Жалпыүйлік қажеттіліктерге тұтынылатын электр энергиясы үшін төлем қалай жүзеге асырылады?
Электр энергиясын пайдалану қағидаларының 75-тармағына сәйкес (Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 25 ақпандағы № 143 бұйрығымен бекітілген) үйге ортақ мұқтаждарға пайдаланылған электр энергиясының көлемі электр желісінің теңгерімдік тиесілігін бөлу шекарасында белгіленген есепке алу аспаптары бойынша айқындалады. Жалпы үй мұқтаждықтарын есепке алу аспабының астынан қосылған тұтынушылар болған кезде, жалпы үй мұқтаждықтары есепке алу аспабының астынан қосылған тұтынушылардың (тұрмыстық және тұрмыстық емес тұтынушылардың) жиынтық тұтыну көлемін шегеру.
Сондай - ақ, жалпыүйлік қажеттіліктер – бұл көппәтерлі тұрғын үйдің ортақ мүлкінің жұмыс істеуін және қызмет көрсетуін қамтамасыз ету үшін тұтынылатын коммуналдық ресурстың (атап айтқанда электр энергиясының) көлемі.
Үйге ортақ қажеттіліктерге мыналар жатады: кіреберістерді, жертөлелерді, шатырларды, техникалық қабаттарды және жалпы пайдаланылатын өзге де орындарды жарықтандыру; үй маңындағы аумақты жарықтандыру; лифт жабдығының, домофондардың, сорғылардың, желдету жүйелерінің және өзге де инженерлік коммуникациялардың жұмысы; автоматтандыру, кіруді қорғау және бақылау жүйелерінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету; ортақ мүлікті ұстауға байланысты электр энергиясының өзге де шығыстары.
Қазақстан Республикасы тұрғын үй заңнамасына, сондай-ақ ережелерге сәйкес бір адамға тұтынылатын электр энергиясының көлемі жеке тұлғалардың тұрмыстық тұтыну санатына жатпайды, өйткені ол пәтерлердің ішінде емес, ортақ мүліктің қажеттіліктеріне пайдаланылады.
Бұдан басқа, Қағидалардың 11-тармағына сәйкес үйге ортақ қажеттіліктерге (жарықтандыру, лифтілер, паркингтер, жертөлелер және тағы басқа) тұтынылатын электр энергиясы саралауды қолданбай әдеттегі демалыс тарифі бойынша төленеді.
Мысал: Егер ортақүйлік қажеттіліктерге арналған есепке алу құралының көрсеткіштері бойынша бір айда 10 000 киловатт сағат (бұдан әрі – кВт·сағ) электр энергиясы тұтынылып, ал барлық пәтерлер мен тұрғын емес үй-жайлардың жиынтық тұтыну көлемі 9 500 кВт·сағ құраса, онда 500 кВт·сағ көлеміндегі айырма ортақүйлік қажеттіліктерге (кіреберістерді жарықтандыруға, лифтілердің, домофондардың, сорғы жабдықтарының және үйдің өзге де ортақ мүлкінің жұмысына) тұтынылған электр энергиясына жатады. Аталған көлем көппәтерлі тұрғын үйдегі үй-жайлардың меншік иелері арасында белгіленген тәртіппен бөлінеді және электр энергиясын тұтыну көлеміне қарай тарифтерді саралауды қолданбай, энергиямен жабдықтаушы ұйымның босату тарифі бойынша төленеді.