Алматы облысының энергетика және сумен жабдықтау басқармасы

Егер үйдегі техника электр тогы күрт көтеріліп кеткеннен кейін бұзылып қалса, мынадай қадамдарды орындау керек: 1.Құрылғыны тексеру. Алдымен қай техника істен ш ыққанын және оның шынымен де токтың кенеттен көтерілгенінен бұзылғанын анықтап алыңыз. 2.Электр жеткізуші компанияға хабарласу. Егер себеп шынымен токтың секіруі болса, жарық беретін компанияға арыз жазу керек. Олар сол күні электр қуатының сапасында ақау болған-болмағанын тексеріп, арнайы акт береді. 3.Желіні тексеру. Компания өз желісін қарап, токтың көтерілуі немесе басқа ақаулар болғанын анықтайды. Егер расында да секіру болғаны дәлелденсе, олар себебін түсіндіруі тиіс. Жауапкершілік Қазақстан заңдарына сәйкес, егер токтың секіруі жарық беретін компанияның кінәсінен болса, онда олар бұзылған техника үшін өтемақы төлеуге міндетті. Яғни, сіз залалды өтеуді талап ете аласыз. 5.Алдын алу. Болашақта мұндай жағдай қайталанбауы үшін, кернеуден қорғайтын құрылғылар (стабилизатор, қорғаушы реле) орнату ұсынылады. Бұл техникаңызды қорғауға көмектеседі. Егер шынында да ақау электр компаниясының кінәсінен болса, олар сіздің шығыныңызды өтеуі керек. Ал егер келіспесе, сотқа жүгінуге құқығыңыз бар. Жауапкершілік: Заңнамаға сәйкес Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 шілдедегі N 588 Заңы, тұрмыстық техниканың бұзылуына электр энергиясын жеткізуші ұйым жауапты болуы мүмкін, егер токтың секіруі олардың кінәсінен болғаны дәлелденсе. Мысалы, желідегі құрылғылардың ақаулығы немесе басқа техникалық мәселелер салдарынан. Бұл жағдайда тұтынушы залалдың орнын толтыруды талап ете алады. Мақсаты: токтың кенет көтерілісінен тұтынушылардың техникасының зақымдануы жағдайында құқықтарын қорғау.

Орталықтандырылған сумен жабдықтау және кәріз (су бұру) қызметтеріне шарт жасау – міндетті. Бұл талап Қазақстан Республикасының азаматтық және салалық заңнамаларымен бекітілген. Неге шарт жасау міндетті? Орталықтандырылған су және кәріз қызметтері табиғи монополия саласына жатады. Сондықтан: Қызмет көрсетуші ұйым тұтынушымен шарт жасасуға міндетті Тұтынушы қызметті ресми шарт негізінде ғана пайдалана алады Қызмет көрсету заңды түрде тек шарт арқылы жүзеге асырылады. Қандай заңдармен реттеледі? Бұл мәселе келесі нормативтік актілермен реттеледі: Қазақстан Республикасы Су ресурстары және ирригация министрлігі әзірлейтін су саласына қатысты нормативтік актілер «Табиғи монополиялар туралы» ҚР Заңы Азаматтық кодекс Коммуналдық қызметтер көрсету қағидалары Сумен жабдықтау және су бұру қызметтері табиғи монополия болып есептеледі, сондықтан тарифтері мемлекет тарапынан реттеледі. Шарт жасалады: Жеке тұлғамен (пәтер, жеке тұрғын үй иесі) Заңды тұлғамен (кәсіпорындар, ұйымдар) Көпқабатты үйлерде: Шарт ПИК/МИБ/басқарушы компания арқылы немесе Тікелей әр пәтер иесімен жасалуы мүмкін (өңірге байланысты) Егер шарт жасалмаса: Қызмет заңсыз пайдалану болып есептелуі мүмкін Айыппұл салынуы мүмкін Су беру тоқтатылуы мүмкін Қайта есептеу жүргізіледі Шартта міндетті түрде: Қызмет түрі (су беру, су бұру) Тариф Есеп айырысу тәртібі Тараптардың құқықтары мен міндеттері Жауапкершілік шаралары көрсетіледі. Орталықтандырылған сумен жабдықтау және кәріз қызметтеріне шарт жасау – міндетті. Бұл – заң талабы. Қызмет тек ресми шарт негізінде көрсетіледі. Тарифтер мемлекет тарапынан реттеледі. Мақсаты: Орталықтандырылған сумен жабдықтау және кәріз қызметтеріне шарт жасаудың міндетті екенін түсіндіру.

Уәкілетті орган тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды өндіру, тасымалдау (тасымалдау), сақтау, тиеп-жөнелту және өткізу мониторингін жүзеге асырады, ол мыналарды қамтиды: 1) тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды өндіру көлемдерінің мониторингі; 2) тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды тасымалдау (тасымалдау) және сақтау көлемдерінің мониторингі; 3) тауарлық, сұйытылған мұнай газын және сұйытылған табиғи газды өткізу, оның ішінде Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерлерге әкету және Қазақстан Республикасының аумағына әкелу көлемдерінің мониторингі; 4) көтерме және бөлшек сауда мониторингі Мақсаты: Уәкілетті органның тауарлық, сұйытылған мұнай және сұйытылған табиғи газды өндіру, тасымалдау, сақтау және өткізу салаларындағы мониторинг жүргізу өкілеттігін түсіндіру.

Газды бөлшек саудада өткізу – бұл табиғи газды немесе сұйытылған газды (мысалы, пропан-бутан) соңғы тұтынушыларға аз көлемде, жеке пайдалану үшін сату қызметі. Яғни, газды ірі көтерме сатып алушыларға емес, халыққа, шағын кәсіпорындарға немесе ұйымдарға тікелей жеткізу. Төменде толық түсіндірме берілген: Бөлшек сауда дегеніміз не? Бөлшек сауда – тауарды соңғы тұтынушыға жеке тұтыну мақсатында сату. Газ саласында бұл – тұрғын үйлерге, пәтерлерге, шағын дүкендерге, дәмханаларға және басқа да шағын нысандарға газ жеткізу. Газдың қандай түрлері бөлшек саудада сатылады? 1) Табиғи газ Құбыр арқылы жеткізіледі Үйді жылытуға Тамақ пісіруге Ыстық су алуға қолданылады 2) Сұйытылған мұнай газы (СМГ) – пропан-бутан Газ баллондарында сатылады Автогаз құю станцияларында сатылады Газ сақтайтын шағын резервуарлар арқылы беріледі Газды бөлшек саудада өткізу қалай жүзеге асады? Газды бөлшек саудада өткізу келесі жолдармен іске асады: 1) Құбыр арқылы жеткізу Газ компаниясы тұтынушымен келісімшарт жасайды және ай сайын есептегіш (счетчик) бойынша төлем алынады. 2) Газ баллондарын сату Дүкендер немесе арнайы газ пункттері арқылы газ толтырылған баллондар сатылады. 3) Автогаз құю станциялары Көліктерге арналған сұйытылған газ бөлшек бағамен сатылады. Мақсаты: Газды бөлшек саудада өткізудің мәнін, түрлерін және жүзеге асырылу тәртібін түсіндіру.

Жеткізуші адамдардың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға немесе сумен жабдықтау және су бұру жүйелерінің қауіпсіз жұмысына қауіп төнген жағдайда, сумен жабдықтау және (немесе) су бұру қызметтерін алдын ала ескертусіз тоқтата алады. Мұндай жағдайларға, соның ішінде, мыналар жатады: сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріндегі апаттар; өрт сөндіру кезінде судың берілуін арттыру қажеттілігі; ауыз судың санитариялық талаптарға сәйкес келмеуі; желілерге өз бетінше қосылу; кәрізге тыйым салынған заттар мен қалдықтарды ағызу. Аталған жағдайларда қызметті тоқтату заңды болып табылады және қолданыстағы заңнама шеңберінде жүзеге асырылады. Мақсаты: Адамдардың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға немесе жүйелердің қауіпсіз жұмысына қауіп төнген жағдайда жеткізушінің қызметті алдын ала ескертусіз тоқтатуға құқылы екенін түсіндіру.

Орталықтандырылған сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріне қосылу тек жеткізуші берген техникалық шарттар болған жағдайда және оның өкілінің қатысуымен жүзеге асырылады. Өз бетінше қосылу деп мыналар танылады: жеткізушінің рұқсатынсыз қосылу; немесе белгіленген тәртіпті бұза отырып қосылу. Мұндай заң бұзушылық мынадай салдарға әкеп соғады: сумен жабдықтау және кәріз жүйелерінен ажырату; қызметтер үшін есептік нормалар бойынша ақы есептеу; келтірілген залалды өтеу; әкімшілік жауапкершілік. Мақсаты: Орталықтандырылған сумен жабдықтау және су бұру жүйелеріне заңды түрде қосылу тәртібін түсіндіру.