Алматы қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы

    Жалпы ақпарат

    "Алматы қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы" коммуналдық мемлекеттік мекемесі қолданыстағы заңнамалық актілерге сәйкес Алматы қаласының аумағында жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау, сондай-ақ қызметкерлердің құқықтары мен бостандықтарын қамтамасыз ету саласындағы функцияларды жүзеге асырады.

    Жаңалықтар

    Барлық жаңалықтар

    Сұрақ-жауап

    Сұрақ

    Мүгедектігі бар адамдарға арналған медициналық-әлеуметтік мекемелерде арнаулы әлеуметтік қызметтерді көрсету қалай жүзеге асады?

    Жауап

    Зейнеткерлік жастағы адамдарға және жалпы үлгідегі мүгедектігі бар адамдарға стационар жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы № 263 бұйрығымен бекітілген Стандартқа (бұдан әрі – Стандарт) сәйкес жүзеге асырылады. Стандарттың 5-тармағына сәйкес арнаулы әлеуметтік қызметтерге (бұдан әрі – АӘҚ) мұқтаж деп танылған адамдар АӘҚ кепілдік берілген көлемін алу үшін тұрғылықты жері бойынша «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ-қа өтініш береді. Ол үшін мынадай құжаттарды ұсыну қажет:- Стандарттың 1-қосымшасында көрсетілген нысан бойынша қызмет алушының өтініші немесе медициналық ұйымның қолдаухаты; - жеке басын куәландыратын құжат немесе сәйкестендіру үшін жеке сәйкестендіру нөмірі көрсетілген цифрлық құжаттар сервисіндегі оның электрондық нұсқасы; - Стандарттың 2-қосымшасында көрсетілген нысан бойынша амбулаториялық картадан немесе ауру тарихынан үзіндісі бар медициналық карта. Қазіргі уақытта Алматы қаласында стационар жағдайында АӘҚ өзіне-өзі қызмет көрсете алмайтын және денсаулық жағдайына байланысты АӘҚ-қа мұқтаж I және II топтағы мүгедектігі бар адамдарға және зейнеткерлік жасқа жеткен қарт адамдарға (Қазақстан Республикасының аумағында тұратын еңбекке қабілетті кәмелетке толған балалары болмаған жағдайда) «Шаңырақ» әлеуметтік қызметтер орталығы» медициналық-әлеуметтік мекемесінде көрсетіледі. Мүгедектігі бар адамдар мен қарт адамдардың стационарлық үлгідегі ұйымдарда тұру қағидаларына сәйкес тұруға медициналық қарсы көрсетілімдерге туберкулездің белсенді сатысы, мінез-құлық пен мүдделердің өрескел бұзылуымен және/немесе өзіне және/немесе айналасындағыларға қауіп төндіретін жедел психоздық симптомдармен (сандырақ, галлюцинациялар) қатар жүретін психикалық және мінез-құлық бұзылыстары, әртүрлі этиологиядағы құрысу синдромдары (деменциясыз және айқын тұлғалық өзгерістерсіз, сирек ұстамалары бар – 2–3 айда бір реттен жиі емес нысандарды қоспағанда), карантиндік инфекциялар, тері мен шаштың инфекциялық аурулары, венерологиялық аурулар, АИТВ/ЖИТС, сондай-ақ мамандандырылған медициналық ұйымдарда емдеуді қажет ететін аурулардың болуы жатады. Балаларға және 18 жастан асқан мүгедектігі бар адамдарға, сондай-ақ жалғызбасты қарт адамдарға үйде арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы № 263 бұйрығымен бекітілген Стандартқа (бұдан әрі – Стандарт) сәйкес жүзеге асырылады. Қазіргі уақытта Алматы қаласында үйде қызмет көрсету жағдайында АӘҚ балаларға және I және II топтағы 18 жастан асқан мүгедектігі бар адамдарға «Аяла және Парасат» әлеуметтік қызметтер орталығы» медициналық-әлеуметтік мекемесінде және Алматы қаласы әкімінің аудандық аппараттарында көрсетіледі. Арнаулы әлеуметтік қызметтердің (бұдан әрі – АӘҚ) кепілдік берілген көлемін алу үшін Стандарттың 5-тармағына сәйкес тұрғылықты жері бойынша «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ-қа мынадай құжаттарды ұсына отырып өтініш беру қажет: - Стандарттың 1-қосымшасында көрсетілген нысан бойынша қызмет алушының өтініші немесе медициналық ұйымның қолдаухаты; - Жеке басын куәландыратын құжат; - Стандарттың 2-қосымшасында көрсетілген нысан бойынша амбулаториялық картадан немесе ауру тарихынан үзіндісі бар медициналық карта; - балалар үшін – психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация қорытындысының көшірмесі; - мүгедектікті белгілеу туралы құжат; - жеке абилитациялау және оңалту бағдарламасы (ЖАОБ); - он сегіз жастан асқан адамдар үшін – адамды әрекетке қабілетсіз деп таныған жағдайда сот шешімі туралы құжат (бар болған жағдайда). Мүгедектігі бар балаларға және 18 жастан асқан психоневрологиялық аурулары бар адамдарға стационар жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы № 263 бұйрығымен бекітілген Стандартқа (бұдан әрі – Стандарт) сәйкес жүзеге асырылады. Стандарттың 5-тармағына сәйкес арнаулы әлеуметтік қызметтерге (бұдан әрі – АӘҚ) мұқтаж деп танылған адамдар АӘҚ кепілдік берілген көлемін алу үшін тұрғылықты жері бойынша «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ-қа өтініш береді. Ол үшін мынадай құжаттарды ұсыну қажет: - осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына 1 немесе 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жазбаша өтініш; туу туралы куәліктің көшірмесі; мүгедектігі туралы анықтаманың көшірмесі; - осы мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартына 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша медициналық карта; - мүгедектігі бар адамның жеке абилитациялау және оңалту бағдарламасынан үзінді (егде жастағы адамдар үшін талап етілмейді); - он сегіз жастан асқан адамдар үшін – адамды әрекетке қабілетсіз деп тану туралы сот шешімінің көшірмесі (бар болған жағдайда); - зейнеткерлік жастағы адамдар үшін – зейнеткерлік куәліктің көшірмесі; - Ұлы Отан соғысының қатысушылары мен мүгедектігі бар қатысушыларына және оларға теңестірілген адамдарға – Ұлы Отан соғысының қатысушысы немесе мүгедектігі бар қатысушысы және оларға теңестірілген адам мәртебесін растайтын куәліктің көшірмесі. Қазіргі уақытта Алматы қаласында стационар жағдайында АӘҚ мүгедектігі бар балаларға «Сенім» әлеуметтік қызметтер орталығында, сондай-ақ 18 жастан асқан I және II топтағы мүгедектігі бар адамдарға «Алатау» әлеуметтік қызметтер орталығында және «Демеу» әлеуметтік қызметтер орталығында көрсетіледі. Құжаттардың көшірмелері түпнұсқаларымен бірге ұсынылады. Түпнұсқалармен салыстырылғаннан кейін көшірмелері қайтарылады. Жеке абилитациялау және оңалту бағдарламасы (ЖАОБ) медициналық-әлеуметтік сараптаманың аумақтық бөлімшесімен медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу нәтижелері бойынша әзірленеді. Қажет болған жағдайда ЖАОБ-ға тиісті әлеуметтік іс-шаралар, оның ішінде үйде, стационар және жартылай стационар жағдайында көрсетілетін арнаулы әлеуметтік қызметтер енгізілуі мүмкін.

    ·
    Сұрақ

    Мүмкіндігі шектеулі адамдарға әлеуметтік көмек қалай көрсетіледі?

    Жауап

    Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 30 маусымдағы «Әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың үлгілік қағидаларын бекіту туралы» № 523 қаулысына сәйкес, мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттары берілетін әлеуметтік көмекті алу үшін өтініш беруші өзінің немесе отбасының атынан (немесе Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 167-бабына сәйкес берілген сенімхат бойынша өкілі) тіркелеген тұрғылықты мекенжайы бойынша аудандық әкім аппаратының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне немесе мемлекеттік корпорацияға осы Үлгілік қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өтінішпен немесе осы Үлгілік қағидаларға 1-1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша порталға электрондық түрдегі өтінішпен жүгінеді.

    ·
    Сұрақ

    Қандастарға материалдық көмек: жеңілдіктер, жәрдемақы, төлемдер түрлері бар?

    Жауап

    Қандастарға және олардың отбасы мүшелеріне келесі қосымша материалдық көмек беріледі. Жергілікті атқарушы органдар қандастарды қабылдау квотасынан тыс Қазақстан Республикасына қоныс аударған қандастарға және олардың отбасы мүшелеріне ҚР азаматтығын қабылдау туралы шешімді шығарғаннан кейін тұрақты тұрғылықты жеріне бару және мүлікті тасымалдау бойынша шығындарды өтеуді қамтитын бір жолғы жәрдемақыларды белгілей алады. Жәрдемақы төлеу тәртібі мен шарттарын халықтың көші-қон мәселелері бойынша уәкілетті орган бекітетін үлгілік қағидалар негізінде облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың әкімдіктері бекітеді. Қандастардын көшіп келу квотасына енгізілген қандастар мен олардың отбасы мүшелері ҚР аумағына кіру кезінде көлік құралдарын қоса алғанда жеке пайдалануға арналған мүлікке кеден төлемдерін төлеуден босатылады. Қандастарды және қоныс аударушыларды қабылдаудың өңірлік квотасына енгізілген отбасыларға 2017-2021 жылдарға Нәтижелі жұмыспен қамтуды дамыту және жаппай кәсіпкерлік бағдарламасы аясында субсидия беру түрінде мемлекеттік қолдау шарасы көрсетіледі: көшу үшін – отбасының әрбір мүшесіне 35 АЕК бір жолғы төлем. . тұрғын үй жалдау (жалға алу) және коммуналдық қызметтерді төлеу шығыстарын жабу үшін, ол ай сайын 12 ай ішінде 15-30 АЕК аралығында бір отбасына төленеді. "Еңбек" бағдарламасына қатысушыларға және олардың отбасы мүшелеріне сондай-ақ отбасылық жағдайына қарамастан жалғызбастыларға бір рет жетпіс АЕК мөлшерінде көшуге материалдық көмек отағасына және әрбір отбасы мүшесіне беріледі. Көшуге материалдық көмек "Еңбек" бағдарламасына қатысушыға және оның отбасы мүшелеріне олар жаңа тұрғылықты жерге келгеннен кейін беріледі. "Еңбек" бағдарламасына қатысушының отбасына, оның ішінде жалғызбастыларға он екі ай бойы ай сайын тұрғын үйді жалдау (жалға алу) және коммуналдық қызметтерге ақы төлеу бойынша шығыстарды өтеуге мынадай мөлшерлерде материалдық көмек беріледі: 1) қалалық жерлерге қоныс аударғандар үшін: бір адам үшін 20 АЕК мөлшерінде; отбасы мүшелерінің саны екеуден төртеуге дейін болса 25 АЕК мөлшерінде; отбасы мүшелерінің саны бесеу және одан көп болған кезде 30 АЕК мөлшерінде төленеді; 2) ауылдық жерлерге қоныс аударғандар үшін: бір адам үшін 15 АЕК мөлшерінде; отбасы мүшелерінің саны екеуден төртеуге дейін болған кезде 18 АЕК мөлшерінде; отбасы мүшелерінің саны бесеу және одан көп болған кезде 21 АЕК мөлшерінде төленеді. Ерікті түрде қоныс аударғанда мемлекеттік қолдау шаралары "Еңбек" бағдарламасына қатысушыға және оның отбасы мүшелеріне бір рет көрсетіледі.

    ·
    Сұрақ

    Қазақстандағы қандастарға қандай мемлекеттік қолдау көмек, жеңілдіктер, бейімделу Баспаға шығару нұсқасы бар?

    Жауап

    Қандастар төменде сипатталған мемлекеттен квоталар мен жеңілдіктерге құқылы. "Қандас мәртебесін" алған тұлғалар және олардың отбасы мүшелері келесімен қамтамасыз етіледі: Қазақстан Республикасының азаматтарымен тең әлеуметтік қорғау. Қандастарды бейімдеу және біріктіру орталықтарындағы тегін бейімдеу және біріктіру қызметтері, олар мыналарды қамтиды: Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласындағы заңнамасына сәйкес медициналық көмек; Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі және жоғары білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымына оқуға түсу кезінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын мөлшерде Қазақстан Республикасының азаматтары болып табылмайтын ұлты қазақ тұлғалар үшін қабылдау квотасы көзделеді. Қазақстан Республикасы заңнамасына сәйкес жұмыспен қамтуға жәрдемдесу. Қазақстан Республикасының " Атаулы әлеуметтік көмек туралы ", " Қазақстан Республикасындағы арнаулы мемлекеттік жәрдемақы туралы " Заңдарына сәйкес жан басына шаққанда табысы кедейлік шегінен аспайтын қандастардың Қазақстан Республикасының азаматтарымен тең атаулы әлеуметтік көмек және арнаулы мемлекеттік жәрдемақы алуға құқығы бар. 2013 жылғы 21 маусымдағы Қазақстан Республикасының " Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы " Заңына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын қандастар Қазақстан Республикасының азаматтарымен тең зейнетақымен қамтамасыз ету құқығымен пайдаланады. Қазақстан Республикасының Жер Кодексіне сәйкес қандастарға жеке қосалқы шаруашылық жүргізу, бақ өсіру және саяжай құрылысы үшін жер учаскелерін беру ауылдық елді мекендердің жерінен, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерден, иммиграциялық жер қорынан, арнайы жер қорынан және қордағы жерлерден уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығымен жүзеге асырылады. Өз кезегінде, қандастарға шаруа немесе фермер қожалығын және тауарлық ауылшаруашылық өндірісін жүргізу үшін жер учаскелерін беру ауылдық елді мекендердің жерінен, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерден, арнайы жер қорынан, иммиграциялық жер қорынан және қордағы жерлерден уақытша жер пайдалану құқығымен жүзеге асырылады.

    ·
    Сұрақ

    Егер сіз жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді нысандарына қатысқыңыз келсе

    Жауап

    Жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді нысандарына қатысуға жолдаманы сіз тіркелген жеріңіз бойынша Алматы қаласының аудандық әлеуметтік әл-ауқат бөлімінен ала аласыз. Ұсынылатын бағыттар: 1. Жастар практикасына; 2. Қоғамдық жұмыстарға; 3. Әлеуметтік жұмыс орындарына жұмысқа орналастыру үшін; 4. Жұмысқа орналасу үшін; 5. Кәсіптік даярлауға, қайта даярлауға және біліктілікті арттыруға; 6. Адамдарға кәсіби бағдарлауда тегін қызмет көрсетуге; 7. бірінші жұмыс орнына ("бірінші жұмыс орны"жобасы).

    ·
    Сұрақ

    Егер сіз студент болып жұмыс іздесеңіз?

    Жауап

    Нәтижелі жұмыспен қамтуды және жаппай кәсіпкерлікті дамытудың 2017-2021 жылдарға арналған "Еңбек" мемлекеттік бағдарламасы шеңберінде студенттер оқудан бос уақытта және оқу процесін бұзбайтын қоғамдық жұмыстарға қатыса алады (Шартқа сәйкес 4 сағат).

    ·
    Ақпарат

    Шетелдік жұмыс күшін тартуға квота

    Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға квота белгілеу және оны облыстар, республикалық маңызы бар қалалар мен астана арасында бөлу тәртібі Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің – Премьер-Министрдің орынбасарының 2023 жылғы 30 маусымдағы № 274 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасына шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квотаны белгілеу және облыстар, республикалық маңызы бар қалалар, астана арасында бөлу қағидаларымен (бұдан әрі – Қағидалар) реттеледі. Қағидаларға сәйкес шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квота жұмыс берушілерге Қазақстан Республикасының аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін тартуға рұқсат етілген шетелдік қызметкерлердің шекті жоғары саны болып табылады. Қағидалардың 6-тармағына сәйкес жұмыс берушілер жыл сайын 1 қазанға дейіншетелдік жұмыскерлердің еңбек қызметін жүзеге асыруы көзделетін облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдарына Қағидаларға 1-қосымшада көзделген нысан бойынша шетелдік жұмыс күшін тартуға өтінімдер ұсынады. Қағидалардың 8-тармағына сәйкес жергілікті атқарушы органдар 15 қазаннан кешіктірмей шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған квотаны қалыптастыру жөніндегі комиссияның қарауына Қағидалардың 7-тармағының талаптарын ескере отырып жинақталған жұмыс берушілердің шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған өтінімді шығарады.

    Жарияланды:
    Анықтама

    «Алматы қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» КММ қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау қорытындысы бойынша ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА

    I Кіріспе Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау объектісінің толық атауы: «Алматы қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі - Басқарма) Ішкі талдау жүргізу негізі: Басқарма басшысының 2026 жылғы 22 маусымдағы № 64 бұйрығы. Ішкі талдау жүргізу кезеңі: 2026 жылғы 1 шілдеден 3 тамызға дейін. Талдау келесі бағыттар бойынша жүргізілді: талдау объектісінің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау; персоналды басқару, оның ішінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне шалдыққан лауазымдарды айқындау; мүдделер қақтығысын реттеу; мемлекеттік қызметтер көрсету; рұқсат беру функцияларын іске асыру; бюджет және қаржы қаражатын игеру және бөлу; жеке және заңды тұлғалармен шарттар жасасу; ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану; талдау объектісінің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер. Талдау көздері ретiнде Басқарманың қызметiн қозғайтын нормативтiк құқықтық актiлер (Кодекстер, Заңдар, бұйрықтар және өзге де НҚА, уәкілетті органдардың тексеру нәтижелері, оның ішінде Басқарма ережесі), Басқарманың iшкi құжаттары, еркін қолжетімді материалдар мен құжаттар пайдаланылды. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына, «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12, «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдар» Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Төрағасының 2022 жылғы 30 желтоқсандағы № 488 бұйрықтарына сәйкес жүргізілді. Талдау объектісінің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау. Басқарма Алматы қаласының аумағында халықты жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау саласында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады, өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілерін, Алматы қаласы әкімдігінің қаулыларын, Алматы қаласы әкімінің шешімдері мен өкімдерін, Алматы қаласы мәслихатының шешімдерін және басқа да Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді басшылыққа алады. Басқарманың қызметін талдау барысында нақтылауға/толықтыруға жататын немесе Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жаңа актілерді дайындауды және қабылдауды талап ететін нормативтік құқықтық актілердің нормалары анықталды, оның ішінде: «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне сәйкес басқармаға қорғаншылық және қамқоршылық органының өкілеттіктері берілді. Жүктелген өкілеттіктер шеңберінде Басқарма әрекетке қабілетсіз және әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамдарға қорғаншылық немесе қамқоршылық белгілеу жөніндегі, сондай-ақ олардың мүлкіне билік етуге, аталған адамдардың шоттарына түскен зейнетақыларды, жәрдемақыларды және өзге де әлеуметтік төлемдерді алуға, сондай-ақ сот әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған азаматтардың мүлкін иеліктен шығаруға рұқсаттар беру жөніндегі функцияларды жүзеге асырады. 2024 жылғы 15 қарашадағы Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің № 427 бұйрығымен бекітілген «Құқық қабілеттілігі жоқ немесе құқық қабілеттілігі шектеулі ересектерге қамқоршылық немесе қорғаншылық белгілеу» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларын практикалық қолдану барысында, құқықтық шеңберде кейбір олқылықтар анықталды, олар қамқоршылық органының жұмысына, әсіресе қамқоршылық белгіленгеннен кейін әрекет қабілеті шектеулі адамның жақын туыстары арасында туындайтын дауларды тудырады. Қорғаншы тағайындау кезінде мұндай дауларды болдырмау үшін талап етілетін құжаттар тізіміне болашақ қорғаншының өзімен бірге тұратындардан (жұбайы, балалары және т.б.) ғана емес, кәмелетке толмаған адамның жақын туыстарынан да жазбаша келісім алу немесе мұндай келісімді алу мүмкін еместігін растайтын құжат ұсыну талабын қосу қажет. Сонымен қатар, қамқоршы немесе сенімгер ретінде тек кәмелетке толған адамдар ғана әрекет ете алады, Қазақстан Республикасының «Неке және отбасы туралы» Кодексінің 122-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда, оның бірі қылмыстық жауапкершілікке тартылған немесе тартылған, не қылмыстық іс жүргізудің нысанасы болған (Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 35-бабының 1) және 2) тармақтары негізінде қылмыстық іс тоқтатылған адамдарды қоспағанда) адамдарға қатысты. Алайда, аталған Ережелер болашақ қорғаншы немесе қамқоршы қылмыстық жауапкершілікке тартылғаны немесе тартылмағаны туралы анықтаманы ұсынуын көздейтін норманы қамтымайды, бұл қамқоршылық немесе сенімгерлік басқаруды тағайындау кезінде негізсіз шешім қабылдауға әкелуі мүмкін, ал ол кейіннен заңды түрде әрекет қабілетсіз адамның құқықтарына, заңды мүдделеріне және қауіпсіздігіне кері әсерін тигізуі ықтимал. Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2024 жылғы 15 қарашадағы № 428 (бұдан әрі - № 428 бұйрық) бұйрығымен бекітілген «Әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамның мүлкіне билік ету, шотына түскен зейнетақыларды, жәрдемақыларды, әлеуметтік төлемдерді алу бойынша және соттың шешімімен әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп танылған азаматтардың мүлкін иеліктен шығаруға рұқсат беру» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларына сәйкес Басқарма қорғаншылық және қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын орган ретінде «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне сәйкес қорғаншының жазбаша өтініші бойынша әрекетке қабілетсіз адамның мүлкіне билік етуге (иеліктен шығаруға) рұқсат береді. Сонымен қатар, аталған қағидаларда қорғаншы әрекетке қабілетсіз адамның мүлкін иеліктен шығарған жағдайда тәуелсіз бағалаушының есебін беру туралы мәселе реттелмеген, осыған байланысты әрекетке қабілетсіз адамның мүліктік құқықтарының бұзылуына әкеп соғуы мүмкін мұндай мүліктің құнын төмендету тәуекелдері туындайды. Бұдан басқа, Басқармаға азаматтар іс-әрекетке қабілетсіз адаммен бірге Қазақстан Республикасынан тыс жерге тұрақты тұруға кетуге рұқсат беру туралы өтінішпен жүгінеді. Алайда, қолданыстағы заңнамада қажетті құжаттардың тізбесі, сондай-ақ қорғаншылық және қамқоршылық органының мұндай рұқсатты беру немесе беруден бас тарту тәртібі мен негіздері көзделмеген. Ұсынылды: Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне келесі ұсыныстарды қамтитын бастамашыл хат жіберілсін: 1) № 427 бұйрыққа қамқоршылық (қорғаншылық) тағайындау кезінде ұсынылатын құжаттар тізіміне заңды түрде әрекет қабілетсіз адамның жақын туыстарының жазбаша келісімін немесе мұндай келісімді алу мүмкін еместігін растайтын құжатты қосу арқылы өзгеріс енгізу; 2) № 427 бұйрыққа құжаттар тізіміне болашақ қамқоршы (сенімгер) ұсынатын қылмыстық жазаға тартылмағандығы немесе тартылғаны туралы анықтаманы қосу арқылы өзгеріс енгізу; 3) № 428 бұйрыққа заңды әрекет қабілеті шектеулі адамның мүлкін иеліктен шығаруға рұқсат беру мәселесін қараған кезде жылжымайтын мүліктің бағалау актісін ұсыну міндеттемесін қосу арқылы өзгеріс енгізу; 4) № 428 бұйрыққа қамқоршылық және қорғаншылық басқару органдарының заңды әрекет қабілеті шектеулі адамға шетелде тұрақты тұруға кетуіне рұқсат беру тәртібін реттейтін нормативтік ережелерді енгізу, оның ішінде талап етілетін құжаттар тізімін, рұқсат беру немесе беруден бас тарту негіздерін және рұқсат беру тәртібін нақтылау. Алматы қаласы мәслихатының 2023 жылғы 8 желтоқсандағы № 73 «Алматы қаласында әлеуметтік көмек көрсету, оның мөлшерлерін белгілеу және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындау қағидаларын бекіту туралы» шешімін талдау барысында мыналар белгіленді. Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің 11-бабының 17) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың үлгілік қағидаларын бекітеді. Көрсетілген норманы орындау үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 523 қаулысымен әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың үлгілік қағидалары (бұдан әрі – Үлгілік қағидалар) бекітілді. Үлгілік қағидалардың 8-тармағына сәйкес әлеуметтік көмек алушылар санаттарының тізбесін, әлеуметтік көмектің шекті мөлшерін және оны алуға өтініш беру мерзімдерін жергілікті атқарушы органдар айқындайды және жергілікті өкілді органдардың шешімдерімен бекітіледі. Сонымен қатар, «Ардагерлер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (жаңа редакцияда-Қазақстан Республикасының 2023 жылғы 20 сәуірдегі Заңы) 13-бабының 2) тармақшасында жергілікті атқарушы органдар өз құзыреті шегінде көрсететін әлеуметтік көмек түріндегі әлеуметтік қолдау шаралары Заңның 8-бабының 4) және 5) тармақшаларында көзделген адамдарды қоспағанда, аталған Заңның күші қолданылатын адамдарға қолданылады деп көзделген. Заңның 8-бабының 4) және 5) тармақшаларына сәйкес аталған адамдарға 1979 жылғы 1 желтоқсан мен 1989 жылғы желтоқсан аралығында қимылдары жүргізілген Ауғанстанға және басқа да мемлекеттерге жұмыс істеуге жіберілген жұмысшылар мен қызметшілер, сондай-ақ бұрынғы КСР Одағы мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің уақытша болған жұмысшылары мен қызметшілері жатады. Ауғанстан аумақтары және Кеңес әскерлерінің шектеулі контингентінің құрамына кірмеген. Осылайша, «Ардагерлер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 4) және 5) тармақшаларында көрсетілген адамдарға Заңның 13-бабы бірінші бөлігінің 1) және 2) тармақшаларында көзделген әлеуметтік қолдау шаралары қолданылмайды. Осыған байланысты Алматы қаласы мәслихатының аталған санаттағы адамдарға әлеуметтік көмек көрсетуді көздейтін шешімінің ережелері қолданыстағы заңнаманың талаптарына сәйкес келтірілуге тиіс. Анықтама: Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі аталған ескертулерді 2025 жылғы 16 қазандағы № 1-2-4-/3807-I хатпен жолдады. Өз кезегінде, Басқарма 2025 жылғы 29 қазандағы № 5-36/12479 СЛ хатымен «Ардагерлер туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 8-бабының 4) және 5) тармақшаларында көрсетілген азаматтар санаты «Алматы қаласында әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың қағидаларын бекіту туралы» Алматы қаласы мәслихатының 2023 жылғы 8 желтоқсандағы № 73 шешiмiнде көрсетілмегенін хабарлады. Бұдан басқа, «Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 35-1-бабы 3-тармағының 4) тармақшасының ережелерін ескеру қажет, оған сәйкес аталған баптың 1-тармағының талаптары үлгілік нормативтік құқықтық актілер негізінде әзірленген және құқықтың қосымша нормаларын қамтымайтын нормативтік құқықтық актілерге қолданылмайды. Әлеуметтік көмек көрсету Қағидалары Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 523 қаулысымен бекітілген үлгілік қағидалар негізінде әзірленгендіктен және оларда құқықтың қосымша нормалары болмағандықтан, олар мемлекеттік тіркеуге жатпайды. Осыған байланысты мәслихаттың қолданыстағы шешіміне өзгерістер енгізу орынсыз болып табылады. Заңнама талаптарын сақтау мақсатында мәслихаттың қолданыстағы шешімі қағидаларды жаңа редакцияда бекіту туралы бір мезгілде жаңа шешім қабылдай отырып, күші жойылды деп танылуға тиіс. «Мүгедектер қатарындағы кемтар балаларды жеке оқыту жоспары бойынша үйде оқытуға жұмсаған шығындарын өндіріп алу туралы» Алматы қаласы мәслихатының 2013 жылғы 19 желтоқсандағы N 196 шешімін талдау барысында Жеке оқу жоспары бойынша оқитын мүгедектігі бар адамдар қатарындағы мүмкіндігі шектеулі балаларды үйде оқытуға жұмсалатын шығындарды өтеу бойынша әлеуметтік қолдау шараларын ұсыну тәртібін реттейтін оның жекелеген ережелері жетілдіруді талап ететіні анықталды. Шешімді қолдану практикасын талдау көрсетілген әлеуметтік қолдау шарасын ұсыну тетігінің жеткіліксіз регламенттелуіне байланысты жекелеген құқықтық белгісіздіктердің болуын көрсетті. Атап айтқанда, шешімнің қолданыстағы редакциясы үйде оқытуға жұмсалған шығындарды өтеуді ұсыну тәртібін, өтініш берушілер ұсынатын құжаттардың тізбесін, сондай-ақ жекелеген нормаларды және оларды практикалық қолдану кезінде әртүрлі тәсілдерді екіұшты түсіндіру үшін алғышарттар жасайтын төлемді тағайындау, тоқтата тұру және тоқтату үшін негіздерді толық көлемде айқындамайды. Бұдан басқа, шешімнің жекелеген ережелерін «Кемтар балаларды әлеуметтiк және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес келтіру қажеттілігі белгіленді. Баяндалғанға байланысты мәслихаттың шешіміне көрсетілген әлеуметтік қолдау шарасын іске асыру тетігін жетілдіруге, құқықтық реттеудің анықталған кемшіліктерін жоюға, бірыңғай құқық қолдануды қамтамасыз етуге және нормативтік құқықтық актіні қолданыстағы заңнамаға сәйкес келтіруге бағытталған өзгерістер енгізу талап етіледі. Ұсынылды: 1) «Алматы қаласында әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың қағидаларын бекіту туралы»Алматы қаласы мәслихатының 2023 жылғы 8 желтоқсандағы № 73 шешімінің күші жойылды деп танылсын және Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес әзірленген мәслихат шешімінің жобасын жаңа редакцияда әзірлесін; 2) «Мүгедектер қатарындағы кемтар балаларды жеке оқыту жоспары бойынша үйде оқытуға жұмсаған шығындарын өндіріп алу туралы» Алматы қаласы мәслихатының 2013 жылғы 19 желтоқсандағы N 196 шешіміне өзгерістер енгізу туралы шешімнің жобасын әзірленсін. Персоналды басқару, оның ішінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне шалдыққан лауазымдарды айқындау. Басқарманың мемлекеттік қызметшілерінің нақты штат саны 65 бірлікті құрайды (штат саны – 68 б.), оның ішінде 16 бірлік басшы лауазымдар (1 басқарма басшысы, 3 орынбасар және 12 бөлім басшысы)және 49 бірлік бас мамандар, бұл «Мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің басшы және атқарушы құрамының арақатынасын айқындау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2023 жылғы 29 тамыздағы № 176 бұйрығының талаптарына сәйкес келеді. Штаттан тыс қызметкерлер саны-11 бірлік. Басқарма қызметкерлерін заңсыз жұмыстан шығару, мемлекеттік қызметшілерді талданатын кезең ішінде тәртіптік жауапкершілікке тарту фактілері жоқ. Мемлекеттік қызметшілер тарапынан мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органның аумақтық бөлімшесіне немесе сотқа тәртіптік жауаптылыққа заңсыз тарту жөніндегі шағымдар да белгіленбеген. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 15 наурыздағы № 125 қаулысымен бекітілген мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру қағидаларының талаптарын бұзу белгіленбеген. Бұрын сыбайлас жемқорлық және қылмыстық қылмыс жасаған адамдарды жұмысқа қабылдау фактілері жоқ. Өз кезегінде, Басқарма 2024 жылы және 2025 жылдың өткен кезеңінде сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алу және алдын алу бойынша жүйелі негізде шаралар жүргізіп жатқанын, атап айтқанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет, Мемлекеттік қызмет департаменті және Әдеп жөніндегі уәкіл қызметкерлерінің қатысуымен 4 профилактикалық іс-шара өткізгенін атап өту қажет. Бұл ретте, Басқарма мен ведомстволық бағынысты мекемелердің қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі және сыртқы талдаулар жүргізілді. Өз кезегінде, Басқарма талданатын кезеңде сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алуға және алдын алуға бағытталған іс-шараларды жүйелі негізде жүргізгенін атап өту қажет, атап айтқанда, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері Агенттігінің Департаменті мен Әдеп жөніндегі уәкілдің қатысуымен 3 профилактикалық іс-шара, сондай-ақ басқарма басшысының төрағалығымен ZOOM платформасы арқылы бейнеконференцбайланыс форматындағы кеңестер өткізілді. Ұсынылды: Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының талаптарын сақтауға, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті нығайтуға, сондай-ақ мемлекеттік қызмет туралы заңнаманы және қызметтік әдеп нормаларын бұзуға жол бермеуге бағытталған қызметкерлер арасында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі іс-шараларды одан әрі жүргізуді қамтамасыз ету қажет. Мүдделер қақтығысын реттеу. Бірыңғай кадр саясатын бақылау мен іске асыруды, персоналды басқару жүйесінің тұтастығын қалыптастыруды, сондай-ақ Мемлекеттік қызметке кіру рәсімдерінің сақталуын қамтамасыз етуді Алматы қаласы әкімі аппаратының персоналды дамытудың бірыңғай қызметі жүзеге асырады, осыған байланысты конкурстық рәсімдерді өткізу кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері қаралмайды. Тікелей бағыныстағы жақын туыстарының, жұбайлары мен жекжаттарының бірлескен қызметінің, мемлекеттік қызметшілердің өзге де ақылы қызметпен айналысу фактілері, сондай-ақ лауазымды адамдар үшін заңнамада белгіленген қабылданған сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер мен тыйымдарды бұзу фактілері анықталған жоқ. Оның ішінде, «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының және «Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығының талаптарына қатаң сәйкестікте өткізілетін мемлекеттік сатып алу рәсіміне талдау жасалды, тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді әлеуетті өнім берушілердің үлестестігін анықтау жөніндегі жұмысты портал автоматты түрде жүргізеді (Пайдаланушы нұсқаулығының 15 бөліміне сәйкес (https://wiki.goszakup.gov.kz/pages/viewpage.action?pageId=21528612) «Әлеуетті өнім берушінің әрекетке қабілеттілігі, үлестестігі және жақын туыстары туралы мәліметтерді тексеру», сатып алуға қатысуға өтінім жасау кезінде жүйе әлеуетті өнім берушінің үлестес тұлғалары туралы деректерді алуға «Заңды тұлғалар» Мемлекеттік дерекқорына сұрау салу жібереді. Мемлекеттік сатып алу порталының жүйесі аффилирленгендігін тексеруді жүзеге асырады). Талданатын кезеңде аффилирлену фактілері анықталған жоқ. Мемлекеттік қызметтер көрсету. Басқарма және «Алматы қаласының еңбек мобильділігі орталығы» КММ ведомстволық бағынысты мекемесі (бұдан әрі - ЕМО) 10 мемлекеттік қызмет көрсетеді: 1) өтініш берушінің (отбасының) атаулы әлеуметтік көмек алушыларға тиесілігін растайтын ақпарат беру; 2) жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және (немесе) ұзарту; 3) жұмыс іздеп жүрген адамдарды тіркеу (ЕМО); 4) жұмыссыздарды тіркеу (ЕМО); 5) адамдарға жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысуға жолдамалар беру (ЕМО); 6) жұмыссыз ретінде тіркелгені туралы анықтама беру; 7) Кандас мәртебесін беру немесе ұзарту; 8) шетелдікке немесе азаматтығы жоқ адамға өз бетінше жұмысқа орналасу үшін біліктілігінің сәйкестігі туралы анықтама беру немесе ұзарту; 9) әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамдарға қорғаншылық немесе қамқоршылық белгілеу; 10) әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамның мүлкіне билік ету, шотына түскен зейнетақыларды, жәрдемақыларды, әлеуметтік төлемдерді алу бойынша және соттың шешімімен әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп танылған азаматтардың мүлкін иеліктен шығаруға рұқсат беру. 2025 жылдың 1 тамызы мен 2026 жылдың 1 шілдесі аралығында 133 622 мемлекеттік қызмет көрсетілді, оның 113 817 немесе 85%-ы Мемлекеттік корпорация арқылы және «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы, 19 805 немесе 15% - ы мемлекеттік орган арқылы көрсетілді. Талданып отырған кезеңде мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде заңнама талаптарын бұзудың бір жағдайы анықталды. Осы факт бойынша басқарма басшысының 2025 жылғы 13 тамыздағы № 118-к бұйрығымен басқарма қызметкеріне қатысты ескерту түрінде тәртіптік жаза қолданылды. 2024 жылғы 15 қарашадағы Қазақстан Республикасы Еңбек және әлеуметтік қорғау министрінің № 427 және № 428 бұйрықтарымен бекітілген Мемлекеттік қызметтерді көрсету қағидаларына сәйкес, құқықтық жағынан әрекет қабілеті жоқ немесе шектеулі ересектерге қамқоршылық немесе қорғаншылық белгілеуге, сондай-ақ олардың мүлкін иеліктен шығаруға өкілеттік беруге қатысты мемлекеттік қызметтер «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы, қызмет көрсетуші немесе «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы көрсетілуі мүмкін. Сонымен бірге осы қоғамдық қызметтерді көрсету тәжірибесін талдау көрсеткендей, өтініштердің шамамен 85 пайызы тікелей қызмет көрсетушіге беріледі, ал «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы берілетіндері тек аз ғана бөлігін құрайды; бұл негізінен халықтың белгілі бір топтары арасындағы цифрлық сауаттылық деңгейінің төмендігіне және құжаттарды дайындау кезінде нұсқаулыққа мұқтаж болуына байланысты. Сонымен қатар, қазіргі уақытта осы мемлекеттік қызметтерді Мемлекеттік корпорация арқылы көрсетудің нақты интеграциясы жоқ. Құжаттарды департаментке тікелей тапсыру сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін арттырады, себебі бұл қызмет алушы мен лауазымды тұлға арасындағы бетпе-бет қарым-қатынасты қамтиды. Құжаттарды қабылдау кезінде Ережеде көзделмеген қосымша құжаттарды негізсіз талап ету, оларды дайындау талаптарын екіұштықпен қолдану және өтініштерді қарау мерзімдерін бұзу жағдайлары орын алуы мүмкін. Сонымен қатар, лауазымды тұлғалардың құжаттарды тікелей қабылдауы субъективті шешім қабылдауға жағдай жасап, аталған мемлекеттік қызметтерді көрсету рәсімінің ашықтығын төмендетеді. Ұсынылды: Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне бастамашыл хат жолдап, 427 және 428-бұйрықтармен көзделген мемлекеттік қызметтерді «Азаматтарға үкімет» мемлекеттік корпорациясымен тиімді интеграциялауды ұсыну қажет, осылайша заңнамада нақты көзделген жағдайларды қоспағанда, қызмет көрсетушіге құжаттарды тікелей қабылдауды жою қамтамасыз етіледі. Сонымен бірге «Азаматтарға қызмет көрсету үкіметі» мемлекеттік корпорациясы арқылы қызметтерге қолжетімділікті жақсарту және оларды пайдалануды насихаттау шаралары қабылдануы тиіс, бұл қызмет алушылар мен лауазымды тұлғалар арасындағы тікелей байланысты азайтып, сыбайлас жемқорлық қаупін төмендетіп, мемлекеттік қызмет көрсету рәсімдерінің ашықтығын қамтамасыз етеді. Рұқсат беру функцияларын іске асыру. Басқарма «Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және ұзарту» мемлекеттік қызметін көрсетуді жүзеге асырады. Қызмет толығымен автоматтандырылған. Шетелдік жұмыс күшін тарту тәртібі «Халықтың көші-қоны туралы», «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасының заңдарымен, «Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және ұзарту, сондай-ақ корпоративішілік ауыстыруды жүзеге асыру қағидалары мен шарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 279 бұйрығы, сонымен қатар «Еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетелдік жұмыс күшін тартуға жергілікті атқарушы органдардың рұқсаты талап етілмейтін адамдардың тізбесін айқындау туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 24 қарашадағы № 1041 қаулысымен бекітілген. Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 279 бұйрығымен бекітілген жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру немесе ұзарту, сондай-ақ корпоративішілік ауыстыруды жүзеге асыру қағидалардың 8-тармағына сәйкес жергілікті атқарушы орган жергілікті атқарушы орган құратын комиссияның ұсынымдары негізінде шешім қабылдайды. 2025 жылғы 1 тамыз бен 31 желтоқсан аралығында жұмыс берушілерге шетелдік жұмысшыларды жұмысқа тартуға 610 рұқсат берілді. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жұмыс берушілерге рұқсаттарды беру ақысының жалпы сомасы 1,033 млрд. теңгеге жетті. 2026 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша жұмыс берушілерге шетелдік жұмысшыларды тартуға 954 рұқсат берілді. Осы рұқсаттарды беру үшін Қазақстан Республикасының заңнамасының талаптарына сәйкес жұмыс берушілер төлеген алымдардың жалпы сомасы 1,068 млрд. теңгеге жетті. Сонымен қатар талдау 2024–2026 жылдар аралығында (2026 жылғы 1 шілдеге қарай) шетелдік жұмыс күшін тартуға берілген рұқсаттарына қатысты сандық көрсеткіштерді қарастырды. 2025 жылы 2024 жылмен салыстырғанда берілген рұқсаттар санының өскені анықталды. 2024 жылы Басқарма шетелдік жұмысшыларды тарту үшін 1 283 рұқсат берген, ал 2025 жылы бұл көрсеткіш 1545-ке дейін өсіп, 262рұқсатқа немесе 20,4 пайызға артты. 2026 жылғы 1 шілдеге қарай 954 рұқсат берілген, бұл 2025 жылы берілген барлық рұқсаттардың 61,7 пайызын құрайды. Келтірілген деректер 2026 жылдың бірінші жартыжылдығын ғана қамтитынын ескере отырып, шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат берудің оң динамикасы сақталуда. Рұқсаттар берудің ағымдағы қарқыны сақталған жағдайда 2026 жылдың қорытынды көрсеткіші 2025 жылдың деңгейіне жетуі не одан асуы мүмкін. Ұсынылды: Шетелдік жұмысшыларды тартуға рұқсат берудің тенденцияларын, олардың санының өсуіне әкеп соққан себептер мен жағдайларды, сондай-ақ берілген рұқсаттардың сандық және сапалық құрамын талдау. Бюджет және қаржы қаражатын игеру және бөлу. Басқарма бойынша 2026 жылға бекітілген бюджет 12 846 348 мың теңгені құрайды, оның ішінде 2026 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша 33,8% немесе 3 252 235,8 мың теңге игерілді (ай бойынша жылдық жоспарға пайызбен орындау: Ақпан -6,9 %; Наурыз – 13,3 %; Сәуір – 19,6 %; Мамыр – 26,7 %; Маусым – 33,8 %). Ұсынылды: Басқарманың жоспарлау және қаржы бөлімі бюджеттік қаражаттың уақтылы пайдаланылуын қамтамасыз ету, бюджеттік бағдарламалардың орындалмау қаупін азайту және Басқарма мен оның ведомстволық бағынысты мекемелерінің қаржыландыру жоспарларының орындалуын бақылауды күшейту шараларын қабылдауы тиіс. Жеке және заңды тұлғалармен шарттар жасасу. 2026 жылдың басынан бастап Басқарма мемлекеттік сатып алу туралы заңнамаға сәйкес тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу туралы 89 шарт жасасты. Ашық конкурс - 13 шарт немесе 14,6%, баға ұсыныстарын сұрату – 43 шарт немесе 48,3%, өтпеген сатып алу бойынша бір көзден – 8 шарт немесе 9%, тікелей шарт жасасу арқылы бір көзден - 3 шарт немесе 3,4% (монополистермен), мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс - 19 шарт немесе 21,3%, электрондық дүкен - 3 шарт немесе 3,4%. Мемлекеттік сатып алудың барлық рәсімдері Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес өткізілді. Талданып отырған кезеңде Басқарманың лауазымды адамдарына қатысты мемлекеттік сатып алу саласындағы бақылау жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органдар тарапынан тәртіптік немесе әкімшілік жазалау шаралары қолданылмады. Мемлекеттік сатып алу туралы шарттар бойынша міндеттемелерді орындауды бұзғаны үшін 2026 жылы сот органдарына 14 талап арыз берілді: 13 талап қою бойынша Басқарманың талаптары толық көлемде қанағаттандырылды, оның ішінде 9 өнім беруші мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп танылды, 3 бойынша тұрақсыздық айыбы өндірілді. 1 талап бойынша қазіргі уақытта сот талқылаулары жүргізілуде. Ұсынылды: Сотқа уақтылы жүгінбеуді болдырмау мақсатында іс-қимылдардың реттілігін және жауапты орындаушыларды айқындай отырып, өнім берушілерді мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп тану туралы талап-арыздар беруге бастамашылық етудің ішкі тетігін әзірлеу. Ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану. Алматы қаласы әкімдігінің 2022 жылғы 1 маусымдағы № 2/249 қаулысымен бекітілген Ережеге сәйкес «Алматы қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі - Басқарма) Алматы қаласының аумағында халықты жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау саласында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады. Басқарма белгіленген құзырет шеңберінде ақпараттық жүйелерді әзірлеуді жүзеге асырмайды, бұл ретте қойылған мақсаттарды іске асыру үшін мынадай ақпараттық жүйелерді, оның ішінде 8 мемлекеттік қызмет көрсету кезінде пайдаланады: «Е-өтініш» ақпараттық жүйесі (азаматтардың барлық өтініштерін қабылдау мен өңдеудің бірыңғай платформасы); «Е-собес» автоматтандырылған ақпараттық жүйесі (бұдан әрі - ААЖ) (материалдық және заттай көріністе әлеуметтік көмек көрсетудің, арнаулы әлеуметтік қызметтердің бизнес-процестерін автоматтандыруға, жергілікті атқарушы органдар жүргізетін іс-шаралардың дерекқорын қалыптастыруға, жүргізуге және пайдалануға арналған аппараттық-бағдарламалық кешен); «Электрондық үкіметтің» веб - порталы (нормативтік құқықтық базаны қоса алғанда, барлық шоғырландырылған үкіметтік ақпаратқа және мемлекеттік қызметтерге, табиғи монополиялар субъектілерінің желілеріне қосылуға техникалық шарттар беру жөніндегі қызметтерге және электрондық нысанда көрсетілетін квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметтеріне қол жеткізудің бірыңғай терезесі болып табылатын ақпараттық жүйе); Отбасының цифрлық картасы («электрондық үкіметтің» ақпараттық-коммуникациялық платформасында іске асырылған аналитикалық шешім, ол отбасылардың (адамдардың) тізімдерін олардың әлеуметтік әл-ауқатының деңгейі бойынша қалыптастыруға және сегменттеуге мүмкіндік береді. Отбасының цифрлық картасының мәліметтері әлеуметтік қорғау шараларына, оның ішінде мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың проактивті мемлекеттік қызметтер көрсетуіне әлеуетті мұқтаж адамдарды (отбасыларды) айқындау үшін негіз болып табылады); Құжаттамашы (ОДО) (іс қағаздарын жүргізудің барлық стандартты функцияларын автоматтандыруды қамтамасыз ететін ақпараттық жүйе, олар құрылған немесе орындалу немесе жөнелту аяқталған сәттен бастап ұйымдағы құжаттардың қозғалысы); «Мүгедек адамдарды әлеуметтік қорғау» ақпараттық порталы (inva.gov.kz қолжетімділік картасы) (ерекше қажеттіліктері бар адамдар үшін жабдықталған объектілердің қолжетімділігі туралы ақпарат беретін ақпараттық жүйе); «Еңбек нарығы» ААЖ (халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті органның, халықты жұмыспен қамтудың жергілікті органдарының, халықты жұмыспен қамту орталықтарының, Еңбек ресурстарын дамыту орталығының қызметін автоматтандыруға және халыққа әлеуметтік-еңбек саласында мемлекеттік қызметтер көрсету мақсатында ведомствоаралық өзара іс-қимылға арналған аппараттық-бағдарламалық кешен); «Еңбек кз» ақпараттық порталы (жұмыс іздеу және персоналды іріктеуге жәрдемдесу үшін мүмкіндіктерді қамтамасыз ететін жұмысқа орналастыру жөніндегі бірыңғай цифрлық алаң); Мемлекеттік органдардың Интранет-порталы (ИПГО) (мемлекеттік органдардың ведомстволық және ведомствоаралық бизнес-процестерін автоматтандыруға арналған ақпараттық жүйе); Әлеуметтік қызметтер порталы (Қазақстан Республикасының әлеуметтік кодексіне сәйкес кепілді сома шегінде жергілікті атқарушы органдардың олардың құнын өтеу шарттарында мүгедектігі бар адамдар үшін өнім берушілер ұсынатын тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге қол жеткізудің бірыңғай нүктесін білдіретін ақпараттандыру объектісі); «Шетелдік жұмыс күші» ААЖ (жұмыс берушілер тартатын немесе Қазақстан Республикасының аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін өз бетінше келетін шетелдік жұмыскерлерді тіркеуге, рұқсаттар, анықтамалар беруге, мониторингтеуге арналған ақпараттық жүйе); «Қандас» ААЖ (этникалық қазақтар мен қандастар үшін мемлекеттік қызмет көрсету процесін автоматтандыруға арналған ақпараттық жүйе). Электрондық веб-портал «Цифрлық инклюзия. Нысан паспортын тіркеу» (қалалық инфрақұрылым объектілерінің қолжетімділік деңгейін есепке алуға және талдауға, объектілердің қолжетімділік паспорттарын тіркеуге және бейімделу жөніндегі іс-шараларды іске асыру мониторингіне арналған мамандандырылған портал). «SOCIUM» ААЖ - әлеуметтік қызметтер көрсету және халықты әлеуметтік қолдау процестерін есепке алуды, басқаруды және бақылауды автоматтандыруды қамтамасыз ететін ақпараттық жүйе. «Е-собес» автоматтандырылған ақпараттық жүйесінің жұмыс істеуін талдау барысында әлеуметтік қамсыздандыру саласындағы басқару өкілеттіктерін іске асыру тиімділігіне теріс әсер ететін бірқатар жүйелік және функционалдық шектеулердің болуы анықталды. Қазіргі уақытта Басқарманың әлеуметтік қамқорлық бөлімінің қызметкерлері өз міндеттерін тиісті түрде орындау үшін қажетті «E-собес» АИЖ-нің жетілдірілген функцияларына қол жеткізе алмайды. Тиісті қолжетімділік құқықтарының болмауына байланысты қызметкерлер өтінімдерді өз бетімен жасап, тіркей алмайды, ақпараттық жүйеде мәліметтерді енгізіп, өңдей алмайды, қамқоршылар тізімін жаңарта алмайды, есептер мен қорытынды аналитикалық ақпаратты құрастыру, сондай-ақ ұйым басшылары ауысқан жағдайларды қоса алғанда, медициналық және әлеуметтік қамқорлық мекемелері мен жауапты лауазымды тұлғаларға қатысты мәліметтерге өзгерістер енгізе алмайды. Осы шектеулер «E-собес» АИЖ-дегі ақпаратты уақытылы жаңарту мен техникалық қызмет көрсетуге кедергі келтіреді, ақпаратты өңдеу уақытын ұзартып, қызметкерлерге қосымша әкімшілік жүктеме түсіріп, есеп жүргізудің толықтығына, дәлдігіне және уақтылылығына, сондай-ақ мемлекеттік қызмет көрсету сапасына және Басқармаға жүктелген басқа да функциялардың орындалуына кері әсер етуі мүмкін. 2025 жылдан бастап Қазақстандағы арнайы әлеуметтік қызметтер жүйесі (әрі қарай – АӘҚ) адам басына қаржыландыру механизміне көшіріледі. Бұл механизмді енгізудің мақсаты – көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру, бюджеттік қаражатты пайдаланудың ашықтығын қамтамасыз ету және мемлекеттік және үкіметтік емес ұйымдар арасындағы бәсекелестікті дамыту. АӘҚ көрсететін үкіметтік емес ұйымдарды Басқарма «SOCIUM» ақпараттық жүйесі арқылы қаржыландырады. Алайда «SOCIUM» ақпараттық жүйесін пайдалану кезінде Басқарма жан басына қаржыландыру механизмін іске асыруға және мамандандырылған әлеуметтік қызметтерді көрсетуді бақылауға кедергі келтіретін бірқатар техникалық және функционалдық кемшіліктерді анықтады. Негізгі мәселелер мыналар: Қызмет алушыларды тіркеу кезіндегі техникалық ақаулар, бұл деректердің жүйеге уақытылы енгізілуіне кедергі келтіреді. Жеке жоспарлардың дұрыс жасалмауы, нәтижесінде жаңа есеп кезеңінің деректері өткен жылғы көрсеткіштер негізінде көрсетіледі. Арнайы функционалдық бөлімдердің болмауы, бұл нақты көрсетілген қызметтерді есепке алуға мүмкіндік бермейді. Деректерді тексеру механизмдерінің болмауы, себебі көрсетілген қызметтер туралы ақпарат тек өнім берушілер енгізген деректер негізінде ғана құрылады және оны жергілікті атқарушы органдар тексеру мүмкіндігі жоқ. Дұрыс емес есеп беру деректердің қайталануына, ақпараттың толық емес ұсынылуына және статистикалық және қаржылық деректердің бұрмалану қаупіне әкеледі. Ақпараттағы жеткіліксіз егжей-тегжей бюджет қаражатын тиімді пайдалануды талдауды және жабдықтаушылардың қызметін бақылауды қиындатады. Шын мәнінде көрсетілген қызметтерді тіркеудегі жеткіліксіз ашықтық мамандандырылған әлеуметтік қызметтердің көлемі мен сапасын толық тексеруге мүмкіндік бермейді. Жүйелік деңгейдегі техникалық кемшіліктер есеп жүргізу сапасына, ақпаратты өңдеудің уақтылылығына және жүйе пайдаланушыларының жұмыс тиімділігіне кері әсерін тигізеді. Ұсынылды: Ақпаратты уақытылы жаңартуды қамтамасыз ету, ақпаратты өңдеу уақытын қысқарту, жазбалардың толықтығы мен дұрыстығын жақсарту және мемлекеттік функцияларды орындау тиімділігін арттыру мақсатында «E-собес» автоматтандырылған ақпараттық жүйесінің функционалдық мүмкіндіктерін кеңейту жөніндегі өтінішті Қазақстан Республикасы Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігіне жолдау. 2) Жаңа ақпараттық жүйені жақсарту жөніндегі ұсыныстарды қамтитын, соның ішінде автоматты синхрондау мен деректердің қайталануын жою шараларын, нақты көрсетілген қызметтерді растау механизмдерін, есеп беру функцияларын кеңейтуді және т.б. көздейтін бастамашыл хатты Қазақстан Республикасының Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігіне жолдау, ақпараттық қауіпсіздікті күшейту, жергілікті атқарушы органдарға деректерді тексеру және бақылау функцияларын беру және мамандандырылған әлеуметтік қызметтерге тарифтер белгілеудің бірыңғай механизмін енгізу. Жекежәне заңды тұлғалардың өтініштерін талдау. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі қылмыстық-процестік, азаматтық процестік заңнаманың, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнаманың нормаларына сәйкес қарауға жататын өтініштерді қоспағанда, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 14-тарауының ережелерімен реттеледі. Жеке және заңды тұлғалардың сұрауларын өңдеу тиімділігін бағалау мақсатында Басқарманың 2026 жылғы қаңтардан шілдеге дейінгі кезеңдегі қызметіне талдау жүргізілді. Талдау нәтижесінде аталған кезеңде Басқарма «E-Өтініш» ақпараттық жүйесі арқылы 3 425 өтініш қабылдағаны анықталды. Алынған өтініштердің жалпы санынан 477-сі жеке және заңды тұлғалардың Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдер туралы кодексінде белгіленген тәртіпке сәйкес қаралуға жататын өтінішхаттары мен шағымдары болды. Сонымен қатар өтініштерді қараудың заңды мерзімдерін бес рет бұзу фактілері анықталды, бұл рәсімдік мерзімдерді сақтауды бақылау ұйымдастырылуындағы кейбір кемшіліктердің бар екенін көрсетеді. Сонымен қатар, қаралып отырған кезеңде 1 853 өтініш тиісті мемлекеттік органдар мен оларды қарауға уәкілетті ұйымдарға жолданды. Шағымдарды жолдау мерзімдерінің бұзылуы анықталған жоқ, бұл шағымдарды тиісті органдарға жолдау тәртібін реттейтін Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдер туралы кодексінің тиісті бабының талаптарына сәйкес келетінін көрсетеді. Жүргізілген талдау нәтижелері бойынша Басқарманың жекелеген қызметкерлерінің заңнамада белгіленген тәртіппен келіп түскен жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау мен орындаудың белгіленген мерзімдерін сақтамауынан көрініс тапқан өздерінің лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамау фактілері анықталды. Анықталған фактілер бойынша кінәлі лауазымды адамдарға «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 44 және 45-баптарына және Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 152 Жарлығымен бекітілген Ережелерге сәйкес анықталған фактілер бойынша жауапты лауазымды тұлғаларға тәртіптік шаралар қолданылды, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің Алматы қаласы бойынша департаментімен әкімшілік шаралар қолданылды. Ұсынылды: Алматы қаласы әкімі аппаратының және Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің Алматы қаласы бойынша департаментінің өкілдерін тарта отырып, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексін қолдану мәселелері бойынша өтініштермен жұмысты тікелей жүзеге асыратын басқарма қызметкерлері үшін жүйелі негізде оқыту іс-шараларын (жаппай оқыту) жүргізу. Жұмыс тобы қорытынды анықтамаға қол қойылғаннан кейін 10 жұмыс күнінен кешіктірмей сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою және бірлескен жұмыс барысында анықталған жұмыс тобының ұсынымдарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлесін және бекітсін.

    Жарияланды:
    Анықтама

    «Алматы қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» КММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелерін жария талқылауды бастау туралы

    «Алматы қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» КММ қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жүргізілген ішкі талдау қорытындысы бойынша ТАЛДАМАЛЫҚ АНЫҚТАМА I Кіріспе Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау объектісінің толық атауы: «Алматы қаласының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі - Басқарма) Ішкі талдау жүргізу негізі: Басқарма басшысының 2026 жылғы 22 маусымдағы № 64 бұйрығы. Ішкі талдау жүргізу кезеңі: 2026 жылғы 1 шілдеден 3 тамызға дейін. Талдау келесі бағыттар бойынша жүргізілді: талдау объектісінің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау; персоналды басқару, оның ішінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне шалдыққан лауазымдарды айқындау; мүдделер қақтығысын реттеу; мемлекеттік қызметтер көрсету; рұқсат беру функцияларын іске асыру; бюджет және қаржы қаражатын игеру және бөлу; жеке және заңды тұлғалармен шарттар жасасу; ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану; талдау объектісінің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінен туындайтын өзге де мәселелер. Талдау көздері ретiнде Басқарманың қызметiн қозғайтын нормативтiк құқықтық актiлер (Кодекстер, Заңдар, бұйрықтар және өзге де НҚА, уәкілетті органдардың тексеру нәтижелері, оның ішінде Басқарма ережесі), Басқарманың iшкi құжаттары, еркін қолжетімді материалдар мен құжаттар пайдаланылды. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына, «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12, «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдар» Қазақстан Республикасы Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің (Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет) Төрағасының 2022 жылғы 30 желтоқсандағы № 488 бұйрықтарына сәйкес жүргізілді. Талдау объектісінің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау. Басқарма Алматы қаласының аумағында халықты жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау саласында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады, өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының заңдарын, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілерін, Алматы қаласы әкімдігінің қаулыларын, Алматы қаласы әкімінің шешімдері мен өкімдерін, Алматы қаласы мәслихатының шешімдерін және басқа да Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерді басшылыққа алады. Басқарманың қызметін талдау барысында нақтылауға/толықтыруға жататын немесе Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жаңа актілерді дайындауды және қабылдауды талап ететін нормативтік құқықтық актілердің нормалары анықталды, оның ішінде: «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне сәйкес басқармаға қорғаншылық және қамқоршылық органының өкілеттіктері берілді. Жүктелген өкілеттіктер шеңберінде Басқарма әрекетке қабілетсіз және әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамдарға қорғаншылық немесе қамқоршылық белгілеу жөніндегі, сондай-ақ олардың мүлкіне билік етуге, аталған адамдардың шоттарына түскен зейнетақыларды, жәрдемақыларды және өзге де әлеуметтік төлемдерді алуға, сондай-ақ сот әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп таныған азаматтардың мүлкін иеліктен шығаруға рұқсаттар беру жөніндегі функцияларды жүзеге асырады. 2024 жылғы 15 қарашадағы Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің № 427 бұйрығымен бекітілген «Құқық қабілеттілігі жоқ немесе құқық қабілеттілігі шектеулі ересектерге қамқоршылық немесе қорғаншылық белгілеу» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларын практикалық қолдану барысында, құқықтық шеңберде кейбір олқылықтар анықталды, олар қамқоршылық органының жұмысына, әсіресе қамқоршылық белгіленгеннен кейін әрекет қабілеті шектеулі адамның жақын туыстары арасында туындайтын дауларды тудырады. Қорғаншы тағайындау кезінде мұндай дауларды болдырмау үшін талап етілетін құжаттар тізіміне болашақ қорғаншының өзімен бірге тұратындардан (жұбайы, балалары және т.б.) ғана емес, кәмелетке толмаған адамның жақын туыстарынан да жазбаша келісім алу немесе мұндай келісімді алу мүмкін еместігін растайтын құжат ұсыну талабын қосу қажет. Сонымен қатар, қамқоршы немесе сенімгер ретінде тек кәмелетке толған адамдар ғана әрекет ете алады, Қазақстан Республикасының «Неке және отбасы туралы» Кодексінің 122-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда, оның бірі қылмыстық жауапкершілікке тартылған немесе тартылған, не қылмыстық іс жүргізудің нысанасы болған (Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 35-бабының 1) және 2) тармақтары негізінде қылмыстық іс тоқтатылған адамдарды қоспағанда) адамдарға қатысты. Алайда, аталған Ережелер болашақ қорғаншы немесе қамқоршы қылмыстық жауапкершілікке тартылғаны немесе тартылмағаны туралы анықтаманы ұсынуын көздейтін норманы қамтымайды, бұл қамқоршылық немесе сенімгерлік басқаруды тағайындау кезінде негізсіз шешім қабылдауға әкелуі мүмкін, ал ол кейіннен заңды түрде әрекет қабілетсіз адамның құқықтарына, заңды мүдделеріне және қауіпсіздігіне кері әсерін тигізуі ықтимал. Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2024 жылғы 15 қарашадағы № 428 (бұдан әрі - № 428 бұйрық)бұйрығымен бекітілген «Әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамның мүлкіне билік ету, шотына түскен зейнетақыларды, жәрдемақыларды, әлеуметтік төлемдерді алу бойынша және соттың шешімімен әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп танылған азаматтардың мүлкін иеліктен шығаруға рұқсат беру» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларына сәйкес Басқарма қорғаншылық және қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын орган ретінде «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Қазақстан Республикасының Кодексіне сәйкес қорғаншының жазбаша өтініші бойынша әрекетке қабілетсіз адамның мүлкіне билік етуге (иеліктен шығаруға) рұқсат береді. Сонымен қатар, аталған қағидаларда қорғаншы әрекетке қабілетсіз адамның мүлкін иеліктен шығарған жағдайда тәуелсіз бағалаушының есебін беру туралы мәселе реттелмеген, осыған байланысты әрекетке қабілетсіз адамның мүліктік құқықтарының бұзылуына әкеп соғуы мүмкін мұндай мүліктің құнын төмендету тәуекелдері туындайды. Бұдан басқа, Басқармаға азаматтар іс-әрекетке қабілетсіз адаммен бірге Қазақстан Республикасынан тыс жерге тұрақты тұруға кетуге рұқсат беру туралы өтінішпен жүгінеді. Алайда, қолданыстағы заңнамада қажетті құжаттардың тізбесі, сондай-ақ қорғаншылық және қамқоршылық органының мұндай рұқсатты беру немесе беруден бас тарту тәртібі мен негіздері көзделмеген. Ұсынылды: Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне келесі ұсыныстарды қамтитын бастамашыл хат жіберілсін: № 427 бұйрыққа қамқоршылық (қорғаншылық) тағайындау кезінде ұсынылатын құжаттар тізіміне заңды түрде әрекет қабілетсіз адамның жақын туыстарының жазбаша келісімін немесе мұндай келісімді алу мүмкін еместігін растайтын құжатты қосу арқылы өзгеріс енгізу; № 427 бұйрыққа құжаттар тізіміне болашақ қамқоршы (сенімгер) ұсынатын қылмыстық жазаға тартылмағандығы немесе тартылғаны туралы анықтаманы қосу арқылы өзгеріс енгізу; № 428 бұйрыққа заңды әрекет қабілеті шектеулі адамның мүлкін иеліктен шығаруға рұқсат беру мәселесін қараған кезде жылжымайтын мүліктің бағалау актісін ұсыну міндеттемесін қосу арқылы өзгеріс енгізу; № 428 бұйрыққа қамқоршылық және қорғаншылық басқару органдарының заңды әрекет қабілеті шектеулі адамға шетелде тұрақты тұруға кетуіне рұқсат беру тәртібін реттейтін нормативтік ережелерді енгізу, оның ішінде талап етілетін құжаттар тізімін, рұқсат беру немесе беруден бас тарту негіздерін және рұқсат беру тәртібін нақтылау. Алматы қаласы мәслихатының 2023 жылғы 8 желтоқсандағы № 73 «Алматы қаласында әлеуметтік көмек көрсету, оның мөлшерлерін белгілеу және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындау қағидаларын бекіту туралы» шешімін талдау барысында мыналар белгіленді. Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің 11-бабының 17) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың үлгілік қағидаларын бекітеді. Көрсетілген норманы орындау үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 523 қаулысымен әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың үлгілік қағидалары (бұдан әрі – Үлгілік қағидалар)бекітілді. Үлгілік қағидалардың 8-тармағына сәйкес әлеуметтік көмек алушылар санаттарының тізбесін, әлеуметтік көмектің шекті мөлшерін және оны алуға өтініш беру мерзімдерін жергілікті атқарушы органдар айқындайды және жергілікті өкілді органдардың шешімдерімен бекітіледі. Сонымен қатар, «Ардагерлер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (жаңа редакцияда-Қазақстан Республикасының 2023 жылғы 20 сәуірдегі Заңы)13-бабының 2) тармақшасында жергілікті атқарушы органдар өз құзыреті шегінде көрсететін әлеуметтік көмек түріндегі әлеуметтік қолдау шаралары Заңның 8-бабының 4) және 5) тармақшаларында көзделген адамдарды қоспағанда, аталған Заңның күші қолданылатын адамдарға қолданылады деп көзделген. Заңның 8-бабының 4) және 5) тармақшаларына сәйкес аталған адамдарға 1979 жылғы 1 желтоқсан мен 1989 жылғы желтоқсан аралығында қимылдары жүргізілген Ауғанстанға және басқа да мемлекеттерге жұмыс істеуге жіберілген жұмысшылар мен қызметшілер, сондай-ақ бұрынғы КСР Одағы мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің уақытша болған жұмысшылары мен қызметшілері жатады. Ауғанстан аумақтары және Кеңес әскерлерінің шектеулі контингентінің құрамына кірмеген. Осылайша, «Ардагерлер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 4) және 5) тармақшаларында көрсетілген адамдарға Заңның 13-бабы бірінші бөлігінің 1) және 2) тармақшаларында көзделген әлеуметтік қолдау шаралары қолданылмайды. Осыған байланысты Алматы қаласы мәслихатының аталған санаттағы адамдарға әлеуметтік көмек көрсетуді көздейтін шешімінің ережелері қолданыстағы заңнаманың талаптарына сәйкес келтірілуге тиіс. Бұдан басқа, «Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 35-1-бабы 3-тармағының 4) тармақшасының ережелерін ескеру қажет, оған сәйкес аталған баптың 1-тармағының талаптары үлгілік нормативтік құқықтық актілер негізінде әзірленген және құқықтың қосымша нормаларын қамтымайтын нормативтік құқықтық актілерге қолданылмайды. Әлеуметтік көмек көрсету Қағидалары Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 523 қаулысымен бекітілген үлгілік қағидалар негізінде әзірленгендіктен және оларда құқықтың қосымша нормалары болмағандықтан, олар мемлекеттік тіркеуге жатпайды. Осыған байланысты мәслихаттың қолданыстағы шешіміне өзгерістер енгізу орынсыз болып табылады. Заңнама талаптарын сақтау мақсатында мәслихаттың қолданыстағы шешімі қағидаларды жаңа редакцияда бекіту туралы бір мезгілде жаңа шешім қабылдай отырып, күші жойылды деп танылуға тиіс. «Мүгедектер қатарындағы кемтар балаларды жеке оқыту жоспары бойынша үйде оқытуға жұмсаған шығындарын өндіріп алу туралы» Алматы қаласы мәслихатының 2013 жылғы 19 желтоқсандағы N 196 шешімін талдау барысында Жеке оқу жоспары бойынша оқитын мүгедектігі бар адамдар қатарындағы мүмкіндігі шектеулі балаларды үйде оқытуға жұмсалатын шығындарды өтеу бойынша әлеуметтік қолдау шараларын ұсыну тәртібін реттейтін оның жекелеген ережелері жетілдіруді талап ететіні анықталды. Шешімді қолдану практикасын талдау көрсетілген әлеуметтік қолдау шарасын ұсыну тетігінің жеткіліксіз регламенттелуіне байланысты жекелеген құқықтық белгісіздіктердің болуын көрсетті. Атап айтқанда, шешімнің қолданыстағы редакциясы үйде оқытуға жұмсалған шығындарды өтеуді ұсыну тәртібін, өтініш берушілер ұсынатын құжаттардың тізбесін, сондай-ақ жекелеген нормаларды және оларды практикалық қолдану кезінде әртүрлі тәсілдерді екіұшты түсіндіру үшін алғышарттар жасайтын төлемді тағайындау, тоқтата тұру және тоқтату үшін негіздерді толық көлемде айқындамайды. Бұдан басқа, шешімнің жекелеген ережелерін «Кемтар балаларды әлеуметтiк және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес келтіру қажеттілігі белгіленді. Баяндалғанға байланысты мәслихаттың шешіміне көрсетілген әлеуметтік қолдау шарасын іске асыру тетігін жетілдіруге, құқықтық реттеудің анықталған кемшіліктерін жоюға, бірыңғай құқық қолдануды қамтамасыз етуге және нормативтік құқықтық актіні қолданыстағы заңнамаға сәйкес келтіруге бағытталған өзгерістер енгізу талап етіледі. Ұсынылды: «Алматы қаласында әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың қағидаларын бекіту туралы» Алматы қаласы мәслихатының 2023 жылғы 8 желтоқсандағы № 73 шешімінің күші жойылды деп танылсын және Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес әзірленген мәслихат шешімінің жобасын жаңа редакцияда әзірлесін; «Мүгедектер қатарындағы кемтар балаларды жеке оқыту жоспары бойынша үйде оқытуға жұмсаған шығындарын өндіріп алу туралы» Алматы қаласы мәслихатының 2013 жылғы 19 желтоқсандағы N 196 шешіміне өзгерістер енгізу туралы шешімнің жобасын әзірленсін. Персоналды басқару, оның ішінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне шалдыққан лауазымдарды айқындау. Басқарманың мемлекеттік қызметшілерінің нақты штат саны 65 бірлікті құрайды (штат саны – 68 б.), оның ішінде 16 бірлік басшы лауазымдар (1 басқарма басшысы, 3 орынбасар және 12 бөлім басшысы)және 49 бірлік бас мамандар, бұл «Мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің басшы және атқарушы құрамының арақатынасын айқындау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері агенттігі Төрағасының 2023 жылғы 29 тамыздағы № 176 бұйрығының талаптарына сәйкес келеді. Штаттан тыс қызметкерлер саны-11 бірлік. Басқарма қызметкерлерін заңсыз жұмыстан шығару, мемлекеттік қызметшілерді талданатын кезең ішінде тәртіптік жауапкершілікке тарту фактілері жоқ. Мемлекеттік қызметшілер тарапынан мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органның аумақтық бөлімшесіне немесе сотқа тәртіптік жауаптылыққа заңсыз тарту жөніндегі шағымдар да белгіленбеген. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2018 жылғы 15 наурыздағы № 125 қаулысымен бекітілген мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру қағидаларының талаптарын бұзу белгіленбеген. Бұрын сыбайлас жемқорлық және қылмыстық қылмыс жасаған адамдарды жұмысқа қабылдау фактілері жоқ. Өз кезегінде, Басқарма 2024 жылы және 2025 жылдың өткен кезеңінде сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алу және алдын алу бойынша жүйелі негізде шаралар жүргізіп жатқанын, атап айтқанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет, Мемлекеттік қызмет департаменті және Әдеп жөніндегі уәкіл қызметкерлерінің қатысуымен 4 профилактикалық іс-шара өткізгенін атап өту қажет. Бұл ретте, Басқарма мен ведомстволық бағынысты мекемелердің қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі және сыртқы талдаулар жүргізілді. Өз кезегінде, Басқарма талданатын кезеңде сыбайлас жемқорлық көріністерінің алдын алуға және алдын алуға бағытталған іс-шараларды жүйелі негізде жүргізгенін атап өту қажет, атап айтқанда, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері Агенттігінің Департаменті мен Әдеп жөніндегі уәкілдің қатысуымен 3 профилактикалық іс-шара, сондай-ақ басқарма басшысының төрағалығымен ZOOM платформасы арқылы бейнеконференцбайланыс форматындағы кеңестер өткізілді. Ұсынылды: Қазақстан Республикасының Сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының талаптарын сақтауға, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті нығайтуға, сондай-ақ мемлекеттік қызмет туралы заңнаманы және қызметтік әдеп нормаларын бұзуға жол бермеуге бағытталған қызметкерлер арасында сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі іс-шараларды одан әрі жүргізуді қамтамасыз ету қажет. Мүдделер қақтығысын реттеу. Бірыңғай кадр саясатын бақылау мен іске асыруды, персоналды басқару жүйесінің тұтастығын қалыптастыруды, сондай-ақ Мемлекеттік қызметке кіру рәсімдерінің сақталуын қамтамасыз етуді Алматы қаласы әкімі аппаратының персоналды дамытудың бірыңғай қызметі жүзеге асырады, осыған байланысты конкурстық рәсімдерді өткізу кезінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдері қаралмайды. Тікелей бағыныстағы жақын туыстарының, жұбайлары мен жекжаттарының бірлескен қызметінің, мемлекеттік қызметшілердің өзге де ақылы қызметпен айналысу фактілері, сондай-ақ лауазымды адамдар үшін заңнамада белгіленген қабылданған сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер мен тыйымдарды бұзу фактілері анықталған жоқ. Оның ішінде, «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының және «Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы № 687 бұйрығының талаптарына қатаң сәйкестікте өткізілетін мемлекеттік сатып алу рәсіміне талдау жасалды, тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді әлеуетті өнім берушілердің үлестестігін анықтау жөніндегі жұмысты портал автоматты түрде жүргізеді (Пайдаланушы нұсқаулығының 15 бөліміне сәйкес(https://wiki.goszakup.gov.kz/pages/viewpage.action?pageId=21528612)«Әлеуетті өнім берушінің әрекетке қабілеттілігі, үлестестігі және жақын туыстары туралы мәліметтерді тексеру», сатып алуға қатысуға өтінім жасау кезінде жүйе әлеуетті өнім берушінің үлестес тұлғалары туралы деректерді алуға «Заңды тұлғалар» Мемлекеттік дерекқорына сұрау салу жібереді. Мемлекеттік сатып алу порталының жүйесі аффилирленгендігін тексеруді жүзеге асырады). Талданатын кезеңде аффилирлену фактілері анықталған жоқ. Мемлекеттік қызметтер көрсету. Басқарма және «Алматы қаласының еңбек мобильділігі орталығы» КММ ведомстволық бағынысты мекемесі (бұдан әрі - ЕМО) 10 мемлекеттік қызмет көрсетеді: өтініш берушінің (отбасының) атаулы әлеуметтік көмек алушыларға тиесілігін растайтын ақпарат беру; жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және (немесе) ұзарту; жұмыс іздеп жүрген адамдарды тіркеу (ЕМО); жұмыссыздарды тіркеу (ЕМО); адамдарға жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына қатысуға жолдамалар беру (ЕМО); жұмыссыз ретінде тіркелгені туралы анықтама беру; Кандас мәртебесін беру немесе ұзарту; шетелдікке немесе азаматтығы жоқ адамға өз бетінше жұмысқа орналасу үшін біліктілігінің сәйкестігі туралы анықтама беру немесе ұзарту; әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамдарға қорғаншылық немесе қамқоршылық белгілеу; әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі кәмелетке толған адамның мүлкіне билік ету, шотына түскен зейнетақыларды, жәрдемақыларды, әлеуметтік төлемдерді алу бойынша және соттың шешімімен әрекетке қабілетсіз немесе әрекет қабілеті шектеулі деп танылған азаматтардың мүлкін иеліктен шығаруға рұқсат беру. 2025 жылдың 1 тамызы мен 2026 жылдың 1 шілдесі аралығында 133 622мемлекеттік қызмет көрсетілді, оның 113 817немесе 85%-ы Мемлекеттік корпорация арқылы және «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы, 19 805немесе 15% - ы мемлекеттік орган арқылы көрсетілді. Талданып отырған кезеңде мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде заңнама талаптарын бұзудың бір жағдайы анықталды. Осы факт бойынша басқарма басшысының 2025 жылғы 13 тамыздағы № 118-к бұйрығымен басқарма қызметкеріне қатысты ескерту түрінде тәртіптік жаза қолданылды. 2024 жылғы 15 қарашадағы Қазақстан Республикасы Еңбек және әлеуметтік қорғау министрінің № 427 және № 428 бұйрықтарымен бекітілген Мемлекеттік қызметтерді көрсету қағидаларына сәйкес, құқықтық жағынан әрекет қабілеті жоқ немесе шектеулі ересектерге қамқоршылық немесе қорғаншылық белгілеуге, сондай-ақ олардың мүлкін иеліктен шығаруға өкілеттік беруге қатысты мемлекеттік қызметтер «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы, қызмет көрсетуші немесе «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы көрсетілуі мүмкін. Сонымен бірге осы қоғамдық қызметтерді көрсету тәжірибесін талдау көрсеткендей, өтініштердің шамамен 85 пайызы тікелей қызмет көрсетушіге беріледі, ал «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы берілетіндері тек аз ғана бөлігін құрайды; бұл негізінен халықтың белгілі бір топтары арасындағы цифрлық сауаттылық деңгейінің төмендігіне және құжаттарды дайындау кезінде нұсқаулыққа мұқтаж болуына байланысты. Сонымен қатар, қазіргі уақытта осы мемлекеттік қызметтерді Мемлекеттік корпорация арқылы көрсетудің нақты интеграциясы жоқ. Құжаттарды департаментке тікелей тапсыру сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін арттырады, себебі бұл қызмет алушы мен лауазымды тұлға арасындағы бетпе-бет қарым-қатынасты қамтиды. Құжаттарды қабылдау кезінде Ережеде көзделмеген қосымша құжаттарды негізсіз талап ету, оларды дайындау талаптарын екіұштықпен қолдану және өтініштерді қарау мерзімдерін бұзу жағдайлары орын алуы мүмкін. Сонымен қатар, лауазымды тұлғалардың құжаттарды тікелей қабылдауы субъективті шешім қабылдауға жағдай жасап, аталған мемлекеттік қызметтерді көрсету рәсімінің ашықтығын төмендетеді. Ұсынылды: Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне бастамашыл хат жолдап, 427 және 428-бұйрықтармен көзделген мемлекеттік қызметтерді «Азаматтарға үкімет» мемлекеттік корпорациясымен тиімді интеграциялауды ұсыну қажет, осылайша заңнамада нақты көзделген жағдайларды қоспағанда, қызмет көрсетушіге құжаттарды тікелей қабылдауды жою қамтамасыз етіледі. Сонымен бірге «Азаматтарға қызмет көрсету үкіметі» мемлекеттік корпорациясы арқылы қызметтерге қолжетімділікті жақсарту және оларды пайдалануды насихаттау шаралары қабылдануы тиіс, бұл қызмет алушылар мен лауазымды тұлғалар арасындағы тікелей байланысты азайтып, сыбайлас жемқорлық қаупін төмендетіп, мемлекеттік қызмет көрсету рәсімдерінің ашықтығын қамтамасыз етеді. Рұқсат беру функцияларын іске асыру. Басқарма «Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және ұзарту» мемлекеттік қызметін көрсетуді жүзеге асырады. Қызмет толығымен автоматтандырылған. Шетелдік жұмыс күшін тарту тәртібі «Халықтың көші-қоны туралы», «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасының заңдарымен, «Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және ұзарту, сондай-ақ корпоративішілік ауыстыруды жүзеге асыру қағидалары мен шарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 279 бұйрығы, сонымен қатар «Еңбек қызметін жүзеге асыру үшін шетелдік жұмыс күшін тартуға жергілікті атқарушы органдардың рұқсаты талап етілмейтін адамдардың тізбесін айқындау туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 24 қарашадағы № 1041 қаулысымен бекітілген. Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 279 бұйрығымен бекітілген жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру немесе ұзарту, сондай-ақ корпоративішілік ауыстыруды жүзеге асыру қағидалардың 8-тармағына сәйкес жергілікті атқарушы орган жергілікті атқарушы орган құратын комиссияның ұсынымдары негізінде шешім қабылдайды. 2025 жылғы 1 тамыз бен 31 желтоқсан аралығында жұмыс берушілерге шетелдік жұмысшыларды жұмысқа тартуға 1 077рұқсат берілді. Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жұмыс берушілерге рұқсаттарды беру ақысының жалпы сомасы 1,003 млрд. теңгеге жетті. 2026 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша жұмыс берушілерге шетелдік жұмысшыларды тартуға 1 224рұқсат берілді. Осы рұқсаттарды беру үшін Қазақстан Республикасының заңнамасының талаптарына сәйкес жұмыс берушілер төлеген алымдардың жалпы сомасы 1,068 млрд. теңгеге жетті. Сонымен қатар талдау 2024–2026 жылдар аралығында (2026 жылғы 1 шілдеге қарай) шетелдік жұмыс күшін тартуға берілген рұқсаттарына қатысты сандық көрсеткіштерді қарастырды. 2025 жылы 2024 жылмен салыстырғанда берілген рұқсаттар санының айтарлықтай өскені анықталды. 2024 жылы Басқарма шетелдік жұмысшыларды тарту үшін 1 283рұқсат берген, ал 2025 жылы бұл көрсеткіш 2 012-ге дейін өсіп, 729рұқсатқа немесе 56,8 пайызға артты. 2026 жылғы 1 шілдеге қарай 1 077рұқсат берілген, бұл 2025 жылы берілген барлық рұқсаттардың 53,5пайызын құрайды. Ақпарат тек жылдың алғашқы жартыжылдығын қамтитынын ескере отырып, шетелдік жұмыс күшін тартудың жоғары қарқыны жалғасуда. Егер рұқсат берудің қазіргі қарқыны сақталса, 2026 жылдың жалпы көрсеткіші өткен жылдың деңгейіне жетеді немесе оны асып кетуі мүмкін. Ұсынылды: Шетелдік жұмысшыларды тартуға рұқсат берудің тенденцияларын, олардың санының өсуіне әкеп соққан себептер мен жағдайларды, сондай-ақ берілген рұқсаттардың сандық және сапалық құрамын талдау. Бюджет және қаржы қаражатын игеру және бөлу. Басқарма бойынша 2026 жылға бекітілген бюджет 12 846 348 мың теңгені құрайды, оның ішінде 2026 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша 33,8% немесе 3 252 235,8 мың теңге игерілді (ай бойынша жылдық жоспарға пайызбен орындау: Ақпан - 6,9 %; Наурыз – 13,3 %; Сәуір – 19,6 %; Мамыр – 26,7 %; Маусым – 33,8 %). Ұсынылды: Басқарманың жоспарлау және қаржы бөлімі бюджеттік қаражаттың уақтылы пайдаланылуын қамтамасыз ету, бюджеттік бағдарламалардың орындалмау қаупін азайту және Басқарма мен оныңведомстволық бағынысты мекемелерінің қаржыландыру жоспарларының орындалуын бақылауды күшейту шараларын қабылдауы тиіс. Жеке және заңды тұлғалармен шарттар жасасу. 2026 жылдың басынан бастап Басқарма мемлекеттік сатып алу туралы заңнамаға сәйкес тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу туралы 89шарт жасасты. Ашық конкурс - 13шарт немесе 14,6%, баға ұсыныстарын сұрату – 43шарт немесе 48,3%, өтпеген сатып алу бойынша бір көзден – 8шарт немесе 9%, тікелей шарт жасасу арқылы бір көзден - 3шарт немесе 3,4% (монополистермен), мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс - 19шарт немесе 21,3%, электрондық дүкен - 3шарт немесе 3,4%. Мемлекеттік сатып алудың барлық рәсімдері Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарына сәйкес өткізілді. Талданып отырған кезеңде Басқарманың лауазымды адамдарына қатысты мемлекеттік сатып алу саласындағы бақылау жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органдар тарапынан тәртіптік немесе әкімшілік жазалау шаралары қолданылмады. Мемлекеттік сатып алу туралы шарттар бойынша міндеттемелерді орындауды бұзғаны үшін 2026 жылы сот органдарына 14 талап арыз берілді: 13 талап қою бойынша Басқарманың талаптары толық көлемде қанағаттандырылды, оның ішінде 9 өнім беруші мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп танылды, 3 бойынша тұрақсыздық айыбы өндірілді. 1 талап бойынша қазіргі уақытта сот талқылаулары жүргізілуде. Ұсынылды: Сотқа уақтылы жүгінбеуді болдырмау мақсатында іс-қимылдардың реттілігін және жауапты орындаушыларды айқындай отырып, өнім берушілерді мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп тану туралы талап-арыздар беруге бастамашылық етудің ішкі тетігін әзірлеу. Ақпараттық жүйелерді әзірлеу және пайдалану. Алматы қаласы әкімдігінің 2022 жылғы 1 маусымдағы № 2/249 қаулысымен бекітілген Ережеге сәйкес «Алматы қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы» коммуналдық мемлекеттік мекемесі (бұдан әрі - Басқарма) Алматы қаласының аумағында халықты жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау саласында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады. Басқарма белгіленген құзырет шеңберінде ақпараттық жүйелерді әзірлеуді жүзеге асырмайды, бұл ретте қойылған мақсаттарды іске асыру үшін мынадай ақпараттық жүйелерді, оның ішінде 8 мемлекеттік қызмет көрсету кезінде пайдаланады: «Е-өтініш» ақпараттық жүйесі (азаматтардың барлық өтініштерін қабылдау мен өңдеудің бірыңғай платформасы); «Е-собес» автоматтандырылған ақпараттық жүйесі (бұдан әрі - ААЖ) (материалдық және заттай көріністе әлеуметтік көмек көрсетудің, арнаулы әлеуметтік қызметтердің бизнес-процестерін автоматтандыруға, жергілікті атқарушы органдар жүргізетін іс-шаралардың дерекқорын қалыптастыруға, жүргізуге және пайдалануға арналған аппараттық-бағдарламалық кешен); «Электрондық үкіметтің» веб - порталы (нормативтік құқықтық базаны қоса алғанда, барлық шоғырландырылған үкіметтік ақпаратқа және мемлекеттік қызметтерге, табиғи монополиялар субъектілерінің желілеріне қосылуға техникалық шарттар беру жөніндегі қызметтерге және электрондық нысанда көрсетілетін квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметтеріне қол жеткізудің бірыңғай терезесі болып табылатын ақпараттық жүйе); Отбасының цифрлық картасы («электрондық үкіметтің» ақпараттық-коммуникациялық платформасында іске асырылған аналитикалық шешім, ол отбасылардың (адамдардың) тізімдерін олардың әлеуметтік әл-ауқатының деңгейі бойынша қалыптастыруға және сегменттеуге мүмкіндік береді. Отбасының цифрлық картасының мәліметтері әлеуметтік қорғау шараларына, оның ішінде мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың проактивті мемлекеттік қызметтер көрсетуіне әлеуетті мұқтаж адамдарды (отбасыларды) айқындау үшін негіз болып табылады); Құжаттамашы (ОДО) (іс қағаздарын жүргізудің барлық стандартты функцияларын автоматтандыруды қамтамасыз ететін ақпараттық жүйе, олар құрылған немесе орындалу немесе жөнелту аяқталған сәттен бастап ұйымдағы құжаттардың қозғалысы); «Мүгедек адамдарды әлеуметтік қорғау» ақпараттық порталы (inva.gov.kz қолжетімділік картасы) (ерекше қажеттіліктері бар адамдар үшін жабдықталған объектілердің қолжетімділігі туралы ақпарат беретін ақпараттық жүйе); «Еңбек нарығы» ААЖ (халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті органның, халықты жұмыспен қамтудың жергілікті органдарының, халықты жұмыспен қамту орталықтарының, Еңбек ресурстарын дамыту орталығының қызметін автоматтандыруға және халыққа әлеуметтік-еңбек саласында мемлекеттік қызметтер көрсету мақсатында ведомствоаралық өзара іс-қимылға арналған аппараттық-бағдарламалық кешен); «Еңбек кз» ақпараттық порталы (жұмыс іздеу және персоналды іріктеуге жәрдемдесу үшін мүмкіндіктерді қамтамасыз ететін жұмысқа орналастыру жөніндегі бірыңғай цифрлық алаң); Мемлекеттік органдардың Интранет-порталы (ИПГО) (мемлекеттік органдардың ведомстволық және ведомствоаралық бизнес-процестерін автоматтандыруға арналған ақпараттық жүйе); Әлеуметтік қызметтер порталы (Қазақстан Республикасының әлеуметтік кодексіне сәйкес кепілді сома шегінде жергілікті атқарушы органдардың олардың құнын өтеу шарттарында мүгедектігі бар адамдар үшін өнім берушілер ұсынатын тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге қол жеткізудің бірыңғай нүктесін білдіретін ақпараттандыру объектісі); «Шетелдік жұмыс күші» ААЖ (жұмыс берушілер тартатын немесе Қазақстан Республикасының аумағында еңбек қызметін жүзеге асыру үшін өз бетінше келетін шетелдік жұмыскерлерді тіркеуге, рұқсаттар, анықтамалар беруге, мониторингтеуге арналған ақпараттық жүйе); «Қандас» ААЖ (этникалық қазақтар мен қандастар үшін мемлекеттік қызмет көрсету процесін автоматтандыруға арналған ақпараттық жүйе). Электрондық веб-портал «Цифрлық инклюзия. Нысан паспортын тіркеу» (қалалық инфрақұрылым объектілерінің қолжетімділік деңгейін есепке алуға және талдауға, объектілердің қолжетімділік паспорттарын тіркеуге және бейімделу жөніндегі іс-шараларды іске асыру мониторингіне арналған мамандандырылған портал). «SOCIUM» ААЖ - әлеуметтік қызметтер көрсету және халықты әлеуметтік қолдау процестерін есепке алуды, басқаруды және бақылауды автоматтандыруды қамтамасыз ететін ақпараттық жүйе. «Е-собес» автоматтандырылған ақпараттық жүйесініңжұмыс істеуін талдау барысында әлеуметтік қамсыздандыру саласындағы басқару өкілеттіктерін іске асыру тиімділігіне теріс әсер ететін бірқатар жүйелік және функционалдық шектеулердің болуы анықталды. Қазіргі уақытта Басқарманың әлеуметтік қамқорлық бөлімінің қызметкерлері өз міндеттерін тиісті түрде орындау үшін қажетті «E-собес» АИЖ-нің жетілдірілген функцияларына қол жеткізе алмайды. Тиісті қолжетімділік құқықтарының болмауына байланысты қызметкерлер өтінімдерді өз бетімен жасап, тіркей алмайды, ақпараттық жүйеде мәліметтерді енгізіп, өңдей алмайды, қамқоршылар тізімін жаңарта алмайды, есептер мен қорытынды аналитикалық ақпаратты құрастыру, сондай-ақ ұйым басшылары ауысқан жағдайларды қоса алғанда, медициналық және әлеуметтік қамқорлық мекемелері мен жауапты лауазымды тұлғаларға қатысты мәліметтерге өзгерістер енгізе алмайды. Осы шектеулер «E-собес» АИЖ-дегі ақпаратты уақытылы жаңарту мен техникалық қызмет көрсетуге кедергі келтіреді, ақпаратты өңдеу уақытын ұзартып, қызметкерлерге қосымша әкімшілік жүктеме түсіріп, есеп жүргізудің толықтығына, дәлдігіне және уақтылылығына, сондай-ақ мемлекеттік қызмет көрсету сапасына және Басқармаға жүктелген басқа да функциялардың орындалуына кері әсер етуі мүмкін. 2025 жылдан бастап Қазақстандағы арнайы әлеуметтік қызметтер жүйесі (әрі қарай – АӘҚ)адам басына қаржыландыру механизміне көшіріледі. Бұл механизмді енгізудің мақсаты – көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру, бюджеттік қаражатты пайдаланудың ашықтығын қамтамасыз ету және мемлекеттік және үкіметтік емес ұйымдар арасындағы бәсекелестікті дамыту. АӘҚ көрсететін үкіметтік емес ұйымдарды Басқарма «SOCIUM» ақпараттық жүйесі арқылы қаржыландырады. Алайда «SOCIUM» ақпараттық жүйесін пайдалану кезінде Басқарма жан басына қаржыландыру механизмін іске асыруға және мамандандырылған әлеуметтік қызметтерді көрсетуді бақылауға кедергі келтіретін бірқатар техникалық және функционалдық кемшіліктерді анықтады. Негізгі мәселелер мыналар: Қызмет алушыларды тіркеу кезіндегі техникалық ақаулар, бұл деректердің жүйеге уақытылы енгізілуіне кедергі келтіреді. Жеке жоспарлардың дұрыс жасалмауы, нәтижесінде жаңа есеп кезеңінің деректері өткен жылғы көрсеткіштер негізінде көрсетіледі. Арнайы функционалдық бөлімдердің болмауы, бұл нақты көрсетілген қызметтерді есепке алуға мүмкіндік бермейді. Деректерді тексеру механизмдерінің болмауы, себебі көрсетілген қызметтер туралы ақпарат тек өнім берушілер енгізген деректер негізінде ғана құрылады және оны жергілікті атқарушы органдар тексеру мүмкіндігі жоқ. Дұрыс емес есеп беру деректердің қайталануына, ақпараттың толық емес ұсынылуына және статистикалық және қаржылық деректердің бұрмалану қаупіне әкеледі. Ақпараттағы жеткіліксіз егжей-тегжей бюджет қаражатын тиімді пайдалануды талдауды және жабдықтаушылардың қызметін бақылауды қиындатады. Шын мәнінде көрсетілген қызметтерді тіркеудегі жеткіліксіз ашықтық мамандандырылған әлеуметтік қызметтердің көлемі мен сапасын толық тексеруге мүмкіндік бермейді. Жүйелік деңгейдегі техникалық кемшіліктер есеп жүргізу сапасына, ақпаратты өңдеудің уақтылылығына және жүйе пайдаланушыларының жұмыс тиімділігіне кері әсерін тигізеді. Ұсынылды: Ақпаратты уақытылы жаңартуды қамтамасыз ету, ақпаратты өңдеу уақытын қысқарту, жазбалардың толықтығы мен дұрыстығын жақсарту және мемлекеттік функцияларды орындау тиімділігін арттыру мақсатында «E-собес» автоматтандырылған ақпараттық жүйесінің функционалдық мүмкіндіктерін кеңейту жөніндегі өтінішті Қазақстан Республикасы Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігіне жолдау. Жаңа ақпараттық жүйені жақсарту жөніндегі ұсыныстарды қамтитын, соның ішінде автоматты синхрондау мен деректердің қайталануын жою шараларын, нақты көрсетілген қызметтерді растау механизмдерін, есеп беру функцияларын кеңейтуді және т.б. көздейтін бастамашыл хатты Қазақстан Республикасының Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігіне жолдау, ақпараттық қауіпсіздікті күшейту,жергілікті атқарушы органдарға деректерді тексеру және бақылау функцияларын беру және мамандандырылған әлеуметтік қызметтерге тарифтер белгілеудің бірыңғай механизмін енгізу. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін талдау. Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі қылмыстық-процестік, азаматтық процестік заңнаманың, сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнаманың нормаларына сәйкес қарауға жататын өтініштерді қоспағанда, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 14-тарауының ережелерімен реттеледі. Жеке және заңды тұлғалардың сұрауларын өңдеу тиімділігін бағалау мақсатында Басқарманың 2026 жылғы қаңтардан шілдеге дейінгі кезеңдегі қызметіне талдау жүргізілді. Талдау нәтижесінде аталған кезеңде Басқарма «E-Өтініш» ақпараттық жүйесі арқылы 3 425өтініш қабылдағаны анықталды. Алынған өтініштердің жалпы санынан 477-сі жеке және заңды тұлғалардың Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдер туралы кодексінде белгіленген тәртіпке сәйкес қаралуға жататын өтінішхаттары мен шағымдары болды. Сонымен қатар өтініштерді қараудың заңды мерзімдерін бес рет бұзу фактілері анықталды, бұл рәсімдік мерзімдерді сақтауды бақылау ұйымдастырылуындағы кейбір кемшіліктердің бар екенін көрсетеді. Сонымен қатар, қаралып отырған кезеңде 1 853өтініш тиісті мемлекеттік органдар мен оларды қарауға уәкілетті ұйымдарға жолданды. Шағымдарды жолдау мерзімдерінің бұзылуы анықталған жоқ, бұл шағымдарды тиісті органдарға жолдау тәртібін реттейтін Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдер туралы кодексінің тиісті бабының талаптарына сәйкес келетінін көрсетеді. Жүргізілген талдау нәтижелері бойынша Басқарманың жекелеген қызметкерлерінің заңнамада белгіленген тәртіппен келіп түскен жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау мен орындаудың белгіленген мерзімдерін сақтамауынан көрініс тапқан өздерінің лауазымдық міндеттерін тиісінше орындамау фактілері анықталды. Анықталған фактілер бойынша кінәлі лауазымды адамдарға «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 44 және 45-баптарына және Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 152 Жарлығымен бекітілген Ережелерге сәйкес анықталған фактілер бойынша жауапты лауазымды тұлғаларға тәртіптік шаралар қолданылды, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетінің Алматы қаласы бойынша департаментімен әкімшілік шаралар қолданылды. Ұсынылды: Алматы қаласы әкімі аппаратының және Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алукомитетінің Алматы қаласы бойынша департаментінің өкілдерін тарта отырып, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексін қолдану мәселелері бойынша өтініштермен жұмысты тікелей жүзеге асыратын басқарма қызметкерлері үшін жүйелі негізде оқыту іс-шараларын (жаппай оқыту) жүргізу. Жұмыс тобы қорытынды анықтамаға қол қойылғаннан кейін 10 жұмыс күнінен кешіктірмей сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою және бірлескен жұмыс барысында анықталған жұмыс тобының ұсынымдарын орындау жөніндегі іс-шаралар жоспарын әзірлесін және бекітсін. Басшы Б. Жаубасов Енгізеді: Алматы қаласы Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу жөніндегі жұмыс тобы: Басшының орынбасары (Жұмыс тобының төрағасы) Н. Ергашев Заң бөлімінің басшысы (жұмыс тобының басшысы) Ж. Галиев Мемлекеттік сатып алу бөлімінің басшысы Г. Наурызбекова Жоспарлау және қаржы бөлімінің басшысы Т. Жұбанышева Әлеуметтік төлемдерді үйлестіру бөлімінің басшысы Г. Мухаметова Медициналық-әлеуметтік мекемелермен жұмыс бөлімінің басшысы Е. Касымбеков Тең мүмкіндіктер бөлімі басшысының м.а. Г. Ускенова Көші-қон жүйелер бөлімінің басшысы А. Төлегенов Жұмыспен қамтуды үйлестіру бөлімі басшысының м.а. Л. Отынчинова Мемлекеттік қызметтер және коммуникация бөлімінің басшысы Ш. Манияров Әлеуметтік қамқорлық бөлімінің басшысы Г. Пантелейчук Әлеуметтік интеграция бөлімінің басшысы Р. Махпирова Кадрмен жұмыс және құжаттамалық қамтамасыз ету бөлімінің басшысы Ә. Қалдыбаева Заң бөлімінің бас маманы (жұмыс тобының хатшысы) Ж. Үмен

    Жарияланды:
    Ақпарат

    Берілген рұқсаттар, жіберілген хабарламалар, рұқсаттар беру және хабарламаларды жіберу шарттары туралы мәліметтер

    Алматы қаласының Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасы (әрі қарай - Басқарма) «Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру немесе ұзарту» мемлекеттік қызметін Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 279 бұйрығымен бекітілген «Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру және ұзарту, сондай-ақ корпоративішілік ауыстыруды жүзеге асыру қағидалары мен шарттарының» (әрі қарай - Қағида) негізінде жүзеге асырады. Қағиданың 3 тармағына сәйкес «Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру немесе ұзарту» мемлекеттік қызметін алу үшін жұмыс беруші не ол уәкілеттік берген тұлға «электрондық үкіметтің» www.egov.kz, www.elicense.kz веб-порталы немесе migration.enbek.kz порталы арқылы шетелдік жұмыс күшінің еңбек қызметін жүзеге асыру орны бойынша жергілікті атқарушы органға Қағиданың 2-қосымшасына сәйкес «Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру немесе ұзарту» мемлекеттік қызметін көрсетуге қойылатын негізгі талаптардың тізбесінде көрсетілген құжаттарды қоса, Қағиданың 1-қосымшасына сәйкес өтінішті ұсынады. Мемлекеттік қызметті көрсету тәсілдері - Электрондық (толық автоматтандырылған). Алматы қаласында «Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру немесе ұзарту» мемлекеттік қызметі бойынша 2025 жылы 1545, 2026 жылдың 01 маусымына 751 хабарламалар мен жұмыс рұқсаттары берілді. Мемлекеттік қызметті көрсету үшін қызметті алушыдан Қағиданың 2-қосымшасына сәйкес талап етілетін құжаттар мен мәліметтердің тізбесі: Бірінші, екінші, үшінші және төртінші санаттар бойынша шетелдік жұмыскерлерді тарту кезінде: 1) жұмыс берушінің ЭЦҚ-мен куәландырылған өтініші; 2) тартылатын шетелдік жұмыскерлер туралы мәліметтер; 3) Қазақстан Республикасының күшіне енген халықаралық шарттарында көзделген жағдайларды қоспағанда, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен заңдастырылған білім туралы нотариат куәландырған құжаттардың және аудармалардың (егер құжат мемлекеттік немесе орыс тілінде толтырылмаған болса) электрондық көшірмелері; 4) жұмыстарды орындауға, қызметтер көрсетуге арналған келісімшарттың нотариат куәландырған электрондық көшірмесі және аудармасы (егер құжат мемлекеттік немесе орыс тілінде толтырылмаған болса) (егер шетелдік заңды тұлға-жұмыс беруші өз қызметін Қазақстан Республикасында филиал, өкілдік құрмай Қағидалардың 39-тармағына сәйкес жүзеге асырған жағдайда); шетелдік жұмыскер мен шетелдік жұмыскерді уақытша ауыстыру жүзеге асырылатын шетелдік заңды тұлға-жұмыс беруші арасында келісілген құжаттың (хаттың немесе ауыстыру туралы келісімнің) нотариат куәландырған электрондық көшірмесі және аудармасы (егер құжат мемлекеттік немесе орыс тілінде толтырылмаған болса) (шетелдік заңды тұлға-жұмыс беруші өз жұмыскерлерін Қазақстан Республикасына жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету үшін мұндай заңды тұлға - жұмыс берушінің тікелей немесе жанама түрде акциялары немесе қатысу үлестері бар шетелдік заңды тұлғаның еншілес ұйымына, өкілдігіне, филиалына жіберген жағдайда); 5) шетелдік жұмыскердің біліктілігі мен кәсіби тәжірибесінің оны тарту жүзеге асырылатын лауазымға сәйкестігін растайтын жұмыс беруші хатының электрондық көшірмесі; 6) Қағидалардың 14-тармағына сәйкес шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру кезінде шетелдік жұмыскерлерді қазақстандық азаматтарға ауыстыруды орындау туралы ақпарат; 7) Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кадрлардағы жергілікті қамту туралы ақпарат (шағын кәсіпкерлік субъектілері, мемлекеттік мекемелер мен кәсіпорындарды, шетелдік заңды тұлғалардың жұмыскерлерінің саны 10 адамнан аспайтын өкілдіктері мен филиалдарын, "Халықтың көші-қоны туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 11-бабының 14-5) тармақшасына сәйкес өз бетінше жұмысқа орналасуы үшін шетелдікке немесе азаматтығы жоқ адамға біліктілігінің сәйкестігі туралы анықтамалар беру немесе ұзарту қағидаларына, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың өз бетінше жұмысқа орналасуы үшін экономиканың басым салаларының (экономикалық қызмет түрлерінің) және оларда сұранысқа ие кәсіптердің тізбесіне сәйкес Қазақстан Республикасы ратификациялаған еңбек көші-қоны және еңбекші көшіп-қонушыларды әлеуметтік қорғау саласындағы ынтымақтастық туралы халықаралық шарттар болған кезде шығу елдері бойынша квоталар шегінде берілетін рұқсаттар бойынша Қазақстан Республикасына өз бетінше жұмысқа орналасу үшін келген шетелдік жұмыскерлерді қоспағанда); 8) Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес белгіленген нысан бойынша инвестициялық басым жобалар үшін кадрлардағы жергілікті қамту шарттары туралы құжаттың нотариат куәландырған көшірмесі; 9) Қағидалардың 14-тармағына сәйкес шетелдік жұмыскерлерді қазақстандық азаматтарға ауыстыру туралы ақпарат; 10) тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында қызметтер көрсету туралы шарттың электрондық көшірмесі (бірнеше әкімшілік-аумақтық бірліктер шегінде шетелдік жұмыс күшін тарту кезінде); 11) сұрау салынатын шетелдік жұмыс күшіне қажеттілікті қанағаттандыру туралы тиісті әкімшілік аумақтық бірліктің уәкілетті органы хатының электрондық көшірмесі (бірнеше әкімшілік-аумақтық бірліктер шегінде шетелдік жұмыс күшін тарту кезінде); 12) шетелдік жұмыскердің жеке басын куәландыратын құжаттың электрондық көшірмесі; 13) рұқсат бергені үшін алымның енгізілгенін растайтын құжат; Шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты қайта ресімдеу: шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты қайта ресімдеу үшін мемлекеттік қызмет көрсету үшін қажетті құжаттар тізбесінің 2-тармағында көзделген құжаттар ұсынылады. Шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты ұзарту: 1) жұмыс берушінің ЭЦҚ-мен куәландырылған өтініші; 2) тартылатын шетелдік жұмыскерлер туралы мәліметтер; 3) кадрлардағы жергілікті қамту туралы ақпарат; 4) шетелдік жұмыскердің жеке басын куәландыратын құжаттың электрондық көшірмесі; 5) рұқсат бергені үшін алымның енгізілгенін растайтын құжат. Корпоративішілік ауыстыру шеңберінде шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру немесе қайта ресімдеу: 1) жұмыс берушінің ЭЦҚ-мен куәландырылған өтініші; 2) еңбек шартының (Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше елдің аумағында құрылған, Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерде орналасқан және әрекет ететін заңды тұлғамен жасалған) не жұмыс берушімен (Дүниежүзілік сауда ұйымына мүше елдің аумағында құрылған, Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерде орналасқан және әрекет ететін заңды тұлғамен жасалған), Қазақстан Республикасында құрылған/есептік тіркеуден өткен аталған заңды тұлғаның филиалымен, өкілдігімен, аффилиирленген тұлғасымен жасалған корпоративішілік ауыстыру туралы хаттың немесе келісімнің нотариат куәландырған аудармасы (құжат қазақ немесе орыс тілінде толтырылмаған болса); 3) Қазақстан Республикасында танылатын растаушы құжаттар қоса берілген жұмыскердің еңбек қызметі туралы ақпарат; 4) Қағидалардың 80-тармағына сәйкес шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру кезінде жүктелген ерекше шарттардың орындалуы туралы ақпарат; 5) шетелдік жұмыскердің корпоративішілік ауыстыру жүзеге асырылатын лауазымның біліктілігі мен кәсіби тәжірибесіне сәйкестігін растайтын шетелдік заңды тұлға – жұмыс беруші хатының электрондық көшірмесі, сондай-ақ қабылдаушы тараптан жұмыскердің қажетті біліктілігі мен кәсіби жұмыс тәжірибесі бар екенін растайтын хат; 6) Қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес нысан бойынша рұқсаттарды алу және ұзарту үшін қабылданатын ерекше шарттар туралы ақпарат; 7) Қағидаларға 9-қосымшаға сәйкес корпоративішілік ауыстыру шеңберінде шетелдік жұмыскерлерді тартқан кезде кадрлардағы жергілікті қамту туралы ақпарат; 8) кадрлардағы жергілікті қамтуды ұлғайту жөніндегі бағдарламаның электрондық көшірмесі (бар болса); 9) шетелдік жұмыскердің жеке басын куәландыратын құжаттың электрондық көшірмесі. Корпоративішілік ауыстыру шеңберінде шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсатты ұзарту: 1) жұмыс берушінің ЭЦҚ-мен куәландырылған өтініші; 2) Қағидалардың 80-тармағына сәйкес орындау мерзімі басталған, өткен және ағымдағы күнтізбелік жылдар үшін берілген рұқсаттардың ерекше шарттарын орындау туралы ақпарат; 3) корпоративішілік ауыстыру шеңберінде шетелдік жұмыс күшін тартқан кезде кадрлардағы жергілікті қамту туралы ақпарат; 4) рұқсаттардың мерзімін ұзартудың негіздемесі; шетелдік жұмыскердің жеке басын куәландыратын құжаттың электрондық көшірмесі; 5) қабылданатын ерекше жағдайлар туралы ақпарат. Шетелдік жұмыскердің тегі, аты, әкесінің аты, жеке басын куәландыратын құжаттың нөмірі мен сериясының өзгеруіне байланысты және жұмыс беруші-Қазақстан Республикасының заңды тұлғасы немесе шетелдік заңды тұлғаның филиалы (өкілдігі) бірігу, қосылу, бөліну, бөлініп шығу немесе қайта құру нысанында қайта ұйымдастырылған жағдайда, сондай-ақ оның атауы немесе шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған рұқсатта көрсетілген деректемелері өзгерген жағдайда, рұқсатты қайта ресімдеу үшін: 1) жұмыс берушінің ЭЦҚ-сы арқылы куәландырылған өтініш; 2) шетелдік жұмыскердің тегі, аты, әкесінің атының, жеке басын куәландыратын құжатының нөмірі мен сериясының өзгергенін, Қазақстан Республикасының жұмыс берушісі-заңды тұлғасының немесе шетелдік заңды тұлға филиалының (өкілдігінің) бірігу, қосылу, бөліну, бөлініп шығу немесе қайта құру түрінде қайта құрылуын растайтын, сондай-ақ оның атауы немесе шетелдік жұмыс күшін тартуға арналған рұқсатта көрсетілген деректемелер өзгерген жағдайда растайтын құжаттардың электрондық көшірмелері. Жұмыс берушілерге шетелдік жұмыс күшін тартуға рұқсат беру немесе ұзарту мемлекеттік қызметіне қатысты барлық сұрақтар бойынша Басқармаға хабарласуға болады. Мекенжайы: Алматы қаласы, Достық даңғылы, 85, 3-қабат, 301, тел. 338-30-15. Басшының орынбасары Ж. Жазылтаева

    Жарияланды: