Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің Атырау облысы бойынша департаменті

ҚР Еңбек кодексінің 113-бабының 1-тармағына сәйкес жалақы Қазақстан Республикасының ұлттық валютасымен ақшалай нысанда белгіленеді және айына бір реттен сиретпей, келесі айдың бірінші онкүндігінен кешіктірілмей төленеді. Жалақы төленетін күн еңбек, ұжымдық шарттарда көзделеді. Жалақы төленетін күн демалыс немесе мереке күндеріне тура келген кезде төлем олардың қарсаңында жүргізіледі.

Жұмыскер ҚР ЕХӘҚМ Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің Атырау облысы бойынша департаментіне жұмыс беруші туралы мәліметтерді, берешек кезеңін және бұзушылық мән-жайларын көрсете отырып, өтініш жолдауы қажет. Сондай-ақ, еңбек қатынастарын растайтын қолда бар құжаттарды қоса беру керек. Жалақы Қазақстан Республикасының ұлттық валютасында ақшалай нысанда белгіленеді және келесі айдың бірінші онкүндігінен кешіктірілмей айына бір реттен сиретпей төленеді. Жалақы төленетін күн еңбек, ұжымдық шарттарда көзделеді. Жалақы төленетін күн демалыс немесе мереке күндеріне тура келген кезде төлем олардың қарсаңында жүргізіледі (ҚР ЕК 113-бабының 1-тармағы) .

Иә. Еңбек қатынастары тиісінше ресімделуі тиіс. Еңбек шартында жұмыстың негізгі шарттары, соның ішінде еңбек функциясы, жұмыс орны, шарттың мерзімі, жұмыстың басталу күні және заңнамада көзделген басқа да шарттар айқындалады. Еңбек шарты туралы мәліметтер сондай-ақ белгіленген тәртіппен Еңбек шарттарын есепке алудың біріңғай жүйесіне енгізілуге тиіс.

Жұмыскер Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасын бұзу туралы өтінішпен ҚР ЕХӘҚМ Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің Атырау облысы бойынша департаментіне, сондай-ақ белгіленген заңнамалық тәртіпке сәйкес сот органдарына жүгінуге құқылы. Өтініш беру кезінде жұмыстан шығарылған күнді, еңбек шартының тоқтатылу себебін көрсету және ҚР ЕК 35-бабына сәйкес жұмыскердің еңбек қызметін растайтын құжаттарды қоса беру маңызды.

Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 25 желтоқсандағы № 1019 бұйрығымен бекітілген, қолданыстағы Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша оқытуды, нұсқаулық беруді жүргізу және білімдерін тексеру қағидалары мен мерзімдеріне сәйкес қызметкерлерді еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша оқыту және білімдерін тексеру жылына кемінде бір рет жүргізіледі. Жұмысқа жаңадан қабылданған қызметкерлер, сондай-ақ басқа жұмысқа ауыстырылған қызметкерлер оқудан өтіп, кейіннен білімдері жұмыс беруші белгілеген мерзімде, бірақ еңбек шарты жасалғаннан немесе ауыстырылғаннан кейін бір айдан кешіктірілмей тексеріледі. Оқудан және білімді тексеруден өтпеген қызметкерлер жұмысқа жіберілмейді. Оқыту аяқталған соң білімдері тексеріледі (емтихан тапсырады), оны жұмыс берушінің актісімен құрылатын емтихан комиссиясы жүргізеді. Комиссия құрамы кемінде үш адамнан тұруы тиіс. Білімді тексеру нәтижелері тиісті хаттамамен ресімделеді. Қызметкердің білім нәтижесі қанағаттанарлықсыз болған жағдайда, ол білімі қайта тексерілгенге дейін өз бетінше жұмыс істеуге жіберілмейді.

Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес, жұмысқа орналасу кезіндегі қандай да бір шектеулер Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген талаптарға немесе мемлекет тарапынан жоғары әлеуметтік және құқықтық қорғауды қажет ететін азаматтарды қорғауға негізделуі тиіс. Қазақстан Республикасында еңбек шартын жасасуға және жұмысқа орналасуға қатысты тыйымдар мен шектеулер ҚР Еңбек кодексінің 26-бабында белгіленген. ҚР Еңбек кодексінің 26-бабы 2-тармағының 3) тармақшасына сәйкес, кәмелетке толмағандармен жұмыс істеуге байланысты білім беру, тәрбиелеу және дамыту, демалыс және сауықтыру, дене шынықтыру және спорт, медициналық қамтамасыз ету, әлеуметтік қызметтер көрсету, мәдениет және өнер салаларындағы ұйымдарға адам өлтіру, денсаулыққа қасақана зиян келтіру, халықтың денсаулығы мен имандылығына, жыныстық тиіспеушілікке қарсы қылмыстық құқық бұзушылықтар, экстремистік немесе террористік қылмыстар, адам саудасы үшін сотталған немесе соттылығы болған, сондай-ақ қылмыстық қудалауға тартылған немесе тартылып келген адамдарды жұмысқа қабылдауға тыйым салынады. Бұл ретте, қылмыстық қудалау ҚР Қылмыстық-процестік кодексінің 35-бабы бірінші бөлігінің 1) және 2) тармақшалары негізінде тоқтатылған адамдар аталған шектеуден ерекшеленеді. Көрсетілген талаптар кәмелетке толмағандардың өмірі мен денсаулығын қорғау, сондай-ақ олардың моральдық-адамгершілік тәрбиесіне теріс ықпал етуі мүмкін факторлардың алдын алу мақсатында енгізілген. Сонымен қатар, ҚР Еңбек кодексінің 23-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес, жұмыс берушінің жұмыскерлерді жұмысқа қабылдау және ұйымның кадр саясатын қалыптастыру мәселелері бойынша дербес шешім қабылдауға құқығы бар. Осыған байланысты, егер азамат жасаған қылмыстық құқық бұзушылықтар жоғарыда аталған тізбеге кірмесе де, жұмыс беруші әрбір нақты жағдайда кандидаттарды белгілі бір лауазымға іріктеу мәселесін өз бетінше шешуге құқылы.