Астана, 2026 жылғы 28 қазан - Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 28 қазанда Қазақстан халқына арнаған «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Жолдауында ел көлемінде ауқымды инфрақұрылымдық бағдарламаны жариялап, инвестиция тарту, энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, технологиялық даму және экономикалық реформалар жүргізу жөніндегі негізгі басымдықтарды айқындады.
Жолдаудың негізгі өзегі Мемлекет басшысы Қазақстан тарихындағы ең ірі инфрақұрылымдық жоба ретінде сипаттаған «Халықтық құрылыс» бастамасы болды. Инфрақұрылымды жаңғырту жоспарын іске асыру үшін 2029 жылдың соңына дейін Ұлттық қордан шамамен 6,5 триллион теңге (14,27 миллиард АҚШ доллары) бөлу көзделіп отыр. Оның ішінде 2026 жылы және 2027 жылдың алғашқы екі айында әлеуметтік жобаларды іске асыруға 1,5 триллион теңге (3,29 миллиард АҚШ доллары) бағыттау жоспарланған. Сондай-ақ Президент 2027 жылды Жаппай ауқымды құрылыс жылы деп жариялауды ұсынды.
Бағдарламаның алғашқы кезеңінде шамамен 70 денсаулық сақтау нысаны, сондай-ақ білім беру, спорт және мәдениет салаларындағы 50 нысан салу көзделген. Бұдан бөлек, көлік инфрақұрылымын дамыту, тұрғын үй құрылысы, коммуналдық желілерді жаңғырту, халықты ауызсумен және газбен қамтамасыз ету бағыттарындағы жобалар жүзеге асырылады. Бағдарлама жүздеген мың адамды жұмыспен қамтуға мүмкіндік береді деп күтілуде.
«Енді біз осы әлеуетімізді инфрақұрылымды жаңғыртуға және еліміздің барлық өңірінде халықтың өмір сүру сапасын арттыруға бағыттауымыз керек», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысы аталған бастамаларды Қазақстан экономикасының даму көрсеткіштерімен байланыстырды. Халықаралық валюта қорының болжамдарына сілтеме жасай отырып, ол 2026 жылы елдің жалпы ішкі өнімі 400 миллиард АҚШ долларына жуықтап, жан басына шаққандағы ЖІӨ 19 мың доллардан асатынын атап өтті. Қазіргі уақытта өңдеу өнеркәсібінің үлесі ЖІӨ-нің 14 пайызынан асады. Ал халықаралық резервтер мен Ұлттық қор активтерінің жиынтық көлемі 130 миллиард АҚШ долларынан жоғары.
Энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету де негізгі басымдықтардың бірі ретінде белгіленді. Президент 2029 жылға қарай электр энергиясының тұрақты профицитіне қол жеткізу міндетін қойды. Бұл мақсатқа жаңа генерациялау қуаттарын іске қосу, электр желілерін жаңғырту, көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларының экологиялық тиімділігін арттыру және жаңартылатын энергия көздерін дамыту арқылы қол жеткізу жоспарланып отыр.
Мемлекет басшысының айтуынша, Балқаш атом электр станциясының құрылысын 2027 жылы бастау мүмкіндігі қарастырылуда. Сонымен қатар Мойынқұм атом жобасын ілгерілету мақсатында ынтымақтастық туралы келісім жасасу қажеттігі атап өтілді. Президент ұзақ мерзімді ядролық отын жеткізілімдерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін стратегиялық уран қорын құру мәселесін де қарастыруды ұсынды.
Көлік-логистика саласына қатысты Президент Бақты–Аягөз теміржол желісін 2027 жылы пайдалануға беру жоспарланып отырғанын хабарлады. Бұл жоба Қазақстан мен Қытай арасындағы жүк тасымалдау мүмкіндігін жылына 20 миллион тоннаға арттыруға тиіс.
Тамыз айынан бері салынып жатқан Арал–Каспий көлік дәлізі Транскаспий халықаралық көлік бағытының ұзындығын шамамен 1 000 шақырымға қысқартып, жүк жеткізу уақытын үш күнге дейін азайтуға мүмкіндік береді деп күтілуде.
Сонымен қатар Мемлекет басшысы шекаралық өткізу бекеттерінің жұмысын жетілдіру, автомобиль жолдарының сапасын арттыру, жүк тасымалын цифрландыру және авиациялық инфрақұрылымды дамыту қажеттігін атап өтті. Бұл ретте Астанада жаңа әуежай салу мәселесі де көтерілді.
«Қазақстан Еуразиядағы жетекші логистикалық хабқа айналу үшін осы тарихи мүмкіндікті тиімді пайдалануға тиіс», – деп атап өтті Президент.
Өнеркәсіпті әртараптандыру мақсатында Қасым-Жомарт Тоқаев геологиялық барлау жұмыстарын заманауи деңгейде жүргізуге, пайдалы қазбалар жөніндегі деректердің ашықтығын қамтамасыз етуге және стратегиялық маңызы бар минералдық ресурстар қорын басқарудың ұлттық жүйесін қалыптастыруға шақырды. Бұл бағытта ұзақ мерзімді қаржыландыру тетіктерін дамыту және өнімді алдын ала сатып алу жөніндегі келісімдерді жасасу мәселелеріне ерекше назар аударылды.
Президент Қазақстанның жаһандық қосылған құн тізбектеріне интеграциялануы үшін дамыған елдермен әріптестікті нығайтудың маңызын атап өтті. Сонымен бірге инфрақұрылымдық инвестициялар отандық өндірісті дамытуға және ішкі өнеркәсіптік әлеуетті арттыруға қызмет етуге тиіс екенін баса айтты.
Инвестиция тарту жүйесін үйлестіруді жақсарту және бизнестің құқықтық қорғалуын күшейту де Жолдаудағы маңызды бағыттардың қатарында болды.
Алатау қаласында коммерциялық дауларды қарау үшін ағылшын жалпы құқығының қағидаттарына негізделген жаңа инвестициялық сот құру жоспарланып отыр. Ал арнайы құқықтық режим аясында өзге санаттағы істерді қарау үшін азаматтық сот құру көзделген. Тиісті заңнамалық түзетулерді 2027 жылғы қаңтардың соңына дейін енгізу жоспарланып отыр.
Цифрландыру мәселесіне де айрықша назар аударылды. Қазіргі уақытта екі суперкомпьютер жұмыс істеп тұр, ал үшінші суперкомпьютерді 2026 жылдың соңына дейін іске қосу жоспарланған. Сонымен қатар Каспий теңізінің түбімен өтетін талшықты-оптикалық байланыс желісінің құрылысы аяқталған.
Президент жасанды интеллект технологияларын практикалық тұрғыдан кеңінен қолдану қажеттігін атап өтті. Сондай-ақ 2026 жылдың соңына дейін цифрлық жұмыспен қамту саласындағы реттеу қағидаларын әзірлеуді, ауылдық жерлердегі өндірушілерге өнімдерін интернет арқылы сатуға көмектесетін өңірлік пилоттық жобаларды іске қосуды және активтерді токенизациялау тетіктерін кеңінен пайдалануды ұсынды.
«Біздің мақсатымыз – шын мәнінде халыққа қызмет ететін цифрлық экономиканы қалыптастыру», – деді Мемлекет басшысы.
Экономикалық саясат саласында Президент инфляцияны төмендетуге, ұзақ мерзімді кредиттеуді кеңейтуге және капитал нарығын дамытуға басымдық берді. Ол жаңа Салық кодексіне нысаналы өзгерістер енгізуді, ауқатты азаматтар үшін салық мөлшерлемесін арттыру мүмкіндігін талқылауды және 2027 жылдың соңына дейін жаңа Азаматтық кодексті әзірлеуді ұсынды.
Сонымен қатар 2027 жылғы қаңтардан бастап микро және шағын бизнеске қатысты тексерулер жүргізуге үш жылдық мораторий енгізу мүмкіндігін қарастыру қажеттігі айтылды.
Әлеуметтік саясат аясында 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі айлық жалақыны 85 мың теңгеден 110 мың теңгеге дейін көтеру жоспарланып отыр. Бұл шара 1,8 миллион адамға оң әсер етеді деп күтілуде. Сонымен қатар алғашқы медициналық-санитариялық көмек көрсететін медицина қызметкерлерінің жалақысын40 пайызға дейін арттыру көзделген.
Президент жаңа перинаталдық орталықтар мен балалар ауруханаларын салу, инклюзивті білім беруді дамыту және әлеуметтік көмекті нақты мұқтаж азаматтарға бағыттау жөніндегі жоспарларды да баяндады.
Ауыл шаруашылығы саласында инвестиция көлемін арттыруға, су ресурстарын тиімді пайдалануға және ұлттық су ресурстары жөніндегі ақпараттық жүйені толық аяқтауға басымдық берілді.
Қазақстан тәуелсіздігінің 35 жылдығы және шілде айынан бастап қолданысқа енгізілген жаңа Конституция аясында Мемлекет басшысы мемлекеттік басқару жүйесін кешенді реформалау қажеттігін атап өтті. Осы бағыттағы ұсыныстарды 2027 жылғы 1 маусымға дейін әзірлеу тапсырылды.
Президент ұлттық бірлікті нығайту, заң үстемдігін қамтамасыз ету және мемлекеттік органдардың есептілігін арттыру «Әділетті, Күшті, Таза және Өркендеген Қазақстанды» қалыптастырудың негізгі шарттары екенін баса айтты.
«Мемлекет дамуының түпкілікті өлшемі де, барлық реформалардың басты игілігін көруге тиіс тұлғалар да – біздің азаматтарымыз», – деп түйіндеді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Әлеуметтік желілерде memleket.kz-ке жазылыңыз
Қазақстанның маңызды жаңалықтары мен пайдалы материалдары — өзіңізге ыңғайлы платформада.
