📌 ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ БАНКРОТТЫҒЫ: НЕНІ БІЛУ ҚАЖЕТ?
Қазақстанда берешегін өтеуде қиындықтарға тап болған азаматтар үшін үш рәсім қарастырылған:
🔹 соттан тыс банкроттық;
🔹 сот арқылы банкроттық;
🔹 төлем қабілеттілігін қалпына келтіру.
1️⃣ СОТТАН ТЫС БАНКРОТТЫҚ
📲 Өтініш eGov порталы немесе eGov Mobile мобильді қосымшасы арқылы беріледі.
Өтініштерді аумақтық мемлекеттік кірістер басқармалары қарайды
Рәсім банктер, микроқаржы ұйымдары және коллекторлық агенттіктер алдындағы берешекке қатысты қолданылады.
Негізгі шарттары:
💰 берешек мөлшері 1 600 АЕК-тен аспауы тиіс;
⏳ берешек 12 ай және одан да көп уақыт бойы өтелмеген болуы тиіс;
🏠 мемлекеттік тіркеуге жататын, оның ішінде ортақ меншіктегі мүліктің болмауы.
📌 Азаматтардың жекелеген санаттары үшін заңнамада ерекше шарттар көзделген.
2️⃣ СОТ АРҚЫЛЫ БАНКРОТТЫҚ ⚖️
Өтініш борышкердің тұрғылықты жері бойынша сотқа беріледі.
Рәсім заңнамаға сәйкес есептен шығаруға жатпайтын міндеттемелерді қоспағанда, кредиторлар алдындағы міндеттемелер бойынша қолданылады.
Нені білу қажет:
🏠 борышкердің мүлкі берешекті өтеу үшін сауда-саттықта сатылуы мүмкін;
🏡 егер жалғыз тұрғын үй кепіл нысанасы болып табылса, кредитор оны өндіріп алуға құқылы;
🏠 егер жалғыз тұрғын үй кепіл нысанасы болып табылмаса, ол мүліктік массаға енгізілмейді;
👨💼 қаржы басқарушысы тағайындалады.
⏳ Рәсімді жүргізу мерзімі — 6 ай, заңнамада көзделген жағдайларда ұзартылуы мүмкін.
3️⃣ ТӨЛЕМ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ 💳
Өтініш борышкердің тұрғылықты жері бойынша сотқа беріледі.
Бұл рәсім тұрақты табыс және/немесе міндеттемелерді орындауға мүмкіндік беретін мүлік болған жағдайда қолданылуы мүмкін.
📋 Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру жоспары 5 жылға дейінгі мерзімге жасалады.
Рәсім шеңберінде:
🏠 мүліктің бір бөлігін сатуға;
🏢 мүлікті жалға беруге;
🏡 тұрғын үйді сатып, басқа тұрғын үй алуға;
🔄 тұрғын үйді құны төмен тұрғын үйге айырбастауға және басқа да шараларды қолдануға болады.
✨ Негізгі артықшылығы — азаматқа «банкрот» мәртебесі берілмейді.
⚠️ БАНКРОТТЫҚТЫҢ САЛДАРЫ
Банкроттық рәсімі аяқталғаннан кейін заңнамада белгілі бір шектеулер көзделген:
🚫 5 жыл ішінде банктер мен МҚҰ-дан қарыздар алуға шектеу қойылады;
🔄 қайта банкроттық рәсімін қолдану 7 жылдан кейін мүмкін;
🔎 3 жыл ішінде мүлік сатып алуға мониторинг жүргізіледі.
📌 Маңызды: рәсімді таңдау кезінде берешек мөлшерін, мүліктің болуын, табысты және басқа да мән-жайларды ескеру қажет.
Қарағанды облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті азаматтарға өтініш бермес бұрын әрбір рәсімнің шарттары мен салдарымен мұқият танысуды ұсынады.
