Бұрын сыбайлас жемқорлық қылмысын жасаған адам «ҚТЖ» ҰК» АҚ-на жұмысқа орналаса ала ма?
Қазақстан Республикасының қолданыстағы Еңбек кодексіне (бұдан әрі – ҚР ЕК) сәйкес сыбайлас жемқорлық қылмысын жасаған адамды квазимемлекеттік сектор субъектілеріне жұмысқа қабылдауға жол берілмейді (ҚР ЕК-нің 26-бабы 2-тармағының 2) тармақшасы).
Сонымен қатар, бұрын сыбайлас жемқорлық қылмысын жасаған адамдарды мемлекеттік функцияларға теңестірілген функцияларды орындаумен байланысты азаматтық қызмет лауазымдарына жұмысқа қабылдауға тыйым салынады (ҚР ЕК-нің 139-бабы 4-тармағының 1) тармақшасы).
Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы № 410-V ҚРЗ «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңының 1-бабы 4) тармақшасына сәйкес мемлекеттік ұйымда немесе квазимемлекеттік сектор субъектісінде басқарушылық функцияларды орындайтын адам тиісті санаттағы тұлға болып табылады.
ҚР ЕК-нің 1-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес азаматтық қызмет – азаматтық қызметшілердің лауазымдық өкілеттіктерін орындау жөніндегі, қазыналық кәсіпорындар мен мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын іске асыруға, сондай-ақ мемлекеттік органдарға техникалық қызмет көрсетуге және олардың жұмыс істеуін қамтамасыз етуге бағытталған кәсіби қызметі.
Өз кезегінде, Қазақстан Республикасының Бюджет кодексіне сәйкес квазимемлекеттік сектор субъектілеріне мемлекеттік кәсіпорындар, жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер, акционерлік қоғамдар, оның ішінде ұлттық басқарушы холдингтер, ұлттық холдингтер, ұлттық компаниялар, құрылтайшысы, қатысушысы немесе акционері мемлекет болып табылатын ұйымдар, сондай-ақ заңнамалық актілерге сәйкес олармен аффилиирленген еншілес, тәуелді және өзге де заңды тұлғалар жатады.
«Мемлекеттік мүлік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 132-бабына сәйкес қазыналық кәсіпорындар мемлекеттік кәсіпорындарға жатады.
Жоғарыда көрсетілген ҚР ЕК нормаларынан аталған адамдармен еңбек шартын жасасуға тыйым салу олардың сыбайлас жемқорлық қылмысын жасау фактісінің өзіне байланысты туындайтыны көрінеді. Бұл ретте сыбайлас жемқорлық қылмысының жасалғанына қанша уақыт өткенінің, сондай-ақ адамның рақымшылық жасауға немесе өзге де негіздерге байланысты қылмыстық жауаптылықтан босатылғанының маңызы жоқ. Осыған байланысты аталған тыйым мерзімсіз (өмір бойы) сипатта болады.
Адамның сыбайлас жемқорлық қылмысын жасағаны туралы факт еңбек шартын жасасу кезеңінде анықталады. Бұл ретте ҚР ЕК-нің 32-бабы 3-тармағына сәйкес жұмысқа қабылданатын адам сыбайлас жемқорлық қылмысын жасағаны туралы мәліметтердің бар немесе жоқ екендігі жөніндегі анықтаманы ұсынады.
Осылайша, жоғарыда баяндалғандарды ескере отырып, сыбайлас жемқорлық қылмысын жасаған адам квазимемлекеттік сектор субъектілеріне, оның ішінде «ҚТЖ» ҰК» АҚ-ға, лауазымына қарамастан, жұмысқа қабылдана алмайды.
Ал азаматтық қызметке қатысты мұндай адамды жұмысқа қабылдауға тыйым мемлекеттік функцияларға теңестірілген функцияларды орындауға байланысты лауазымдарға қолданылады, яғни мемлекеттік ұйымда немесе квазимемлекеттік сектор субъектісінде басқарушылық функцияларды орындауға байланысты лауазымдарға жұмысқа қабылдауға жол берілмейді.