«Қазақстан Республикасының әкiмшiлiк-аумақтық құрылысы туралы» Қазақстан Республикасының 1993 жылғы 8 желтоқсандағы №2572-XII Заңының (бұдан әрі – Заң) 14-бабына сәйкес кент, ауыл, ауылдық округ әкімі тиiстi елдi мекен халқының пiкiрiн ескере отырып, аудандық (облыстық маңызы бар қала) өкiлдi және атқарушы органдарға кенттерге, ауылдық округтерге, ауылдарға атау беру және оларды қайта атау, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту туралы ұсыныстар енгiзедi.
Сондай-ақ Заңның 12-бабына сәйкес аудандық өкiлдi және атқарушы органдар бiрлескен шешiмiмен тиiстi аумақ халқының пiкiрiн ескере отырып, облыстық өкiлдi және атқарушы органдарға кенттерге, ауылдық округтерге, ауылдарға атау беру және оларды қайта атау, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту туралы ұсыныстар енгiзедi.
Заңның 11-бабына сәйкес облыстық өкiлдi және атқарушы органдар бiрлескен шешiмiмен тиісті аумақ халқының пікірін ескере отырып, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді және атқарушы органдарының ұсынуы бойынша Республикалық ономастика комиссиясымен келісілген облыстық ономастика комиссиясының қорытындысы негізінде ауылдарға, кенттерге, ауылдық округтерге атау беру, оларды қайта атау, сондай-ақ олардың атауларының транскрипциясын нақтылау мен өзгерту жөніндегі мәселелерді шешеді.
Мысал: Ауылдық елді мекенді қайта атау.
Ақмола облысы Волгодоновка ауылының тұрғындары жергілікті атқарушы органға ауыл мен ауылдық округті Елтоқ (жердің тарихи атауы) деп қайта атау туралы мәселемен жүгінді.
- Ауылдық округ әкімінің деңгейінде қарау
Ауыл/ауылдық округ әкімі:
- халықтың пікірін есепке алуды ұйымдастырады (жиналыс, жиын, сауалнама және басқалар);
- хаттама ресімдейді;
- шешім оң болған жағдайда ұсынысты аудандық әкімдік пен мәслихатқа жолдайды.
- Аудан(немесе облыстық маңызы бар қала)деңгейі
Аудандық атқарушы және өкілді органдар:
- келіп түскен ұсынысты қарайды;
- халықтың пікірін қайта есепке алады (қажет болған жағдайда);
- бірлескен шешім қабылдайды;
- материалдарды облыстық әкімдік пен мәслихатқа жолдайды.
- Облыс деңгейі
Облыстық атқарушы және өкілді органдар:
- материалдарды облыстық ономастика комиссиясына жолдайды;
- комиссия ұсыныстың негізділігін (тарихи атау, қайталанудың болмауы, нормаларға сәйкестігі) қарайды;
- мақұлданған жағдайда материалдарды Республикалық ономастика комиссиясына келісуге жолдайды.
- Республикалық ономастика комиссиясы
- ұсынысты қарайды;
- қорытынды береді (келісу немесе бас тарту).
- Түпкілікті шешімді қабылдау
Оң қорытынды алынғаннан кейін:
- облыстық әкімдік пен мәслихат қайта атау туралы бірлескен шешім қабылдайды;
- шешім ресми түрде жариялануға жатады және күшіне енеді.
- Шешімді іске асыру
Бекітілгеннен кейін:
- мемлекеттік дерекқорларға өзгерістер енгізіледі;
құжаттар, карталар, мекенжайлар, маңдайшалар және басқалар түзетіледі.