Қысқа жауап:
Тұтынушы «Е-Otinish» жүйесі арқылы өзінің өңірлік Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне жүгіне алады. Бұл ретте Қазақстан Республикасы «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексінің 144-бабына сәйкес, барлық растаушы құжаттар, соның ішінде чектің, баға белгісінің (ценник) фотосуреті, сауда объектісінің мекенжайы мен атауы, тауардың атауы ұсынылуы тиіс.
Толық жауап:
Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына бағаның негізсіз өсу фактілері анықталған кезде тұтынушы аумақтық Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне жүгінуге құқылы. Өтінішке тауар құнының шамадан тыс өсуін немесе ішкі сауда қағидаларының өзге де бұзылуын растайтын фотосуреттер қоса беріледі. Бұл өтініш сауда объектісіне жоспардан тыс тексеру жүргізу үшін негіз болып табылады, оның нәтижелері бойынша тиісті шаралар қабылданады.
Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 144-бабына сәйкес, бақылау объектілеріне жоспардан тыс тексеру жүргізуге жеке және заңды тұлғалардың дәлелді негіздері мен растаушы айғақтары бар заңнама талаптарын бұзушылықтар бойынша өтініштері негіз болып табылады. Бұдан бөлек, Қазақстан Республикасы «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексінің 802-бабының 2-бөлігіне сәйкес, әкімшілік құқық бұзушылық белгілерін көрсететін жеткілікті деректердің болуы әкімшілік іс жүргізуді қозғау үшін заңды негіз болып табылады.
Мысалы:
1-қадам. Авторизациялау
Тұтынушы eOtinish.kz порталына (немесе eGov Mobile қосымшасына) кіріп, ЭЦҚ немесе СМС-пароль арқылы авторизациядан өтеді.
2-қадам. Мемлекеттік органды және құжат түрін таңдау
«Мемлекеттік орган» өрісінде, мысалы: «Қарағанды облысы бойынша Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті» таңдалады. Құжат түрі — «Өтініш».
3-қадам. Мәтінді толтыру (Мысал)
«Мазмұны» бағанында тұтынушы былай деп жазады:
«2026 жылғы 2 маусымда «Ажар» дүкенінде (Қарағанды қ., Бұқар жырау даңғылы, 45) «Шедевр» әлеуметтік күнбағыс майының (1 литр) бағасын асыра көрсету фактісі тіркелді, оның құны 920 теңгені құрады. Бөлшек сауда үстемесі 15%-дан асып тұр.Қазақстан Республикасы «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодексінің204-4-бабы бойынша жоспардан тыс тексеру жүргізуіңізді сұраймын».
4-қадам. Файлдарды тіркеу
«Файлдарды тіркеу» бағанында тұтынушы баға белгісінің фотосуретін және фискалдық чекті міндетті түрде жүктейді.
5-қадам. Қол қою
Тұтынушы ЭЦҚ көмегімен «Қол қою және жіберу» батырмасын басады. Өтінішке жеке кабинетте қадағалау үшін тіркеу нөмірі беріледі.
Сауда қызметін реттеу туралы заң
http://10.61.42.188/rus/docs/G25TI000362
«Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» кодекс
http://10.61.42.188/rus/docs/K1400000235