Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігінің Ойын бизнесін және лотереяны реттеу комитеті

Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңының 12-бабының 1-тармағының 6) тармақшасына, сондай-ақ Қазақстан Республикасының «Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» заңының 40-2-бабының 1-тармағының 4) тармақшасына және 26-бабының 2-тармағының 11) тармақшасына сәйкес тыйым салынады. Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңының 12-бабының 1-тармағының 6) тармақшасына сәйкес, мемлекеттік жауапты лауазымдарды атқаратын тұлғалар, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілетті тұлғалар, оларға теңестірілген тұлғалар (Қазақстан Республикасының Президенттігіне кандидаттар, Қазақстан Республикасының Парламенті немесе мәслихат депутаттары, аудандық, облысқа бағынысты қалалардың, аудандық деңгейдегі қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімдері, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару сайланған орган мүшелері ерекшелік ретінде алынып тасталады) өз өкілеттіліктерін жеке, топтық немесе басқа да қызметтік емес мүдделер үшін пайдалануға әкеп соғуы мүмкін әрекеттерді жасамау мақсатында, аталған тұлғалар 13, 14, 14-1 және 15-баптарда белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, құмар ойындар мен (немесе) ойын мекемелерінде мөлшерлемелерге қатысуға қатысты сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды. Бұл ойындар Қазақстан Республикасының «Ойын бизнесі туралы» заңының анықтамасына сәйкес келеді, сондай-ақ құмар ойындарға және (немесе) тиісті емес орындарда мөлшерлемелерге немесе телекоммуникациялық желілерді, соның ішінде Интернет желісін пайдалана отырып өткізілетін құмар ойындар мен (немесе) мөлшерлемелерге қатысуға қатысты. Қазақстан Республикасының «Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» заңының 40-2-бабының 1-тармағының 4) тармақшасына сәйкес, резервтегі әскери қызметке қабылданған тұлғалар Қазақстан Республикасының заңдарында әскери қызмет өтуге байланысты белгіленген шектеулерді және «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңымен белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды, олар жазбаша түрде бекітіледі. Қазақстан Республикасының «Әскери қызмет және әскери қызметшілердің мәртебесі туралы» заңының 26-бабының 2-тармағының 11) тармақшасына сәйкес, әскери қызметшіні теріс мотивтер бойынша әскери қызметтен босату, оның ішінде әскери қызметтің беделін түсіретін құқық бұзушылық жасаған жағдайда жүргізіледі. Әскери қызметтің беделін түсіретін құқық бұзушылықтарға әскери қызметшінің әрекеттері жатады, соның ішінде әскери қызмет міндеттерін орындаумен байланысты емес, бірақ азаматтардың көзінде әскери қызметтің беделіне нұқсан келтіретін әрекеттер, соның ішінде ақшалай немесе мүліктік сипаттағы құмар ойындарға және (немесе) ақшаларға, заттарға және басқа да құндылықтарға мөлшерлеме жасау.

Қазақстан Республикасы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңының 12-бабы 1-тармағының 6) тармақшасына және Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдары туралы» Заңының 8-бабы 13-тармағына сәйкес тыйым салынады. Қазақстан Республикасының ««Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңының 12-бабының 1-тармағының 6) тармақшасына сәйкес, жауапты мемлекеттік лауазымдарды атқаратын тұлғалар, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілетті тұлғалар, оларға теңестірілген тұлғалар (Қазақстан Республикасының Президентіне кандидаттар, Қазақстан Республикасы Парламенті немесе мәслихат депутаттары, аудандардың, облысқа бағынысты қалалардың, аудандық қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімдері, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару сайланған органдарының мүшелері шетел) өз өкілеттіктерін жеке, топтық немесе басқа да бейресми мүдделер үшін пайдалануға әкеп соқтыруы мүмкін әрекеттерді жасамау мақсатында, 13, 14, 14-1 және 15-баптарда белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, құмар ойындарға және (немесе) Қазақстан Республикасының «Ойын бизнесі туралы» заңы бойынша құмар ойын орындарына, сондай-ақ белгіленбеген жерлерде немесе телекоммуникациялық желілер, оның ішінде интернет арқылы жүргізілетін құмар ойындар мен (немесе) бәстерге қатысу бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді өздеріне қабылдайды. Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдары туралы» заңының 8-бабының 13-тармағына сәйкес, арнайы мемлекеттік органдар қызметіне қабылданатын тұлғалар қызметте болумен байланысты заңда белгіленген шектеулер мен «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңымен белгіленген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды, олар жазбаша түрде бекітіледі. Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдары туралы» заңының 51-бабының 14-тармағына сәйкес, теріс негіздер бойынша қызметтен босату арнайы мемлекеттік органдар қызметінде қызметтің беделін түсіретін құқықбұзушылықтар болған жағдайда, жүргізілген қызметтік тергеу нәтижесінде жүзеге асырылады. Арнайы мемлекеттік органдар қызметінің беделін түсіретін құқықбұзушылықтарға қызметкердің әрекеттері, соның ішінде қызмет міндеттерін орындауға байланысты емес, бірақ азаматтардың көзінде арнайы мемлекеттік органдар қызметінің беделін айқын түрде төмендететін әрекеттер жатады, оның ішінде ақша немесе басқа мүліктік сипаттағы құмар ойындарға және (немесе) ақша, заттар мен басқа құндылықтарға бәс тігуге қатысу.

Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңының 12-бабы 1-тармағының 6) тармақшасына сәйкес, жауапты мемлекеттік қызмет лауазымын атқаратын тұлғаларға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілетті тұлғаларға, оларға теңестірілген тұлғаларға (Қазақстан Республикасының Президенттігіне кандидаттар, Қазақстан Республикасының Парламенті немесе мәслихат депутаттары, аудан, облысқа қарасты қала, ауданға қарасты қала, кент, ауыл, ауылдық округ әкімдері, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару сайланған органдарының мүшелері осыдан тыс) өз өкілеттіктерін жеке, топтық немесе басқа да қызметтік емес мүдделерде пайдалануына әкеп соғуы мүмкін әрекеттер жасауына жол бермеу мақсатында аталған тұлғаларға, осы Заңның 13, 14, 14-1 және 15-баптарында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, ойын бизнесі туралы Қазақстан Республикасының Заңында көрсетілген анықтамаға сәйкес ойын мекемелерінде құмар ойындар мен (немесе) бәс тігуге қатысуға, сондай-ақ оған арналған емес орындарда немесе телекоммуникациялық желілер, соның ішінде Интернет желісі арқылы өткізілетін құмар ойындар мен (немесе) бәс тігуге қатысуға қатысты сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер енгізіледі. Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңының 12-бабы 4-тармағына сәйкес, осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында көрсетілген тұлғалар сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдамаса, оларға лауазымға тағайындаудан бас тарту немесе қызметтен босату (лауазымнан босату, өкілеттікті тоқтату) шаралары қолданылады; оларды сақтамау қызметтен босатудың (лауазымнан босатудың, өкілеттілікті тоқтатудың) негізі болып табылады.

Қазақстан Республикасының «Ойын бизнесі туралы» Заңының 11-бабы 1-тармағына сәйкес Казиноны, ойын автоматтары залдарын, букмекерлік кеңселер мен тотализаторларды (букмекерлік кеңселердің және (немесе) тотализаторлардың кассаларын) орналастыруға арналған аумақтардың шекараларын жергілікті атқарушы органдар уәкілетті органмен келісу бойынша айқындайды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 4 қазандағы № 865 «Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігінің кейбір мәселелері туралы» қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігі туралы ережеге сәйкес, ойын бизнесі саласындағы уәкілетті орган Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігі.

Қазақстан Республикасының «Ойын бизнесі туралы» Заңының 11-бабының 1-тармағына сәйкес, Казино, ойын автоматтары залдары, букмекерлік кеңселер мен тотализаторлар (букмекерлік кеңселердің және (немесе) тотализаторлардың кассалары) Алматы облысында Қапшағай су қоймасының жағалауында және Ақмола облысының Бурабай ауданында жергілікті атқарушы органдар айқындайтын аумақтар шегінде орналастырылуға жатады.

Лотерея және лотерея қызметі саласындағы қоғамдық қатынастар «Лотереялар және лотерея қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен (бұдан әрі – Заң) реттеледі. Осы Заңның 1-бабының 2), 4) және 14) тармақшаларына сәйкес: 2) жүлде қоры – лотерея билеттерін, түбіртектерді немесе өзге де құжаттарды тарату (өткізу) есебінен не лотерея операторының дербес қаражаты есебінен қалыптастырылатын және лотереяға қатысушыларға ұтыс түрінде төленетін ақша және (немесе) өзге де мүлік; 4) лотерея – осы Заңға, лотереяны өткізу талаптарына және шарттарына сәйкес өткізілетін, егер ол лотереяны өткізу шарттарына сәйкес ұтқан деп танылатын болса, бір тарап (лотерея операторы) жүлде қорының ұтыс ойынын өткізетін, ал екінші тарап (лотереяға қатысушы) ұтысқа құқық алатын ойын. Коммерциялық ұйымдардың тауарларды (көрсетілетін қызметтерді) сатуын ынталандыруға бағытталған жүлделердің ұтыс ойыны лотерея болып табылмайды; 14) лотереяны өткізу – лотерея билеттерін, түбіртектерді немесе өзге де құжаттарды дайындау не оларды дайындауға арналған шарттарды жасасу, сондай-ақ лотереялық жабдықты және лотереяны өткізу үшін қажетті өзге де жабдықты, бағдарламалық өнімдерді дайындаушымен шарттарды және (немесе) лотереяны өткізу үшін қажетті өзге де шарттарды (келісімшарттарды) жасасуды, лотерея билеттерін, түбіртектерді немесе өзге де құжаттарды таратуды (өткізуді) және есепке алуды, жүлде қорының ұтысын ойнатуды, ұтыс шыққан лотерея билеттеріне, түбіртектерге немесе өзге де құжаттарға сараптама жасауды, лотереяға қатысушыларға ұтыстарды төлеуді, лотереяны өткізу үшін қажетті өзге де іс-қимыл мен іс-шараларды жүзеге асыруды қамтитын іс-шараларды жүзеге асыру. Осылайша, Заңның 1-бабының 13) тармақшасына сәйкес лотерея операторы – лотерея өткізу жөніндегі қызметті жүзеге асыратын заңды тұлға болып табылады. «Лотерея операторын және оған лотерея өткізу құқығын беру мерзімін айқындау туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 10 ақпандағы № 48 қаулысымен 15 жыл мерзімге лотерея өткізу құқығын бере отырып, лотерея операторы болып «Сәтті Жұлдыз» АҚ анықталды. Сондай-ақ, Заңның 5-бабының 4-тармағына сәйкес лотерея операторы болып табылмайтын жеке және заңды тұлғаға лотерея өткізуге тыйым салынады. Заңның 8-1-бабына сәйкес лотерея таратушы (агенті) өз қызметін лотерея операторымен жасалатын тапсырма шарты негізінде жүзеге асырады. Агенттік шарт Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес Заңда және лотереяларды өткізу қағидаларында көзделген лотереяны тарату (өткізу) ерекшеліктерін көрсете отырып жасалады. Осыған байланысты «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодекстің (бұдан әрі – Кодекс) 802-бабы 1-тармағының 2-тармақшасын басшылыққа ала отырып, әлеуметтік желіде лотерея ойындарын өткізу арқылы қызметті жүзеге асырған жағдайда Кодекстің 445-1 баптың 6-бөлігі бойынша әкімшілік жауапкершілікке тарту мәселесі қарастырылады. Сондай-ақ, Кодекстің 445-1 баптың 7-бөлігіне сәйкес осы баптың алтыншы бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекет – әкімшілік құқық бұзушылық жасау салдарынан алынған кірістер тәркілене отырып, жеке тұлғаларға – екі жүз, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – жеті жүз елу, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – бір мың, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне екі мың айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға алып келеді.