Мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақыны тағайындау тәртібі, қажетті құжаттар және өтініш беру жолдары
Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы — қайтыс болған асыраушысының асырауында болған отбасының еңбекке қабілетсіз мүшелеріне көрсетілетін мемлекеттік әлеуметтік қолдау түрі.
Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексінің 234-бабының 1-тармағына сәйкес, қайтыс болған асыраушысының асырауында болған отбасының еңбекке қабілетсіз мүшелерінің асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы алуға құқығы бар. Бұл ретте балаларға және Кодекстің 234-бабының 2-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген адамдарға жәрдемақы асыраушысының асырауында болған-болмағанына қарамастан тағайындалады.
Жәрдемақыны кімдер ала алады?
Жәрдемақы Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексінде белгіленген талаптарға сәйкес асыраушысынан айырылған отбасының еңбекке қабілетсіз мүшелеріне тағайындалады.
Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша жәрдемақы алуға құқығы бар адамдардың қатарына заңнамада көзделген жағдайларда балалар, сондай-ақ қайтыс болған асыраушысының асырауында болған отбасының басқа да еңбекке қабілетсіз мүшелері жатады.
Жәрдемақы тағайындау үшін қажетті құжаттар
Жәрдемақы алуға құқығы бар өтініш беруші белгіленген нысан бойынша өтініш пен жеке басын куәландыратын құжатты ұсынады.
Егер қажетті мәліметтерді мемлекеттік ақпараттық жүйелерден, оның ішінде құжаттардың цифрлық сервисі арқылы алу мүмкіндігі болса, тиісті құжаттарды қағаз түрінде ұсыну талап етілмейді.
Қандас мәртебесі бар адамдар жәрдемақы тағайындау үшін өтініш берген кезде сәйкестендіру мақсатында қандас куәлігін ұсынады.
Іс-әрекетке қабілетсіз, іс-әрекетке қабілеті шектеулі немесе қамқоршылыққа не қорғаншылыққа мұқтаж адамдарға жәрдемақы тағайындау туралы өтінішті олардың заңды өкілдері береді.
Оқушылар мен студенттерге қатысты талаптар
Егер асырауындағы 18 бен 23 жас аралығындағы адамдар күндізгі оқу нысаны бойынша жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарында оқыса, жәрдемақы тағайындау үшін оқу орнынан белгіленген нысандағы анықтама ұсынылады.
Бұл талап академиялық демалыста болған кезеңге де қолданылады. Оқу орнынан берілетін анықтама жыл сайын ұсынылуы қажет.
Егер білім алушы оқу орнынан шығарылса немесе сырттай оқу нысанына ауыстырылса, білім беру ұйымының басшысы бұл туралы жәрдемақы алушының тұрғылықты жері бойынша «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының бөлімшесіне хабарлайды.
Сегіз жасқа толмаған балаларды күтуге байланысты талаптар
Қайтыс болған асыраушының сегіз жасқа толмаған балаларын, інілерін, қарындастарын немесе немерелерін күтіп-бағумен айналысатын адамға жәрдемақы тағайындау кезінде еңбек қызметін тоқтатқаны туралы жазбасы бар еңбек кітапшасы жыл сайын ұсынылады.
Еңбек кітапшасы болмаған жағдайда Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі тиісті ақпараттық жүйелерден адамның дара кәсіпкер ретінде тіркелмегені туралы, сондай-ақ міндетті зейнетақы жарналарының және (немесе) Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдардың жүргізілгені туралы мәліметтерді сұратады.
Жәрдемақы мөлшері қалай айқындалады?
Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақының мөлшері ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшеріне байланысты айқындалады.
Жәрдемақының нақты мөлшері отбасы мүшелерінің санына және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген өзге де талаптарға сәйкес есептеледі.
Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексінің 235-бабының 3-тармағына сәйкес, асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы үлесін бөлу оны бөлуге жүгінген күннен бастап жүргізіледі.
Мемлекеттік қызметті алу жолдары
Асыраушысынан айырылу жағдайы бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы тағайындау жөніндегі мемлекеттік қызметті мына тәсілдер арқылы алуға болады:
«Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының бөлімшелері арқылы;
«Электрондық үкімет» веб-порталы — www.egov.kz;
ұялы байланыс абоненттік құрылғысы арқылы, қолжетімді электрондық қызметтер шеңберінде.
Өтініш берер алдында қажетті құжаттар мен мәліметтердің толықтығын тексеру ұсынылады.
