Ақтөбе облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы
Жалпы ақпарат
«Ақтөбе облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» мемлекеттік мекемесі халықты әлеуметтік қорғау және жұмыспен қамту саласында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.
Ақтөбе облысында соңғы үш жылда қысқа мерзімді кәсіптік оқытумен 1760 адам қамтылды. Оның ішінде 1217 азамат тұрақты жұмысқа орналасты. Халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі – еңбек нарығындағы жұмыс берушілердің сұранысына сәйкес білікті кадрлар даярлау. Осы мақсатта жұмыссыз азаматтарға қысқа мерзім ішінде жаңа мамандық игеріп, қажетті практикалық дағдыларды меңгеруге мүмкіндік беретін қысқа мерзімді кәсіптік оқыту ұйымдастырылуда. Қысқа мерзімді кәсіптік оқыту жұмыс берушілердің өтінімдері негізінде Мансап орталықтарының жолдамасымен колледждерде, оқу орталықтарында немесе тікелей жұмыс орындарында өткізіледі. Бүгінде Ақтөбе облысында жұмысшы мамандықтарына сұраныс артып келеді. Осыған байланысты жұмыссыз азаматтар еңбек нарығында қажетті мамандықтарды игеруге белсенді түрде бағытталуда. Атап айтқанда, азаматтар қазандық операторы, аспаз, кондитер, тігінші, ауыл шаруашылығы өндірісінің тракторшы-машинисі, стилист-шаштараз, бухгалтер, электр жабдықтарын жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі электр монтері, электр-газ дәнекерлеуші, хореограф, тәрбиешінің көмекшісі сияқты мамандықтар бойынша білім алуда. Оқытудың басты артықшылығы – азаматтар үшін оның мемлекет қаражаты есебінен толық қаржыландырылуы. Бағдарламаға қатысушыларға оқу кезеңінде ай сайын 43 574 теңге көлемінде шәкіртақы төленеді. Сонымен қатар, қатысушыларға медициналық тексеруден өтуге материалдық қолдау көрсетіледі. Ал оқу тұрақты тұрғылықты жерінен тыс елді мекенде ұйымдастырылған жағдайда, жол жүру және тұрғын үйді жалға алу шығындары өтеледі. Қысқа мерзімді кәсіптік оқыту – азаматтарға жаңа кәсіпті тегін меңгеріп, еңбек нарығында сұранысқа ие дағдыларды игеруге және тұрақты жұмысқа орналасуға мүмкіндік беретін мемлекеттік қолдаудың тиімді тетіктерінің бірі.
Қыркүйек айының соңғы жексенбісінде атап өтілетін Еңбек күні қарсаңында облыс әкімдігінде «Еңбек жолы» және «Парыз» байқауларының өңірлік кезеңі жеңімпаздарын марапаттау рәсімі өтті. Марапатталғандар қатарында еңбек әулеттерінің өкілдері, жас мамандар, жұмысшы жастардың тәлімгерлері, сондай-ақ өңірдегі әлеуметтік жауапкершілігі жоғары кәсіпорындар бар. Іс-шарада облыс әкімі Асхат Шахаров қатысушыларға құттықтау сөз арнады. Ол еңбек, кәсібилік және ұрпақтар сабақтастығының маңыздылығына, сондай-ақ бизнестің әлеуметтік жауапкершілігінің мәніне тоқталды. «Мемлекет басшысы еңбек адамы қоғамда айрықша құрметке ие болуы керектігін, ал еңбекқорлық пен кәсібилік еліміздің маңызды құндылықтарына айналуы тиіс екенін бірнеше рет атап өтті. Бүгінде біз осы қағидаттардың жерлестеріміз – еңбек әулеттері өкілдері, жас мамандар, тәлімгерлер және әлеуметтік жауапты бизнестің жетістіктерінен нақты көрінісін байқап отырмыз. Біздің ортақ міндетіміз – жастардың кәсіби тұрғыдан өсуіне жағдай жасау, аға буынның тәжірибесін кейінгі ұрпаққа жеткізу және жұмысшы мамандықтардың беделін арттыру. Жеңімпаздарымыздың еңбек жетістіктері көпшілікке үлгі болып, Ақтөбе облысының одан әрі дамуына серпін беретініне сенімдімін», – деді өңір басшысы. «Еңбек жолы» конкурсы еңбек адамының мәртебесін арттыру, жұмысшы мамандықтарды дәріптеу, сондай-ақ еңбек әулеттері мен тәлімгерлікті қолдауға бағытталған. «Үздік еңбек әулеті» номинациясында бірінші орынды «Қазхром» ТҰК» АҚ филиалы – Ақтөбе ферроқорытпа зауытының» атынан қатысқан Қойбағаровтар әулеті иеленді. Екінші орын Себеновтер әулетіне, үшінші орын «Ақтөбе мыс компаниясы» ЖШС-нің атынан қатысқан Қазтаевтар әулетіне берілді. «Өндірістің үздік жас маманы» номинациясында бірінші орынды «Сағыз Петролеум Компани» ЖШС қызметкері Бекслан Ерғалиев иеленді. Екінші орынға «АМК» ЖШС қызметкері Нұрсет Өмірбаев, үшінші орынға «АТК Qyzmet» ЖШС қызметкері Алтынбек Жәрдем ие болды. «Жұмысшы жастардың үздік тәлімгері» номинациясында бірінші орын «Ақтөбе хром қосындылары зауыты» АҚ өкілі Асылбек Ақшолақовқа берілді. Екінші орынға «AltynEx Company» АҚ өкілі Владимир Таран, үшінші орынға «АМК» ЖШС өкілі Алексей Кобзарь ие болды. Іс-шара «Парыз» конкурсының өңірлік кезеңі жеңімпаздарын марапаттау рәсімімен жалғасты. Аталған конкурс әлеуметтік әріптестікті дамыту және бизнестің әлеуметтік жауапкершілігін нығайтуға бағытталған. «Ірі кәсіпкерлік субъектілері арасындағы үздік әлеуметтік жауапты кәсіпорын» номинациясында бірінші орынды «Стройдеталь» ЖШС, екінші орынды «Қазахойл Ақтөбе» ЖШС иеленді. Шағын және орта кәсіпкерлік субъектілері арасында бірінші орын «Агрофирма «Тау» ЖШС-не берілді. Екінші орынға «Шапағат» жеке медициналық мекемесі, үшінші орынға «Эльвира» шаруа қожалығы ие болды. Сонымен қатар «Еңбекті қорғау саласындағы үздік кәсіпорын», «Үздік ұжымдық шарт» және «Қоршаған ортаны қорғауға қосқан үлесі үшін» номинациялары бойынша да жеңімпаздар анықталды. Марапаттарды өңірдің әлеуметтік жауапкершілікті дамытуға, қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етуге, әлеуметтік әріптестікті нығайтуға және экологиялық бастамаларды жүзеге асыруға үлес қосқан ірі, шағын және орта бизнес өкілдері алды. Жалпы, марапаттау рәсімі барысында екі конкурс бойынша өңірлік кезеңнің 22 жеңімпазы атап өтілді. Оның 9-ы – «Еңбек жолы» байқауы, 13-і – «Парыз» байқауының жеңімпаздары. Лауреаттарды құттықтаған облыс әкімі олардың әрқайсысының жетістігі еңбекке жауапкершілікпен қарау, кәсіби біліктілік, ұжымға деген қамқорлық және туған өңірдің дамуына үлес қосуға деген ұмтылыстың жарқын үлгісі екенін атап өтті.
1 қазаннан бастап жұмыс іздеген адамға лайықты жұмыс табу кезеңі 2 күннен 13 күнге дейін ұзартылады. Осы уақыт ішінде Мансап орталығының мамандары адамның білімі, еңбек өтілі мен дағдыларын жан-жақты қарап, соған сай бос жұмыс орындарын ұсынады. Қажет болған жағдайда жұмыс берушілермен де байланысады. Егер адамға лайықты жұмыс 13 күн күтпей-ақ табылса, осы мерзімнің аяқталуын күтудің қажеті жоқ. Бос жұмыс орындарын ұсынумен қатар, азаматқа оқуға қатысу, субсидияланатын жұмыс орнына орналасу және басқа да қолдау шаралары ұсынылуы мүмкін. Бірінші қадам жұмыс іздеп жүрген адам ретінде тіркелу. Ол үшін Мансап орталығына жүгінуге, eGov арқылы немесе Электрондық еңбек биржасы Enbek.kz порталында тіркелуге болады.
Ақтөбе, Қарағанды және Павлодар облыстарында 2026 жылғы 1 шілдеден бастап техникалық оңалту құралдарының тізімі кеңейтілді. Бұл жұмыс Ұлттық әлеуметтік қорғау саласын дамыту ғылыми орталығының жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп жүзеге асырып жатқан пилоттық жобасы аясында жүргізіледі. Жоба барысында көру қабілеті бұзылған азаматтар пайдаланатын тифлотехникалық құралдардың жекелеген түрлерінің жағдайы тексеріліп, техникалық диагностика жасалады. Енді тізімге экрандағы ақпаратты қолжетімді етуге және мәтінді дыбыстап оқуға арналған бағдарламалары бар ноутбуктер, мәтінді дыбыстап оқитын арнайы құрылғылар, дыбыстық синтезі бар портативті тифлокомпьютерлер, сондай-ақ ақпаратты Брайль қарпімен енгізу және шығаруға мүмкіндік беретін құрылғылар енгізілді. Осы құралдарды пайдаланатын азаматтар оларды тексертіп, техникалық жағдайын анықтау үшін Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Ұлттық әлеуметтік қорғау саласын дамыту ғылыми орталығының филиалдарына жүгіне алады. Диагностика нәтижесінде құралдың қазіргі жағдайы анықталады. Қажет болған жағдайда оны қалпына келтіру үшін қандай жұмыстар жүргізу керектігі белгіленеді. Пилоттық жобаға қатысуға болатын азаматтарға Ұлттық әлеуметтік қорғау саласын дамыту ғылыми орталығының мамандары SMS хабарлама жібереді және телефон арқылы хабарласады. Бұл хабарламалар мен қоңыраулар пилоттық жоба аясында жасалады және алаяқтық әрекеттерге қатысы жоқ. Егер сізге SMS келсе немесе мамандар қоңырау шалса, жобаға қатысуға қатысты нақты ақпарат алу үшін видеода көрсетілген байланыс нөмірлері арқылы мамандарға өзіңіз хабарласа аласыз. Техникалық оңалту құралдарының тізімін кеңейту көру қабілеті бұзылған азаматтар пайдаланатын құралдардың көбірек түрін қамтуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ жоба аясында оларға техникалық қызмет көрсету жүйесін жетілдіруге жол ашады. Жобаның негізгі мақсаты оңалту құралдарына уақтылы техникалық қызмет көрсетіп, олардың жұмысқа жарамды күйін сақтау. Бұл көру қабілеті бұзылған азаматтардың күнделікті өмірде аталған құралдарды тиімді пайдалануына мүмкіндік беруге бағытталған.
Ақтөбе облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы басшысының міндетін атқарушы Ермек Тауановтың төрағалығымен мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау саласындағы үйлестіру кеңесінің отырысы өтті. Жиынға Кеңес мүшелері, мемлекеттік органдардың өкілдері, жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімдері мен әлеуметтік қызмет көрсету орталықтарының басшылары және үкіметтік емес ұйымдарының өкілдері қатысты. Отырыста мүгедектігі бар адамдарды жұмыспен қамту, әлеуметтік қызмет көрсету мекемелеріндегі абилитациялау және оңалту, сондай-ақ медициналық-әлеуметтік сараптама қызметтерін сырттай проактивті түрде куәландыру мәселелері қаралды. Жиын қорытындысы бойынша мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қолдау мен жұмыспен қамтуға бағытталған алдағы міндеттер айқындалды.
«Актөбе облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» ММ-нің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері туралы АНАЛИТИКАЛЫҚ АНЫҚТАМА
АНАЛИТИКАЛЫҚАНЫҚТАМА Ақтөбе қ. 2026 жылғы «22» шілде Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау «Ақтөбе облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» мемлекеттік мекемесінде (бұдан әрі – Басқарма) «Ақтөбе облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» мемлекеттік мекемесі басшысының 2026 жылғы 8 маусымдағы №442 бұйрығы негізінде жүргізілді. Ішкі талдау жүргізу мерзімі: 2026 жылғы 22 маусымнан 22 шілдеге дейін. Талданатын кезең: 2026 жылғы 1 қаңтардан 2026 жылғы 22 шілдеге дейін. Талдау объектісі туралы мәліметтер: Басқарма халықты жұмыспен қамту, халықты әлеуметтік қорғау, мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау, халыққа мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек көрсету, арнаулы әлеуметтік қызметтер ұсыну, халықты әлеуметтік қорғау саласында жергілікті атқарушы органдар көрсететін мемлекеттік қызметтерді ұйымдастыру және жүзеге асыру саласындағы мемлекеттік саясатты қамтамасыз етуге және іске асыруға уәкілетті атқарушы орган болып табылады. Басқарма мемлекеттік мекеме ұйымдық-құқықтық нысанындағы заңды тұлға болып табылады. Басқарманың құрылтай құжаты Ақтөбе облысы әкімдігінің 2016 жылғы 30 желтоқсандағы №552 қаулысымен бекітілген Ереже болып табылады. Басқарма қызметін қаржыландыру облыстық бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Ережеге сәйкес Басқарманың негізгі міндеттері мыналар болып табылады: халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік саясатты қамтамасыз ету және іске асыру; халықты жұмыспен қамту саласындағы мемлекеттік кепілдіктерді қамтамасыз ету; мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау және оларға әлеуметтік көмек көрсету саласындағы мемлекеттік саясатты қамтамасыз ету және іске асыру; арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету саласындағы мемлекеттік саясатты қамтамасыз ету және іске асыру; өңірлік деңгейде әлеуметтік әріптестікті ұйымдастыру, әлеуметтік әріптестікті нығайтуға және дамытуға жәрдемдесу; халыққа мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек көрсетуге байланысты мемлекеттік саясатты қамтамасыз ету және іске асыру; қылмыстық жазасын өтеген адамдарды әлеуметтік бейімдеу мен оңалтуды ұйымдастыруды үйлестіру; өз құзыреті шегінде халықтың көші-қоны саласындағы мемлекеттік саясатты қамтамасыз ету және іске асыру. Басқарманың ұйымдық құрылымын 4 құрылымдық бөлімше құрайды (бюджеттік бағдарламаларды жоспарлау және қаржыландыру бөлімі; арнаулы әлеуметтік мекемелермен жұмыс және жиынтық-талдамалық ақпарат бөлімі; мүгедектігі бар адамдармен және ардагерлермен жұмыс бөлімі; жұмыспен қамту, әлеуметтік көмек және көші-қон бөлімі). Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер: «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабына сәйкес, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, сондай-ақ оларға теңестірілген адамдардың өз өкілеттіктерін жеке, топтық және өзге де қызметтік емес мүдделерде пайдалануына әкеп соғуы мүмкін әрекеттерге жол бермеу мақсатында олар сыбайлас жемқорлыққа қарсы бірқатар шектеулерді өзіне қабылдайды. Аталған шектеулер тиісті ұйымдардың персоналды басқару қызметтері (кадр қызметтері) тарапынан жазбаша түрде ресімделеді. Талдау жұмысы барысында талдау объектісіне қарасты ведомстволық бағынысты мекемелер директорларының жеке істері сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулердің сақталуы тұрғысынан зерделенді. Жеке істерді зерделеу нәтижесінде Басқармаға қарасты барлық ведомстволық бағынысты мекемелер директорларының сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдағаны анықталды, яғни «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының талаптары толық көлемде орындалуда. Сонымен қатар, жазбаша міндеттемелерді зерделеу барысында барлық міндеттемелерде мынадай шектеулерді қабылдауға келісімнің жоқ екені анықталды: мемлекеттік функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызметті жүзеге асыруға, жақын туыстардың, ерлі-зайыптылардың және жекжаттардың бірлесіп қызмет атқаруына (жұмыс істеуіне) жол бермеуге, ресми таратылуға жатпайтын қызметтік және өзге де ақпаратты мүліктік және мүліктік емес игіліктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында пайдаланбауға, егер мұндай әрекеттер (әрекетсіздік) аталған адамдардың қызметтік өкілеттіктеріне кіретін болса немесе олар өзінің лауазымдық жағдайына байланысты осындай әрекеттерге (әрекетсіздікке) ықпал ете алатын болса, сол әрекеттер (әрекетсіздік) үшін сыйақы, сыйлықтар немесе көрсетілетін қызметтер түріндегі материалдық сыйақыны қабылдамауға, Қазақстан Республикасынан тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде шоттар (салымдар) ашуға және иеленуге, сондай-ақ Қазақстан Республикасынан тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде қолма-қол ақша мен бағалы заттарды сақтауға қатысты. Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: Қабылданған шектеулердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнама талаптарына сәйкес келмеуі. Қабылданған шектеулердің толық болмауы және формальды сипатта болуы. Тұжырымдардың толық болмауына және заңнама талаптарына сәйкес келмеуіне байланысты олар сақталмаған жағдайда жауаптылықтан жалтару тәуекелінің туындауы. №1 ұсыным:Басқарма «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 12-бабының талаптарын және осы анықтамада берілген ұсынымдарды ескере отырып, ведомстволық бағынысты мекемелер директорларының сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерін жаңартсын. Әдеп нормаларын сақтау Мемлекеттік қызметті атқару қоғам мен мемлекет тарапынан көрсетілген ерекше сенімнің көрінісі болып табылады және мемлекеттік қызметшілердің моральдық-әдептік келбетіне жоғары талаптар қояды. Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы №153 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексінің (бұдан әрі – Әдеп кодексі) 6-тармағының 5) тармақшасына сәйкес мемлекеттік қызметшілер азаматтардың алдында өздері өкілі болып табылатын мемлекеттік органдардың ар-намысына, қадір-қасиетіне және беделіне айқын нұқсан келтіретін әрекеттер жасауға жол бермеуге, сондай-ақ іскерлік әдепті және ресми мінез-құлық қағидаларын сақтауға міндетті. Талдау нәтижесінде Басқармада тікелей басшылар тарапынан бағынысты қызметкерлердің қызметтен тыс уақыттағы мінез-құлқына тиісті деңгейде бақылау жасалмайтыны анықталды. Талдау барысында Басқарманың мемлекеттік қызметшілері тарапынан әкімшілік құқық бұзушылықтар жасау фактілері анықталды. Атап айтқанда, 2026 жылғы 1 қаңтар мен 22 шілде аралығында талдау объектісінің 3 мемлекеттік қызметшісі әкімшілік жауаптылыққа тартылған, бұл мемлекеттік органның жалпы штат санының 10 %-ын құрайды. Сонымен қатар, талдау объектісінің бір мемлекеттік қызметшісінің бір күнтізбелік жыл ішінде екі әкімшілік құқық бұзушылық жасаған фактілері де орын алғанына назар аудару қажет. Құқық бұзушылық саласы: - жол жүрісі қағидаларын бұзу Анықтама үшін: - 2026 жылғы 22 қаңтарда және 30 сәуірде Бюджеттік бағдарламаларды жоспарлау және қаржыландыру бөлімінің басшысы Раушанова Б.А. екі рет «Белгіленген қозғалыс жылдамдығын арттыру» бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылды. - 2026 жылғы 15 қаңтарда Бюджеттік бағдарламаларды жоспарлау және қаржыландыру бөлімінің бас маманы Жумағалиева М.Б. «Жол белгілерімен немесе жол таңбаларымен белгіленген талаптарды сақтамау» бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылды. - 2026 жылғы 9 сәуірде Бюджеттік бағдарламаларды жоспарлау және қаржыландыру бөлімінің бас маманы Урумбаев Д.А. «Көлік құралын басқару құқығын растайтын құжаттары өзімен бірге болмаған және көлік құралын басқару құқығы жоқ адамның көлік құралын басқаруы» бабы бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: Тікелей басшылар тарапынан мемлекеттік қызметшілердің Қазақстан Республикасы Әдеп кодексінің талаптарын, оның ішінде қызметтен тыс уақытта сақтауына тиісті бақылаудың жеткіліксіз жүзеге асырылуы, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылық жасау фактілеріне қатысты тиімді профилактикалық және тәртіптік ден қою шараларының болмауы жазасыздық ахуалының қалыптасуына, қызметтік тәртіп пен жауапкершілік деңгейінің төмендеуіне әкелетін сыбайлас жемқорлық тәуекелін туындатады. №2 ұсыным: Басқармаға ішкі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген талдау қорытындылары бойынша: - Талдау объектісі қызметкерлерінің қылмыстық және әкімшілік құқық бұзушылықтар жасау фактілерін анықтау мақсатында Құқықтық статистика және арнайы есепке алу органдарының дерекқорына тұрақты негізде ай сайын мониторинг жүргізу. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері: Басқармада өтініштерді есепке алу, тіркеу және қарау нысаны – электрондық. Басқармада өтініштермен жұмысты ұйымдастыруға жауапты құрылымдық бөлімше – Арнаулы әлеуметтік мекемелермен жұмыс және жиынтық-талдау ақпараты бөлімі. 2026 жылы Талдау объектісіне келіп түскен өтініштерді талдау нәтижесінде анықталды: Жеке және заңды тұлғалар өтініштерінің негізгі бағыттары: - әлеуметтік қамсыздандыру (жәрдемақыларды, өтемақыларды, зейнетақы төлемдерін, жұмыссыздық бойынша жәрдемақыларды төлеу, материалдық көмек көрсету, жеңілдіктер беру, әлеуметтік сақтандыру мәселелері); - қаржы қызметі және бюджеттік жоспарлау. Өтініштерді қарау практикасына жүргізілген іріктемелі талдау барысында өтініш берушілердің құқықтарының бұзылу фактілері, сондай-ақ жүйелі сипаттағы проблемалық мәселелер анықталған жоқ. Мүгедектігі бар адамдарды оңалтудың техникалық құралдарымен қамтамасыз ету: Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің бірі – Әлеуметтік қызметтер порталында орналастырылмаған оңалтудың техникалық құралдарын (ОТҚ) мемлекеттік сатып алу арқылы қамтамасыз ету. Қазіргі уақытта оңалтудың техникалық құралдарының (ОТҚ) жекелеген түрлері бойынша Әлеуметтік қызметтер порталында олардың құнын өтеудің шекті мөлшерлері белгіленбеген. Осыған байланысты алушыларды аталған ОТҚ-мен қамтамасыз ету мемлекеттік сатып алу рәсімдері арқылы жүзеге асырылады. ОТҚ сатып алу Әлеуметтік қызметтер порталынан тыс жүзеге асырылған жағдайда, өнім берушілерді іріктеу рәсімдерінің ашықтығы мен айқындығы төмендейді, сондай-ақ қоғамдық және ведомстволық бақылау мүмкіндігі шектеледі. Бірыңғай цифрлық есепке алу және мониторинг тетіктерінің болмауы өнім берушілерді, тауарлардың техникалық сипаттамаларын, олардың құнын және сатып алу көлемін айқындау кезінде субъективті шешімдердің қабылдануына жағдай жасайды. Бұдан басқа, Әлеуметтік қызметтер порталында ұсынылмаған ОТҚ-ны мемлекеттік сатып алу бәсекелестіктің негізсіз шектелуіне, жекелеген өнім берушілер үшін артықшылықты жағдайлардың жасалуына, тауарлардың жоғары бағамен сатып алынуына немесе алушылардың жеке қажеттіліктеріне сәйкес келмейтін өнімнің жеткізілуіне әкеп соғуы мүмкін. Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: Осылайша, оңалтудың жекелеген техникалық құралдарын Әлеуметтік қызметтер порталында міндетті түрде орналастыру талаптарының болмауы мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындауына алғышарттар қалыптастырады. Бұл нормативтік құқықтық реттеуді жетілдіруді, сондай-ақ сатып алу рәсімдерінің барынша ашықтығы мен цифрландырылуын қамтамасыз етуді талап етеді. №3 ұсыным:Мүгедектігі бар адамдармен және ардагерлермен жұмыс бөліміне бюджет қаражаты есебінен сатып алынатын оңалтудың барлық техникалық құралдарын Әлеуметтік қызметтер порталында міндетті түрде орналастыру не оларды Порталдан тыс сатып алуға жол берілетін ерекше жағдайлардың толық тізбесін айқындау, мұндай жағдайларды міндетті түрде құжаттық негіздеумен және тиісті шешімдердің қабылдануына бақылауды күшейту бөлігінде нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізу туралы ұсынысты уәкілетті органға жолдау. Жұмыспен қамту және әлеуметтік төлемдер мәселелері бойынша: Бөлімнің міндеті – Ақтөбе қаласы мен аудандардың жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімдерінің, Еңбек мобильділігі орталығының және Ақтөбе қаласы мен аудандардың Отбасын қолдау орталықтарының халықты жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларын іске асыру, сондай-ақ Әлеуметтік кодекске және одан туындайтын өзге де нормативтік құқықтық актілерге, мемлекеттік және салалық бағдарламаларға сәйкес мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек көрсету, кепілдік берілген әлеуметтік пакет ұсыну, тұрғын үй көмегін көрсету, қиын өмірлік жағдайға тап болған аз қамтылған азаматтарға жергілікті өкілді органдардың шешімдері бойынша әлеуметтік көмек көрсету мәселелері бойынша жұмыстарын үйлестіру. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарды, жұмыссыздарды және нысаналы топтарға кіретін адамдарды Жұмыспен қамту бағдарламасының белсенді нысандарына тарту. Аз қамтылған азаматтарды кедейлік деңгейінен шығару, аз қамтылған отбасыларды және халықтың әлеуметтік осал топтарын қолдау. Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 14 шілдедегі №206-VIII Заңымен «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңына (бұдан әрі – Заң) өзгерістер мен толықтырулар енгізілді. Оның ішінде 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде (бұдан әрі – МӘМС) медициналық көмек алу үшін жергілікті бюджет қаражаты есебінен мемлекет жарналарын төлеуді көздейтін норма енгізілді. МӘМС бойынша жергілікті бюджет қаражаты есебінен мемлекет жарналары мына тұлғалар үшін төленеді: 1) жұмыссыз ретінде тіркелген адамдар үшін, субсидияланатын жұмыс орындарына жұмысқа орналасқан немесе жұмыс берушіде жұмыс орнында кәсіптік оқуға жіберілген адамдарды қоспағанда; 2) соңғы үш ай ішінде міндетті зейнетақы жарналарын аудармаған және Қазақстан Республикасының әлеуметтік қорғау саласындағы заңнамасына сәйкес әлеуметтік әл-ауқаттың дағдарыстық немесе төтенше деңгейіне жатқызылған жұмыс істемейтін адамдар үшін, Заңның 26-бабының 1-тармағында көрсетілген адамдарды қоспағанда. Қазақстан Республикасы Президентінің көмекшісі Дүйсенова Т.Б. төрағалық еткен 2025 жылғы 29 тамыздағы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі және дәрілік заттарды таңбалау мәселелері жөніндегі кеңес хаттамасының 2.1.2) тармағына сәйкес «D», «E» санаттары және жұмыссыздар бойынша жергілікті атқарушы органдардың жарналарды төлеу жөніндегі жұмыстарын ұйымдастыруға жауапты тұлғалар ретінде жергілікті атқарушы органдардың халықты әлеуметтік қорғау басқармалары айқындалған. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің (2025 жылғы 14 қазандағы №16-01/5872-12//24-96 (23-61-10.254) тапсырмасына сәйкес аталған тапсырманың орындалуына жауапты орган Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі болып табылады. Жергілікті бюджет қаражаты есебінен міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға мемлекет жарналарын төлеу функциялары жұмыспен қамтуды және әлеуметтік бағдарламаларды үйлестіру басқармаларының құзыретіне кірмейді. Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру туралы» Заңға (бұдан әрі – Заң) енгізілген өзгерістер мен толықтыруларға сәйкес, 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (бұдан әрі – МӘМС) жүйесінде медициналық көмек алу үшін D және Е санаттарына жататын тұлғалар мен жұмыссыздар үшін мемлекет жарналарын төлеу жергілікті атқарушы орган қаражаты есебінен жүзеге асырылады. Тармақшада көрсетілген тұлғалар үшін жарналар медициналық ұйымдарға жүгіну фактісіне қарамастан, ағымдағы айдың алғашқы бес жұмыс күні ішінде ай сайын төленеді. Тармақшада көрсетілген тұлғалар үшін жарналар Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасында айқындалған тәртіппен, аталған тұлғалардың МӘМС жүйесінде медициналық көмек алу үшін жүгінген күні тиесілі айдан кейінгі айдың алғашқы он жұмыс күні ішінде ай сайын ағымдағы күнтізбелік жылдың соңына дейін төленеді. Бұл ретте медициналық қызмет алушылар бір облыста тіркелген, ал медициналық қызметті басқа облыста алған жағдайлар орын алуы мүмкін. Медициналық қызметтерді тұтынушы тұлғалардың бір санаттан екінші санатқа ауысуы жағдайында, ол Заңның 15-бабының 3-тармағына сәйкес МӘМС жарналарын төлеуші ретінде МӘМС бойынша жарналарды төлеу міндеттемесіне ие болады. Бұл ретте жергілікті атқарушы органдар мұндай тұлға үшін заңнамада белгіленген мөлшерде ағымдағы күнтізбелік жылдың соңына дейін ай сайын МӘМС жарналарын төлеуге міндетті. Сондай-ақ, МӘМС жүйесінде медициналық қызметтер алушы сақтандырылған тұлға қайтыс болған жағдайда, егер медициналық қызмет қайтыс болған күнге дейін нақты көрсетілген болса, жергілікті бюджет қаражаты есебінен жарналарды төлеу белгіленген тәртіппен ағымдағы күнтізбелік жылдың соңына дейін жүзеге асырылады, себебі тұлғаның қайтыс болуы медициналық көмектің көрсетілу фактісіне байланысты бұрын туындаған міндеттемені тоқтатпайды. Аталған тәсіл МӘМС туралы Заңның 26-1-бабына сәйкес келеді. Аталған функция әлеуметтік қорғау саласы қызметкерлерінің МӘМС қаржыландыру және бақылау мәселелері бойынша біліктілігі мен тәжірибесінің жеткіліксіздігіне байланысты елеулі қиындықтар туындатады, қаржылық бұзушылықтарға әкелуі және медициналық ұйымдармен өзара іс-қимылды үйлестіруде қиындықтар тудыруы мүмкін. №4 ұсыным: Жұмыспен қамту, әлеуметтік көмек және көші-қон бөліміне аталған функцияны Денсаулық сақтау басқармасына беру қажеттілігі туралы ұсынысты уәкілетті органдарға жолдау. Арнаулы әлеуметтік қызметтер: Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 22 маусымдағы №230 бұйрығымен бекітілген Арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін ұйымдар қызметінің қағидаларына жүргізілген талдау құқықтық олқылықтардың және өтініш берушілер ұсынатын жекелеген мәліметтерді тексеру тетіктерінің жоқтығын көрсетті. Бұл субъективті бағалау және толық емес немесе анық емес деректер негізінде шешімдер қабылдануына жағдай жасайды. Атап айтқанда: - Қағидаларда атасы (әжесі) мен бір елді мекенде тұратын еңбекке қабілетті кәмелетке толған немерелердің күтім жасауға қатысуын есепке алу мәселесі реттелмеген, бұл арнаулы әлеуметтік қызметтер алуға құқықты айқындау кезінде нормалардың әркелкі қолданылуына жол береді. - Отбасылық жанжалдың болуын растайтын құжаттардың толық тізбесі белгіленбеген, сондай-ақ олардың қолданылу мерзіміне және заңды күшінің жойылу негіздеріне қойылатын талаптар көзделмеген. Бұл жағдай жанжалдың нақты болуын объективті түрде анықтауға мүмкіндік бермейтін құжаттардың ұсынылуына жағдай жасайды, сондай-ақ лауазымды тұлғалардың субъективті шешім қабылдауына ықпал етеді. - Өтініш берушінің еңбекке қабілетті кәмелетке толған балалары туралы мәліметтерді (олардың саны, жасы және тұрғылықты жері) тексеру тетігі жоқ. Аталған мәліметтер негізінен өтініш берушінің сөзінен қабылданады, себебі қолданыстағы Қағидаларда оларды растайтын құжаттарды ұсыну немесе ресми мемлекеттік ақпараттық жүйелерді пайдалану көзделмеген. Бұл анық емес ақпарат ұсыну және мұндай қызметтерді алуға құқығы жоқ тұлғалардың арнаулы әлеуметтік қызметтерді негізсіз алу тәуекелін туындатады. Сыбайлас жемқорлық тәуекелі: Аталған жағдайлар арнаулы әлеуметтік қызметтерді тағайындау кезінде объективті емес шешімдер қабылдау, өтініштерді қарауда таңдамалы тәсілді қолдану, сондай-ақ нақты регламенттелген өлшемдер мен мәліметтерді тексеру тетіктерінің болмауына байланысты лауазымды тұлғалардың дискрециялық өкілеттіктерін теріс пайдалану мүмкіндігін білдіретін сыбайлас жемқорлық тәуекелін қалыптастырады. №5 ұсыным: Арнаулы әлеуметтік мекемелермен жұмыс және жиынтық-талдау ақпараты бөліміне Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 22 маусымдағы №230 «Арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін ұйымдар қызметінің қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы ұсынысты уәкілетті органға жолдау. Жалпы ұсынымдар: - Басқармаға сыртқы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау барысында анықталған сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою бойынша іс-шаралар жоспарын (бұдан әрі – Жоспар)10 жұмыс күнінен кешіктірмей әзірлеу және бекіту тапсырылсын; - Басқармаға ішкі талдау нәтижелері бойынша анықтаманың қол қойылған күнінен бастап 6 ай ішінде Жоспарға сәйкес ұсынымдардың орындалуын мониторинг жасау тапсырылсын.
Жарияланды:
Кесте
Азаматтарды қабылдау орталығында азаматтарды қабылдаудың 2026 жылғы 3- тоқсанға бекітілген бірыңғай кестесі
