Қысқа жауап:
Уақытты ауыстыру туралы шешім Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2024 жылғы 19 қаңтардағы № 20 қаулысымен қабылданды, оған сәйкес 2024 жылы 1 наурыздан бастап ел аумағында UTC+5 Бірыңғай уақыт белдеуі белгіленді; бұл шешім Үкіметтің өкілеттігі шегінде қабылданды және бүкіл республикада уақытты есептеудің бірыңғай тәртібін белгілеуге бағытталған, ал оқу процессін ұйымдастыру мәселелері мектептердегі сабақ кестелері «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жергілікті атқарушы органдардың құзыретіне жатады.
Бірыңғай уақыт белдеуіне көшу туралы шешімді Қазақстан Республикасының Үкіметі оның өкілеттігі шеңберінде қабылдады. 1995 жылғы 18 желтоқсандағы № 2688 Конституциялық заңның және «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Заңның нормалары негіз болды.
Толық жауап:
Жұмыс күнінің басталуы мен аяқталуына байланысты мәселелер еңбек заңнамасымен реттеледі. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 71-бабына сәйкес, жұмыс беруші жұмыс уақыты мен демалыс уақытын белгілейді: жұмыс күні басталуы мен аяқталуы, ауысымның ұзақтығы, үзілістер. Аталған талаптар ішкі еңбек тәртібі ережелерінде, еңбек немесе ұжымдық келісімшартта бекітіледі.
Қажет болған жағдайда жұмыс беруші жұмыс күнінің басталу және аяқталу уақытын өзгерту құқығына ие — бұл өз бастамасымен де, қызметкерлердің ұсынысы бойынша да жүзеге асырылуы мүмкін. Мұндай өзгерістер барлық қызметкерлерге немесе бірыңғай уақыт белдеуіне өту айтарлықтай сезілетін жеке бөлімшелерге немесе өңірлерге қатысты болуы мүмкін.
Егер қызметкерде отбасылық жағдайлар туындаса, мысалы, баланы мектептен қараңғыда алу қажеттігі, ол жұмыс берушіге жеке жұмыс кестесін тағайындауды сұрап өтініш білдіруге құқылы. Жұмыс беруші мұндай мүмкіндікті қарастырып, өндірістік процесті бұзбайтын болса, ыңғайлы жұмыс режимін белгілеуі мүмкін.
Кез келген жұмыс уақытына өзгерістердің ресми түрде рәсімделуі және оны еңбек келісімшартына немесе оған қосымша келісімге енгізу маңызды.
Осы тәртіп субъектілер мемлекеттік органға жүгіне алатын барлық кейстерге қатысты қолданылады.
Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 71‑бабы:
https://adilet.zan.kz/kaz/docs/K1500000414