Қысқа жауап:
Клирингтік орталық — бұл биржалық мәмілелер бойынша сатып алушы мен сатушы арасындағы есеп айырысуды қамтамасыз ететін ұйым. Ол ақша мен тауардың тараптарға толық көлемде берілуіне кепілдік береді.
Толық жауап:
«Тауар биржалары туралы» Заңның 17-бабының 2-тармағына сәйкес, тауар биржасының клирингтік орталығы — клирингтік қызметпен айналысуға лицензиясы бар, тауар биржасымен клирингтік қызмет көрсету туралы шарт жасасқан заңды тұлға. Клирингтік орталықтар бір немесе бірнеше тауар биржасына, электрондық сауда алаңдарына, сондай-ақ биржадан тыс мәмілелерге клирингтік қызмет көрсетуге құқылы. Бір тауар биржасына бірнеше клирингтік орталықтың қызмет көрсетуіне тыйым салынады. Клирингтік орталық саудаға қатысушылардың міндеттемелерін есепке алады, мәміле тараптары арасындағы өзара есеп айырысуды қамтамасыз етеді және кепілдік қорын басқарады. Кепілдік қоры қатысушылардың жарналары есебінен қалыптастырылады және міндеттемелердің орындалмау тәуекелдерін жабу үшін пайдаланылады. Әрбір тауар биржасы клирингтік орталықпен шарт жасасуға міндетті, бұл ретте бір тауар биржасына тек бір ғана клирингтік орталық қызмет көрсетеді. Клирингтік орталық биржалық сауда-саттыққа қатысушылардың әрқайсысының ақша қаражатын бөлек есепке алуды қамтамасыз етеді. Мысалы, егер сатып алушы биржада көмір партиясы үшін төлем жасаса, ақша алдымен клирингтік орталыққа түседі. Ол жеткізілім расталғанға дейін қаражатты ұстап тұрады, тек содан кейін ғана сатушыға аударады. Бұл екі тарапты да міндеттемелердің орындалмау тәуекелінен қорғайды.
1) 2009 жылғы 4 мамырдағы № 155-IV «Тауар биржалары туралы» Қазақстан Республикасының Заңы.
https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z090000155_
2) Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 25 қарашадағы № 729 бұйрығымен бекітілген Клирингтік қызметті жүзеге асыру ережелері.
https://adilet.zan.kz/rus/docs/V1500012661