« Әке, Абай деген кім? » — баланың қарапайым ғана сұрағы Абай облысы Полиция департаментінің криминалисі полиция капитаны Талғат Нұрғазыұлы пен оның қызы Ақпейілдің ерекше сапарына себеп болды.
Абай күні қарсаңында әкесі қызына кітаптан оқып берумен ғана шектелмей, оны ұлы ойшылдың туған жері, Абай Құнанбайұлы өмір сүріп, шығармашылықпен айналысқан Жидебайға алып баруды жөн көрді.
Кішкентай Ақпейіл үшін бұл Абай әлемімен алғашқы шынайы таныстық болды. Әкесімен бірге олар ақынның үйін аралап, оның тұрмыс-тіршілігімен танысты. Абайды не шабыттандырғанын, оның не туралы толғанғанын және неліктен білімге, еңбекке, ар-ұятқа, халқының болашағына ерекше мән бергенін білді.
— Қызым Абайдың есімін ғана біліп қоймай, неге арада қанша жыл өтсе де оның шығармаларын оқып, ойларына қайта оралатынымызды түсінсе екен дедім. Кейбір дүниені бір рет өз көзіңмен көріп, жүрегіңмен сезінген әлдеқайда әсерлі, — дейді полиция капитаны.
Жидебай — қазақ халқы үшін қасиетті, айрықша мекен. Мұнда өткен мен бүгіннің байланысы анық сезіледі. Абайдың осыдан бір ғасырдан астам уақыт бұрын айтқан ойлары бүгін де өзектілігін жоғалтқан жоқ. Білімге ұмтылу, адал еңбек ету, әділ болу, өз ісіне жауапкершілікпен қарау және халқына деген сүйіспеншілік — ұлы ойшылдың мұрасы әлі де ұрпаққа жол көрсетіп келеді.
Сондықтан әке мен қыздың әңгімесі қарапайым экскурсиядан әлдеқайда терең мазмұнға ұласты.
Білімді адам болу дегеніміз не? Неліктен еңбек ету маңызды? Ар-ұят деген не? Өзгені не үшін құрметтеу керек?
Бұл сауалдардың жауабын Абай өз шығармалары мен «Қара сөздерінде» кейінгі ұрпаққа аманат етіп қалдырды.
Сапар да ерекше жағдайда аяқталды. Абайдың үйінде әкесі мен қызы бірге «Қара сөздерді» ашып, ұлы ойшылдың бірнеше ойын оқып шықты.
Ақпейіл үшін бұл — Абаймен алғашқы таныстық болса, әкесі үшін қызына кезінде өзіне үлкендер үйреткен құндылықтарды жеткізудің мүмкіндігі болды: өз тарихына, мәдениетіне және рухани мұрасына деген құрмет.
Бәлкім, баланың «Абай деген кім?» деген сұрағына ең басты жауап дәл осы жерде, Жидебайда берілген шығар.
Абай — оқулықтағы есім ғана емес. Абай — ұрпақтан-ұрпаққа жетіп, бүгінгі күнге дейін бізбен сырласатын ой мен сөз.
