Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 28 қазанда жариялаған «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Қазақстан халқына Жолдауында ел көлеміндегі ауқымды инфрақұрылымдық бағдарламаны іске асыру туралы мәлімдеп, инвестиция тарту, энергетикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, технологиялық даму және экономикалық реформалар салаларындағы негізгі басымдықтарды айқындады.
Жолдаудың басты бағыттарының бірі Мемлекет басшысы Қазақстан тарихындағы ең ірі инфрақұрылымдық жоба деп сипаттаған «Халықтық құрылыс» бастамасы болды. Инфрақұрылымдық жаңғыру жоспарын іске асыру үшін 2029 жылдың соңына дейін Ұлттық қордан шамамен 6,5 трлн теңге (14,27 млрд АҚШ доллары) бөлу көзделген. Оның ішінде 1,5 трлн теңге (3,29 млрд АҚШ доллары) 2026 жыл мен 2027 жылдың алғашқы екі айында әлеуметтік жобаларға бағытталмақ. Сондай-ақ Президент 2027 жылды Жалпыхалықтық ауқымды құрылыс жылы деп жариялауды ұсынды.
Бағдарламаның бастапқы кезеңінде 70-ке жуық денсаулық сақтау нысанын және білім беру, спорт пен мәдениет салаларындағы 50-ге жуық нысанды салу, сондай-ақ көлік, тұрғын үй және коммуналдық инфрақұрылымды дамыту, халықтың ауызсу мен газға қолжетімділігін кеңейту жоспарланған. Бағдарламаны іске асыру нәтижесінде жүздеген мың адамға жаңа жұмыс орындары ашылады деп күтілуде. Мемлекет басшысы елдің экономикалық әлеуетін инфрақұрылымды жаңғыртуға және Қазақстанның барлық өңірін дамытуға бағыттау қажеттігін атап өтті.
Президент аталған жоспарларды Қазақстанның қазіргі экономикалық көрсеткіштерімен байланыстырды. Халықаралық валюта қорының болжамдарына сілтеме жасай отырып, Мемлекет басшысы 2026 жылы елдің жалпы ішкі өнімі 400 млрд АҚШ долларына жуықтап, жан басына шаққандағы ЖІӨ 19 мың АҚШ долларынан асатынын атап өтті. Қазіргі уақытта өңдеу өнеркәсібінің ЖІӨ-дегі үлесі 14%-дан асады, ал алтын-валюта резервтері мен Ұлттық қор активтерінің жиынтық көлемі 130 млрд АҚШ долларынан жоғары.
Энергетикалық қауіпсіздік негізгі басымдықтардың бірі ретінде айқындалды. Президент жаңа генерациялау қуаттарын іске қосу, электр желілерін жаңғырту, көмірден электр энергиясын өндірудің экологиялық тұрғыдан неғұрлым таза технологияларын және жаңартылатын энергия көздерін дамыту арқылы 2029 жылға қарай электр энергиясының тұрақты профицитін қамтамасыз ету міндетін қойды. Ол Балқаш атом электр станциясының құрылысы 2027 жылы басталуы мүмкін екенін атап өтіп, Мойынқұм атом электр станциясы жобасын ілгерілету үшін ынтымақтастық туралы келісімді пысықтауға шақырды. Сонымен қатар ядролық отынның ұзақ мерзімді жеткізілімдерін қамтамасыз ету мақсатында уранның стратегиялық резервін қалыптастыру мүмкіндігін қарастыру ұсынылды.
Көлік саласында Мемлекет басшысы Бақты – Аягөз теміржол желісін 2027 жылы пайдалануға беру жоспарланғанын хабарлады. Бұл Қазақстан мен Қытай арасындағы жүк тасымалының өткізу қабілетін 20 млн тоннаға арттыруға мүмкіндік береді. Тамыз айында құрылысы басталған Арал – Каспий дәлізі Транскаспий бағытының ұзақтығын шамамен 1 мың шақырымға қысқартуға және жүктерді жеткізу мерзімін үш тәулікке дейін азайтуға бағытталған.
Президент сондай-ақ шекара өткелдерінің жұмысын жетілдіру, автомобиль жолдарының сапасын арттыру, жүк тасымалын цифрландыру және Астанада жаңа әуежай салуды қоса алғанда, авиациялық инфрақұрылымды дамыту қажеттігін атап өтті. Мемлекет басшысы Қазақстанның Еуразиядағы негізгі көлік хабына айналуы үшін көлік инфрақұрылымын одан әрі жетілдіру және халықаралық тасымал бағыттарын цифрландыру маңызды екенін жеткізді.
Өнеркәсіпті одан әрі әртараптандыру мақсатында Президент геологиялық барлаудың заманауи әдістерін дамытуға, минералдық ресурстар туралы деректердің ашықтығын қамтамасыз етуге және аса маңызды пайдалы қазбалар қорларын басқарудың ұлттық жүйесін қалыптастыруға шақырды. Аталған жүйе ұзақ мерзімді қаржыландыру тетіктерін және өнімді кепілді сатып алу жөніндегі келісімдерді қамтуы тиіс. Мемлекет басшысы Қазақстанды жаһандық қосылған құн тізбектеріне кіріктіру үшін дамыған елдермен әріптестікті нығайтудың, сондай-ақ инфрақұрылымдық инвестицияларды отандық өңдеу өнеркәсібін қолдауға бағыттаудың маңыздылығын атап өтті.
Сонымен қатар Мемлекет басшысы инвестиция тарту жүйесінің үйлесімділігін арттыру және бизнестің құқықтық қорғалуын күшейту міндетін қойды. Жаңа Алатау қаласында коммерциялық дауларды қарау үшін ағылшын жалпы құқығы үлгісіне негізделген Инвестициялық сот, сондай-ақ арнайы құқықтық режим шеңберіндегі өзге де мәселелерді шешуге арналған Азаматтық сот құру жоспарлануда. Тиісті заңнамалық түзетулер 2027 жылғы қаңтардың соңына дейін енгізілуі тиіс.
Жолдауда цифрландыру мәселелеріне ерекше назар аударылды. Қазақстанда қазірдің өзінде екі суперкомпьютер жұмыс істейді, ал үшіншісін 2026 жылдың соңына дейін іске қосу жоспарланған. Бұдан бөлек, Каспий теңізінің түбі арқылы талшықты-оптикалық байланыс желісін тарту жұмыстары аяқталды. Президент жасанды интеллект технологияларын іс жүзінде қолдану, 2026 жылдың соңына дейін цифрлық жұмыспен қамтудың жеңілдетілген құқықтық режимін қалыптастыру, ауылдық өндірушілердің онлайн саудаға шығуына жәрдемдесетін өңірлік пилоттық жобаларды іске асыру және активтерді токендеу тетіктерін кеңінен пайдалану қажеттігін атап өтті. «Біздің мақсатымыз – шын мәнінде халықтық цифрлық экономика құру», – деді Мемлекет басшысы.
Экономикалық саясатта инфляцияны төмендету, ұзақ мерзімді кредиттеуді кеңейту және капитал нарықтарын нығайту басым бағыттар ретінде белгіленді. Президент жаңа Салық кодексіне нысаналы өзгерістер енгізуге, қомақты байлығы бар тұлғалар үшін жоғары салық мөлшерлемесін белгілеу мүмкіндігін талқылауға, сондай-ақ 2027 жылдың соңына дейін жаңа Азаматтық кодекс әзірлеуге шақырды. Сонымен қатар 2027 жылғы қаңтардан бастап микро және шағын кәсіпкерлік субъектілерін тексеруге үш жылдық мораторий енгізу мүмкіндігін қарастыру ұсынылды.
Әлеуметтік салада 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі айлық жалақыны 85 мың теңгеден 110 мың теңгеге дейін арттыру көзделген. Бұл шара шамамен 1,8 млн адамды қамтиды деп күтілуде. Сондай-ақ алғашқы медициналық-санитарлық көмек мамандарының еңбекақысын 40%-ға дейін көтеру жоспарланып отыр. Президент жаңа перинаталдық орталықтар мен балалар ауруханаларын салу, инклюзивті білім беруді кеңейту және әлеуметтік көмектің атаулылығын арттыру жөніндегі жоспарларды атап өтті. Ауыл шаруашылығына инвестиция тартуды күшейтуге, су ресурстарын тиімді пайдалануға және ұлттық су ақпараттық жүйесін құруды аяқтауға да ерекше назар аударылды.
Қазақстан тәуелсіздігінің 35 жылдығы және ағымдағы жылдың шілде айында күшіне енген жаңа Конституция аясында Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік басқару жүйесін кешенді реформалауға шақырды. Тиісті ұсыныстар 2027 жылғы 1 маусымға дейін ұсынылуы тиіс.
Мемлекет басшысы ұлттық бірлік, заң үстемдігі және мемлекеттік органдардың есептілігі Әділетті, Күшті, Таза, Озық Қазақстанды құрудың негізгі шарттары екенін атап өтті.
Сөз соңында Президент мемлекет дамуының басты өлшемі азаматтардың әл-ауқаты мен жүргізіліп жатқан реформалардың нақты оң нәтижелеріекенін, ал бұл өзгерістердің негізгі игілігін Қазақстан халқы көруі тиіс екенін атап өтті.
Әлеуметтік желілерде memleket.kz-ке жазылыңыз
Қазақстанның маңызды жаңалықтары мен пайдалы материалдары — өзіңізге ыңғайлы платформада.
