Әлеуметтік салық: есептеу тәртібіндегі негізгі өзгерістер

2026 жылдан бастап Қазақстанда әлеуметтік салықты есептеу тәртібі өзгертілді. Негізгі жаңалықтардың бірі – әлеуметтік салық пен әлеуметтік аударымдар арасындағы өзара байланыстың жойылуы, сондай-ақ жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібі үшін әлеуметтік салық мөлшерлемесінің 6% мөлшерінде белгіленуі.

Салық төлеушілердің жекелеген санаттары үшін әлеуметтік салықты есептеудің арнайы мөлшерлемелері мен тәртібі көзделген.

Атап айтқанда, әлеуметтік салықтың 1,8% мөлшерлемесі мынадай қызмет түрлерін жүзеге асыруға байланысты салық салу объектілері бойынша қолданылады:

* өз өндірісіндегі ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және өткізу;
* өз өндірісіндегі ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу және осындай қайта өңдеу өнімдерін өткізу.

Жеке кәсіпкерлер мен жеке практикамен айналысатын адамдар үшін әлеуметтік салықты есептеудің ерекше тәртібі көзделген. Олар әлеуметтік салықты мынадай мөлшерде есептейді:

* өзі үшін – төлеу күні қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің (АЕК) екі еселенген мөлшерінде;
* әрбір жұмыскер үшін – төлеу күні қолданыста болатын бір АЕК мөлшерінде.

Өз өндірісіндегі ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және өткізу, сондай-ақ оларды қайта өңдеу жөніндегі қызметке байланысты салық салу объектілері бойынша шаруа немесе фермер қожалықтары үшін әлеуметтік салықтың мынадай мөлшерлері белгіленген:

* өзі үшін – 0,6 АЕК мөлшерінде;
* әрбір жұмыскер үшін – 0,3 АЕК мөлшерінде.

Бұл ретте әлеуметтік салықты төлеу күні қолданыста болатын АЕК мөлшері қолданылады.

Сондай-ақ оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер әлеуметтік салық төлеуден босатылатынын атап өткен жөн.

Осылайша, әлеуметтік салық бойынша міндеттемелерді айқындау кезінде салық төлеушілер қолданылатын салық салу режимін, жүзеге асырылатын қызметтің сипатын және заңнамада көзделген салықты есептеу ерекшеліктерін ескеруі қажет.