Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің
2019 жылғы 13 тамыздағы № 73 бұйрығымен бекітілген Табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін жүзеге асыру қағидаларының (бұдан әрі — Қағида)
186-тармағына сәйкес сатып алу жеңімпазы деп танылған әлеуетті жеткізуші немесе екінші орын алған әлеуетті жеткізуші сатып алу туралы шартты жасасудан жалтарған немесе сатып алу туралы шарттың талаптарын орындамаған жағдайларда табиғи монополия субъектісі табиғи монополиялар туралы заңнамада белгіленген сатып алуларға жосықсыз қатысушылар деп тану туралы талаппен сотқа жүгінеді.
Сонымен бірге осы Қағидалардың 186-1-тармағына сәйкес уәкілетті орган табиғи монополиялар субъектілері ұсынған деректер негізінде табиғи монополия субъектісінің алдындағы міндеттемелерін орындамауы немесе тиісінше орындамауы фактісін растайтын, заңды күшіне енген сот шешімі бар сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімін қалыптастырады және жүргізеді. Сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімі уәкілетті органның интернет-ресурсында орналастырылады.
Осылайша, табиғи монополия субъектісі сотқа жүгінуге тиіс. Сот шешімінің қорытындысы бойынша субъект Сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізіліміне енгізу үшін табиғи монополиялар саласындағы уәкілетті органға жүгінуге тиіс.
Мысалы, жеңімпаз деп танылған өнім беруші немесе екінші орынды иеленген өнім беруші шартты жасасудан жалтарған жағдайда, табиғи монополия субъектісі мынадай әрекеттерді орындайды:
1) оны сатып алулардың жосықсыз қатысушысы деп тану туралы сотқа жүгінеді;
2) өнім берушіні жосықсыз қатысушы деп тану көрсетілген және (немесе) олардың табиғи монополия субъектісі алдындағы міндеттемелерін орындамау не тиісінше орындамау фактілері көрсетілген сот шешімін қоса бере отырып, осы өнім берушіні сатып алуларға жосықсыз қатысушылар тізіліміне енгізу үшін уәкілетті органға жүгінеді.