Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігі
Биржалық сауда қалай өзгереді?
Мемлекет басшысының 2020 жылғы 1 қыркүйектегі жолдауында берілген тапсырмаларын іске асыру шеңберінде ҚР Сауда және интеграция министрлігі "Кейбір заңнамалық актілерге биржалық сауданы дамыту және жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Заң жобасын әзірледі.
Сауда және интеграция министрлігінің Биржалық сауда басқармасының басшысы Мақсат Тұрсынбеков түсіндіргендей, Заң жобасы негізгі үш бағыт бойынша биржаларды дамытуды көздейді:
- Біріншіден, тауар биржаларының ашықтығына қойылатын талаптар артуда. Екіншіден, жағдайды өзгертуге және шын мәнінде бәсекелестік орта мен биржалық сауданы дамыту үшін жаңа жағдайлар жасауға елеулі әрекет жасалды. Үшіншіден, биржалық сауда көлемін ұлғайту міндеті қойылып отыр.
Егер толығырақ айтатын болсақ деп толықтырды М. Тұрсынбеков, бірінші бағыт бойынша мынадай іс-шараларды білдіреді:
- жарғылық капиталды ұлғайту;
- биржалық сауданың бірыңғай қағидаларын бекіту;
- тауар биржаларының екі деңгейлі жүйесін енгізу;
- тауар биржалары мен биржалық саудаға қатысушылардың қаржылық тұрақтылығы бойынша талаптарды белгілеу.
- Екінші бағыт аясында бірқатар шаралар қарастырылған. Бұл, мысалы, биржалық брокерлер мен тауар дилерлері үшін олардың бірнеше тауар биржаларына қатысуына тыйым салуды бір мезгілде алып тастай отырып, бірыңғай аккредиттеу айқындалатын болады. Сондай-ақ клиенттердің делдалдарсыз бір реттік келушілер ретінде биржалық сауда-саттыққа қатысуға қолжетімділігі көзделген. Тауарлар мен сауда-саттықты секциялар бойынша бөлу ескеріледі. Бұдан басқа, уәкілетті органға бір сауда сессиясында лоттың ең жоғары мөлшерін белгілеу бойынша өкілеттіктер берілетін болады, - деді сауда министрлігінің өкілі.
Үшінші бағыт, сондай-ақ СИМ түсіндіріп өтті, секция түріне және жасалған мәмілелер көлеміне байланысты сараланған мөлшерлемелер орнатуға мүмкіндік береді және биржада мәмілелерді жасасуды да, шарттарды орындауды да сақтандыру құралы енгізіледі.
Заңнамаға осы толықтырулардың барлығын енгізу, деп санайды СИМ Ішкі сауда департаменті - бұл жобаны жасайтын құрылым, қолжетімді етеді және биржалық сауданың көлемін арттырады. Маңызды артықшылықтар ішінде - "табиғи" бағаларды белгілеу және жаңа серіктестерді тарту үшін мүмкіндік жасалатын болады, бұл, сөзсіз, бәсекелестік деңгейінің өсуіне әсер етеді. Тұрақты биржалық саланы қалыптастыру үшін маңызды дәлелдердің бірі - биржалық мәмілелердің ашықтығы, бұл жобада да ескерілген.
Рәсімдік сәттерге келетін болсақ, 2021 жылғы 27 ақпанда мүдделі мемлекеттік органдармен және ұйымдармен келісілген Заң жобасы ҚР Премьер-Министрінің Кеңсесіне енгізілді, ал 2021 жылғы 17 наурызда ПМК жобаны Президент Әкімшілігіне жіберді. Бұдан әрі, заңнамалық ережелерге сәйкес, Заң жобасы ҚР Парламентіне енгізілетін болады.
Биржалық котировкаларды қайдан көруге болады?
Қысқа жауап:Биржалық котировкаларды тауар биржасының ресми сайтынан көруге болады.Толық жауап:Қазақстан Республикасының «Тауар биржалары туралы» Заңының 18-бабына сәйкес, әрбір тауар биржасы биржалық тауарлардың бағасы (котировкалар) туралы ақпаратты өзінің ресми интернет-ресурсы...
Брокер мен дилерге тауар биржасында аккредитациядан өту үшін қандай талаптар қойылады?
Қысқа жауап:Тауар биржасында аккредитациядан өту үшін брокер немесе дилер келесі талаптарға сай болуы керек: Азаматтық құқықтары болуы және төлем қабілеттілігі. Салықтық қарызы болмауы және банкроттық рәсімінен өтпеуі. Мүлкіне тұтқындау қойылмаған және қызметі тоқтатылмаған болуы...
Жәрмеңкеге қалай қатысуға болады?
Көрмелер және жәрменкелер ұйымдастыруды әкімдіктер жүзеге асырады. Олар жәрменкелердің шарттары мен мерзімдерін анықтайды, сондай-ақ орташа нарықтық бағадан 15% - ға төмен белгіленеді. Жәрмеңкеде қатысуға өтінім беру үшін жергілікті атқарушы органдарға (әкімдікке) жүгіну қажет. Т...
Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық (ТКШ) саласында тұтынушылардың құқықтары бұзылса, не істеу керек? Пәтер иелерінің кооперативіне (КСК), мүлік иелерінің бірлестігіне (ОСИ), домофон қызметтеріне қайда шағымдануға болады?
Қысқа жауап:«Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (2-бап, 2-тармақ) сәйкес тұрғын үй-коммуналдық қызметтер саласындағы азаматтардың құқықтарын қорғау мәселелерін жергілікті атқарушы органдар реттейді.Толық жауап:«Тұтынушылардың құқықтарын қорғ...
Қазақстанда тауардың немесе қызметтің сапасы бойынша шағымды қалай дұрыс беруге болады?
Қысқа жауап:Сатушыға (немесе өндiрушiге, орындаушыға) шағымды еркiн нысанда жазуға болады. Бұл шағымда міндетті түрде мыналарды көрсету қажет: - тұтынушының тегі, аты, әкесінің аты, жеке сәйкестендіру нөмірі және пошталық мекенжайы;- талаптар қойылатын сатушы (немесе өндіруші, ор...
Тауар (жұмыстың, көрсетілетін қызметтің) қауіпсіздігі мәселесі бойынша қайда жүгінуге болады?
Қысқа жауап:Егер сіз тауар, жұмыс немесе қызмет денсаулыққа, өмірге, мүлікке немесе қоршаған ортаға зиянды болуы мүмкін деп ойласаңыз, уәкілетті мемлекеттік орган - Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетіне жүгіну қаже...
Тауарды қай уақытта қайтаруға немесе айырбастауға болады?
Қысқа жауап:Сіз тауарды екі жағдайда қайтара аласыз немесе айырбастауыңызға болады: Ақауы бар тауар, чек болған жағдайда - кепілдік мерзімі ішінде немесе 2 жылға дейін. Ақауы жоқ тауар, алайда сәйкес келмеді - егер тауарлық түрі, жапсырмасы мен чегі сақталса, 14 күн ішінде. Қайта...
Сапасыз өнімдерді сатып алған жағдайда қайда хабарласуға болады?
Қысқа жауап:Егер сапасыз тауарға шағымданғыңыз келсе, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетіне жүгіну қажет. Бұл органның сатушыларға тәртiп бұзғаны үшiн айыппұл салуға құқығы бар. (негіздеме: «Әкімшілік құқық бұзушыл...
