1-ші сұрақ:
Қаңғыбас иттерді аулау, зарарсыздандыру (стерилизация/кастрация), уақытша ұстау орнына орналастыру және оларды есепке алу жұмыстарымен қай мекеме айналысады? Бұл бағыттағы өкілеттік кімге берілген?
Жауап:
Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына және тиісті нормативтік-құқықтық актілерге сәйкес, қаңғыбас иттер мен мысықтарды аулау, уақытша ұстау орындарында ұстау, жансыздандыру (стерилизация, кастрация), вакцинациялау және олардың санын реттеу шараларын жүзеге асыру Маңғыстау облысының ветеринария басқармасының құзыретіне кірмейді.
Қазақстан Республикасының «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» Заңына және жергілікті атқарушы органдардың шешімдеріне сәйкес, аталған бағыттағы жұмыстарды ұйымдастыру 2026 жылдың 18 қаңтарынан бастап аудандық және қалалық әкімдіктердің (жергілікті атқарушы органдардың) тікелей құзыретіне өкілеттік ретінде толықтай тапсырылды.
Осыған байланысты, қараусыз қалған немесе қаңғыбас жануарларға қатысты мәселелер, сондай-ақ иттерді аулауға өтінімдер мен шағымдар бойынша тұрғындар өздері орналасқан аумаққа сәйкес *аудандық немесе қалалық әкімдіктерге (сондай-ақ олардың тиісті бөлімдері мен коммуналдық кәсіпорындарына)* ресми түрде жүгінуі тиіс.
2-ші сұрақ:
Ауыл шаруашылығы жануарларын міндетті түрде бірдейлендіру (сырғалау, чиптеу, таңбалау және деректер базасында тіркеу) не үшін қажет? Бұл шараның маңызы неде?
Жауап:
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес барлық ауыл шаруашылығы жануарларын (ірі қара мал, ұсақ мал, жылқы, түйе, шошқа және т.б.) міндетті түрде бірдейлендіруден өткізу – ветеринариялық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің және мал шаруашылығын дамытудың басты талабы болып табылады. Бұл үдеріс төмендегідей маңызды мақсаттарды көздейді:
1. Эпизоотиялық қауіпсіздік және жұқпалы аурулардың алдын алу:
Жануарларды бірдейлендіру қауіпті жұқпалы аурулардың (бруцеллез, сібір жарасы, кұтыру және т.б.) таралу ошақтарын ерте анықтауға, олардың алдын алуға және ветеринариялық бақылауды күшейтуге мүмкіндік береді. Ауру тіркелген жағдайда инфекцияның басқа аймақтарға таралуына дер кезінде тосқауыл қойылады.
2. Азық-түлік қауіпсіздігі және тұтынушылардың құқығын қорғау:
Халықтың тұтынуына түсетін ет және сүт өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін «фермадан сөреге дейін» қадағалауға жол ашады. Тұтынушылардың денсаулығына қауіп төндірмейтін, ветеринариялық тексеруден өткен өнім саудаға шығарылатынына кепілдік береді.
3. Мал басын есепке алу және мемлекеттік қолдау шаралары:
Бірдейлендіру базасы (ИСЖ – Ауыл шаруашылығы жануарларын сәйкестендіру дерекқоры) арқылы елдегі малдың нақты саны есепке алынады. Бұл мал иелеріне мемлекет тарапынан берілетін субсидияларды, жеңілдікті несиелерді және басқа да мемлекеттік қолдау көмектерін алуға заңды негіз болады.
4. Жоғалған немесе ұрланған малды табу:
Мал басы қаңғып кетсе, жоғалса немесе ұрланған жағдайда бірегей нөмірленген сырғалар мен базадағы мәліметтер оның нақты иесін тез арада анықтауға және құқық қорғау органдарына көмектесуге мүмкіндік береді.
5. Мал өнімдерін экспорттау және сауда айналымы:
Мал және ет өнімдерін өңірлік немесе халықаралық нарықтарға шығару үшін қатаң ветеринариялық талаптар орындалуы тиіс. Сырғаланған және ресми тіркелген мал ғана заңды түрде тасымалданып, сатылымға шығарыла алады.
ЕСКЕРТУ: әрбір мал иесі өз иелігіндегі жануарларды уақтылы бірдейлендіруден өткізіп, деректер базасында жаңартып отыруға заңды түрде міндетті.
