігінде Жер қатынастары саласындағы мемлекеттік қызметтерді көрсету қағидаларын Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сәйкес келтіру; — салалық заңнамада және мемлекеттік қызметтерді көрсету қағидаларында көзделген өтініштерді қарау мерзімдеріндегі қайшылықтарды жою; — келісуші органдардың міндетті қорытындыларын алу мерзімдерін ескере отырып, жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту жөніндегі мемлекеттік қызметті көрсетудің жалпы мерзімін ұлғайту мәселесін қарау; — мемлекеттік қызметтер көрсетуге, тыңдаулар өткізуге, өтініштерді қарауға және тексерулерді сүйемелдеуге тікелей қатысатын құрылымдық бөлімшелердің штат санын ұлғайту мәселесін қарау; — ақпараттық жүйелердің техникалық жұмыс қабілеттілігіне ақауларды, жұмыс істемейтін функцияларды және оларды жою мерзімдерін тіркей отырып, тұрақты мониторинг ұйымдастыру; — техникалық кемшіліктер толық жойылғанға дейін балама ақпараттық жүйелерді немесе мемлекеттік қызметтер көрсетудің уақытша тетіктерін пайдалану мүмкіндігін қарау. Өтініш бойынша шешімді өзгерту себептерін міндетті түрде құжаттауды белгілеу, қайта берілетін СЖТ-ларды келісуді күшейту және сот актілері мен уәкілетті органдардың нұсқамаларын бақылау есебін жүргізу. Ұсынылып отырған шаралар өтініштерді қарау мерзімдерін қысқартуға, операциялардың қайталануын болдырмауға, әкімшілік рәсімдердің ашықтығын арттыруға және Басқарма қызметкерлерін негізсіз жауаптылыққа тарту тәуекелдерін төмендетуге мүмкіндік береді. Рұқсат беру функцияларын іске асыру бағыты бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау Басқармада «сенім телефоны» орнатылған және жұмыс істейді. Азаматтарға қолжетімді жерде, операциялық залда және Басқарманың ресми сайтында Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Алматы қаласы бойынша департаментінің сенім телефоны туралы ақпарат орналастырылған. Бұдан басқа, Басқарма бюджет қаражатын пайдалану туралы ақпараттың ашықтығын қамтамасыз ету бойынша жұмыс жүргізеді. Бюджет қаражатын пайдалану туралы ақпараттың ашықтығын қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік сатып алудың барлық рәсімдері, оның ішінде конкурстық құжаттамалар, мемлекеттік сатып алу туралы хабарландырулар, хаттамалар және мемлекеттік сатып алу қорытындылары мемлекеттік сатып алудың бірыңғай веб-порталында жүргізіледі. Сонымен қатар, Басқарманың интернет-ресурсында «Мемлекеттік сатып алу» бөлімі бар. Онда Басқарманың мемлекеттік сатып алу жоспары, мемлекеттік сатып алу хаттамалары, бюджеттік өтінімдері, бюджеттік бағдарламалары және бюджеттік бағдарламалардың орындалуы туралы есептері көзделген. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар мен заңның өзге де бұзушылықтарын жасауға жол бермеу мақсатында Басқарма басшылығы әрбір қызметкердің назарына Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларын міндетті түрде сақтау қажеттілігі туралы ақпаратты тұрақты негізде жеткізеді. Бұдан басқа, Басқарма қызметкерлеріне заң бұзушылыққа жол берген лауазымды тұлғаға қатысты заңда белгіленген тәртіппен шаралар қабылданатыны түсіндіріледі. Өз кезегінде, Басқарма сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастыруға бақылауды жүзеге асырады. Рұқсат беру функцияларын іске асыру Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің нормаларымен, сондай-ақ Қазақстан Республикасының «Жарнама туралы» Заңымен регламенттеледі. Бақылау функцияларынан бөлек, Басқарма сыртқы жарнаманы орналастырғаны үшін төлем төлеушілер туралы мәліметтерді ұсыну, сондай-ақ сыртқы жарнаманың нақты орналастырылуын анықтау функцияларын жүзеге асырады. Тәуекел:Басқарманың сәулет-жоспарлау тапсырмасы және жарнама бөлімінің штат саны небәрі екі қызметкерді (2 бас маманды) құрайтындықтан, ал қаладағы сыртқы жарнама объектілерінің жалпы саны 11 000-нан асатындықтан, Басқарма мәжбүр қала аумағында орналастырылған сыртқы ақпаратты фотофиксациялау қызметтерін жыл сайын мемлекеттік сатып алуға. Қызметтерді мемлекеттік сатып алу шартының техникалық ерекшелігіне енгізілген өзгерістердің арқасында ағымдағы жылдың басынан бастап Басқарма сыртқы ақпарат объектілеріне мониторинг жүргізудің іріктемелі қағидатын жою бөлігінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуды қамтамасыз етті. Техникалық ерекшелік талаптарына мердігердің сыртқы ақпарат объектілерінің фотоматериалдарын ұсынбағаны үшін материалдық жауапкершілігі енгізілді. Алайда қабылданған барлық шараларға қарамастан, сыртқы жарнама мониторингі функциясын іске асыру бөлігіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жер қатынастары және жарнама бөлімі қызметкерлерінің штат санын еселеп арттырмай толық жою мүмкін емес, өйткені сыртқы ақпаратқа мониторингті іс жүзінде жүзеге асыратын мердігер ұйымның қызметкерлері мемлекеттік қызметшілер болып табылмайды. Осыған байланысты Алматы қаласы бойынша сыртқы ақпаратқа мониторинг жүргізетін «Алматы Бас жоспары ҒЗИ» ЖШС мердігер ұйымының қызметкерлері сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жол бермеу мақсатында спутниктік байланыс арқылы картадағы объектілерді нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік беретін GPS-трекерлер технологиясын пайдалануы қажет. Тәуекел: Сыртқы жарнама мәселелеріндегі негізгі проблема шамадан тыс қатаңдық пен субъективизмнің болуы екенін атап өткен жөн, Қазақстан Республикасының «Жарнама туралы» заңнамасында мынадай ұғымдар бар: жарнама – кез келген құралдардың көмегімен кез келген нысанда таратылатын және (немесе) орналастырылатын, белгісіз тұлғалар тобына арналған және жеке немесе заңды тұлғаларға, тауарларға, тауар белгілеріне, жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге қызығушылықты қалыптастыруға немесе қолдауға және оларды өткізуге ықпал етуге арналған ақпарат; маңдайша – жеке және заңды тұлғалардың атауы мен қызмет түрі туралы, олардың дараландыру құралдарын қоса алғанда, ғимаратқа кіреберіс шегінде оған кіретін есіктер саны бойынша және (немесе) иеленіп отырған аумақ қоршауының кіреберісінде, сондай-ақ жеке және заңды тұлғалардың нақты орналасқан және тауарларды өткізетін, жұмыстарды орындайтын және қызметтер көрсететін орындарындағы ғимараттардың, оларға жапсарлас құрылыстардың және уақытша құрылыстардың шатырлары мен қасбеттерінде орналастырылатын ақпарат. Ұсынымдар: Егжей-тегжейлі түсіндірмелер «маңдайша» және «жарнама» ұғымдарын нақты ажыратуға және сыбайлас жемқорлық тәуекелі фактілерін азайтуға мүмкіндік береді. Аталған мәселені шешу үшін Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігіне қайталама хат жолдауды ұсынамыз.
