Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтарға өсімпұлды қайда және қалай төлеу керектігін, төлем кезінде неге назар аудару қажеттігін түсіндіреді. Өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлға өсімпұлды қалай төлейді? Жағдайыңыз : Мен өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін арнаулы салық режимін қолданамын, әлеуметтік төлемдер бойынша өсімпұл есептелді. Өсімпұлды қайда және қалай төлеймін? Әлеуметтік төлемдерді уақтылы немесе толық төлемегені үшін есептелген өсімпұлды мына арналар арқылы төлеуге болады : – екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшалары (мысалы, Halyk: Төлемдер → Барлық төлемдер → Мемлекеттік төлемдер → Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар); – Kaspi.kz (Мемлекеттік қызметтер / Төлемдер → Айыппұл мен салық → Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға аударымдар немесе өсімпұл бойынша жеке төлемдер бөлімі); – «Қазпошта» АҚ бөлімшелері. Есептелген өсімпұл сомасын алдын ала «e-Salyq Business» мобильді қосымшасынан немесе салық төлеуші кабинетінен тексеріңіз. Маңызды . Әлеуметтік төлемдер мен өсімпұл сомасын «e-Salyq Business» қосымшасы арқылы төлеу (есептен шығару) жүргізілмейді. Қосымша чектерді қалыптастыру және міндеттемелерді есептеу үшін пайдаланылады. Өсімпұл төлеген кезде төлемді тағайындау кодын (ТТК) дұрыс көрсету қажет: – 019 — міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) бойынша өсімпұл; – 098 — жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖБМЗЖ) бойынша өсімпұл; – 017 — әлеуметтік аударымдар бойынша өсімпұл; – 124 — міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жарналары (МӘМС) бойынша өсімпұл. Төлем алушы — «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ. Еске саламыз : өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлғаның әлеуметтік төлемдері айлық табыстың 4%-ын құрайды (МЗЖ, ЖБМЗЖ, әлеуметтік аударымдар және МӘМС — әрқайсысы 1%). 1975 жылға дейін туған адамдар ЖБМЗЖ төлемейді. Төлеу мерзімі — табыс алған айдан кейінгі айдың 25-інен кешіктірмей. Ай ішінде табыс болмаса, төлем есептелмейді.

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті жеке тұлғалардың мүлік салығын есептеу мен төлеу тәртібін, салық төлеуші болып табылмайтын (немесе белгіленген мөлшер шегінде жеңілдігі бар) санаттарды, сондай-ақ есептеудегі алшақтықтар кезіндегі іс-қимыл тәртібін түсіндіреді. Тұрғын объектілер бойынша мүлік салығы қалай есептеледі? Жеке тұлғалардың мүлік салығын мемлекеттік кірістер органдары салық салу объектісінің орналасқан жері бойынша есептейді. Тұрғын үйлер, ғимараттар, саяжай құрылыстары, гараждар, тұрақ орындары және өзге құрылыстар бойынша салық базасы — объектінің құны (шекті мөлшерден асқан жағдайда — объектілердің жиынтық құны). Мөлшерлеме объектінің құнына байланысты: құны неғұрлым жоғары болса, қолданылатын мөлшерлеме соғұрлым жоғары (прогрессивті шкала). 2026 жылдан бастап объектілердің жиынтық құнының шекті мөлшерінен асқан жағдайда есептеудің жеке тәртібі қолданылады. Салық есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 1 шілдесінен кешіктірілмей есептеледі және сол жылдың 1 қазанынан кешіктірілмей төленуге тиіс. Мүлік салығы төленбесе не болады? Салық белгіленген мерзімде төленбесе, төлеу мерзімінен кейінгі күннен бастап (1 қазаннан кейін) әрбір кешіктірілген күн үшін өсімпұл есептеледі. Берешек пайда болған жағдайда салық төлеушіге хабарлама жіберіледі. Хабарламаны орындауға 30 жұмыс күні беріледі. Берешек сомасы 1 АЕК-тен асса, борышкерге салық бұйрығы жіберіледі. Салық бұйрығын алғаннан кейін де төленбесе, құжаттар сот орындаушыларына жіберіледі. Банк шоттары мен мүлікті арестке алуды қоса алғанда, мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары қолданылуы мүмкін. 2026 жылы 1 АЕК — 4 325 теңге. Жеке тұлғалардың мүлік салығын кім төлемейді? Жеке тұлғалардың мүлік салығының төлеушілері болып табылмайды (ҚР Салық кодексінің 597-бабында белгіленген шектеулерді ескере отырып): Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, «Халық қаһарманы», «Қазақстанның Еңбек Ері» атақтарына ие болған адамдар, үш дәрежелі Еңбек Даңқы ордені мен «Отан» орденінің иегерлері — Салық кодексінің 599-бабы 1) тармақшасында көрсетілген объектілердің жалпы құнынан 1 000 АЕК (2026 жылы 4 325 000 теңге) шегінде; Ұлы Отан соғысының ардагерлері, оларға жеңілдіктері бойынша теңестірілген ардагерлер, басқа мемлекеттер аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлері, тыл еңбеккерлері, сондай-ақ мүгедектігі бар адамдар — тұрғын үй қоры алып жатқан жер учаскелері, үй маңындағы учаскелер, жеке қосалқы шаруашылық, бау-бақша және саяжай құрылысы үшін берілген учаскелер, гараждар алып жатқан учаскелер бойынша; сондай-ақ 599-баптың 1) тармақшасындағы объектілердің жалпы құнынан 1 500 АЕК (2026 жылы 6 487 500 теңге) шегінде; жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар — 18 жасқа толғанға дейін көрсетілген жер учаскелері мен салық салу объектілері бойынша; бала кезінен мүгедектігі бар адамның не мүгедектігі бар баланың ата-анасының біреуі — көрсетілген жер учаскелері бойынша; «Ана-батыр» атағына ие немесе «Алтын алқа» алқасымен марапатталған көпбалалы аналар, сондай-ақ бөлек тұратын зейнеткерлер — тұрғын үй қоры алып жатқан жер учаскелері мен үй маңындағы учаскелер бойынша; сондай-ақ 599-баптың 1) тармақшасындағы объектілердің жалпы құнынан 1 000 АЕК шегінде. Бөлек тұратын зейнеткерлер деп заңды мекенжайында тек зейнеткерлер тіркелген зейнеткерлер түсініледі; жеке кәсіпкерлер — кәсіпкерлік қызметте пайдаланылатын объектілер бойынша (мемлекеттік кірістер органдары салықты есептейтін тұрғын үйлер мен өзге объектілерді қоспағанда); пәтердің (бөлменің) меншік иесі жеке тұлғалар — көпқабатты тұрғын үй алып жатқан жер учаскесіндегі үлесі бойынша. Жеңілдікті санаттар туралы мәліметтерді уәкілетті органдар жыл сайын ұсынады және салықты есептеу кезінде ескеріледі. Жеңілдік қолданылмаса, растайтын құжаттармен мемлекеттік кірістер органына жүгіну қажет. Маған мүлік салығы неге есептелді? Салық Қазақстан Республикасының аумағындағы тұрғын үйлердің, пәтерлердің, саяжай құрылыстарының, гараждардың, тұрақ орындарының және өзге салық салу объектілерінің меншік иесі болып табылатын жеке тұлғаларға есептеледі. Негізі — объектке меншік құқығы. Салық сомасы өткен жылмен салыстырғанда неге өсті? Соманың өсуі объектінің құнының, алаңының немесе өзге сипаттамаларының өзгеруіне, объект туралы мәліметтердің өзектендірілуіне, сондай-ақ Салық кодексінде көзделген есептік көрсеткіштер мен мөлшерлемелердің өзгеруіне байланысты болуы мүмкін. Жеңілдігім болса да салық неге есептелді? Жекелеген жағдайларда жеңілдікті санат туралы мәліметтер ақпараттық жүйелерде болмауы немесе есептеу кезінде ескерілмеуі мүмкін. Объектінің орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына жүгініп, жеңілдік құқығын растайтын құжаттарды ұсыну қажет. Жылжымайтын мүлік объектісін сатсам да салық неге есептелді? Салық объектті нақты иелену кезеңі ескеріле отырып есептеледі. Меншік құқығының тоқтатылғаны туралы мәліметтер түспесе не ескерілмесе, тексеру және түзету үшін мемлекеттік кірістер органына жүгіну қажет. Салық неге басқа меншік иесіне есептелді? Мұндай жағдай меншік иелері туралы мәліметтердегі алшақтықтарда не меншік құқығы өзгергенде туындауы мүмкін. Мәліметтерді тексеру және түзету үшін мемлекеттік кірістер органына жүгіну керек. Есептелген салық сомасына келіспесем қайда жүгінемін? Салық салу объектісінің орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына жүгініп, түзету қажеттігін растайтын құжаттарды (құқық белгілейтін құжаттар, жеңілдік туралы мәліметтер, сатып алу-сату шарттары және т.б.) ұсыну қажет. Есептеулерді e-Salyq Azamat мобильді қосымшасында, kgd.gov.kz порталында, екінші деңгейлі банктер мен төлем сервистері арқылы тексеруге және төлеуге болады.

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті 2026 жылдан бастап бақылау-кассалық машиналардың (БКМ) чектеріне қойылатын талаптар өзгергенін хабарлайды. Енді әрбір чекте міндетті түрде мыналар көрсетілуі тиіс: - тауардың, жұмыстың немесе қызметтің атауы Тауар кодтары номенклатурасына (ТКН) сәйкес; - ТКН бойынша тауардың сәйкестендіру коды; - міндетті маркировкаға жататын тауарлар үшін сәйкестендіру құралдары. Бизнес үшін жақсы жаңалық: ТКН енгізілуіне байланысты процесс жеңілдеді. Енді тауар атауларын қолмен енгізудің қажеті жоқ — штрихкодты сканерлеу жеткілікті, ал ақпарат мемлекеттік деректер базасынан фискалдық деректер операторларының сервистері арқылы автоматты түрде жүктеледі. Назар аударыңыз! Жаңа техникалық талаптарға сәйкес келмейтін және жаңа үлгідегі чектерді қалыптастыра алмайтын БКМ-дер Бақылау-кассалық машиналардың мемлекеттік тізілімінен шығарылады. Кассалық жабдығыңызды тексеруді және қажет болған жағдайда жаңартуды ұсынамыз. Белгіленген талаптарға сәйкес келмейтін чектерді беру әкімшілік жауапкершілікке әкелуі мүмкін.

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің 80-бабына сәйкес кедендік алымдарды төлеуден босатылатынын хабарлайды: - жүктерді, багажды және жолаушыларды тұрақты халықаралық тасымалдауды жүзеге асыратын көлік құралдары, сондай-ақ жол жүру кезінде, аралық аялдама пункттерінде пайдалану үшін қажетті немесе осы көлік құралдарының авариясын (бұзылуын) жоюға байланысты шетелден сатып алынған материалдық-техникалық жабдықтау нәрселері, керек-жарақтар, отын, азық-түлік және басқа мүлік; - теңіз кәсіпшілігін жүргізетін қазақстандық теңіз кемелерінің немесе қазақстандық тұлғалар жалдаған (жалға алған) теңіз кемелерінің өндірістік қызметін қамтамасыз ету үшін Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағының шегінен тыс жерге әкетілетін материалдық-техникалық жабдықтау нәрселері, керек-жарақтар, отын, азық-түлік және басқа мүлік, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағына әкелінетін олардың кәсіпшілік өнімдері; - ұлттық және шетел валютасының банкноттары мен монеталары (мәдени-тарихи құндылықты білдіретін банкноттар мен монеталардан басқа), сондай-ақ бағалы қағаздар; - акцизделетін тауарларды қоспағанда, гуманитарлық көмек ретінде әкелінетін тауарлар; - акцизделетін тауарларды қоспағанда, техникалық жәрдем көрсетуді қоса алғанда, мемлекеттер, мемлекеттердің үкіметтері, халықаралық ұйымдар желісі бойынша қайырымдылық көмек мақсаттарында әкелінетін (медициналық мақсаттарға арнайы арналған жеңіл автомобильдерден басқа) тауарлар; - Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі және оның филиалдары, өкілдіктері мен ұйымдары ақша белгілерін жасау үшін әкелетін шикізат; - шетелдік дипломатиялық және оған теңестірілген өкілдіктердің, консулдық мекемелердің ресми пайдалануы үшін, сондай-ақ осы өкілдіктердің дипломатиялық және әкімшілік-техникалық персоналына жататын адамдардың, оған қоса олармен бірге тұратын Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын отбасы мүшелерінің жеке пайдалануы үшін әкелінетін және әкетілетін және Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына сәйкес босатылатын тауарлар; Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес айқындалған, мемлекеттер, мемлекеттердің үкіметтері, сондай-ақ халықаралық ұйымдар желісі бойынша берілген гранттардың қаражаты есебінен сатып алынатын тауарлар босатылады. Тауарларды мемлекет пайдасына бас тарту кедендік рәсімімен орналастыру кезінде кедендік декларациялау үшін кедендік алым төленбейді. Осы бапта көрсетілген кедендік алымдар салудан босату үшін құжаттар ұсыну тәртібін уәкілетті орган айқындайды.

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті пәтерді сату кезінде құн өсімінен табыс алынған жағдайда жеке табыс салығын (ЖТС) төлеу міндеті туындайтынын хабарлайды. Салық пәтерді сатудан түскен барлық сомаға емес, оны сатып алу құны мен сату құны арасындағы оң айырмаға есептеледі. 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін сатып алынған жылжымайтын мүлік объектілері бойынша меншік құқығында бір жылдан астам болған жағдайда салық салудан босату қолданылады. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап сатып алынған объектілер бойынша салық салудан босату үшін ең төменгі меншік мерзімі – екі жылдан астам. Егер көрсетілген меншік мерзімі сақталса, пәтерді сату кезінде (заңнамада көзделген өзге де негіздер болмаған жағдайда) жеке табыс салығы туындамайды.

Жауап Қазір қолданыстағы Салық кодексінде бұл мәселе көрсетілмеген және әртүрлі түсіндірмелер тудырады, соның ішінде салықтық бақылау нәтижелері бойынша мұндай сомалар сыйақы ретінде танылады. Жаңа Салық кодексінде осы мәселе бойынша жекелеген нормалар көзделген. Осылайша, валюта бағамының өзгеруіне байланысты теңгемен төленуге жататын (алынған) кредит (қарыз, микрокредит) сомасын түзету (индекстеу) сыйақы деп танылмайды. Бұл «сыйақы» ұғымында анықталған. Салық есебінде міндеттемелерді (талаптарды) осындай индекстеу ҚЕХС және бухгалтерлік есеп талаптарына сәйкес ескеріледі.