Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің «Тәжен» кеден бекетінде сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар, тасымалдаушылар және кедендік өкілдермен семинар мен дөңгелек үстел өтті. Кездесудің тақырыбы — Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізілуі жоспарланған тауарлар туралы алдын ала ақпарат.
«Тәжен» бекеті Қазақстан–Өзбекстан шекарасында орналасқан және автомобиль тасымалы үшін негізгі өткізу пункттерінің бірі. Кеден органдары жүк туралы мәліметті қаншалықты ерте және дәл алса, шекарадан өту жылдамдығы мен бақылау сапасы соған байланысты.
Алдын ала ақпарат — мүдделі тұлға жүк ЕАЭО кедендік аумағына келгенге дейін кеден органына электрондық түрде жіберетін тауарлар мен көлік құралдары туралы мәлімет. Оны сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар, тасымалдаушылар және кедендік өкілдер ұсынады.
Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша мұндай ақпарат өзара байланысты екі міндетке қызмет етеді. Біріншісі — тәуекелді бағалау және тауар келгенге дейін қай партияны, қандай нысанда және қандай шаралармен бақылау керектігі туралы алдын ала шешім қабылдау. Екіншісі — кедендік операцияларды жеделдету және бақылауды оңтайландыру. Алдын ала берілген мәлімет нақты әкелінген тауарға сәйкес келсе, электрондық құжат келу туралы хабарламада, уақытша сақтауға қоюда және транзиттік декларация ретінде пайдаланылуы мүмкін. Тасымалдаушы шекарада сол деректерді қайта енгізбейді.
«Кеден» ақпараттық жүйесінде осыған арналған алдын ала ақпараттандыру модулі жұмыс істейді. Тауар номенклатурасының кодтары бойынша жүйе ветеринариялық, фитосанитариялық немесе карантиндік бақылау қажет пе екенін алдын ала анықтап, мәліметті іргелес қызметтерге «бір терезе» қағидатымен береді.
Автомобиль көлігі үшін алдын ала ақпарат, әдетте, кедендік шекараны кесіп өткенге дейін кемінде екі сағат бұрын және тек электрондық нысанда беріледі.
Семинарда қатысушыларға модульдің жұмыс тәртібі, мәлімет құрамы және деректердің қабылданбауына немесе транзиттік декларация ретінде пайдаланылмауына әкелетін жиі қателер түсіндірілді. Дөңгелек үстелде тасымалдаушылар мен кедендік өкілдер «Тәжен» бекетіндегі практикалық жағдайларды талқылады: алдын ала ақпарат пен тауарға ілеспе құжаттар арасындағы алшақтық, электрондық кезекпен өзара іс-қимыл және транзит кезінде туындайтын мәселелер.
