Агрессия мен радикалдандырудың алдын алу тек мамандардың жұмысымен ғана емес, сонымен қатар қалалық ортамен де байланысты.
Көшелердің, аулалардың, саябақтардың, кітапханалардың және қоғамдық кеңістіктердің орналасуы қарым-қатынас жиілігіне және тиесілілік сезіміне әсер етеді.
Урбанистикада үшінші орындар ұғымы бар. Бұл үй мен жұмыс немесе оқу арасындағы кеңістіктерді атайды: кітапханалар, коворкингтер, жастар және мәдени орталықтар, саябақтар. Зерттеулер қолжетімді қоғамдық кеңістіктерді күнделікті байланыстармен және әлеуметтік бірлікпен байланыстырады.
Жалғыз тұратын, жақында қалаға көшіп келген, қаржылық қиындықтарға тап болған немесе әдеттегі ортадан шығып жатқан адам үшін мұндай орын әлеуметтік өмірге қайта оралу нүктесі болуы мүмкін. Мұндай кеңістіктер, әсіресе, адам тұрақты әлеуметтік байланыстар мен таныс ортадан айырылған жерде маңызды. Кейде кітапханаға келу, үстелге жұмыс істеу, тегін сабаққа, дәріске немесе қызығушылық клубына қатысу жеткілікті. Қайталанатын кездесулер таныс орта сезімін тудырады.
Сондықтан сәулет туралы әңгіме тек қана қасбеттердің сұлулығы туралы әңгіме емес. Жарықтандыру, ыңғайлы маршруттар, демалыс орындары және қоғамдық нысандардың қолжетімділігі маңызды. Аумақты тұрғындардың әртүрлі топтары пайдаланған кезде адамдардың табиғи қатысуы бейресми бақылау қалыптасады. Сонымен қатар, қоршаған ортаны жобалау қылмыстың немесе зорлық-зомбылықтың алдын алудың әмбебап құралы болып табылмайды: оның әсері нақты ауданға және кеңістіктің қалай пайдаланылатынына байланысты.
Алматы үшін бұл тәсіл әсіресе өзекті. Мегаполис қоғамдық кеңістіктер желісін кеңейтуде. Қала кітапханалары үшінші орын коммуникация, өзін-өзі дамыту және мәдени өзара іс-қимыл орталықтары ретінде позицияланады. Мегаполисте жыл сайын жаңа заманауи қоғамдық кеңістіктер ашылады.
Кітапхана инфрақұрылымы да дамып келеді. Алматыдағы қоғамдық орындарда 24 автономды кітапхана метро станцияларында, ХҚО-ларда, сауда орталықтарында және қоғамдық кеңістіктерде пайда болды. 2026 жылдың жазында қалалық саябақтарда тегін кітап кроссинг алаңы жұмыс істеді. Кітапханаларда жұмыс аймақтары, балалар кеңістіктері және тегін сабақтарға арналған кабинеттер қарастырылған.
Мұндай жобалар тек кітап әуесқойлары немесе жастар үшін ғана маңызды емес. Олар қол жетімді тартымдылық нүктелерін жасайды. Адам сол жерге жалғыз келіп, араласуды жалғастыра алады. Қауымдастықпен тұрақты байланыста болу, қатысу және тиесілі болу мүмкіндігі бар.
Дегенмен, бір архитектура радикалдандыру мәселесін шешпейді. Қауіпсіздік үшін қалалық ортаны білім берумен, әлеуметтік қолдаумен, медиасауаттылықпен және профилактикамен үйлестіру қажет. Алматыда мұндай іс-шаралар үнемі өткізіліп тұрады.
Мегаполистің қауіпсіздігі тек камералардан, қоршаулардан және бақылаулардан ғана емес, ол адамның қай жерге келуге, кіммен кездесуге және немен айналысуға болатыны туралы сұрақтан басталады. Жарықтандырылған жол бар саябақ, ашық есігі бар кітапхана немесе білім алуға және адамдармен танысуға болатын тегін қауымдастық орталығы қалалық профилактиканың бір бөлігіне айналады.
Материал Алматы қаласы бойынша ТҚК аппаратының ақпараты негізінде дайындалған
Әлеуметтік желілерде memleket.kz-ке жазылыңыз
Қазақстанның маңызды жаңалықтары мен пайдалы материалдары — өзіңізге ыңғайлы платформада.









