Бірыңғай мемлекеттік жылжымайтын мүлік кадастрының автоматтандырылған жұмыс орнында (БМЖМК АЖО) үш мемлекеттік қызмет іске қосылды: жер учаскесін жеке меншікке біржолғы немесе бөліп төлеу арқылы сату, жер учаскесін жалдау мерзімін ұзарту және жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту.
Мемлекеттік қызмет «Жер учаскесін жеке меншікке біржолғы немесе бөліп төлеу арқылы сату» жеке және заңды тұлғаларға Қазақстан Республикасының жер заңнамасына сәйкес, сауда-саттық өткізбей, мемлекеттік меншіктегі жер учаскесін сатып алу құқығын іске асыру мақсатында көрсетіледі. Қызметті тиісті деңгейдегі жергілікті атқарушы органдар – облыстардың, Астана, Шымкент және Алматы қалаларының, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың, сондай-ақ аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың және ауылдық округтердің әкімдері көрсетеді.
Қызметке жүгіну жария кадастрлық карта (ЖКК) арқылы да, электронды форматта – «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы да мүмкін. Өтініштерді қабылдау нормативтік талаптарда көзделген құжаттарды міндетті түрде ұсына отырып, белгіленген нысан бойынша жүзеге асырылады. Құжаттардың толық емес топтамасы немесе жарамдылық мерзімі өткен құжаттар ұсынылған жағдайда, өтініш қабылданбайды.
Өтініш тіркелгеннен кейін ұсынылған мәліметтердің дұрыстығы тексеріледі, жер учаскесі кадастрлық құжаттама бойынша сәйкестендіріледі, сондай-ақ жеке меншік құқығын беру туралы шешім жобасы дайындалады. Жоба жер қатынастары жөніндегі уәкілетті органмен келісіледі және қызмет көрсетушінің басшысы қол қояды. Шешім ресми құжат түрінде ресімделеді және портал арқылы өтініш берушінің жеке кабинетіне жіберіледі.
Бас тарту үшін негіздер болған жағдайда, өтініш берушіге тыңдау өткізу уақыты мен тәсілі көрсетілген алдын ала бас тарту туралы хабарлама жіберіледі. Тыңдау қорытындысы бойынша – не меншік құқығын беру туралы, не түпкілікті дәлелді бас тарту туралы қорытынды шешім шығарылады.
Қызмет сатып алудың екі форматын да – біржолғы төлемді де, бөліп төлеуді де қамтиды. Қызмет көрсетудің барлық кезеңдері мониторингтік ақпараттық жүйеде тіркеледі, ал процестің өзі құжат айналымына, тіркеуге және электрондық қолтаңбаға қойылатын талаптарды сақтай отырып жүреді.
Мемлекеттік қызмет «Жер учаскесін жалдау мерзімін ұзарту» жер учаскесіне уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығы бар және оның нысаналы мақсатын өзгертпей жалдау мерзімін ұзартқысы келетін жеке және заңды тұлғаларға арналған. Қызметті учаскенің орналасқан жеріне байланысты жергілікті атқарушы органдар – облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың әкімдіктері, сондай-ақ аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың және ауылдық округтердің әкімдері көрсетеді.
Жалдау мерзімін ұзартуға өтініш қызмет көрсетушінің кеңсесі арқылы да, «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы да берілуі мүмкін.
Портал арқылы өтініш берген кезде, қызмет алушы өтініштің қабылданғаны және қызмет көрсетудің болжамды күні туралы хабарлама алады. Құжаттардың толық емес топтамасы немесе жарамдылық мерзімі өткен құжаттар ұсынылған жағдайда, өтініш қабылданбайды.
Өтінішті қарау жер учаскесінің түріне байланысты бірнеше дәйекті кезеңді қамтиды. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді жалдау мерзімін ұзарту кезінде материалдар жер қатынастары жөніндегі уәкілетті органға жіберіледі, онда шекаралар, пайдалану және учаскенің мақсатына сәйкестігі тексеріледі. Объектілерді салу және орналастыру үшін берілген учаскелер жағдайында, тексеру сәулет-жоспарлау тапсырмасына сәйкестігі тұрғысынан сәулет және қала құрылысы жөніндегі құрылымдық бөлімшеде жүзеге асырылады.
Бас тарту үшін негіздер болмаған кезде, жалдау мерзімін ұзарту туралы шешім қабылданады және уәкілетті орган жалдау шартының жобасын дайындайды.
Шешім мен шарт порталдағы қызмет алушының жеке кабинетіне жіберіледі немесе кеңсе арқылы беріледі. Қызмет алушы шешім қабылданған сәттен бастап 10 жұмыс күнінен кешіктірмей шартқа қол қоюға міндетті. Шартқа уақтылы қол қойылмау жалдау мерзімін ұзарту туралы шешімнің күшін жоюға негіз болуы мүмкін.
Бас тарту үшін негіздер болған кезде, қызмет алушыға тыңдауға қатысу мүмкіндігі бар хабарлама жіберіледі. Тыңдау нәтижелері бойынша оң да, дәлелді бас тартумен түпкілікті теріс шешім де қабылдануы мүмкін.
Қызмет көрсетудің барлық кезеңдері, оның ішінде тіркеу, келісу, шешім қабылдау және шартты ресімдеу заңнамада белгіленген мерзімдерде жүзеге асырылады, ал процесс барысы туралы ақпарат мемлекеттік қызметтердің мониторинг жүйелерінде көрсетіледі.
Мемлекеттік қызмет «Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту» жеке және заңды тұлғаларға көрсетіледі.
Қызмет алушы ЭҮП-те авторизациядан өтеді, «Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту» қызметін таңдайды. ЭҮП автоматты түрде SSO арқылы өтініш берушіні өтініш ресімдеу үшін ЖКК-ға бағыттайды. Осыдан кейін Қызмет алушы қажетті деректерді толтырады және құжаттарды тіркейді.
Деректерді толтырып, ЭЦҚ қол қойғаннан кейін өтініш автоматты түрде жергілікті атқарушы органдардың (ЖАО) қызметкерлері кейіннен қарауы үшін БМЖМК АЖО-ға жіберіледі.
ЖАО қызметкерлері өтінішті қарайды, келісуші органдардан қорытынды алады және ЖАО Қорытынды қорытындысын дайындайды. Осыдан кейін деректерді Қызмет алушының танысуы үшін ЖКК-ға жібереді.
Қызмет алушы ЖКК-да алынған құжатпен танысады және қажет болған жағдайда «ЖУ кадастрлық (бағалау) құнын анықтау актісін» тіркейді және ЖУ сатып алу тәсілін таңдайды.
ЖАО қызметкерлері Қызмет алушыдан деректерді алғаннан кейін Қаулы мен Шартты дайындайды және Қызмет алушының қол қоюы үшін ЖКК-ға жібереді.
Қызмет алушы ЖКК-да құжаттармен танысады, бар болса шартқа қол қояды және бар болса ЖУ сатып алу үшін төлем жүргізеді. Осыдан кейін ЖУ-ге сәйкестендіру құжатын дайындау және беру және құқықтарды тіркеу қызметтеріне өтініш ресімдейді.
ЖКК-дан БМЖМК ААЖ-ға электрондық тапсырыс түскеннен кейін, Құрама қызметті көрсетуге тапсырысты орындау жөніндегі қызметті жылжымайтын мүлік объектісінің орналасқан жері бойынша "АҚ МК" КЕАҚ филиалының БМЖМК АЖ пайдаланушылары ұсынылған құжаттар негізінде жүзеге асырады.