Солтүстік Қазақстан облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті·Жаңалықтар мұрағаты
Жаппай тамақтан улану халықтың денсаулығына үлкен қауіп төндіреді және бір уақытта бірнеше адам ауырған кезде, бір тағамдық өнімді немесе тағамды жегеннен кейін пайда болуы мүмкін. Мұндай жағдайлардың негізгі себептері тамақ өнімдерін дайындау, сақтау және өткізу ережелерін бұзу, сондай-ақ оның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды сақтамау болып табылады. Тамақтан уланудың пайда болуының негізгі факторларының бірі - патогендік микроорганизмдер мен олардың токсиндерінің тағамға түсуі. Бұған тамақ дайындау технологиясының бұзылуы, термиялық өңдеудің жеткіліксіздігі, температуралық режимнің сақталмауы, жарамдылық мерзімі өткен өнімдерді пайдалану, сапасыз шикізат, сондай-ақ шикі және дайын өнімдерді бірлесіп сақтау кезінде пайда болатын айқаспалы ластану ықпал етеді. Қоғамдық тамақтану объектілерінде тамақтан уланудың алдын алу аса маңызды, онда тамақ өнімдерін қабылдаудан және сақтаудан бастап дайын тағамдарды дайындауға және сатуға дейінгі барлық кезеңдерде санитариялық-эпидемиологиялық талаптардың сақталуын қамтамасыз ету қажет. Ет, құс және балықты қоса алғанда, жануарлардан алынатын шикізатты белгіленген шарттар мен температуралық режимдерді сақтай отырып, дайын өнімнен бөлек сақтау керек. Жаппай тамақтан уланудың алдын алудың маңызды шарасы тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарында да, үйде де санитариялық ережелерді қатаң сақтау болып табылады. Өнімдерді сақтауға және сатуға қойылатын белгіленген талаптарды сақтайтын сауда объектілерінде сатып алу ұсынылады. Тамақты дайындау кезінде қолды мұқият жуып, таза ыдыс-аяқ пен құрал-жабдықтарды пайдалану, өнімдердің жеткілікті термиялық өңделуін қамтамасыз ету керек, сондай-ақ дайын тағамдардың бөлме температурасында ұзақ уақыт сақталуына жол бермей, тоңазытқышқа уақтылы қою қажет. Үйде дайындалған консервілер, маринадталған қиярлар мен маринадталған өнімдерге ерекше назарды қажет етеді. Мұндай өнімдерді консервілеу, дайындау және сақтау технологиясы бұзылған жағдайда ботулизмнің дамуына әкелуі мүмкін, бұл өмірге қауіп төндіретін асқынуларды тудыратын қауіпті ауру. Консервілерді көмпиген қақпақтармен, қаптамасы зақымдалған, бүліну белгілерімен немесе олардың қауіпсіздігіне күмән тудыратын басқа өзгерістермен тұтыну ұсынылмайды. Бұл ретте сыртқы бүліну белгілерінің болмауы консервіленген өнімнің қауіпсіздігіне кепілдік бермейді. Тамақтан уланудың жиі кездесетін белгілеріне жүрек айнуы, құсу, іштің ауыруы, іш өту, жалпы әлсіздік және дене температурасының жоғарылауы жатады. Егер мұндай белгілер пайда болса, уақтылы медициналық көмекке жүгіну керек. Егер ұқсас белгілер бір уақытта бірнеше адамда пайда болса, бұл туралы шұғыл медицина қызметкерлеріне хабарлау керек, өйткені мұндай жағдай жаппай тамақтан улану болуы мүмкін, күмәнді өнімнің қалдықтары мен оның қаптамасын мүмкіндігінше мамандардың ұсынымдарын алғанға дейін оларды жемей және қосымша өңдеуден өткізбей бөлек сақтау керек. Бұл аурудың себебін анықтауға және қажетті зертханалық зерттеулер жүргізуге көмектеседі. Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі оның дайындауының әр кезеңінде белгіленген талаптарды сақтаудан басталады. Азық-түлік сапасына мұқият қарау, тағамды дайындау және сақтау ережелерін ұстану, сондай-ақ уақтылы медициналық көмекке жүгіну халықтың денсаулығы мен әл-ауқатын қорғаудың маңызды шаралары болып табылады.
