Тарихи ескерткіштерді жөндеу немесе реставрациялау қажет болса, оны кез келген адам өз бетінше жүргізе ала ма? Жалпы, мұндай жұмыстарды жүргізудің қандай тәртібі бар?
Мемлекет қорғауына алынған тарих және мәдениет ескерткіштерінің тарихи және мәдени құндылығын сақтау мақсатында оларда жүргізілетін жұмыстар арнайы тәртіппен жүзеге асырылады.
Ескерткішке жөндеу немесе реставрациялау жұмыстарын жүргізу жоспарланған жағдайда:
• алдымен ескерткіштің техникалық жай-күйі және қажетті жұмыстардың көлемі анықталады;
• ғылыми-реставрациялық жұмыстар тиісті ғылыми-зерттеу және ғылыми-жобалау құжаттамасы негізінде жүргізіледі;
• мұндай жұмыстарды жүзеге асыру кезінде тарихи және мәдени құндылықтың сақталуын қамтамасыз ететін талаптар сақталуы тиіс;
• ғылыми-реставрациялық жұмыстарды жүзеге асыру жөніндегі қызмет лицензиялауға жатады;
• ескерткіштің тарихи келбетіне, көлемдік-жоспарлы немесе конструктивтік шешімдеріне әсер ететін жұмыстарды тиісті тәртіпті сақтамай жүргізуге жол берілмейді.
Жұмыстарды қаржыландыру мемлекеттік бюджет қаражаты, инвестициялар, сондай-ақ ескерткіштің меншік иесінің немесе пайдаланушысының қаражаты есебінен жүзеге асырылуы мүмкін. Алайда қаржыландыру көзіне қарамастан, жұмыстар қолданыстағы заңнама талаптарына сәйкес орындалуы қажет.
Сондықтан ескерткішке жөндеу немесе реставрациялау жүргізу қажет болған жағдайда, оның меншік иесі немесе пайдаланушысы алдымен тарихи-мәдени мұраны қорғау саласындағы уәкілетті немесе жергілікті атқарушы органға жүгініп, жұмыстарды жүргізудің белгіленген тәртібі мен қажетті құжаттар туралы ақпарат алуы қажет.