Шымкентте жастар қаржы пирамидаларына, заңсыз лотереяларға және онлайн-казиноларға қарсы күресуге арналған IT-шешімдерін ұсынды. Қаржы пирамидасын, заңсыз лотереяны немесе онлайн-казиноның жасырын жарнамасын қалай әшкерелеуге болады? Бүгін Шымкентте өткен SafeNet Hackathon хакатонының қатысушылары осы сұрақтарға жауап іздеді.
Байқаудың финалына 12 команда шықты. Олар болашақта интернеттегі құқық бұзушылық әрекеттердің белгілерін анықтауға көмектесетін технологиялық шешімдерін таныстырды.
Хакатон Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің ұйытқы болуымен Shymkent Hub алаңында өтті. Государственный орган мамандары қатысушыларға үш бағыт бойынша практикалық тапсырмалар берді. Олар — заңсыз лотереяларды, қаржы пирамидаларын және заңсыз ойын бизнесін анықтау.
Әсіресе, әлеуметтік желілер мен мессенджерлерге ерекше назар аударылды. Себебі, алаяқтар ықтимал құрбандарын тартудың жаңа тәсілдерін осы платформалар арқылы жиі қолданады. Мәселен, тікелей эфир кезінде пайдаланушыларға ұтыс ойынына қатысу үшін банк шотына ақша аудару ұсынылады. Мұндай схемалар әдеттегі жарнамалық хабарландырулар мен түрлі байқаулардың тасасында жасырынуы мүмкін.
«Бүгінде әлеуметтік желілерде, әсіресе Instagram мен TikTok платформаларында тікелей эфирлер жиі өткізіледі. Сол кезде адамдарға банк шотына ақша аударып, ұтыс ойынына қатысу ұсынылады. Алайда, Қазақстанда лотерея ұйымдастыруға тек уәкілетті оператордың құқығы бар. Ал, заңсыз қызмет үшін жауапкершілік қарастырылған. Сондықтан біз Цифрландыру басқармасымен бірлесіп, хакатонның үш негізгі бағытын айқындадық. Олар — заңсыз ойын бизнесіне, заңсыз лотереяларға және қаржы пирамидаларына қарсы күрес», — деді Шымкент қаласы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің аса маңызды істер жөніндегі жедел уәкілі Камилхан Исмаилов.
Shymkent Hub директоры Тимур Козыкеевтің айтуынша, қатысушылар алаяқтық схемалардың ерекшеліктерін зерттеп, оларды автоматты түрде анықтау жолдарын қарастыруы керек.
«Біз қатысушыларға алдын ала үш практикалық міндеттерді белгілеп бердік. Олар — әлеуметтік желілердегі қаржы пирамидаларын, алаяқтық ұтыс ойындарын және онлайн-казиноның жасырын жарнамасын анықтау. Жобаларды әзірлеуге шамамен бір апта уақыт берілді. Бүгін финалда 12 команда өз әзірлемелерін таныстырып жатыр.
Біз үшін қатысушылардың жай ғана бағдарлама жасап шығуы емес, мәселенің мәніне терең бойлап, қолданыстағы алаяқтық схемаларды зерттеп, өз шешімдерін ұсынуы маңызды. Осы жобалардың арасынан болашақта тек қаламызға ғана емес, бүкіл елге пайдасын тигізетін әзірлеме шығуы мүмкін», — дейді Тимур Козыкеев.
Белгіленген уақыт ішінде командалар технологиялық прототиптер әзірлеп, оларды сарапшылар алқасына ұсынды. Әр командаға жобасын таныстыру үшін үш минут, ал мамандардың сұрақтарына жауап беру үшін тағы екі минут берілді.
Қазылар алқасының құрамына Қаржылық мониторинг агенттігінің өкілдері мен IT-маман кірді. Сарапшылар ұсынылған шешімдердің тиімділігін, идеяның ерекшелігін, техникалық іске асырылуын және практикалық тұрғыдан қолдану мүмкіндігін бағалады.
Байқау қорытындысы бойынша үздік үш команда анықталады. Жалпы жүлде қоры — 1 миллион теңге. Бірінші орын иегері 500 мың теңге, екінші орын алған команда 300 мың теңге, ал үшінші орын иегері 200 мың теңге сыйақы алады.
Дегенмен, қатысушылар үшін мүмкіндік ақшалай сыйлықтармен ғана шектелмейді. Камилхан Исмаиловтың айтуынша, департамент жас IT-мамандарды жұмысқа тартуға мүдделі. Государственный органға заңгерлер мен экономистермен қатар заманауи цифрлық құралдарды әзірлей алатын мамандар да қажет.
Жүлдегерлерге өз жобаларының мүмкіндіктерін іс жүзінде көрсету үшін тәжірибеден өту ұсынылуы мүмкін. Ал, әлеуеті жоғары әзірлемелерді департамент Қаржылық мониторинг агенттігінде одан әрі қарастыруға ұсынуға дайын.
Хакатонда таныстырылған технологиялар әзірге әзірлеу кезеңінде. Егер үздік жобалар одан әрі жетілдіріліп, тәжірибеге енгізілсе, олар мамандарға алаяқтық схемаларды жылдам анықтауға және пайдаланушыларды ықтимал қауіптер туралы алдын ала ескертуге көмектесуі мүмкін.
