Неліктен менің Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорында ашылған зейнетақы шотымда 2025 жылғы қаңтарда зейнетақы жинақтарының сомасын күрт азайды?

Қазақстан Республикасы Қаржы жарналарын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының қаулысымен бекітілген міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары, ерікті зейнетақы жарналары (зейнетақы төлемдерін алушылар) аударылған жеке тұлғалардың, міндетті зейнетақы жарналары салымшыларының жеке зейнетақы шоттарындағы міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары және ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақы жинақтарының есебін жүргізу қағидаларына сәйкес нарықтың 2023 жылғы 7 маусымдағы № 49, салымшылардың (зейнетақы төлемдерін алушылардың) жеке зейнетақы шоттарына (бұдан әрі - ЖЗШ) түскен сомалар шартты бірліктің белгіленген құны бойынша шартты бірліктердің баламалы санына қайта есептеледі. Шартты бірлік құнының өзгеруіне зейнетақы активтерін инвестициялау нәтижесінде есептелген инвестициялық кірістің (оң немесе теріс) мөлшері әсер етеді. Шартты бірліктің белгіленген құнына сәйкес салымшылардың (алушылардың) зейнетақы жинақтары аптаның бірінші жұмыс күнінің соңындағы және айдың соңғы күнтізбелік күнінің соңындағы жағдай бойынша апта сайын қайта есептеледі және қайта бағаланады. Қайта бағалау нәтижесінде салымшылардың (зейнетақы төлемдерін алушылардың) ЖЗШ-дағы зейнетақы жинақтары ұлғаю жағына да, кему жағына да өзгеруі мүмкін.
Зейнетақы активтерін инвестициялау нәтижесінде туындайтын инвестициялық кіріс тұрақсыз шама болып табылады, яғни белгілі бір кезеңге арналған сыйақы мөлшері нақты айқындалған банктердің депозиттік шарттарында көзделгендей қатаң белгіленген шама болып табылмайды және көптеген факторларға, соның ішінде бағалы қағаздардың нарықтық құнына, валюта бағамдарының өзгеруіне, және зейнетақы жарналарының мөлшері, олардың түскен күні, әрбір зейнетақы жарнасы үшін инвестициялау кезеңі және жалпы сомасы. Сондықтан зейнетақы активтеріне қатысты инвестициялық қызметтің нәтижесінде шетел валюталары бағамдарының құбылмалылығы және қаржы құралдарының нарықтық құнының өзгеруі салдарынан есептелген инвестициялық кірістің мөлшері әр түрлі болуы мүмкін, бұл ЖЗШ-ға зейнетақы жинақтарының сомасына әсер етеді. Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, сіз көрсеткен кезеңде зейнетақы жинақтары сомасының азаюы шетел валютасында номинацияланған қаржы құралдары бойынша валюта бағамының өзгеруі нәтижесінде теріс инвестициялық кірісті есептеуге байланысты екенін хабарлаймыз.
Бұл ретте жекелеген қысқа мерзім ішінде алынған кірістілік активтерді басқару тиімділігінің көрсеткіші болып табылмайтынын атап өту маңызды. Зейнетақы активтерін инвестициялаудың ұзақ мерзімді сипатын назарға ала отырып, олардың кірістілігі ұзақ мерзімді кезеңде (кемінде бір күнтізбелік жыл ішінде) қаралуы тиіс.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің (бұдан әрі – әлеуметтік кодекс) 217-бабының 1-тармағына сәйкес мемлекет зейнетақы төлемдерін алушыларға әлеуметтік Кодексте және өзге де нормативтік құқықтық актілерде айқындалған тәртіппен инфляция деңгейін ескере отырып, нақты енгізілген міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары мөлшерінде БЖЗҚ-ға міндетті зейнетақы жарналарының, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарының сақталуына кепілдік береді Қазақстан Республикасының құқықтық актілерімен.