Үйде қызметтер көрсету жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету – өмірлік қиын жағдайда жүрген, өзіне-өзі қызмет көрсету мүмкіндігі шектелген және бөгде адамның көмегіне мұқтаж азаматтарға олардың тұрғылықты жері бойынша әлеуметтік қолдау көрсетуге бағытталған қызмет түрі.
Бұл қызметтің негізгі мақсаты – қызмет алушылардың өмір сүру сапасын жақсарту, олардың әлеуметтік бейімделуіне, оңалуына және қоғам өміріне қатысуына жағдай жасау.
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы № 263 бұйрығымен бекітілген Стандартқа сәйкес үйде арнаулы әлеуметтік қызметтер мынадай санаттағы адамдарға көрсетіледі:
Психоневрологиялық ауытқулары бар 1,5 жастан 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балаларға;
Тірек-қимыл аппараты бұзылған 1,5 жастан 18 жасқа дейінгі мүгедектігі бар балаларға;
Психоневрологиялық аурулары бар 18 жастан асқан мүгедектігі бар адамдарға;
Бірінші және екінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға;
Егде жасына байланысты өзіне-өзі қызмет көрсетуге мүмкіндігі жоқ қарт адамдарға.
Үйде көрсетілетін арнаулы әлеуметтік қызметтердің негізгі түрлері
- Әлеуметтік-тұрмыстық қызметтер – қызмет алушыға күнделікті тұрмыста көмек көрсету, тамақтануына, жеке бас гигиенасын сақтауына және тұрмыстық қажеттіліктерін қамтамасыз етуге жәрдемдесу.
- Әлеуметтік-медициналық қызметтер – денсаулық жағдайын бақылауға, медициналық көмек алуына, дәрігердің ұсынымдарын орындауына және оңалту шараларын жүргізуге жәрдемдесу.
- Әлеуметтік-психологиялық қызметтер – психологиялық қолдау көрсету, эмоционалдық жағдайын жақсартуға және әлеуметтік ортаға бейімделуіне көмектесу.
- Әлеуметтік-педагогикалық қызметтер – балалардың дамуына, тәрбиеленуіне, білім алуына және күнделікті өмірге қажетті дағдыларды қалыптастыруына жәрдемдесу.
- Әлеуметтік-еңбек қызметтері – еңбек дағдыларын қалыптастыруға, қолжетімді еңбек әрекеттеріне қатысуға және еңбекке бейімделуге көмектесу.
- Әлеуметтік-мәдени қызметтер – бос уақытты тиімді ұйымдастыруға, мәдени іс-шараларға қатысуға және әлеуметтік қарым-қатынастарды дамытуға жәрдемдесу.
- Әлеуметтік-экономикалық қызметтер – заңнамада көзделген әлеуметтік төлемдер мен материалдық көмек алу мәселелері бойынша кеңес беру және жәрдемдесу.
- Әлеуметтік-құқықтық қызметтер – құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға, құжаттарды рәсімдеуге және құқықтық көмек алуға жәрдемдесу.
Арнаулы әлеуметтік қызметтер қызмет алушының жеке қажеттіліктері мен денсаулық жағдайын ескере отырып, қолданыстағы заңнамаға сәйкес көрсетіледі.
Аталған қызметтер қызмет алушының жеке қажеттіліктеріне сәйкес белгіленген тәртіппен көрсетіледі.
Бюджет қаражаты есебінен үйде арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету тиісті жергілікті уәкілетті органның шешімі негізінде жүзеге асырылады.
Әлеуметтік қызметкерлер қызмет алушыларға ұйым басшысы бекіткен кестеге сәйкес барып, қажетті әлеуметтік көмек көрсетеді.
Үйде арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету – азаматтардың өмір сүру сапасын арттыруға, олардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға және әлеуметтік қолдау көрсетуге бағытталған маңызды мемлекеттік шаралардың бірі.