Листериоз және иерсиниоз ауруларының алдын алу

Иерсиниоз-Yersinia туысына жататын бактериялар қоздыратын жедел жұқпалы ауру. Ол табиғатта кең таралған және зоонозды инфекцияларға жатады, себебі адамға жануарлардан жұғады. Ауру көбінесе асқазан-ішек жолдарын зақымдайды, бірақ басқа да мүшелер мен жүйелерге әсер етуі мүмкін.

Қоздырғыш сыртқы ортада төзімділігімен ерекшеленеді және топырақта, суда, азық-түлік өнімдерінде ұзақ уақыт сақтала алады. Оның басты ерекшелігі-төмен температурада, соның ішінде тоңазытқыш жағдайында да көбею қабілетінің болуы. Бұл тағам арқылы жұқтыру қаупін арттырады.

Иерсиниоздың кең таралған түрлеріне ішек иерсиниозы және псевдотуберкулез жатады.

Инфекцияның негізгі көздері:үй жануарлары (иттер, мысықтар);ауыл шаруашылығы жануарлары (шошқалар, ірі қара мал);кеміргіштер;ластанған топырақ пен су.

Инфекцияның ерекше қауіпті көздеріне сыртқы белгілері бойынша ауру екені байқалмайтын жануарлар мен тағам өнімдері жатады.

Инфекцияның негізгі берілу жолдары:

- тағамдық (алиментарлық) жол: инфекция жұқтырған тағам өнімдерін (көкөністер, ет, сүт) тұтыну арқылы жұғады. Мысалы, жеткілікті жуылмаған көкөністерді немесе толық термиялық өңдеуден өтпеген етті пайдалану;

- су арқылы берілу жолы: инфекция ластанған суды ішу арқылы жұғады;

- қарым-қатынас-тұрмыстық жол: жануарлармен, топырақпен немесе ластанған заттармен байланыс кезінде жұғуы мүмкін.

Негізгі қауіп факторлары:

- жеке бас гигиенасы ережелерін сақтамау;

- жуылмаған көкөністер мен жемістерді тұтыну;

- тағамды жеткіліксіз термиялық өңдеу;

- азық-түлік өнімдерін сақтау шарттарын бұзу;

- кеміргіштермен және жануарлармен байланыста болу;

- ауылдық жерлерде тұру;

- тағам өнімдерімен немесе жануарлармен байланысты жұмыс істеу.

Иерсиниоздың алдын алу шаралары

Иерсиниоздың алдын алу кешенді сипатқа ие және жеке бас гигиенасы мен санитариялық-гигиеналық шараларды қамтиды:

- жеке бас гигиенасы ережелерін сақтау (тамақ ішер алдында, көшеден келгеннен кейін, жануарлармен, топырақпен және шикі етпен байланысқаннан кейін қолды жуу);

- көкөністер мен жемістерді тұтынар алдында мұқият жуу;

- тек қауіпсіз суды (қайнатылған немесе бөтелкедегі суды) пайдалану;

- жануарлардан алынатын өнімдерді (әсіресе ет пен сүтті) термиялық өңдеуден өткізу;

- шикі немесе жеткіліксіз өңделген тағамдарды тұтынудан бас тарту;

- тағам өнімдерін сақтау ережелерін сақтау (шикі және дайын өнімдерді бөлек сақтау, сақтау мерзімдерін қадағалау).

Санитариялық-гигиеналық шаралар:

- тағам өнімдерінің сапасын бақылау;

- тағам дайындау және сақтау кезінде санитариялық нормаларды сақтау;

- ас үй жабдықтары мен тоңазытқыштарды жүйелі түрде тазалау және дезинфекциялау;

- инфекцияның негізгі тасымалдаушылары болып табылатын кеміргіштермен күресу;

- көкөніс қоймалары мен қойма орындарының санитариялық жағдайын бақылау;

- қоғамдық тамақтану орындары мен балалар мекемелерінде санитариялық нормаларды сақтау;

- ауыл шаруашылығы жануарлары мен олардан алынатын өнімдерге ветеринариялық бақылау жүргізу.

Осылайша, иерсиниоздың алдын алу санитариялық-гигиеналық талаптарды қатаң сақтауға, тағам өнімдерін дұрыс өңдеу мен сақтауға, сондай-ақ инфекция көздерін бақылауға негізделеді.

Алдын алу шараларын кешенді түрде жүзеге асыру ауруды жұқтыру және оның таралу қаупін айтарлықтай төмендетуге мүмкіндік береді.