Солтүстік Қазақстан облысы бойынша Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің департаменті

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 25 желтоқсандағы № 1019 бұйрығымен бекітілген, қолданыстағы Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша оқытуды, нұсқаулық беруді жүргізу және білімдерін тексеру қағидалары мен мерзімдеріне сәйкес қызметкерлерді еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша оқыту және білімдерін тексеру жылына кемінде бір рет жүргізіледі. Жұмысқа жаңадан қабылданған қызметкерлер, сондай-ақ басқа жұмысқа ауыстырылған қызметкерлер оқудан өтіп, кейіннен білімдері жұмыс беруші белгілеген мерзімде, бірақ еңбек шарты жасалғаннан немесе ауыстырылғаннан кейін бір айдан кешіктірілмей тексеріледі. Оқудан және білімді тексеруден өтпеген қызметкерлер жұмысқа жіберілмейді. Оқыту аяқталған соң білімдері тексеріледі (емтихан тапсырады), оны жұмыс берушінің актісімен құрылатын емтихан комиссиясы жүргізеді. Комиссия құрамы кемінде үш адамнан тұруы тиіс. Білімді тексеру нәтижелері тиісті хаттамамен ресімделеді. Қызметкердің білім нәтижесі қанағаттанарлықсыз болған жағдайда, ол білімі қайта тексерілгенге дейін өз бетінше жұмыс істеуге жіберілмейді.

Егер тапсырылған жұмыс еңбек шартында, лауазымдық нұсқаулықта немесе қызметкердің еңбек функциясын айқындайтын өзге де құжаттарда көзделмеген болса, жұмыс берушіден мұндай тапсырманың құқықтық негізін нақтылап алу қажет. Әдетте, жұмыс беруші заңда белгіленген рәсімді сақтамай, еңбек шартында көзделмеген жұмысты орындауды біржақты тәртіппен талап етуге құқылы емес. Қызметкерге: - тапсырылған жұмыстың өзінің еңбек функциясына кіретін-кірмейтінін нақтылау; - еңбек шартымен және лауазымдық нұсқаулықпен танысу; - қажет болған жағдайда жұмыс берушіден тапсырманы жазбаша түрде ресімдеуді сұрау; - дау туындаған жағдайда кадр қызметіне, еңбек дауларын қарау жөніндегі келісу комиссиясына немесе еңбек мәселелері жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органға жүгіну ұсынылады.

Жұмыс берушінің бастамасы бойынша жұмыстан шығаруға еңбек заңнамасында көзделген негіздер бойынша ғана жол беріледі. Еңбек шартын тоқтату үшін жұмыс берушінің заңды негізі болуы тиіс, ол белгіленген рәсімді сақтай отырып, жұмыстан шығаруды тиісті құжаттармен ресімдеуге міндетті. Жұмыс берушінің бастамасы бойынша еңбек қатынастарын тоқтату негізі ҚР Еңбек кодексінің 52-бабымен, ал тоқтату тәртібі ҚР Еңбек кодексінің 53-бабымен реттеледі.

Жұмыскер Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасын бұзу туралы өтінішпен ҚР ЕХӘҚМ Мемлекеттік еңбек инспекциясым комитетінің СҚО бойынша департаментіне, сондай-ақ белгіленген заңнамалық тәртіпке сәйкес сот органдарына жүгінуге құқылы. Өтініш беру кезінде жұмыстан шығарылған күнді, еңбек шартының тоқтатылу себебін көрсету және ҚР ЕК 35-бабына сәйкес жұмыскердің еңбек қызметін растайтын құжаттарды қоса беру маңызды.

Иә. Еңбек қатынастары тиісінше ресімделуі тиіс. Еңбек шартында жұмыстың негізгі шарттары, соның ішінде еңбек функциясы, жұмыс орны, шарттың мерзімі, жұмыстың басталу күні және заңнамада көзделген басқа да шарттар айқындалады. Еңбек шарты туралы мәліметтер сондай-ақ белгіленген тәртіппен Еңбек шарттарын есепке алудың біріңғай жүйесіне енгізілуге тиіс.

Жұмыскер ҚР ЕХӘҚМ Мемлекеттік еңбек инспекциясым комитетінің СҚО бойынша департаментіне жұмыс беруші туралы мәліметтерді, берешек кезеңін және бұзушылық мән-жайларын көрсете отырып, өтініш жолдауы қажет. Сондай-ақ, еңбек қатынастарын растайтын қолда бар құжаттарды қоса беру керек. Жалақы Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында ақшалай нысанда белгіленеді және келесі айдың бірінші онкүндігінен кешіктірілмей айына бір реттен сиретпей төленеді. Жалақы төленетін күн еңбек, ұжымдық шарттарда көзделеді. Жалақы төленетін күн демалыс немесе мереке күндеріне тура келген кезде төлем олардың қарсаңында жүргізіледі (ҚР ЕК 113-бабының 1-тармағы) .