Қандай жағдайларда бейрезиденттің табыстары табыс болып танылады?
Қазақстан Республикасы Салық кодексінің ( бұдан әрі – Кодекс) 679-бабы 1-тармағының 6) тармақшасына сәйкес, Қазақстан Республикасындағы көздерден алынатын бейрезиденттің табыстарына резидентке тауарларды жеткізуге төлеу үшін міндеттемелері түріндегі табыс, жұмыстарды орындау және қызметтер көрсету үшін, бейрезиденттің тауарларды жеткізу, жұмыстарды орындау және қызметтерді көрсеткен күннен бастап он екі ай ішінде орындамаған жағдайда туындайтын табыстары жатады. Бұл ретте аталған норманы қолдануға қатысты өтпелі ережелер көзделмеген.
Осылайша, егер бейрезидент тауарлар, жұмыстар немесе көрсетілетін қызметтер үшін төлеу жөніндегі міндеттемесін олар жеткізілген (орындалған, көрсетілген) күннен бастап 12 ай ішінде орындамаса, онда бейрезидентте Қазақстан Республикасындағы көздерден алынатын табыс орындалмаған міндеттеме сомасы мөлшерінде туындайды және бұл міндеттемелердің туындаған күніне қарамастан қолданылады.
Аталған норма капиталды негізсіз шығарудың алдын алуға, сыртқы экономикалық шарттар бойынша міндеттемелерді орындауды негізсіз созу тәуекелдерін азайтуға және мемлекеттің фискалдық мүдделерінің теңгерімін қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл ретте табысты тану міндеттемелер белгіленген мерзімде орындалмаған жағдайда ғана жүзеге асырылады және шарт талаптары тиісінше орындалған жағдайларға қолданылмайды.
Бұл мәселе 2026 жылғы 28 сәуірде өткен Жобалық офис отырысында қаралды. Талқылау қорытындысы бойынша тұжырымдамалық тұрғыдан бейрезиденттерге төленген аванстарға салық салу кезінде 12 ай мерзімін сақтай отырып, салалық мемлекеттік органдардың қорытындысына сәйкес жекелеген инвестициялық жобалар үшін 24 айға дейін ерекшелік белгілеу жөніндегі ұсыныс мақұлданды.
Сонымен қатар тиісті норманы түзету мәселесін бағалау үшін оның инвестициялық жобаларға және экономиканың сабақтас салаларына әсерін, қалыптасқан шарттық тәжірибені және қаржылық салдарын ескере отырып кешенді талдау жүргізу қажет.
Мысал: Қазақстандық кәсіпорын шетелдік компанияға жабдық жеткізді. Жеткізу күнінен бастап 12 ай өткен соң бейрезидент жеткізілген тауар үшін төлем жүргізген жоқ.