Жамбыл облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті

Дене дамуын бағалау кезінде дене салмағының дене ұзындығына квадратпен қатынасы – Кетле индексі анықталады. Дене дамуының үйлесімділігін куәландыратын Кетле индексінің нормасы (шаршы метрге килограммен (бұдан әрі-кг/м2)): 1) екі жынысты 6-8 жастағы балалар – 16 (кг/м2); 2) екі жынысты 9-10 жастағы балалар – 17 (кг/м2); 3) екі жынысты 11 жастағы балалар үшін – 18 (кг / м2); 4) екі жынысты 12 жастағы балалар үшін-19 (кг / м2); 5) екі жынысты 13-14 жастағы балалар – 20 (кг/м2). Балаларды сауықтыру ұйымы жағдайында сауықтыру тиімділігінің маңызды өлшемдері организмнің функционалдық (резервтік) мүмкіндіктерінің ұлғаюы болып табылады. Осы мақсатта жүрек-қантамыр, тыныс алу жүйелерінің функционалдық сынамаларын бағалау және балалардың физикалық жұмысқа қабілеттілігін бағалау жүргізіледі. Жүрек-тамыр жүйесінің функционалдық жағдайын ортостатикалық сынаманың көмегімен бағалау керек. Жүргізу әдістемесі: Арқада үш минут жатқаннан кейін жүрек жиырылуының жиілігі (10 секундтық кесіндіден) және артериялық қысым (бұдан әрі-АҚ) айқындалады. Содан кейін тексеруші тез тұрып, тұрған күйінде бірден қайталанады. Бұл жағдайда импульстің минутына төрт соққыдан аспауы керек, ал ең жоғары қан қысымының 10 миллиметр сынап бағанасының өсуі қалыпты реакция болып саналады және 100-ге тең индекс ретінде қабылданады. Оңтайлы индекстер 100 – 85, рұқсат етілген 84 – 75 және ең нашар 74 – 60 болып саналады. Динамикалық бақылау процесінде индекстің жоғарылауы Денсаулық сақтау ұйымындағы қозғалыс режимінің жаттығу әсерін көрсетеді.

Жазғы сауықтыру лагерьлерінің медицина қызметкерлері балалардың аурушаңдығын төмендетуге және денсаулығын нығайтуға бағытталған сауықтыру іс-шараларының кешенді жоспарларын әзірлейді; ауыз су режимі мен тамақтануы, үй-жайлардың, аумақтың, суға шомылу және спортпен шұғылдану орындарының дайындығы тексеріледі; объектілер қызметкерлерінің профилактикалық медициналық қарап-тексерулерден уақтылы өтуіне есеп жүргізіледі; балалардың денсаулық жағдайына динамикалық бақылау, шынығуды жүргізу, бағалау жүргізіледі. балаларды сауықтырудың тиімділігі. Медицина қызметкерлері балаларды дене шынықтырумен айналысу үшін медициналық топтарға бөледі, науқастарға медициналық көмек қабылдауды және көрсетуді жүргізеді; санитариялық-эпидемияға қарсы іс-шараларды ұйымдастыра және жүргізе отырып, инфекциялық және паразиттік аурулардың жағдайлары немесе оған күдік туралы аумақтық санитариялық-эпидемиологиялық бақылау басқармасына шұғыл хабарлама береді. Медицина қызметкері күн сайын ас блогының ұсталуына, тамақ өнімдерін сақтау шарттары мен мерзімдеріне, тамақ дайындау технологиясына, дайын тағамның сапасына, сондай-ақ барлық Үй-жайлар мен аумақтың, сумен жабдықтау көздерінің санитариялық жай-күйіне және ұсталуына тексеру жүргізеді. Медицина қызметкері балаларды жорыққа шығарғанға дейін күнтізбелік 1-2 күн бұрын маршрутты және шомылу орындарын туризм жөніндегі нұсқаушымен немесе объектінің басқа жауапты қызметкерімен тексеруі тиіс. Балалар бассейндер мен су айдындарында шомылған кезде судың температурасын бақылауды қамтамасыз ету қажет (судың температурасы + 20 о С - тан төмен емес, ауа температурасы + 23 о С - тан төмен емес).

Жамбыл облысы әкімдігінің 2019 жылғы 7 тамыздағы №168 қаулысымен көпшіліктің демалуына, туризм мен спортқа арналған жерлер тізімі бекітілген. Осы жерлерде сақтық шараларын сақтай отырып демалуларыңызға болады. Жамбыл облысының су объектілері мен су шаруашылығы құрылыстарындағы көпшіліктің демалуына, туризм мен спортқа арналған жерлер р/с Су объектісінің атауы Орналасқан жері 1 «Алмаз» тоғаны Қордай ауданы, Бетқайнар ауылы 2 «Жартас» көлі Талас ауданы, Қаратау қаласы 3 «Зербұлақ» көлі Тараз қаласы, М.Х. Дулати көшесі 4 «Комсомольское» көлі Сарысу ауданы, Жаңатас қаласы 5 «Қарабастау» бұлағы Жуалы ауданы, Қарабастау ауылы 6 «Сарыбалдақ» су қоймасы Байзақ ауданы, Ақжар ауылы 7 «Саяхат» тоғаны Қордай ауданы, Қордай ауылы 8 «Сеңгірбай» су қоймасы Жамбыл ауданы, Шайдана ауылы 9 «Сеңгірбай - 2» (Аюбай) су қоймасы Жамбыл ауданы, Сеңгірбай ауылы 10 Талас өзені автомобиль жолы Тараз-Алматы, Талас өзені арқылы өтетін көпірдің жанында 11 Талас өзені Тараз қаласы, «Тектұрмас» кесенесі маңындағы аумақ 12 «Тасөткел» су қоймасы Шу ауданы, Белбасар ауылы 13 «Теріс-Ащыбұлақ» су қоймасы Жуалы ауданы, Қызыл Арық ауылы 14 Тоған Жамбыл ауданы, саяжай «Дорожник»

Білім беру объектілерінің ас блоктарындағы технологиялық операцияларға орындалатын жұмыстардың сипатына сәйкес келетін кәсіптік даярлығы (біліктілігі, мамандығы) бар және қолданыстағы санитариялық қағидалардың талаптарын сақтайтын персонал тартылады. Ас блогының әр қызметкері медициналық тексеруден және гигиеналық оқудан өтуі керек. Күн сайын медицина қызметкері немесе жауапты адам дайын тағамдардың сапасына органолептикалық бағалау жүргізеді, тамақтану сапасын мерзімді бағалауды бракераж комиссиясы жүргізеді, оның құрамы міндетті түрде медицина қызметкерін, әкімшілікті, өндіріс меңгерушісін және ата-аналар комитетінің өкілін қоса отырып, объект басшысының бұйрығымен айқындалады. Объектіде маусымдық (жаз – күз, қыс – көктем) ұтымды, теңдестірілген екі апталық мәзір жасалады. Күн сайын тамақтану залында объектінің басшысы бекіткен ас мәзірі ілінеді, онда тағамдардың атаулары, әрбір дайын тағамның шығуы көрсетіледі. Барлық білім беру объектілерінде асхана персоналының еңбек жағдайларын және жеке гигиена қағидаларын сақтауы үшін жағдайлар жасалуға тиіс. Ас блогының қызметкерлері, техникалық персонал жеке заттарынан бөлек сақталатын арнайы киіммен (халат немесе шалбары бар күртеше, бас киім, аяқ киім) қамтамасыз етіледі. Ас блоктарында қол жуу үшін қолжуғыш раковиналар орнатылады, қол жууға және кептіруге арналған құралдармен қамтамасыз етіледі. Объектіден шыққан кезде және дәретханаға барар алдында персонал арнайы киімін шешіп, жұмыс басталар алдында және дәретханаға барғаннан кейін, сондай-ақ жұмыстағы әрбір үзілістен және ластанған заттармен жанасқаннан кейін қолдарын сабынмен жууы қажет. Асхана қызметкерлері шаштарын қалпақтың немесе орамалдың астына жинап, әшекейлерді (сағаттар, сақиналар, білезіктер) шешіп, тырнақтарын қысқа кесіп, лакпен жаппауы тиіс. Шикізатқа және дайын өнімге бөгде заттардың түсуін болдырмау үшін арнайы киімді түйреуішпен, инемен түймелеуге және халаттың қалтасында жеке тұрмыстық заттарды сақтауға болмайды. Білім алушылар мен тәрбиеленушілерді тамақ дайындауға, көкөністерді тазалауға, дайын тамақты таратуға, нан кесуге, ыдыс жууға, өндірістік үй-жайларды жинауға байланысты жұмыстарға тартуға жол берілмейді.

Су басқан жерлерде бұлақтардың суын ішпеу және табиғи су қоймаларының суын шаруашылық қажеттіліктеріне пайдаланбау, ауыз су үшін тек қайнатылған немесе бөтелкедегі суды пайдалану. Азық-түлік, әсіресе тез бұзылаты н өнімдердің мынадай ережелер ін сақтау қажет: су тасқыны кезеңінде электрмен және газбен жабдықтауда проблемалар туындауы мүмкін екенін ескере отырып, тоңазытқыш болмаған кезде өнімді сақтау мүмкіндігін және термиялық өңдеуді қажет етпейтін консервілердің қорын қамтамасыз етуді алдын ала қарастырыңыз. Азық-түлікті сақтау кезінде олардың жәндіктермен, кеміргіштермен және басқа жануарлармен жанасуын болдыртпау қажет. Су тасқыны кезінде суда қалған тағамды жеуге болмайды. Тағам дайындау үшін, сондай-ақ ыдыстарды жуу үшін суды тек тексерілген сумен жабдықтау жүйелерінен пайдаланыңыз (ешқашан құдық суын пайдаланбаңыз). Жеке бас гигиенасы ережелерін сақтаңыз (үй бақшаларында жұмыс істегеннен кейін және дәретханадан соң, жануарлармен байланыста болған соң, тамақ дайындау және жеу алдында қолды сабынмен жақсылап жуу). Үй бақшасында жұмыс істеген кезде, қолға қорғау құралдарын пайдалану қажет, жұмыс кезінде тамақ ішпеңіз және темекі шекпеңіз, өйткені ластанған қолдың инфекциясы ағзаға түспеуі керек. Су тасқыны кезінде су басқан үй бақшаларында өсірілген көкөністер мен жидектерді қайнаған сумен жақсылап жуу және көкөністер мен жемістерд ішикі күйінде жемес бұрын оларды жақсылап сумен жуып , қайнаған суға салып алады. Тасқын суы басқан шаруашылық учаскелерінде өсірілген көкөністер мен жидектерді жақсылап жуып, қайнаған су құйып, көкөністер мен жемістерді шикі күйінде жеген кезде де оларды жақсылап сумен жуып, қайнаған сумен құйып тастау керек. Егер жұқпалы аурудың, мәселен, дене температурасының жоғарылауы, құсу, іштің ауыруы, іштің өтуі, және т.б. белгілер пайда болса дереу дәрігерге хабарласыңыз.

«Халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мемлекеттік қызметтерді көрсетудің кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 30 желтоқсандағы №ҚР ДСМ-336/2020 бұйрығына сәйкес жұмыс кестесі төмендегіше жүргізіледі: 1) көрсетілетін қызметті берушіде: Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес демалыс және мереке күндерінен басқа, дүйсенбіден бастап жұманы қоса алғанда сағат 13.00-ден 14.30-ға дейінгі түскі үзіліспен сағат 9.00-ден 18.30-ға дейін. 2) порталда: тәулік бойы (жөндеу жұмыстарын жүргізумен байланысты техникалық үзілістерді қоспағанда). Көрсетілетін қызметті алушы жұмыс уақыты аяқталғаннан кейін, демалыс және мереке күндері жүгінген кезде өтініштерді қабылдау және қызмет көрсету нәтижелерін беру Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес келесі жұмыс күні жүзеге асырылады.