2026 жылдың 30 қазанында Бұхарадағы Азия халықаралық университетінде «Тарихта қалған із – болашақ ұрпаққа мұра» атты халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті. Бұл ауқымды форум Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы тарихи, мәдени және рухани байланыстарды нығайтуға, сондай-ақ Бұхарадағы әйгілі «Көкілташ» медресесінде білім алған қазақ ғалымдары мен ағартушыларының мұрасын насихаттауға арналды.
Іс-шараға Қарағанды облысы делегациясының өкілдері, екі елдің жетекші ғалымдары, тарихшылары, зерттеушілері, мәдениет қызметкерлері және БАҚ өкілдері қатысты. «Абылай ханның ордасынан Жиделі-Байсынға дейін» халықаралық тарихи-мәдени экспедиция мүшелерінің конференцияға қатысуы ерекше маңызды оқиға болды. Экспедиция қазіргі уақытта «Абылай ханның ордасынан Жиделі-Байсынға дейін» атты танымал бағыт бойынша жүріп жатыр.
Қазақстан Республикасының Самарқандтағы Бас консулы Талғат Шәріпов қатысушыларға құттықтау сөзін арнады. Өз сөзінде дипломат екіжақты гуманитарлық байланыстарды тереңдетудің стратегиялық маңыздылығын атап өтті. Ол Бұхараның тарихи және рухани ортасында қалыптасқан көрнекті ойшылдардың мұрасы тату көршіліктің берік негізі және екі бауырлас халықтың бөлінбес байлығы екенін атап өтті.
Конференцияның басты мақсаты - Көкелдаш медресесінің білім беру ортасы арқылы қазақ даласындағы ғылымның, мәдениеттің, әдебиеттің және қоғамдық сананың дамуына орасан зор әсер еткен тарихи тұлғалардың мұрасын зерттеу және кеңінен насихаттау болды. Ғасырлар бойы бұл білім беру мекемесі Орталық Азия халықтарын білімге ұмтылуда біріктірді. Оның түлектері - қазақ билерінің, дала ойшылдарының, шайыр ақындарының және рухани тәлімгерлердің (улемалардың) тобы - өз отандарына оралып, алған білімдерін халқына үйретіп, оқытушылық, зерттеу және шығармашылықпен айналысты.
Форумға қатысушылар ұлы Бұқар жыраудың мұрасын зерттеуге және насихаттауға ерекше назар аударды. Талқылауларда бұл көрнекті ойшыл Абылай ханның негізгі серіктесі, бас кеңесшісі және идеологы болғаны және олардың ерекше саяси және рухани симбиозы қазақ жерлерін біріктіруде және ұлттық мемлекеттілікті нығайтуда шешуші рөл атқарғаны атап өтілді.
Конференция аясында тарихи, мәдени және рухани мұраға арналған өзбек тіліндегі жаңа кітаптардың: «Бұқар жырау», «Бұқар жырау және Көкілташ медреселері», сондай-ақ «Көкілташта оқыған қазақ ғұламалары» атты кітаптардың тұсаукесері өтті.
Бұл іргелі еңбектердің авторлары көрнекті қазақстандық зерттеушілер мен қоғам қайраткерлері болды: белгілі тарихшы және этнолог, тарих ғылымдарының докторы, профессор Жамбыл Артықбаев; (Бұқар жырау асыл мұрасы) қоғамдық қорының директоры Амантай Ақышев; және өзбек жазушысы, ақыны, журналисті, аудармашысы және Қазақстан Республикасы Президентінің Телевидение және радио кешенінің өкілі Хуршида Абдуллаева.
Қатысушылар тарихи жадты сақтау, мәдени мұраны болашақ ұрпаққа жеткізу, ғылыми және гуманитарлық ынтымақтастықты дамыту мәселелері бойынша пікір алмасты. Ұйымдастырушылар мен сарапшылар бүгінгі кездесудің мақсаты тек өткенді еске түсіру ғана емес, сонымен қатар Қазақстан мен Өзбекстанның ортақ рухани мұрасын жаңа деңгейде зерттеу және оны халықаралық мәдени кеңістікте насихаттау деген пікірге келді.
Мұндай іс-шараларды өткізу Қазақстан мен Өзбекстан халықтары арасындағы достықты, өзара түсіністікті нығайтуға және мәдени диалогты кеңейтуге тікелей ықпал етеді.
