Өндіріс қуатын арттырған зауыт

Елордадағы Локомотив құрастыру зауыты 17 жылда заманауи теміржол техникасын өндіретін әлемдік ірі кәсіпорындардың біріне айналды. Жақында ғана зауытта құрастырылған жеті жүзінші локомотив – өндіріс қуатының артып, отандық өнімнің халықаралық нарықта өз орнын тапқандығының дәлелі іспетті.
Астанадағы №1 Индустрия­лық парк – өндірістің өзіндік тынысы бар мекен. Алып ғимарат­тар, үздіксіз қозғалыстағы техника, бір-бірімен жалғасқан цехтар... Ал локомотив құрастыру зауытының табалдырығынан аттаған сәтте бұл көрініс тіпті айқындала түсті.
Мұнда темір мен техника ғана емес, жүздеген адамның еңбегі тоғысады. Бір цехта ірі бөл­шектер құрастырылса, енді бірінде дәнекерлеушілердің от шашқан ұшқындары жарқылдап жатыр. Басқа жерде алып білдектер металл өңдеп, мамандар келесі опе­рацияға дайындық жасау үстінде. Осы өндірістік тізбектің бұл жолғы ең басты жаңалығы – жеті жүзінші локомотивтің шығарылуы.
«Локомотив құрастыру зауыты» АҚ 2009 жылдан бері жұмыс істейді. Бүгінде кәсіпорында 530-дан астам адам еңбек етеді. Зауыттың өндірістік қуаты жылына 120 локомотив шығаруға мүмкіндік береді.
Кәсіпорын Wabtec Corporation халықаралық тобының құрамы­на кіреді. Зауыт өнімдері ішкі на­рық­пен ғана шектелмей, шетелге де жол тартқан. Зауыт әкім­шілігінің басшысы Рауан Дон­себаев кәсіпорынның кейінгі жылдары экспорттық мүмкіндігі кеңейгенін айтады.
– Зауыт 2009 жылдан бері жұ­мыс істейді. Осы уақытта 700 локомотив шығардық. Оның 42-сі экспортқа жөнелтілді. Бүгінде біздің өнімдер сегіз елге жеткізілді. Бұрын негізінен Қазақстан мен ТМД нарығына жұмыс істесек, қазір әлемнің басқа нарықтарына да шығуға мүмкіндік бар, – дейді ол.
Астанада құрастырылған локо­мотивтер Әзербайжан, Мол­дова, Тәжікстан, Қырғызстан, Тү­рікменстан, Украина, Моңғолия мен Өзбекстанға жеткізілген. Бұл – зауыттың ғана емес, отандық машина жасаудың мүмкіндігін көрсететін көрсеткіш.
«Wabtec» компаниясының елімізге салған тікелей инвестициясы 230 млн доллардан асады. Ол өндірістік қуатты арттыруға, технологиялар трансферті мен мамандар даярлауға бағытталған. Бүгінде зауыттың өзінен бөлек, оның айналасында қалыптасқан өндіріс пен сервистік ортада 1 400-ден астам маман еңбек етеді.
Репортаж барысында кабина мен оның бөлшектерін құрастыру цехына бас сұқтық. Мұнда жұмыс бір сәтке де тоқтамайды. Бір жер­де металл кесіліп жатса, екін­ші тұста дәнекерлеушілер өз жұ­мы­­­сына кіріскен. Цех бастығы Айдос Қадырханның айтуынша, мұн­да 60-қа жуық адам еңбек етеді. Оның жартысына жуығы – дәне­кер­леуші.
– Бұл жұмыста ең бастысы – қауіпсіздік пен сапа. Әр маман арнайы талаптарды сақтап, технология тәртібімен жұмыс істеуі керек. Дәнекерлеушілер арнайы даярлықтан өтеді. Жұмысқа келгеннен кейін де осы өндірістің технологиясына бейімделіп, қосымша үйренеді, – дейді Айдос Қадырхан.
Шынында, бұл – сырт көзге ғана темірді бір-біріне жалғау сияқты көрінуі мүмкін. Әр бөлшектің өз орны, әр жұмыстың өз тәртібі бар. Өйткені кейін осы бөлшектерден теміржол бойымен мыңдаған тонна жүк тартатын алып техника құралады.
Өндірістің ертеңі – жастар. Бірақ жас маманның кәсіпорынға келіп қана қоюы жеткіліксіз. Оның теориялық білімін нақты өндірістік тәжірибемен ұштастыру маңызды. Зауыттағы сондай мамандардың бірі – Нұрболат Мұқашев. Ол кәсіпорында 2022 жылдан бері жұмыс істейді. Университетті аяқ­таған соң еңбек жолын осы зауытта бастаған Нұрболат алғашқыда арбашаларды жинау цехында білдекші болып жұмыс атқарған.
– Университеттен кейін бірден осында келдім. Еңбек жолымды білдекші болып бастадым. Арбаша рамаларын механикалық өңдеумен айналыстым. Екі жылдан кейін технолог қызметіне ауыс­тым. Білдекші болып істеген тәжірибем қазіргі жұмысымда көп көмектеседі. Өндіріс үдерісін тек технолог ретінде емес, оны өз қолыңмен атқарып көрген маман ретінде де түсінесің, – дейді ол.
Жас маманның бұл жолы өн­дірістегі кәсіби өсудің нақты көрінісі іспетті. Теорияны тәжірибемен ұш­тастырып, тәжірибені жаңа технологиямен толықтыру – бүгін­гі зауыт жұмысының маңызды қағидаларының бірі.
Кәсіпорында цифрлық ше­шімдер де енгізіліп жатыр. Evo­lution сериялы жүк локомо­тивтерінде Trip Optimizer жүйесін пайдалану қолға алынған. Бұл технология локомотивті басқаруды оңтайландыруға, отын шығынын азайтып, пайдалану тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Жалпы, зауыттан шыққан 700 локомотив – көзге көрініп тұрған нақты нәтиже. Бірақ сол нәтиженің ар жағында жүздеген маманның күнделікті еңбегі бар. Бірі сызба әзірлейді, бірі металл өңдейді, енді бірі дәнекерлейді. Бір маман құрастыруға жауап берсе, екіншісі сапаны бақылайды. Осылайша, әр цехтағы еңбек бір арнаға тоғысып, ақыр соңында алып локомотив зауыт қақпасынан шығады.
Алайда өнеркәсіптің дамуы жаңа мәселені де алға тартып отыр. Ол – білікті маман тапшылығы. Бұл мәселені Индустриялық парк аума­ғындағы жалпы жағдай­мен бай­ланыстыра сөйлеген Астана қала­сы Әкімшілендіру депар­тамен­тінің директоры Алмат Әлімбай өндіріс орындары көбей­ген сайын техникалық бағыттағы маман­дарға сұраныс та артатынын айтты.
– Бүгінде №1 Индустриялық парк аумағында 7 мыңнан астам адам тұрақты жұмыс істейді. Бірақ кәсіпорындарда техника­лық бағыттағы мамандарға сұраныс жоғары. Әсіресе дәнекерлеуші, инженер, түрлі техниканы бас­қаратын білікті жұмысшылар тапшы, – дейді Алмат Әлімбай.
Оның айтуынша, жұмыс берушілердің қажеттілігі Астана қаласының жұмыспен қамту ор­та­лығымен бірлесіп анықталып, бос жұмыс орындары тиісті пор­талдарға жарияланып отырады. Алдағы уақытта Индустриялық парк аумағында тағы да жаңа кәсіп­орындар іске қосылып, шамамен 2,5 мың жаңа жұмыс орны ашылады деп күтілуде.
– Егер жастардың жұмыс істеуге ынтасы болса, өндірісте мүмкіндік бар. Бүгінде қол еңбе­гін қажет ететін кәсіптермен қатар, инженерлік-техникалық мамандықтарға да сұраныс өте жоғары. Сондықтан жастардың осы салаларға бет бұруы маңызды, – дейді Алмат Әлімбай.
700 локомотивті шығар­ған алып зауыт емес, ең алдымен – адам. Темірді техникаға, ал тех­­ни­каны қозғалысқа айнал­ды­ра­­тын – маманның білімі мен қо­лы­­ның шеберлігі. Сондықтан Астанада шығарылған жеті жү­зінші локо­мотив – өткен жолдың қоры­тындысы ғана емес, бұл – өн­дірістің әлі талай белесті бағын­дыратыны­на, ал оған қажетті ең басты күш – білікті маман екеніне меңзейтін жаңа белес.

дереккөз: https://egemen.kz/news/ondiris-quatyn-arttyrgan-zauyt