Жақында ғана Қызыл кітапқа енген қарақұйрық қыран көк аспанда еркін қалықтап жүрген еді. Енді ол Қарағанды хайуанаттар бағындағы жаңа жағдайға бейімделіп жатыр. Ауыр жарақат алған құс табиғатқа қайта орала алмайды. Оны Маңғыстау облысындағы мұнай кен орнынан тауып, Ақтаудан Қарағандыға ұшақпен жеткізген.
Құс табылған кезде әбден әлсіреп, мұнай өнімдеріне былғанған, ал қанаты қатты зақымданған. Оны сақтап қалу мүмкін болмады. Күрделі операциядан кейін қанатын ампутациялауға тура келген.
Құтқарылған қарақұйрық қыранның тарихын Маңғыстау облысының Орман шаруашылығы комитеті өкілдері айтып, құсты Қарағанды хайуанаттар бағына қабылдауды сұраған.
— Бұл – бізге келген алғашқы Қызыл кітапқа енген қарақұйрық қыран. Бір қанатымен ол табиғатта тіршілік ете алмайды. Сондықтан енді хайуанаттар бағы оның мекеніне айналады, — дейді Қарағанды хайуанаттар бағының директоры Гүлнара Адамбекова.
Қазір құс мамандардың бақылауымен карантинде. Ол біртіндеп жаңа жағдайға және адамдарға бейімделіп келеді. Алдағы уақытта оған есім беріліп, биологиялық карточкасы рәсімделеді.
Мұндай оқиғалар хайуанаттар бағында аз емес. Соңғы он жылда мұнда 150-ден астам зардап шеккен құс – бүркіттер, бірқазандар, үкілер және басқа да құстар қабылданған. Емделгеннен кейін өздігінен өмір сүре алатындары табиғатқа қайта жіберіледі. Ал қалғандары хайуанаттар бағында қалады.
Осылайша хайуанаттар бағы біртіндеп табиғатқа қайта орала алмайтын жануарлар мен құстар үшін шын мәніндегі панаға айналып келеді.
Ақпан айында мұнда заңсыз ұстауға қатысты қылмыстық іс аясында тәркіленген тағы 40-қа жуық сирек жыртқыш құс уақытша жеткізілген. Олардың арасында ителгілер мен алты бүркіт болды. Кейін ителгілер Түркістан облысындағы оңалту орталығына берілді, ал бүркіттер Қарағандыда қалды.
Мұнда жануарлардың емделуіне ғана емес, оларды азықтандыруға да көңіл бөлінеді. Хайуанаттар бағының аумағында бірнеше жылдан бері өз көкөніс бағы жұмыс істейді. Мұнда қияр, қызанақ, картоп, кәді, асқабақ, жүгері және түрлі көкөністер өсіріледі. Өнімнің бір бөлігі бірден жануарларға беріледі, қалғаны қысқа дайындалады.
Қарағанды хайуанаттар бағы – Қазақстандағы ең көне хайуанаттар бақтарының бірі. Оның тарихы сонау 1930 жылдардан басталады. Бүгінде мұнда ірі жыртқыштар мен приматтардан бастап экзотикалық құстар мен бауырымен жорғалаушыларға дейін жүздеген түрге жататын мыңнан астам жануар мекендейді.
