Ономастика

Ономастика — тіл білімінің (лингвистиканың) жалқы есімдерді зерттейтін саласы. Ол олардың шығу тегін, тарихын, мағынасын, сондай-ақ даму және өзгеру заңдылықтарын қарастырады.
Бұл термин ежелгі гректің onomastikē сөзінен шыққан, ол «ат қою өнері» деген мағынаны білдіреді.
Ономастика нені зерттейді?
Ономастика белгілі бір жалқы есімнің қалай пайда болғанын ғана емес, оның уақыт өте келе қалай өзгергенін, әртүрлі тілдер мен мәдениеттер арасында қалай таралғанын да зерттейді.
Ономастика зерттейтін барлық жалқы есімдер бірнеше ірі санаттарға (бөлімдерге) бөлінеді:
• Антропонимика — адамдардың есімдерін, әке аттарын, тегін, лақап аттары мен бүркеншік аттарын зерттейді.
• Топонимика — географиялық атауларды (өзен, көл, тау, ел, қала атауларын) зерттейді.
• Зоонимика — жануарлардың аттары мен лақап аттарын зерттейді.
• Теонимика — құдайлар мен мифологиялық кейіпкерлердің есімдерін зерттейді.
• Космонимика (астронимика) — аспан денелері мен ғарыш нысандарының (мысалы, жұлдыздар мен ғаламшарлардың) атауларын зерттейді.
• Эргонимика — коммерциялық кәсіпорындардың, дүкендердің, брендтердің және ұйымдардың атауларын зерттейді.
Ономастика не үшін қажет?
Бұл ғылым тарихпен, географиямен, этнографиямен және мәдениеттанумен тығыз байланысты. Адам есімдерін немесе көне жер-су атауларын зерттеу арқылы ономастика:
- Белгілі бір аумақта бұрын қандай халықтардың өмір сүргенін анықтауға көмектеседі (мысалы, өзен атауларының шығу тегі арқылы).
- Тілдің қалай қалыптасқанын және халықтардың көші-қонының қалай жүргенін түсінуге мүмкіндік береді.
- Әртүрлі елдер арасындағы мәдени байланыстарды қадағалауға көмектеседі.