Қысқа жауап:
Егер тауар сипаттамаға сәйкес келмесе немесе мүлде жеткізілмесе, тұтынушы сатушыдан тауарды қайтарып алып, өзі төлеген ақшалай қаражатты қайтаруды талап етуге құқылы. Тауарды қайтарудан негізсіз бас тартылған немесе тұтынушының талап-арызына жауап берілмеген жағдайда, тұтынушы тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы уәкілетті органға немесе сотқа жүгінуге құқылы.
Толық жауап:
Тауар үлгі бойынша және (немесе) сипаттама бойынша сатылғанда, сондай-ақ электрондық сауда арқылы өткізілген жағдайда сатушы тұтынушыға үлгіге және (немесе) сипаттамаға сәйкес келетін тауарды беруге міндетті. Тауардың кемшілігі – бұл тауардың техникалық регламенттердің міндетті талаптарына, стандарттау жөніндегі құжаттарға, шарт талаптарына, сондай-ақ сатушы ұсынған тауар туралы ақпаратқа сәйкес келмеуі. Тауардың кемшіліктері анықталған жағдайда, оның ішінде тауар сипаттамаға сәйкес келмесе, тұтынушы сатушыға тауарды айырбастау немесе қайтару туралы талаппен жазбаша шағым (претензия) жолдауға құқылы. Сондай-ақ тапсырыс белгіленген мерзімде жеткізілмеген жағдайда, тауар үшін төленген ақшалай қаражатты қайтару туралы талаппен жазбаша шағым беріледі. Егер сатушы тұтынушының заңды талаптарын ерікті түрде орындамаса, тұтынушы Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитетіне немесе Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменттеріне жүгінуге құқылы. Тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы уәкілетті орган жеткілікті негіздер мен растайтын дәлелдемелер болған жағдайда кәсіпкерлік субъектісіне қатысты жоспардан тыс тексеру жүргізугебастамашылық жасап, тұтынушы құқықтарының бұзылуын жою туралы нұсқама шығаруға құқылы. Сонымен қатар, тұтынушы өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау үшін заңнамада белгіленген тәртіппен сотқа жүгінуге құқылы. Мысалы, тауар Ozon немесе Wildberries электрондық сауда алаңдары арқылы тапсырыс берілген жағдайда, шағым интернет-дүкеннің жеке кабинеті арқылы беріледі. Сондай-ақ тұтынушы тұтынушылардың құқықтарын қорғау саласындағы уәкілетті органға жүгіне алады. Өзара іс-қимыл және ынтымақтастық аясында Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті келіп түскен өтініштерді қарау үшін Ozon және Wildberries компанияларының өңірлік өкілдеріне жолдайды.
КЕЙС:
Тұтынушы маркетплейс арқылы құны 250 мың теңге болатын тұрмыстық техниканы сатып алып, тауардың толық құнын алдын ала төлеген. Жеке кабинеттегі ақпаратқа сәйкес, тауар 10 күн ішінде жеткізілуі тиіс болған. Алайда көрсетілген мерзім өткеніне қарамастан, тауар тұтынушыға жеткізілмеген. Маркетплейстің қолдау қызметіне жүгінген кезде тұтынушыға жеткізу мерзімінің кейінге қалдырылғаны туралы бірнеше рет хабарланғанымен, тапсырысты алу күні нақты көрсетілмеген. Тауарды ақылға қонымды мерзімде ала алмаған тұтынушы сатушыға төленген ақшалай қаражатты қайтару туралы жазбаша талап жолдаған. Алайда шағымға жауап берілмеген және ақшалай қаражат қайтарылмаған. Осыған байланысты тұтынушы Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне жүгінген. Ұсынылған құжаттар, атап айтқанда төлемді растайтын құжаттар, сатушымен жазысқан хат-хабарлар және тапсырыс туралы мәліметтер зерделенген. Жүргізілген жұмыстардың нәтижесінде өтініш қарау және мәселені реттеу үшін маркетплейс өкіліне жолданған. Қарау қорытындысы бойынша тұтынушының талаптары негізді деп танылып, тапсырыс жойылған және төленген ақшалай қаражат сатып алушыға толық көлемде қайтарылған.
https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z100000274_