Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің Павлодар облысы бойынша департаменті

2026 жылғы қаңтар-қазанда зейнетақы және әлеуметтік төлемдерді тағайындау бөлігінде мемлекеттік қызметтер көрсету СТАТИСТИКАЛЫҚ ДЕРЕКТЕР

17мемлекеттік қызметтің 16-сын департаменттің №1 зейнетақы және әлеуметтік қамсыздандыру бөлімі ұсынады. Департаментте күн сайын республикалық бюджеттен зейнетақы мен жәрдемақы тағайындау жөніндегі электрондық іс макеттері қаралады. Бюджеттік субсидиялар тағайындалады, саяси қуғын-сүргін құрбандарына біржолғы өтемақы және біржолғы төлем тағайындалады, зейнетақы және әлеуметтік төлемдерді тағайындау үшін жаңадан ұсынылған құжаттар бойынша қайта есептеу жүзеге асырылады. 2026жылдың бірінші жартыжылдығында Семей полигоны бойынша бюджеттік субсидиялар мен КТББ ескерілген 72093 электрондық іс макеттері және саяси қуғын – сүргін құрбандарына біржолғы өтемақы (оныңішінде жаңа тағайындау – 36507, қайта қаралған істер саны – 34430, бас тарту-1138). Қызметтердің жалпы санынан "электрондық үкімет" порталы арқылы 179 қызмет, проактивті қызмет арқылы - 3529, басқа банктер арқылы - 1387 қызмет көрсетілді. 1.2026 жылғы 1 қазанға жаңадан тағайындалған істер саны 36507 құрады: - жасынабайланысты зейнетақы төлемдері 5952іс; - зейнетақы төлемдері 6388іс - мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылар 1888іс - арнайы мемлекеттік жәрдемақылар 437іс - туу және күтім бойынша жәрдемақылар 5746іс; -мүгедек балаларға күтім жасау бойынша жәрдемақылар 436іс; - бірінші топтағы мүгедектерге күтім жасау бойынша жәрдемақылар 644іс; - көп балалы аналарға берілетін жәрдемақылар 149іс; - көпбалалы отбасыларға берілетін жәрдемақылар 756іс; - жерлеу жәрдемақысы 4347іс. - мемлекеттік кепілдігі 5579іс - бюджеттік субсидиялар 3292іс. - СЯПЗШӨ 320іс - саяси қуғынқұрбандарға БАӨ 13 іс - АКМӨ 560іс БАРЛЫҒЫ: 36507іс 2.2026 жылғы 1 қазандағы жағдай бойынша қайта қаралған істер саны 34430 құрады, оның ішінде: - жасынабайланысты зейнетақы төлемдері 7458іс; - зейнетақы төлемдері 6216іс - мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылар 9172іс - арнайы мемлекеттік жәрдемақылар 1069іс - туу және күтім бойынша жәрдемақылар 65іс; -мүгедек балаларға күтім жасау бойынша жәрдемақылар 877іс; - бірінші топтағы мүгедектерге күтім жасау бойынша жәрдемақылар 589іс; - көп балалы аналарға берілетін жәрдемақылар 198іс; - көпбалалы отбасыларға берілетін жәрдемақылар 6029іс; - саяси қуғын құрбандарға БАӨ 2іс - бюджеттіксубсидиялар - СЯПЗШӨ - капиталдық көлемдер 2753іс 1 іс 1 іс БАРЛЫҒЫ: 34430іс 3.2026 жылғы 1 қазандағы зейнетақы және әлеуметтік төлемдерді тағайындаудан бас тарту саны 1138 құрады (1 тоқсан – 571, 2 тоқсан 287, 3 тоқсан -280). 2025 жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда (2397) бас тарту саны 110% - ға төмендеді, бұл МЗЖ сақталуына мемлекеттік кепілдік төлеуден бас тарту санының төмендеуімен түсіндіріледі. 2026 жылғы 1 қазандағы бас тартудың негізгі себептері: МЗЖ сақталуына мемлекеттік кепілдік төлеу құқығының болмауы (1098), зейнетақы мен жәрдемақы тағайындаудан бас тарту (40). Әлеуметтік блоктың мамандары тиісті мемлекеттік органдарға, оның ішінде мұрағаттық органдарға сұрау салу жолымен зейнетақы және әлеуметтік төлемдерді тағайындау үшін ұсынылған мәліметтердің дұрыстығына тексеру жүргізеді.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кестесі

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы

Қазақстан Республикасының Заңы 2015 жылғы 18 қарашадағы № 410-V ҚРЗ. ЗҚАИ-ның ескертпесі! Осы Заңның қолданысқа енгізілу тәртібін 27-баптан қараңыз. Қолданушылар назарына! Қолданушыларға ыңғайлы болуы үшін ЗҚАИ мазмұнды жасады. МАЗМҰНЫ Осы Заң сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы қоғамдық қатынастарды реттейді және Қазақстан Республикасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты іске асыруға бағытталған. 1-тарау. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР 1-бап. Осы Заңда қамтылатын кейбір ұғымдарды түсіндіру Осы Заңда қамтылатын ұғымдар мынадай мағынада қолданылады: 1) әкімшілік-шаруашылық функциялар – ұйымның балансындағы мүлікті басқаруға және оған билік етуге Қазақстан Республикасының заңында белгіленген тәртіппен берілген құқық; 1-1) жауапты мемлекеттiк лауазымды атқаратын адам – мемлекеттік функцияларды және мемлекеттік органдардың өкілеттіктерін тікелей орындау үшін Қазақстан Республикасының Конституциясында, Қазақстан Республикасының конституциялық және өзге де заңдарында белгіленген лауазымды атқаратын адам, оның ішінде Қазақстан Республикасы Құрылтайының депутаты, Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының судьясы, судья, Қазақстан Республикасындағы Адам құқықтары жөніндегі уәкіл, сол сияқты Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы заңнамасына сәйкес саяси мемлекеттік лауазымды не "А" корпусының әкімшілік мемлекеттік лауазымын не сайланатын мемлекеттік лауазымды атқаратын адам; ЗҚАИ-ның ескертпесі! 1-2) тармақшамен толықтыру көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 2) лауазымды адам – тұрақты, уақытша немесе арнаулы өкiлеттiк бойынша билік өкілінің функцияларын жүзеге асыратын не мемлекеттік органдарда, жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарында, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерінде, басқа да әскерлері мен әскери құралымдарында ұйымдастырушылық-өкімдік немесе әкiмшiлiк-шаруашылық функцияларды орындайтын адам; 2-1) мемлекеттік ұйымда немесе квазимемлекеттік сектор субъектісінде басқарушылық функцияларды орындайтын адам – көрсетілген ұйымдарда ұйымдастырушылық-өкімдік немесе әкiмшiлiк-шаруашылық функцияларды тұрақты, уақытша не арнаулы өкiлеттiк бойынша орындайтын адам; 3) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адам – мемлекеттік қызметтегі адам, мәслихат депутаты, мемлекеттік лауазымда көзделген міндеттерді мемлекеттік қызметке тағайындалғанына дейін уақытша атқаратын адам, сондай-ақ офицерлер құрамының келісімшарт бойынша әскери қызметшісі әскери лауазымына уақытша тағайындалған немесе оның міндетін уақытша атқаратын адам; 4) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адам – жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарына сайланған адам (мәслихат депутатын қоспағанда); Қазақстан Республикасының заңында белгiленген тәртiппен Қазақстан Республикасының Президенттiгiне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының немесе мәслихаттардың депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімі болуға, сондай-ақ жергiлiктi өзiн-өзi басқару сайланбалы органының мүшелігіне кандидаттар ретiнде тiркелген азамат; өкілеттігін кәсіби тұрақты негізде жүзеге асыратын, еңбегіне ақы төлеу Қазақстан Республикасының бюджет қаражатынан жүргізілетін аумақтық сайлау комиссиясының мүшесі; жергiлiктi өзiн-өзi басқару органында тұрақты немесе уақытша жұмыс iстейтiн, еңбегiне ақы төлеу Қазақстан Республикасының мемлекеттiк бюджет қаражатынан жүргізілетін қызметшi; мемлекеттік ұйымда немесе квазимемлекеттік сектор субъектісінде басқарушылық функцияларды орындайтын адам, сондай-ақ сатып алуды, оның ішінде мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру мен өткізу бойынша шешімдер қабылдауға уәкілеттік берілген не мемлекеттік бюджеттің және (немесе) Қазақстан Республикасы Ұлттық қорының қаражатынан қаржыландырылатын жобаларды және (немесе) бағдарламаларды іріктеуге немесе қаржыландыруға немесе іске асыруға немесе мониторингтеуге қатысатын, көрсетілген ұйымдарда дербес құрылымдық бөлімшенің басшысынан төмен емес лауазымды атқаратын адам, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілері; Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жұмыс істейтін авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның және азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның қызметшілері, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілері; "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясының мемлекеттік қызметтерді тікелей көрсететін немесе лауазымдық міндеттері мемлекеттік қызметтер көрсетуге байланысты болатын не жеке тұлғалардың қолжетімділігі шектеулі дербес деректеріне және (немесе) қолжетімділігі шектеулі өзге де ақпаратқа қол жеткізе алатын қызметкерлері; автомобиль жолдарында техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын адамдар мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландырылатын жобаларды және (немесе) бағдарламаларды іріктеуге қатысатын не жобаларды және (немесе) бағдарламаларды мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландыру немесе мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну туралы шешімдер қабылдауға қатысатын алқалы органдардың мүшелері;; ЗҚАИ-ның ескертпесі! 5) тармақша жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 5) мүдделер қақтығысы – жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, оларға теңестірілген адамдардың, лауазымды адамдардың жеке мүдделері мен олардың лауазымдық өкілеттіктері арасындағы қайшылық, мұндай жағдайда аталған адамдардың жеке мүдделері олардың өз лауазымдық міндеттерін орындамауына және (немесе) тиісінше орындамауына алып келуі мүмкін; 6) сыбайлас жемқорлық – жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттiк функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестiрiлген адамдардың, лауазымды адамдардың, шет мемлекеттің немесе халықаралық ұйымның лауазымды адамдарының өздерінің лауазымдық (қызметтік) өкiлеттiктерін және соған байланысты мүмкiндiктерiн жеке өзi немесе делдалдар арқылы жеке өзіне не үшінші тұлғаларға мүлiктiк (мүліктік емес) игiлiктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында заңсыз пайдалануы, сол сияқты игiлiктер мен артықшылықтарды беру арқылы осы адамдарды параға сатып алу; 6-1) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес – сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, олардың жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру жөніндегі қызмет; 6-2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган – сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресті жүзеге асыратын мемлекеттік орган және оның аумақтық органдары; 7) сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат – сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға, қоғамның мемлекеттік органдар қызметіне сенімін арттыруға бағытталған құқықтық, әкімшілік және ұйымдастырушылық шаралар және осы Заңға сәйкес өзге де шаралар; 8) сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган – Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын қалыптастыру мен іске асыруды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласында, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайту және жою мәселелерінде үйлестіруді жүзеге асыратын орталық мемлекеттік орган және оның аумақтық бөлімшелері; 9) сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер – осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленген, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған шектеулер; 10) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің өз өкілеттіктері шегіндегі сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, оның ішінде қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және жою жөніндегі, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, олардың жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру және олардың салдарын жою жөніндегі қызметі; 11) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық – бұл үшін заңда әкімшілік немесе қылмыстық жауаптылық белгіленген, сыбайлас жемқорлық белгілері бар құқыққа қайшы, кінәлі түрдегі іс-әрекет (әрекет немесе әрекетсіздік); 12) сыбайлас жемқорлық тәуекелі – сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайлардың туындау мүмкіндігі; 13) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің алдын алу шаралары жүйесін әзірлеу және енгізу арқылы қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілік ахуалын қалыптастыру, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және жою жөніндегі қызметі; 14) ұйымдастырушылық-өкімдік функциялар – қызмет бойынша бағынысты адамдардың орындауы үшін міндетті бұйрықтар мен өкімдерді шығаруға, сондай-ақ бағынысты адамдарға қатысты көтермелеу шаралары мен тәртіптік жазалар қолдануға Қазақстан Республикасының заңында белгіленген тәртіппен берілген құқық; Ескерту. 1-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 06.04.2016 № 484-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2019 № 249-VI (01.08.2019 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.10.2020№ 365-VI(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.12.2021№ 91-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022№ 157-VII(01.01.2023 бастап қолданысқаенгізіледі); 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 23.12.2023№ 50-VIII(01.01.2025 бастап қолданысқаенгізіледі); 30.06.2025№ 204-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2026№ 251-VIII(қолданысқа енгізілу тәртібін 2-баптан қараңыз); 09.01.2026№ 256-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін алты ай өткен соң қолданысқаенгізіледі); 19.05.2026№ 291-VIII(01.07.2026 бастап қолданысқаенгізіледі); 11.06.2026№ 306-VIII(қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 12.06.2026№ 311-VIIІ(қолданысқа енгізілу тәртібін2-баптанқараңыз) Заңдарымен. 2-бап. Осы Заңның қолданылу аясы 1. Осы Заң Қазақстан Республикасының аумағында жеке және заңды тұлғаларға қатысты қолданылады. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта өзгеше көзделмесе, Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде осы Заң Қазақстан Республикасының азаматтары мен Қазақстан Республикасында тіркелген заңды тұлғаларға қатысты қолданылады. 2. Сыбайлас жемқорлық қылмыстар үшін қылмыстық жауаптылық пен жаза – Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде, әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар үшін әкімшілік жауаптылық пен жаза – Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде көзделген. 3-бап. Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасы 1. Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және осы Заң мен Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады. 2. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңда қамтылғаннан өзге де қағидалар белгіленген болса, онда халықаралық шарттың қағидалары қолданылады. 4-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың негізгі қағидаттары Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл: 1) заңдылық; 2) адам мен азаматтың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғау басымдығы; 3) жариялылық пен ашықтық; 4) мемлекет пен азаматтық қоғамның өзара іс-қимыл жасауы; 5) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларын жүйелі және кешенді пайдалану; 6) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу шараларын басым қолдану; 7) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін адамдарды қорғау және көтермелеу; 8) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды жасағаны үшін жазаның бұлтартпастығы қағидаттары негізінде жүзеге асырылады. Ескерту. 4-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 5-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың мақсаты мен міндеттері 1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың мақсаты қоғамда сыбайлас жемқорлықты жою болып табылады. 2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мақсатына қол жеткізу мынадай: 1) қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбестік ахуалын қалыптастыру; 2) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін жағдайлар мен себептерді анықтау және олардың салдарларын жою; 3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің өзара іс-қимылын нығайту; 4) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі халықаралық ынтымақтастықты дамыту; 5) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру міндеттерін шешу арқылы іске асырылады. 2-тарау. СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ІС-ҚИМЫЛ ШАРАЛАРЫ 6-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларының жүйесі Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларының жүйесі: 1) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингті; 2) сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдауды; 3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруды; 3-1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес нормативтік құқықтық актілердің жобаларына сыбайлас жемқорлыққа қарсы ғылыми сараптама жүргізуді; 4) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес заңдық сараптама жүргізу кезінде сыбайлас жемқорлық сипаты бар нормаларды анықтауды; 5) сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды қалыптастыруды және сақтауды; 6) қаржылық бақылауды; 7) сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді; ЗҚАИ-ның ескертпесі! 8) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 8) мүдделер қақтығысын болғызбауды және шешуді; 9) кәсіпкерлік саласында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шараларын; 10) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтауды, жолын кесуді, ашуды және тергеп-тексеруді; 11) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы хабарлауды; ЗҚАИ-ның ескертпесі! 12) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 12) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың салдарларын жоюды; 13) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндаманы қалыптастыруды және жариялауды қамтиды. Ескерту. 6-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 26.11.2019 № 273-VI Заңымен (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі). 7-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг 1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың тиімділігіне, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы құқық қолдану практикасының жай-күйіне, сондай-ақ қоғамның сыбайлас жемқорлық деңгейін қабылдауы мен бағалауына қатысты ақпаратты жинау, өңдеу, жинақтап-қорыту, талдау және бағалау жөніндегі қызметі. 2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтің мақсаты – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы құқық қолдану практикасын бағалау болып табылады. 3. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтің дереккөздері – құқықтық статистика мен жеке және заңды тұлғалардың өтініштері, үкіметтік емес және халықаралық ұйымдардың мәліметтері, әлеуметтік сұрау жүргізу деректері мен бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарияланымдар, сондай-ақ заңмен тыйым салынбаған өзге де ақпарат көздері болып табылады. 4. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторингтің нәтижелері сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізу, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған шараларды жетілдіру үшін негіз болып табылуы мүмкін. 4-1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізу тәртібін сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган айқындайды. 5. Осы баптың ережелері арнаулы мемлекеттік органдардың қызметіне қолданылмайды. Ескерту. 7-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 8-бап. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау 1. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау (ішкі және сыртқы) – сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтау және зерделеу. 2. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін сыртқы талдауды сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігімен келісу бойынша айқындайтын тәртіппен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті орган мынадай бағыттар: 1) мемлекеттік органдар мен ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметін қозғайтын құқықтық және өзге де актілердегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау; 2) мемлекеттік органдар мен ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің ұйымдық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау бойынша жүзеге асырады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне сыртқы талдау жүргізуге сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың өзге де субъектілерінің мамандарын және (немесе) сарапшыларын тартуға құқылы. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін сыртқы талдау нәтижелері бойынша мемлекеттік органдар, ұйымдар және квазимемлекеттік сектор субъектілері сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөнінде шаралар қабылдайды. Мемлекеттік органдардың, ұйымдардың және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің басшылары сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жоймағаны үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіптік жауаптылықта болады. 3. Осы баптың 2-тармағының күші мына салалардағы қатынастарға: 1) прокуратура жүзеге асыратын жоғары қадағалауға; 2) қылмыстық істер бойынша сотқа дейінгі іс жүргізуге; 3) әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша іс жүргізуге; 4) сот төрелігіне; 5) жедел-іздестіру қызметіне; 6) қылмыстық-атқару қызметіне; 7) Қазақстан Республикасының мемлекеттік құпиялар туралы заңнамасының талаптарының сақталуын бақылауға қолданылмайды. 4. Осы баптың 2-тармағының ережелері арнаулы мемлекеттік органдардың қызметіне қолданылмайды. 5. Мемлекеттік органдар, ұйымдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілері сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдауды жүзеге асырады, оның нәтижелері бойынша сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөнінде шаралар қабылдайды. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік тәртібін сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган айқындайды. Ескерту. 8-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 03.07.2017 № 86-VI Конституциялық заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2023№ 223-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026№ 311-VIIІ(қолданысқа енгізілу тәртібін2-баптанқараңыз) Заңдарымен. 9-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру 1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру – сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілерінің қоғамда сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілікті көрсететін құндылықтар жүйесін сақтау және нығайту бойынша өз құзыреті шегінде жүзеге асыратын қызметі. 2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру білім беру, ақпараттық және ұйымдастырушылық сипаттағы шаралар кешені арқылы жүзеге асырылады. 3. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы білім беру – тұлғаның адамгершілік, зияткерлік, мәдени тұрғыдан дамуы және сыбайлас жемқорлықты қабылдамаудағы белсенді азаматтық ұстанымын қалыптастыру мақсатында жүзеге асырылатын, тәрбиелеу мен оқытудың үздіксіз процесі. 4. Ақпараттық және ұйымдастырушылық қызмет бұқаралық ақпарат құралдарында түсіндіру жұмыстарын жүргізу, әлеуметтік маңызды іс-шараларды, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген өзге де шараларды ұйымдастыру арқылы іске асырылады. 10-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар 1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар – қоғамдық қатынастардың оқшауланған саласы үшін белгіленген, сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға бағытталған ұсынымдар жүйесі. 2. Мемлекеттік органдар, ұйымдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілері бекітетін сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган бекіткен сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттарды қалыптастыру жөніндегі әдістеменің негізінде жұртшылықтың қатысуымен әзірленеді. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар құқық қолдану практикасында ескеріледі және Қазақстан Республикасы заңнамасының өзгерістері ескеріле отырып жаңартылып отыруға тиіс. Ескерту. 10-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 11-бап. Қаржылық бақылау шаралары 1. Қаржылық бақылау шараларын жүзеге асыру мақсатында осы бапта айқындалған адамдар жеке тұлғалардың мынадай декларацияларын: 1) активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны; 2) кірістері мен мүлкі туралы декларацияны ұсынады. 2. Активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны: 1) Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының және мәслихаттардың депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімі болуға, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару сайланбалы органдарына мүшелікке кандидаттар және олардың жұбайлары (зайыптары) – кандидат ретінде тіркелгенге дейін; 2) осы тармақтың 1) тармақшасында аталған адамдарды қоспағанда, мемлекеттік лауазымға не мемлекеттік немесе соларға теңестірілген функцияларды орындауға байланысты лауазымға кандидаттар болып табылатын адамдар және олардың жұбайлары (зайыптары) – лауазымға тағайындау құқығы бар лауазымды адамның (органның) лауазымға тағайындау туралы актісі шығарылғанға дейін (декларация тапсыру айының бірінші күніндегі жағдай бойынша) тапсырады. 3. Кірістері мен мүлкі туралы декларацияны: 1) жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары); 2) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары); 3) лауазымды адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары); 4) мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар мен олардың жұбайлары (зайыптары) ұсынады. 4. Есепті күнтізбелік жыл ішінде Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалған мүлікті сатып алған жағдайда, осы баптың 3-тармағында аталған адамдар кірістері мен мүлкі туралы декларацияда көрсетілген мүлікті сатып алуға жұмсалған шығыстарды жабу көздері туралы мәліметтерді көрсетеді. ЗҚАИ-ның ескертпесі! 4-тармақ екінші, үшінші, төртінші, бесінші, алтыншы, жетінші бөліктермен және ескертпемен толықтыру көзделген – ҚР 03.01.2023 № 188-VII (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 5. Активтері мен міндеттемелері туралы декларация Қазақстан Республикасының салық заңнамасының сәйкес жасалады және Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалған нысан бойынша және тәртіппен ұсынылады. 6. Кірістері мен мүлкі туралы декларация Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес жасалады және Қазақстан Республикасының салық заңнамасында айқындалған нысан бойынша, тәртіппен және мерзімдерде ұсынылады. 7. Осы баптың 2 және 3-тармақтарында аталған жеке тұлғалардың активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны немесе кірістері мен мүлкі туралы декларацияны ұсынуы туралы мәлімет салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсуін қамтамасыз ету саласындағы басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік органның ресми интернет-ресурсына Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгіленген тәртіппен орналастырылады. 8. Осы баптың 2-тармағының 1) тармақшасында аталған адамдардың активтері мен міндеттемелері туралы декларацияда мәліметтерді ұсынбауы немесе онда анық емес мәліметтерді ұсынуы, егер істелген әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса, тіркеуден бас тартуға немесе тіркеу туралы шешімдердің күшін жоюға негіз болып табылады. Мыналардың: осы баптың 2-тармағының 2) тармақшасында аталған адамдардың активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны және (немесе) кірістері мен мүлкі туралы декларацияны ұсынбауы немесе осындай декларацияларда толық емес, анық емес мәліметтерді ұсынуы, егер істелген әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса – адамға тиісті өкілеттіктер беруден бас тартуға негіз болып табылады. осы баптың 3-тармағында аталған адамдардың активтері мен міндеттемелері туралы декларацияны және (немесе) кірістері мен мүлкі туралы декларацияны ұсынбауы немесе осындай декларацияларда толық емес, анық емес мәліметтерді ұсынуы, егер істелген әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса – Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде көзделген жауаптылыққа алып келеді. 9. Алып тасталды – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 10. Осы баптың 7-тармағының талаптары мемлекеттік құпияларды құрайтын мәліметтерге қолданылмайды. 11. Мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі функцияларды орындауға қатысатын жеке және заңды тұлғалар мемлекеттік меншікпен байланысты мүліктік сипаттағы барлық мәмілелер мен қаржылық қызмет туралы есептерді мемлекеттік мүлікке қатысты меншік иесінің құқығын жүзеге асыратын мемлекеттік органға мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті орган белгілеген тәртіппен және мерзімдерде ұсынады. 12. Мемлекеттік кіріс органдарына келіп түсетін, осы бапта көзделген мәліметтер Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес заңмен қорғалатын құпия болып табылады. Оларды жария ету Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауаптылыққа әкеп соғады. 13. Қызметтік және салықтық құпияны құрайтын мәліметтер "Қылмыстық жолмен алынған кірістерді заңдастыруға (жылыстатуға), терроризмді қаржыландыруға және жаппай қырып-жою қаруын таратуды қаржыландыруға қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген мақсаттарда және тәртіппен қаржы мониторингі жөніндегі уәкілетті органға ұсынылады. 14. Осы баптың ережелері автомобиль жолдарында техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын адамдарға және мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландырылатын жобаларды және (немесе) бағдарламаларды іріктеуге қатысатын не жобаларды және (немесе) бағдарламаларды мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландыру немесе мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну туралы шешімдер қабылдауға қатысатын алқалы органдардың мүшелеріне (мемлекеттік лауазымды не мемлекеттік ұйымда немесе квазимемлекеттік сектор субъектісінде мемлекеттік функцияларға теңестірілген функцияларды орындауға байланысты лауазымды атқаратын адамдарды қоспағанда) қолданылмайды. Ескерту. 11-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2020№ 359-VI(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 29.12.2021№ 91-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022№ 157-VII(01.01.2023 бастап қолданысқаенгізіледі); 19.04.2023№ 223-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.09.2025№ 219-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі); 11.06.2026№ 306-VIII(қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз); 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңдарымен. 12-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер ЗҚАИ-ның ескертпесі! 1-тармақтың бірінші абзацы жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 1. Жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, оларға теңестірілген адамдардың (Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының немесе мәслихаттарының депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімі болуға, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару сайланбалы органдарының мүшелігіне кандидаттарды қоспағанда), лауазымды адамдардың өз өкілеттіктерін жеке, топтық және өзге де қызметтік емес мүдделерде пайдалануына әкеп соғуы мүмкін әрекеттерді жасауына жол бермеу мақсатында, аталған адамдар осы Заңның 13, 14, 14-1 және 15-баптарында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, өздеріне: 1) мемлекеттік функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызметті жүзеге асыру; ЗҚАИ-ның ескертпесі! 2) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 2) жақын туыстарының, жұбайлары (зайыптары) мен жекжаттарының бірге қызмет (жұмыс) істеуіне жол бермеу; ЗҚАИ-ның ескертпесі! 3) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 3) мүліктік және мүліктік емес игіліктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында, ресми таратылуға жатпайтын қызметтік және өзге де ақпаратты пайдалану; 4) материалдық сыйақыны, сыйлықтарды, жеңілдіктерді немесе көрсетілетін қызметтерді ұсынған адамдардың немесе олардың өкілі болған адамдардың пайдасына жасаған әрекеттері (әрекетсіздігі) үшін, егер мұндай әрекеттер осы тармақтың бірінші абзацында аталған адамдардың қызметтік өкілеттіктеріне кірсе немесе осы адамдар лауазымдық жағдайына байланысты мұндай әрекеттерге (әрекетсіздікке) ықпал етуі мүмкін болса, оларды қабылдау; 5) Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде шоттарды (салымдарды) ашу және иелену, Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтау; ЗҚАИ-ның ескертпесі! 6) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 6) "Ойын бизнесі туралы" Қазақстан Республикасының Заңында көзделген анықтамаға жататын ойын мекемелерінде құмар ойындарға және (немесе) бәс тігуге қатысу, сол сияқты құмар ойындарға және (немесе) бәс тігуге сол үшін бөлінбеген орындарда қатысу немесе телекоммуникация желілерін, оның ішінде Интернет желісін пайдалану арқылы өткізілетін құмар ойындарға және (немесе) бәс тігуге қатысу бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды. ЗҚАИ-ның ескертпесі! 7) тармақшамен толықтыру көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 2. Жекелеген мемлекеттік функцияларды орындау тәртібін реттейтін заңдарда сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға бағытталған шектеулерді көздейтін басқа да құқықтық нормалар белгіленуі мүмкін. 3. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдауға осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамдардың келісімін тиісті ұйымдардың персоналды басқару қызметтері (кадр қызметтері) жазбаша нысанда тіркейді. ЗҚАИ-ның ескертпесі! 4-тармаққа өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 4. Осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдамауы лауазымға қабылдаудан бас тартуға не жұмыстан шығаруға (атқарып жүрген лауазымынан босатуға, өкілеттіктерін тоқтатуға) алып келеді, оларды сақтамау жұмыстан шығаруға (атқарып жүрген лауазымынан босатуға, өкілеттіктерін тоқтатуға) негіз болып табылады. 5. Осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамның отбасы мүшелері осы адамның материалдық сыйақыны, сыйлықтарды, жеңілдіктерді немесе көрсетілетін қызметтерді ұсынған адамдардың немесе олардың өкілі болған адамдардың пайдасына жасаған әрекеттері (әрекетсіздігі) үшін, егер мұндай әрекеттер осы адамның қызметтік өкілеттіктеріне кірсе не ол өзінің лауазымдық жағдайына байланысты мұндай әрекеттерге (әрекетсіздікке) ықпал етуі мүмкін болса, оларды алуға құқылы емес. 6. Осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамдар және (немесе) олардың отбасы мүшелері хабардар етілмей, олардың шотына келіп түскен ақша, сондай-ақ олар осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасын және 5-тармағын бұза отырып алған қаражат олар анықталғаннан кейін екі аптадан аспайтын мерзімде тиісті мемлекеттік кіріс органына мұндай қаражаттың түсу мән-жайлары туралы түсініктеме беріле отырып, республикалық бюджетке аударылуға жатады. Осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамдар және (немесе) олардың отбасы мүшелері хабардар етілмей келіп түскен, сондай-ақ олар осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасын және 5-тармағын бұза отырып алған сыйлықтар сыйлықтың алынған күнінен бастап не осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамға сыйлықтың алынғаны туралы мәлім болған күннен бастап күнтізбелік жеті күн ішінде мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға өтеусіз берілуге жатады, ал аталған адамдарға нақ сондай мән-жайларда ұсынылған жеңілдіктерге, қызметтерге жеңілдіктер, қызметтер ұсынылған күннен бастап не осы баптың 1-тармағының бірінші абзацында аталған адамға жеңілдіктің, қызметтің ұсынылғаны туралы мәлім болған күннен бастап күнтізбелік жеті күн ішінде республикалық бюджетке ақша аудару арқылы ақы төленуге тиіс. Сыйлықты мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі уәкілетті органға берген адам мұндай сыйлықты "Мемлекеттік мүлік туралы" Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен сатып алуға құқылы. Сыйлықтарды сатудан түскен ақша республикалық бюджетке аударылады. 7. Осы баптың 1, 3 және 4-тармақтарының ережелері автомобиль жолдарында техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын адамдарға және мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландырылатын жобаларды және (немесе) бағдарламаларды іріктеуге қатысатын не жобаларды және (немесе) бағдарламаларды мемлекеттік бюджеттің қаражатынан қаржыландыру немесе мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну туралы шешімдер қабылдауға қатысатын алқалы органдардың мүшелеріне (мемлекеттік лауазымды не мемлекеттік ұйымда немесе квазимемлекеттік сектор субъектісінде мемлекеттік функцияларға теңестірілген функцияларды орындауға байланысты лауазымды атқаратын адамдарды қоспағанда) қолданылмайды. ЗҚАИ-ның ескертпесі! 7-тармақтың екінші бөлігі 01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ Заңымен (мәтін алып тасталды). Мемлекеттік функцияларға теңестірілген функцияларды орындау кезінде осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған адамдарға және олардың отбасы мүшелеріне осы баптың 5 және 6-тармақтарының ережелері қолданылады. Ескерту. 12-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.10.2020№ 365-VI(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.12.2020№ 384-VI(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022№ 157-VII(01.01.2023 бастап қолданысқаенгізіледі); 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 08.07.2024№ 116-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.06.2026№ 306-VIII(қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз);№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңдарымен. 13-бап. Мемлекеттiк функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызмет 1. Жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдарға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға (өз қызметін тұрақты емес немесе басқа жұмыстан босатылмаған негізде жүзеге асыратын мәслихат депутаттарын қоспағанда), лауазымды адамдарға, өкілеттігін кәсіби тұрақты негізде жүзеге асыратын, еңбегіне ақы төлеу Қазақстан Республикасының бюджет қаражатынан жүргізілетін аумақтық сайлау комиссияларының мүшелеріне, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілеріне, Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жұмыс істейтін авиациялық оқиғаларды тергеп-тексеру жөніндегі уәкілетті ұйымның, азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның қызметшілеріне, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілеріне, сондай-ақ ұлттық басқарушы холдингтерде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық және өңірлік даму институттарында, олардың еншілес ұйымдарында қызметін жүзеге асыратын, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдарға: 1) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес лауазымдық міндеттері болып табылатын не осы тармақтың 4) тармақшасында көрсетілген акцияларды басқару үшін қажетті, не осы баптың 2-1-тармағында көзделген, не саяси партияны, кәсіптік одақты, тұтыну кооперативін немесе тұрғын үй-құрылыс кооперативін басқаруға өтеусіз негізде қатысу болып табылатын жағдайларды қоспағанда, коммерциялық немесе коммерциялық емес ұйымды басқаруға қатысуға; 2) кәсіпкерлік қызметпен айналысуға; 3) оқытушылық, ғылыми, шығармашылық қызметті, резервтегі әскери қызмет өткеруді қоспағанда, ақы төленетін басқа да қызметпен айналысуға; 4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды) сатып алуды және (немесе) өткізуді қоспағанда, бағалы қағаздарды сатып алуға тыйым салынады. Медициналық әскери-есептік мамандыққа сәйкес келетін лауазымдарда келісімшарт бойынша әскери қызмет өткеретін әскери қызметшілер әскери қызмет міндеттерін атқаруға кедергі келтірмейтін ақылы медициналық қызметпен айналысуға құқылы. 1-1. Осы баптың 1-тармағының талаптары қолданылмайтын, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар (Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының немесе мәслихаттардың депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімі болуға, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқарудың сайланбалы органдарына мүшелікке кандидаттарды қоспағанда) өз бетінше коммерциялық ұйымды басқаруға қатысуға, кәсіпкерлік және басқа да ақы төленетін қызметпен айналысуға: 1) егер тиісті қызмет лауазымдық міндеттерін орындауға кедергі келтірсе; 2) егер тиісті қызмет қызметтік мүлікті пайдалануға алып келсе; 3) мүдделер қақтығысы болған кезде құқылы емес. 1-2. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың мемлекеттік функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызметті жүзеге асыруы бойынша шектеулер осы Заңда және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында белгіленеді. 2. Алып тасталды - ҚР 26.11.2019 № 273-VI Заңымен (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі). 2-1. Ұлттық басқарушы холдингтерде, ұлттық холдингтерде, ұлттық компанияларда, ұлттық және өңірлік даму институттарында, олардың еншілес ұйымдарында қызметін жүзеге асыратын, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес, тиісті ұлттық басқарушы холдингтермен, ұлттық холдингтермен, ұлттық компаниялармен, ұлттық және өңірлік даму институттарымен, олардың еншілес ұйымдарымен үлестес болып табылатын еншілес, тәуелді және өзге де заңды тұлғалардың басқару органдарында, байқау кеңестерінде, атқарушы органдарында ақы төленетін лауазымдарды атқаруға құқылы. 3. Алып тасталды – ҚР 03.01.2026№ 251-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 4. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы мен оның орынбасарлары, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның Төрағасы мен оның орынбасарлары, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілері, сондай-ақ қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілері инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын сатып алуға құқылы емес. Осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған адамдар лауазымға тағайындалған күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сенімгерлік басқаруға беруге және жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды және коммерциялық ұйымдардың акцияларын сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті. 5. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдар лауазымға кіріскен күнінен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде, осы адамдарға заңды түрде тиесілі ақшаны, облигацияларды, ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды), цифрлық активтерді, сондай-ақ мүліктік жалдауға (жалға) берілген мүлікті қоспағанда, өздеріне меншік құқығында немесе өзге де заттай құқықта тиесілі, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікті осы функцияларды орындау уақытында Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті. 6. Алып тасталды – ҚР 03.01.2026№ 251-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 7. Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сатып алынған ашық және аралық инвестициялық пай қорларының пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын (ұйымдардың дауыс беретін акциялары жалпы санының бес пайызынан аспайтын көлемдегі жай акцияларды), цифрлық активтерді қоспағанда, пайдаланылуы кіріс алуға алып келетін мүлікке меншік құқығы немесе өзге де заттай құқық туындаған жағдайда, осы баптың 1-тармағында аталған адамдар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен, меншік құқығы немесе өзге де заттай құқық туындаған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде оны сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті. Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Төрағасы мен оның орынбасарлары, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның Төрағасы мен оның орынбасарлары, Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі мен оның ведомстволарының қызметшілері, сондай-ақ қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның қызметшілері мұрагерлікті қабылдау нәтижесінде немесе соттардың шешімдері негізінде немесе аталған адамдардың еркінен тыс өзге де жағдайларда алынған, өздеріне тиесілі инвестициялық қорлардың пайларын, облигацияларды, коммерциялық ұйымдардың акцияларын Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен, меншік құқығы немесе өзге де заттай құқық туындаған күннен бастап күнтізбелік отыз күн ішінде сенімгерлік басқаруға беруге және көрсетілген мерзімде жұмыс орны бойынша персоналды басқару қызметіне (кадр қызметіне) мүлікті сенімгерлік басқару шартының нотариат куәландырған көшірмесін ұсынуға міндетті. 7-1. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдар өздеріне меншік құқығында тиесілі тұрғынжайды мүліктік жалдауға (жалға) тапсыруға және осындай тапсырудан кіріс алуға, сондай-ақ сенімгерлік басқаруға берілген мүліктен және өзге де заңды көздерден кіріс алуға құқылы. 8. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың осы баптың 4, 5 және 7-тармақтарында көзделген міндеттемелерді орындамауы олардың мемлекеттік қызметті немесе өзге де тиісті қызметті тоқтатуы үшін негіз болып табылады. ҚР Конституциялық Сотының 13.06.2023 № 19 нормативтік қаулысымен Мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдардың кәсіпкерлік қызмет еркіндігі құқығына шектеуді белгілеу бөлігінде, егер мұндай шектеу конституциялық құрылысты қорғау, қоғамдық тәртіпті, адамның құқықтары мен бостандықтарын, халықтың денсаулығы мен имандылығын сақтау мақсаттарына байланысты болмаса, "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабы Қазақстан Республикасы Конституциясының 26-бабының 4-тармағына және 39-бабының 1-тармағына сәйкес келмейді деп танылсын..Ескерту. 13-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 22.01.2016 № 446-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (01.01.2020 бастап қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022№ 157-VII(01.01.2023 бастап қолданысқаенгізіледі); 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2024№ 74-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 18.03.2025№ 175-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2026№ 251-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі); 11.06.2026№ 306-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі); 11.06.2026№ 306-VIII(01.07.2026 бастап қолданысқаенгізіледі); 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңдарымен. ЗҚАИ-ның ескертпесі! 14-бап жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 14-бап. Жақын туыстардың, ерлі-зайыптылардың немесе жекжаттардың бiрге қызмет (жұмыс) iстеуiне жол бермеу 1. Жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар, мемлекеттiк функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар (өз қызметін тұрақты емес немесе басқа жұмыстан босатылған негізде жүзеге асыратын мәслихат депутаттарын қоспағанда) және мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар (Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Құрылтайының немесе мәслихаттарының депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімі болуға, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқарудың сайланбалы органдарына мүшелікке кандидаттарды қоспағанда), лауазымды адамдар өздерiнiң жақын туыстары, жұбайы (зайыбы) және (немесе) жекжаттары атқаратын лауазымдарға тiкелей бағынысты болатын лауазымдарды атқара алмайды, сондай-ақ жақын туыстары, жұбайы (зайыбы) және (немесе) жекжаттары тікелей бағынысында бола алмайды. 1-1. Мемлекеттік лауазымға не мемлекеттік немесе соларға теңестірілген функцияларды атқаруға байланысты лауазымға кандидаттар болып табылатын адамдар өздері лауазымды атқаруға үміткер ұйымның басшылығын осы ұйымда жұмыс істейтін жақын туыстары, жұбайы және (немесе) жекжаттары туралы жазбаша нысанда хабардар етуге міндетті. 2. Осы баптың 1-тармағының талаптарын бұзатын адамдар, егер олар көрсетілген бұзушылық байқалған кезден бастап үш ай ішінде оны ерікті түрде жоймаса, осындай бағыныстылықты болғызбайтын лауазымға ауысуға тиіс, ал осындай ауысу мүмкін болмаған кезде осы қызметшілердің біреуі лауазымынан шығарылуға немесе көрсетілген функциялардан өзгедей босатылуға тиіс. 3. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың квазимемлекеттік сектор субъектісінің бір басқару органында (байқау кеңесінде, атқарушы органында) өзінің жақын туыстарымен, жұбайымен (зайыбымен) және (немесе) жекжаттарымен бірге лауазымдарды атқаруына тыйым салынады. Осы тармақтың бірінші бөлігінің талаптарын бұзатын адамдар, егер олар көрсетілген бұзушылық анықталған кезден бастап үш ай ішінде оны ерікті түрде жоймаса, квазимемлекеттік сектор субъектісінің бір басқару органында (байқау кеңесінде, атқарушы органында) бірлескен қызметті (жұмысты) болғызбайтын лауазымға ауысуға жатады, ал мұндай ауысу мүмкін болмаған кезде осы жұмыскерлердің біреуі қызметтен шығарылуға немесе көрсетілген функциялардан өзге де босатылуға жатады. Ескертпе. Осы Заңда жақын туыстар деп ата-аналары (ата-анасы), балалары, асырап алушылар, асырып алынған балалар, ата-анасы бір және ата-анасы бөлек аға-інілері мен апа-сіңлілері (қарындастары), атасы, әжесі, немерелері, жекжаттар деп – жұбайының (зайыбының) ата-анасы бір және ата-анасы бөлек аға-інілері мен апа-сіңлілері (қарындастары), ата-аналары мен балалары түсініледі. Ескерту. 14-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 06.10.2020№ 365-VI(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 05.11.2022№ 157-VII(01.01.2023 бастап қолданысқаенгізіледі); 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.06.2026№ 306-VIII(қолданысқа енгізілу тәртібін 2-б. қараңыз) Заңдарымен. 14-1-бап. Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде шоттарды (салымдарды) ашуға, иеленуге, қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауға жол бермеу 1. Жауапты мемлекеттік лауазым атқаратын адамдарға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға (мәслихат депутаттарын қоспағанда), лауазымды адамдарға Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде шоттарды (салымдарды) ашуға және иеленуге, Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауға тыйым салынады. Ескертпе. Осы тармақта көзделген шектеу Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан Қазақстан Республикасы бейрезидент банктерінің филиалдарына қолданылмайды. 2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар лауазымға орналасқан немесе осы баптың 4-тармағында көрсетілген мән-жайлар жойылған күннен бастап алты ай ішінде Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктердегі шоттарды (салымдарды) жабуға және (немесе) Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауды тоқтатуға міндетті. Егер осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар аумағында шоттары (салымдары) орналасқан және (немесе) шетелдік банкте қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтау жүзеге асырылатын шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес осы шет мемлекеттің құзыретті органдары қолданған тыйым салуға, билік етуге тыйым салуға байланысты немесе осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың еркінен тыс еңсерілмейтін күш мән-жайларына (дүлей құбылыстар, әскери іс-қимылдар, төтенше жағдай, банктік шот (салым) туралы шарттың қолданысын мерзімінен бұрын тоқтатудың мүмкін болмауы және өзге де мән-жайлар) байланысты осы тармақтың бірінші бөлігінде көзделген талаптарды орындай алмаған жағдайда, мұндай талаптар тыйым салудың, билік етуге тыйым салудың қолданылуы тоқтатылған немесе өзге де мән-жайлар тоқтатылған күннен бастап алты ай ішінде тиісті фактілерді растайтын құжаттар ұсыныла отырып орындалуға тиіс. 3. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар Қазақстан Республикасының заңнамасына немесе шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес мұраны қабылдау нәтижесінде Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктердегі шоттарды (салымдарды), қолма-қол ақша мен құндылықтарды иеленуге және (немесе) пайдалануға алған жағдайда, көрсетілген адамдар мұраны қабылдаған күннен бастап алты ай ішінде Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктердегі шоттарды (салымдарды) жабуға және (немесе) қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауды тоқтатуға міндетті. 4. Осы баптың 1, 2 және 3-тармақтарының ережелері осы баптың 1-тармағында аталған, Қазақстан Республикасының шет елдердегі мекемелеріне, өкілдіктеріне және Қазақстан Республикасынан халықаралық ұйымдарға жұмысқа жіберілген, сондай-ақ көрсетілген ұйымдарға іссапарға жіберілген адамдарға көрсетілген ұйымдардағы жұмыс кезеңіне немесе шетелде білім алатын, немесе шетелде тағылымдамадан өтетін, немесе шетелдік іссапарда жүрген, немесе шетелде емделіп жатқан адамдарға немесе кәмелеттік жасқа толмаған баланың заңды өкілі ретінде не кәмелеттік жасқа толған адамның қорғаншысы немесе қамқоршысы ретінде тиісті адамның шетелде оқуы не емделуі кезеңінде шетелде болатын адамдарға қолданылмайды. 5. Осы бапта көзделген мерзімдер ішінде осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар мемлекеттік қызметті немесе өзге де тиісті қызметті өз қалауы бойынша тоқтату туралы өтініш беруге құқылы. Ескерту. 2-тарау 14-1-баппен толықтырылды - ҚР 19.12.2020№ 384-VI(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен. ЗҚАИ-ның ескертпесі! 15-бап жаңа редакцияда көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 15-бап. Мүдделер қақтығысы 1. Жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдарға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдарға, лауазымды адамдарға, егер мүдделер қақтығысы орын алған болса, лауазымдық міндеттерін жүзеге асыруға тыйым салынады. 2. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдар мүдделер қақтығысын болғызбау және шешу бойынша шаралар қабылдауға тиіс. 3. Осы баптың 1-тармағында аталған адамдар тікелей басшысына не өздері жұмыс істейтін ұйымның басшылығына туындаған мүдделер қақтығысы туралы немесе оның туындау мүмкіндігі туралы, өздеріне бұл жөнінде мәлім болысымен жазбаша нысанда хабарлауға міндетті. Тікелей басшысы не ұйымның басшылығы осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың өтініштері бойынша немесе басқа да көздерден ақпарат алған кезде мүдделер қақтығысын болғызбау және реттеу бойынша мынадай шараларды уақтылы қабылдауға: 1) осы баптың 1-тармағында аталған адамдарды лауазымдық міндеттерін орындаудан шеттетуге және мүдделер қақтығысы туындаған немесе туындауы мүмкін мәселе бойынша лауазымдық міндеттерді орындауды басқа адамға тапсыруға; 2) лауазымдық міндеттерін өзгертуге; 3) мүдделер қақтығысын жою бойынша өзге де шаралар қабылдауға міндетті. ЗҚАИ-ның ескертпесі! 15-1, 15-2, 15-3, 15-4, 15-5-баптармен толықтыру көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 16-бап. Кәсіпкерлік саласындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл шаралары 1. Кәсіпкерлік субъектілері өз қызметін жүзеге асыру кезінде сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөнінде, оның ішінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайту бойынша: 1) шешімдер қабылдау рәсімдерінің есептілігін, бақылауда болуын және ашықтығын қамтамасыз ететін ұйымдық-құқықтық тетіктерді белгілеу; 2) адал бәсекелестік қағидаттарын сақтау; ЗҚАИ-ның ескертпесі! 3) тармақшаға өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 3) мүдделер қақтығыстарын болғызбау; 4) іскерлік әдеп нормаларын қабылдау және сақтау; 5) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру жөніндегі шараларды қабылдау; 6) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мәселелері бойынша мемлекеттік органдармен және өзге де ұйымдармен өзара іс-қимыл жасау арқылы шаралар қабылдайды. 2. Кәсіпкерлік субъектілері үшін сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөніндегі стандарттарды кәсіпкерлік субъектілерінің бірлестіктері (қауымдастықтары, одақтары) әзірлеуі және қабылдауы мүмкін. 3. Квазимемлекеттік сектор субъектісінде негізгі міндеті осы ұйымның және оның жұмыскерлерінің Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасын сақтауын қамтамасыз ету болып табылатын құрылымдық бөлімше немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің функцияларын атқаратын жауапты адам айқындалады. Бұл ретте сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің функцияларын атқаратын жауапты адам мүдделердің ықтимал қақтығысы ескеріле отырып айқындалады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің басшысы, жұмыскерлері немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің функцияларын орындайтын жауапты адам өз өкілеттіктерін квазимемлекеттік сектор субъектісінің атқарушы органынан, лауазымды адамдарынан тәуелсіз жүзеге асырады, директорлар кеңесіне, байқау кеңесіне (ол болған кезде) немесе өзге де тәуелсіз басқару органына есеп береді және Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасы талаптарының сақталуын қамтамасыз ету кезінде тәуелсіз болады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің функцияларын орындайтын жауапты адамның құзыреті, жұмысын ұйымдастыру және жұмыс істеу тәртібі квазимемлекеттік сектор субъектілеріндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтер туралы үлгілік ереже негізінде квазимемлекеттік сектор субъектісінің ішкі актісінде айқындалады. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган кәсіпкерлік жөніндегі уәкілетті органмен келісу бойынша квазимемлекеттік сектор субъектілеріндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтер туралы үлгілік ережені әзірлейді және бекітеді. Квазимемлекеттік сектор субъектілері болып табылмайтын кәсіпкерлік субъектілері сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтер құруға құқылы. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызмет немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтің функцияларын орындайтын жауапты адам квазимемлекеттік сектор субъектілеріндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтер туралы үлгілік ережеде көзделген тәртіппен сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органмен өзара іс-қимыл жасайды. Ескерту. 16-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 06.10.2020№ 365-VI(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 08.06.2021№ 48-VII(01.01.2022 бастап қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026№ 311-VIIІ(қолданысқа енгізілу тәртібін2-баптанқараңыз) Заңдарымен. 17-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндама 1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндама – сыбайлас жемқорлықтың халықаралық және ұлттық деңгейлерде таралу жай-күйі мен үрдістерін талдау мен бағалау, сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты қалыптастыру, іске асыру және жетілдіру жөніндегі ұсыныстар қамтылған құжат. 2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндаманы қалыптастырады және оны Қазақстан Республикасының Президентіне ұсынады. 3. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндама сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган жұмысының және мемлекеттік органдардың, жеке және заңды тұлғалардың қызметінің нәтижелері негізінде қалыптастырылады. 4. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндаманы дайындау, Қазақстан Республикасы Президентіне енгізу және жариялау тәртібін Қазақстан Республикасының Президенті бекітеді. Ескерту. 17-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 06.04.2016№ 484-V(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңдарымен. 3-тарау. СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ ІС-ҚИМЫЛ СУБЪЕКТІЛЕРІЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨКІЛЕТТІКТЕРІ 18-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілері Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілеріне мыналар жатады: 1) сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган; 2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган мен оның ведомствосы; 3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың өзге де субъектілері – мемлекеттік органдар, квазимемлекеттік сектор субъектілері, қоғамдық бірлестіктер, сондай-ақ өзге де жеке және заңды тұлғалар. Ескерту. 18-бап жаңа редакцияда – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 19-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның қызметкерлері Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның қызметкерлері қызметтік міндеттерін атқару кезінде "Қазақстан Республикасының арнаулы мемлекеттік органдары туралы" Қазақстан Республикасының Заңында және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарында, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде белгіленген өкілеттіктерге ие болады. Ескерту. 19-бап жаңа редакцияда – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 20-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның құзыреті Ескерту. 20-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган мынадай функцияларды: 1) осы Заңның мақсаты мен міндеттеріне және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласындағы нормативтік құқықтық актілерін әзірлеуді және бекітуді; 2) осы Заңға сәйкес, мемлекеттік органдар, ұйымдар және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметінде сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды анықтауды; 2-1) әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтауды және олардың жолын кесуді, әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы хаттамалар жасауды; 2-2) Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатын қалыптастыруды және іске асыруды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл саласында үйлестіруді; 3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің қарауына мемлекеттік органдар, ұйымдар және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметінде сыбайлас жемқорлықтың туындау себептері мен жағдайларын барынша азайту және жою жөнінде ұсынымдар енгізуді; 4) Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы ұлттық баяндаманы Қазақстан Республикасының Президентіне ұсынуды; 4-1) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды барынша азайту және жою мәселелерінде мемлекеттік органдардың, ұйымдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілерінің қызметін үйлестіруді, қоғамда сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруды; 4-2) сыбайлас жемқорлық деңгейін бағалауды және мемлекеттік және жеке секторлардағы сыбайлас жемқорлық деңгейін айқындау үшін қажетті әлеуметтік зерттеулер жүргізуді; 4-3) квазимемлекеттік сектор субъектісінде әдіснамалық қолдау, оқыту іс-шараларын жүргізу және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі ақпарат алмасу шеңберінде квазимемлекеттік сектор субъектілеріндегі сыбайлас жемқорлыққа қарсы комплаенс-қызметтердің қызметін үйлестіруді; 5) сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін сыртқы талдау нәтижелері бойынша шығарылған, сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою жөніндегі ұсынымдарды мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің орындауын мониторингтеуді; 6) алып тасталды – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен; 7) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың оң тәжірибесін зерделеуді және таратуды; 8) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру саласында білім беру бағдарламаларын жетілдіру жөнінде ұсыныстар тұжырымдауды; 9) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға бағытталған, сыбайлас жемқорлыққа қарсы білім беру мен тәрбиелеу, ақпараттық және түсіндіру қызметі, мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты орындау бойынша білім беру бағдарламаларын іске асыруда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл субъектілеріне жәрдемдесуді және әдістемелік көмек көрсетуді; 10) сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган қызметінің негізгі бағыттары бойынша басқа да мемлекеттік органдармен, жеке және заңды тұлғалармен өзара іс-қимыл жасауды; 11) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша халықаралық шарттардың жобаларын дайындауға қатысуды, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша шет мемлекеттердің тиісті органдарымен өзара іс-қимыл жасауды, өз өкілеттіктері шегінде халықаралық ұйымдардың қызметіне қатысуды; 12) Қазақстан Республикасының заңдарымен, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен жүктелген өзге де функцияларды жүзеге асырады. Ескерту. 20-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 06.04.2016 № 484-V (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңдарымен. 20-1-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның құзыреті Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган мынадай функцияларды жүзеге асырады: 1) Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мәселелері бойынша нормативтік құқықтық актілерін осы Заңның мақсаты мен міндеттеріне және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әзірлеу және бекіту; 2) сыбайлас жемқорлық қылмыстарды анықтау, олардың жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру; 3) әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтау және олардың жолын кесу, әкімшілік сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы хаттамалар жасау; 4) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның негізгі қызмет бағыттары бойынша басқа да мемлекеттік органдармен, жеке және заңды тұлғалармен өзара іс-қимыл жасау; 5) сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мәселелері бойынша халықаралық шарттардың жобаларын дайындауға қатысу, шет мемлекеттердің тиісті органдарымен сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес мәселелері бойынша өзара іс-қимыл жасау, өз өкілеттіктері шегінде халықаралық ұйымдардың қызметіне қатысу; 6) Қазақстан Республикасының заңдарымен, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен жүктелген өзге де функциялар. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның ведомствосы өз қызметін осы уәкілетті органның құзыреті шегінде жүзеге асырады. Ескерту. 20-1-баппен толықтырылды – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 21-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның өкілеттіктері 1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган өзіне жүктелген функцияларды орындау кезінде: 1) мыналарға: мемлекеттік органдардан, ұйымдардан, квазимемлекеттік сектор субъектілерінен және лауазымды адамдардан ақпарат пен материалдарды Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сұратуға; құжаттарды немесе өзге мүлікті Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сәйкес алып қоюға құқылы; 2) мыналарға: Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы заңнамасының бұзылуы анықталған жағдайда заңнамада белгіленген тәртіппен оларды жою жөнінде шаралар қабылдауға; Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде белгіленген тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша іс жүргізуді жүзеге асыруға міндетті. 2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган Қазақстан Республикасының заңдарымен және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. Ескерту. 21-бап жаңа редакцияда – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 21-1-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті органның өкілеттіктері Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган өзіне жүктелген функцияларды орындау кезінде: 1) мыналарға: мемлекеттік органдардан, ұйымдардан, квазимемлекеттік сектор субъектілерінен және лауазымды адамдардан ақпарат пен материалдарды, оның ішінде цифрлық ресурстардан Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сұратуға; іс жүргізудегі қылмыстық істер бойынша шақыртуға келуден жалтарған адамдарды күштеп әкелуге; Қазақстан Республикасының қылмыстық-процестік заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамасына сәйкес құжаттарды, тауарларды, заттарды немесе өзге мүлікті алып қоюға немесе тінту мен алуды жүргізуге; Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген тәртіппен уақытша ұстау изоляторларын, тергеу изоляторларын пайдалануға; мемлекеттік органдар мен өзге де ұйымдарға немесе оларда басқару функцияларын орындайтын адамдарға қылмыстық құқық бұзушылық жасауға ықпал еткен мән-жайларды жою немесе басқа да заң бұзушылықтарды жою жөніндегі шараларды қабылдау туралы ұсынуларды Қазақстан Республикасының қылмыстық-процестік заңнамасында белгіленген тәртіппен енгізуге; Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда уәкілетті органдардан, лауазымды адамдардан және квазимемлекеттік сектор субъектілерінен ревизиялар, салықтық және басқа да тексерулер, аудит және бағалау жүргізуді талап етуге; Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзіне жүктелген міндеттерді шешуді қамтамасыз ететін цифрлық жүйелерді құруға және пайдалануға, сотқа дейінгі тергеп-тексеру барысында зерттеуді, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша іс жүргізуді ұйымдастыруға; ұстап алынғандарды және күзетпен қамауға алынған адамдарды айдауылмен алып жүруге; сыбайлас жемқорлық қылмыстар бойынша жедел-іздестіру және тергеу қызметінің, сотқа дейінгі тергеп-тексеру практикасына талдау жүргізуге құқылы; 2) мыналарға: сыбайлас жемқорлық қылмыстарды анықтауға, олардың жолын кесуге, ашуға және тергеп-тексеруге; сыбайлас жемқорлық қылмыстарға қарсы күрестің нысандары мен әдістерін жетілдіруге, жедел-іздестіру қызметінің стратегиясы мен тактикасын айқындауға, оның тиімділігін арттыру жөніндегі шараларды әзірлеуге және іске асыруға; Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінде белгіленген тәртіппен әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша іс жүргізуді жүзеге асыруға міндетті. 2. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган Қазақстан Республикасының заңдарымен және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерімен жүктелген өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады. Ескерту. 21-1-баппен толықтырылды – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 22-бап. Мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілері мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі лауазымды адамдардың өкілеттіктері 1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылды өз құзыреті шегінде барлық мемлекеттік органдар, ұйымдар, квазимемлекеттік сектор субъектілері мен лауазымды адамдар жүргізуге міндетті. 1-1. Мемлекеттік органдардың, ұйымдардың, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің басшылары бағынысты адамдардың және ведомстволық бағынысты ұйымдар басшыларының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жасау, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасалуының алдын алу жөніндегі лауазымдық міндеттерін орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес тәртіптік жауаптылықта болады. 2. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтарды анықтауды, жолын кесуді, ашуды, тергеп-тексеруді және алдын алуды өз құзыреті шегінде прокуратура, ұлттық қауіпсіздік, ішкі істер, әскери полиция органдары, экономикалық тергеп-тексеру қызметі жүзеге асырады. Ескерту. 22-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 28.12.2018№ 210-VІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.11.2019 № 273-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026№ 311-VIIІ(қолданысқа енгізілу тәртібін2-баптанқараңыз) Заңдарымен. 23-бап. Жұртшылықтың сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға қатысуы Жеке тұлғалар, қоғамдық бірлестіктер және өзге де заңды тұлғалар сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл кезінде мынадай шаралар қолданады: 1) өздеріне мәлім болған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасау фактілері туралы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен хабарлайды; 2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша заңнама мен құқық қолдану практикасын жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізеді; 3) сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыруға қатысады; 4) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың басқа да субъектілерімен және сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органмен өзара іс-қимылды жүзеге асырады; 5) мемлекеттік органдардан сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі қызмет туралы ақпаратты Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен сұратады және алады; 6) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша зерттеулер, оның ішінде ғылыми және әлеуметтік зерттеулер жүргізеді; 7) бұқаралық ақпарат құралдарында түсіндіру жұмыстарын жүргізеді және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша әлеуметтік маңызды іс-шаралар ұйымдастырады. Ескерту. 23-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 24-бап. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар туралы хабарлау 1. Дайындалып жатқан, жасалып жатқан немесе жасалған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы ақпаратқа ие жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адам, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адам, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адам, лауазымды адам бұл туралы жоғары тұрған басшыны және (немесе) өзі жұмыскері болып саналатын мемлекеттік органның, ұйымның не квазимемлекеттік сектор субъектісінің басшылығын және (немесе) уәкілетті мемлекеттік органдарды жазбаша түрде дереу хабардар етуге тиіс. Өзге жеке тұлғалар дайындалып жатқан, жасалып жатқан немесе жасалған сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы осы тармақтың бірінші бөлігінде аталған адамдар мен органдарға хабарлауға құқылы. 2. Осы баптың 1-тармағында аталған адамның жоғары тұрған басшысы, мемлекеттік органның, ұйымның, квазимемлекеттік сектор субъектісінің басшылығы, уәкілетті мемлекеттік органдар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы келіп түскен хабар бойынша шаралар қабылдауға міндетті. 3. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлаған немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға өзгеше түрде жәрдем көрсететін (көрсеткен) адам Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне, "Қылмыстық процеске қатысушы адамдарды мемлекеттік қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына және осы Заңға сәйкес мемлекеттің қорғауында болады және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган айқындаған тәртіппен көтермеленеді. Осы тармақтың бірінші бөлігінің ережелері сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы көрінеу жалған ақпаратты хабарлаған, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылықта болатын адамдарға қолданылмайды. Осы тармақтың бірінші бөлігінің көтермелеу бөлігіндегі ережелері: 1) жедел-іздестіру немесе қарсы барлау қызметін жүзеге асыратын органмен Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құпия негізде ынтымақтасатын адамға; 2) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлаған немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты анықтауға, оның жолын кесуге, ашуға және тергеп-тексеруге жәрдем көрсеткен, ол бойынша орындаушы немесе сыбайлас қатысушы болып табылған адамға қолданылмайды. 3-1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдемдесу: 1) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасау фактісі туралы хабарлауды; 2) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған іздеудегі адамның тұрған жері туралы ақпарат беруді; 3) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты анықтау, оның жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру үшін маңызы бар (кейіннен болған) өзге де жәрдемдесуді қамтиды. 4. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлау немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған іздеудегі адамның тұрған жері туралы ақпарат беру немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты анықтау, оның жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру үшін маңызы бар (кейіннен болған) өзге де жәрдем көрсету мақсатында адамның өзі жұмыскері болып табылатын (болған) мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына және (немесе) уәкілетті мемлекеттік органдарға жүгінуі туралы ақпарат көрсетілген ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасалған жағдайда құпия ақпарат болып табылады және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен беріледі. Көрсетілген ақпаратты жария ету Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген жауаптылыққа алып келеді. Ескерту. 24-бапқа өзгерістер енгізілді – ҚР 06.10.2020№ 365-VI(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 19.04.2023№ 223-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026№ 311-VIIІ(қолданысқа енгізілу тәртібін2-баптанқараңыз) Заңдарымен. 24-1-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамдарды қорғаудың мемлекет кепілдік берген шаралары Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамдарды қорғаудың мемлекет кепілдік берген шаралары: 1) уәкілетті мемлекеттік органдар сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарды қабылдаған күннен бастап немесе адам сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға өзге де жәрдем көрсеткен кезден бастап үш жыл бойы, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамды еңбек қатынастары саласындағы құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуынан қорғауды; 2) адамның сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткені туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім болған кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету мақсатында осы адамның өзі жұмыскері болып табылатын (болған) мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына және (немесе) уәкілетті мемлекеттік органдарға жүгінуі туралы ақпараттың құпиялылығын қамтамасыз етуді қамтиды. Ескерту. 3-тарау 24-1-баппен толықтырылды – ҚР 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 24-2-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамды еңбек қатынастары саласындағы құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылуынан қорғау 1. Өзі жұмыскері болып табылатын (болған) ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына хабарлау арқылы ұйымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адам тарапы болып табылатын жеке еңбек дауын Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес құрылатын келісу комиссиясы сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның өкілін міндетті түрде шақыра отырып қарайды. Арнаулы мемлекеттік органдарды қоспағанда, мемлекеттік органдарда, сондай-ақ келісу комиссиялары жоқ ұйымдарда өзі жұмыскері болып табылатын (болған) мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына хабарлау арқылы мемлекеттік органда немесе ұйымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адам мемлекеттік органның немесе ұйымның аталған адамның тәртіптік теріс қылық жасауының мән-жайларын жан-жақты, толық және объективті анықтау, сондай-ақ адамды жұмыстан шығарудың (атқарып жүрген лауазымынан босатудың) немесе басқа лауазымға ауыстырудың негізділігін анықтау үшін құрылатын тәртіптік комиссиясының немесе өзге де алқалы органының (бұдан әрі – алқалы орган) ұсынымдарынсыз тәртіптік жауаптылыққа тартылмайды немесе жұмыстан шығарылмайды (атқарып жүрген лауазымынан босатылмайды) немесе басқа лауазымға ауыстырылмайды. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның өкілі осы тармақтың екінші бөлігінде көрсетілген мәселелер қаралатын алқалы орган отырысына қатысуға міндетті түрде шақырылады. 2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген мемлекеттік орган немесе басқа ұйым сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға осы баптың 1-тармағында көрсетілген мәселелер бойынша материалдарды келісу комиссиясының немесе алқалы органның отырысы өткізілетін күнге дейін кемінде үш жұмыс күні бұрын жібереді. Көрсетілген отырысқа сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның өкілі қатыса алады. Бұл ретте, егер мемлекеттік органның немесе осы баптың 1-тармағында көрсетілген басқа ұйым мен уәкілетті мемлекеттік органның арасында осы Заңның 24-3-бабының 3-тармағында көзделген, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасалса, онда келісу комиссиясының немесе алқалы органның отырысына қатысуға шақыру және осы баптың 1-тармағында көрсетілген мәселелер бойынша материалдар тиісті уәкілетті мемлекеттік органның жазбаша келісімі алынғаннан кейін осы баптың 1-тармағында көрсетілген мәселелерді осы бапта белгіленген тәртіппен қарау үшін сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға жіберіледі. 3. Келісу комиссиясының шешіміне немесе алқалы орган отырысының хаттамасына отырысқа қатысқан оның мүшелері қол қояды. Келісу комиссиясы шешімінің не алқалы орган отырысы хаттамасының көшірмесі шешім қабылданған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға жіберіледі. 4. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган келісу комиссиясы немесе алқалы орган отырысының қорытындылары бойынша қабылданған шешіммен келіспеген жағдайда сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган келісу комиссиясы шешімінің немесе алқалы орган отырысы хаттамасының көшірмесін алған күннен бастап екі жұмыс күні ішінде еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік органның аумақтық бөлімшесіне не прокуратураға жұмыскердің құқықтары мен заңды мүдделерінің бұзылғандығы туралы хабарлама жібереді. Бұл ретте көрсетілген хабарламаны жіберу сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамның сотқа жүгінуіне кедергі болып табылмайды. Ескерту. 3-тарау 24-2-баппен толықтырылды – ҚР 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 08.07.2024№ 116-VIII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі); 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңдарымен. 24-3-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпараттың құпиялылығын қамтамасыз ету 1. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлау немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған іздеудегі адамның тұрған жері туралы ақпарат беру немесе сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықты анықтау, оның жолын кесу, ашу және тергеп-тексеру үшін маңызы бар (кейіннен болған) өзге де жәрдем көрсету мақсатында адамның өзі жұмыскері болып табылатын (болған) мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына және (немесе) уәкілетті мемлекеттік органдарға жүгінуі туралы ақпараттың құпиялылығын тиісті мемлекеттік органда не ұйымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсетілген жағдайда осы адам жұмыс істейтін мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысы және (немесе) басшылығы, келісу комиссиясының немесе алқалы органның мүшелері, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім болған кезде уәкілетті мемлекеттік органдар қамтамасыз етеді. 2. Өзі жұмыскері болып табылатын мемлекеттік органда немесе ұйымда сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлау не осы мемлекеттік органда немесе ұйымда сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға өзге де жәрдем көрсету мақсатында адам осы мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысына және (немесе) басшылығына жүгінген кезде мемлекеттік органның не ұйымның жоғары тұрған басшысы және (немесе) басшылығы аталған адаммен оның ниеті болған кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасуға міндетті. Адам сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлау не сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс қимылға өзге де жәрдем көрсету мақсатында уәкілетті мемлекеттік органға жүгінген кезде уәкілетті мемлекеттік орган аталған адаммен оның ниеті болған кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасуға міндетті. 3. Осы баптың 2-тармағының бірінші бөлігінде көрсетілген, жұмыскермен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасқан, жұмыскердің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы келіп түскен хабары бойынша шаралар қабылдау үшін уәкілетті мемлекеттік органға жүгінген басшымен және тиісті уәкілетті мемлекеттік органмен де сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасалады. 4. Адам осы Заңның 24-4-бабы 1-тармағының 4) тармақшасында көзделген құқықты іске асыру үшін осы Заңның 24-4-бабы 1-тармағының 3) тармақшасында көзделген құпия ақпаратты беруге жазбаша келісімнің негізінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға жүгінген кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган осы адаммен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасуға міндетті. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органның осы Заңның 24-4-бабының 2-тармағында көзделген хабарламасы келіп түскен мемлекеттік органның немесе ұйымның басшысы, егер бұрын сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткен адам мен уәкілетті мемлекеттік орган арасында осындай келісім жасалған болса, осы адаммен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасуға міндетті. 5. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасу тәртібін және оның нысанын сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі уәкілетті орган айқындайды. Ескерту. 3-тарау 24-3-баппен толықтырылды – ҚР 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңдарымен. 24-4-бап. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адамдардың құқықтары 1. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсететін (көрсеткен) адам: 1) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы хабарды қарау қорытындылары бойынша қабылданған шешім туралы ақпаратты алуға; 2) уәкілетті мемлекеттік органның сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық туралы өзінің хабарын қарау нәтижелері бойынша қабылданған шешімдеріне Қазақстан Республикасының әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнамасына немесе Қазақстан Республикасының қылмыстық-процестік заңнамасына сәйкес шағым жасауға; 3) осы тармақтың 4) тармақшасында көзделген құқықты іске асыру үшін құпия ақпаратты беруге жазбаша келісім алу үшін бұрын сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасалған уәкілетті мемлекеттік органға жүгінуге; 4) уәкілетті мемлекеттік органдар сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарды қабылдаған күннен бастап немесе адам сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға өзге де жәрдем көрсеткен кезден бастап үш жыл ішінде оны тәртіптік жауаптылыққа тарту немесе жұмыстан шығару немесе басқа лауазымға ауыстыру оның сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық фактісі туралы хабарлауына немесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға өзге де жәрдем көрсетуіне байланысты деп пайымдаған жағдайда келісу комиссиясының немесе алқалы органның осы мәселелерді осы Заңның 24-2-бабында көзделген тәртіппен бұрын қарамауы шартымен сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға жүгінуге құқылы. 2. Адам осы баптың 1-тармағы 4) тармақшасының негізінде жүгінген кезде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті орган ұсынылған материалдарды қарайды және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткен адамның жүгіну негізділігі анықталған жағдайда жолданым келіп түскен күннен бастап күнтізбелік он бес күн ішінде мемлекеттік органның не басқа ұйымның басшысына осы Заңның 24-2 және 24-3-баптарында белгіленген тәртіппен осы баптың 1-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген мәселелерді қайтадан қарау қажеттігі туралы хабарлама жібереді. Хабарламада мыналар қамтылуға тиіс: 1) хабарлама жіберілетін мемлекеттік орган не ұйым басшысының тегі мен аты-жөні; 2) сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткен адамның тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілген болса); 3) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтың қысқаша фабуласы; 4) мемлекеттік орган не ұйым басшысының сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткен адаммен, егер бұрын осы адам мен уәкілетті мемлекеттік орган арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасалған болса, сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсету туралы ақпаратты жария етпеу туралы келісім жасасу міндеті туралы, сондай-ақ мұндай келісім жасалған жағдайда адамның сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсетуі туралы ақпаратты жария еткені үшін жауаптылығы туралы ескерту. Бұл ретте мемлекеттік органның не ұйымның басшысы сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат жөніндегі уәкілетті органға сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылға жәрдем көрсеткен адамның жолданымы келіп түскен күннен бастап күнтізбелік отыз күннен аспайтын мерзімде келісу комиссиясының немесе алқалы органның отырысын өткізуге және қаралатын мәселе бойынша шешім қабылдауға міндетті. Ескерту. 3-тарау 24-4-баппен толықтырылды – ҚР 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңдарымен. ЗҚАИ-ның ескертпесі! 4-тараудың тақырыбына өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 4-тарау. СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚТАРДЫҢ САЛДАРЛАРЫН ЖОЮ 25-бап. Заңсыз алынған мүлікті немесе заңсыз ұсынылған жеңілдіктердің, көрсетілетін қызметтердің құнын өндіріп алу (қайтару) Ескерту. 25-баптың тақырыбына өзгеріс енгізілді – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 1. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар нәтижесінде заңсыз алынған мүлiктi өз еркiмен тапсырудан немесе мемлекетке оның құнын немесе заңсыз алынған жеңілдіктердің, көрсетілетін қызметтердің құнын төлеуден бас тартылған жағдайларда, оларды өндіріп алу прокурордың, мемлекеттік кіріс органдарының не осыған заңмен уәкiлеттiк берiлген басқа да мемлекеттiк органдар мен лауазымды адамдардың талап қоюы бойынша, заңды күшіне енген сот шешiмi негізінде жүзеге асырылады. Аталған органдар мен лауазымды адамдар сот шешiм шығарғанға дейiн құқық бұзушыға тиесiлi мүлiкті сақтау жөнінде шаралар қабылдайды. 2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген жағдайларда прокурор, мемлекеттік кіріс органдары не осыған заңмен уәкілеттік берілген басқа да мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдар заңсыз алынған мүлікті мемлекет кірісіне айналдыру және (немесе) заңсыз алынған жеңілдіктердің, көрсетілетін қызметтердің құнын мемлекет кірісіне өндіріп алу туралы талап қоюымен заңда белгіленген мерзімдерде сотқа жүгінеді. 3. Егер жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамнан, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамнан және мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамға теңестірілген адамнан және лауазымды адамнан жұмыстан шығару, тиісті функцияларды орындаудан өзгедей босату кезінде заңсыз алынған мүлік немесе заңсыз ұсынылған жеңілдіктердің, көрсетілген қызметтердің құны өндіріліп алынбаса, осындай босату туралы шешім қабылдайтын лауазымды адам немесе орган кінәлі адамның тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік кіріс органдарына құқыққа қайшы алынған кірістер туралы хабарлама жібереді. 4. Тапсырылған мүлікті есепке алу, сақтау, бағалау және одан әрі пайдалану Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен жүзеге асырылады. Ескерту. 25-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 06.10.2020№ 365-VI(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңдарымен. ЗҚАИ-ның ескертпесі! 26-баптың тақырыбына өзгеріс енгізу көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 26-бап. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар нәтижесінде жасалған мәмілелердің, шарттардың, актілердің және әрекеттердің жарамсыздығы 1. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар нәтижесінде жасалған мәмілелерді, шарттарды уәкілетті мемлекеттік органдардың, мүдделі тұлғалардың немесе прокурордың талап қоюы бойынша Қазақстан Республикасының заңында белгіленген тәртіппен сот жарамсыз деп таниды. 2. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар нәтижесінде актілерді қабылдау және әрекеттерді жасау тиісті актілердің күшін жоюға (қолданысын тоқтатуға) уәкілеттік берілген адамдардың не мүдделі тұлғалардың немесе прокурордың талап қоюы бойынша сот тәртібімен олардың күшін жою (жарамсыз деп тану) үшін негіз болып табылады. ЗҚАИ-ның ескертпесі! 3-тармақпен толықтыру көзделген – ҚР 12.06.2026 № 311-VIIІ (01.01.2027 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 5-тарау. Қорытынды және өтпелі ережелер Ескерту. 5-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда - ҚР 19.12.2020 № 384-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 26-1-бап. Өтпелі ережелер 1. Осы Заңның 12-бабы 1-тармағының 5) тармақшасында және 14-1-бабында көзделген сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеу қолданысқа енгізілген күннен бастап алты ай ішінде осы сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеу қолданылатын адамдар Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктердегі шоттарды (салымдарды) жабуға және (немесе) Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерде орналасқан шетелдік банктерде қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтауды тоқтатуға міндетті. 2. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар аумағында шоттары (салымдары) орналасқан және (немесе) шетелдік банкте қолма-қол ақша мен құндылықтарды сақтау жүзеге асырылатын шет мемлекеттің заңнамасына сәйкес осы шет мемлекеттің құзыретті органдары қолданған тыйым салуға, билік етуге тыйым салуға байланысты немесе осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың еркінен тыс еңсерілмейтін күш мән-жайларына (дүлей құбылыстар, әскери іс-қимылдар, төтенше жағдай, банктік шот (салым) туралы шарттың қолданысын мерзімінен бұрын тоқтатудың мүмкін болмауы және өзге де мән-жайлар) байланысты осы баптың 1-тармағында көзделген талаптарды орындай алмаған жағдайда мұндай талаптар тыйым салудың, билік етуге тыйым салудың қолданылуы тоқтатылған немесе өзге де мән-жайлар тоқтатылған күннен бастап алты ай ішінде тиісті фактілерді растайтын құжаттар ұсыныла отырып орындалуға тиіс. 3. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдардың осы бапта көзделген міндеттемелерді орындамауы олардың мемлекеттік қызметті немесе өзге де тиісті қызметті тоқтатуы үшін негіз болып табылады. Осы баптың 2-тармағында көзделген мерзім ішінде осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдар мемлекеттік қызметті немесе өзге де тиісті қызметті өз қалауы бойынша тоқтату туралы өтініш беруге құқылы. Ескерту. 5-тарау 26-1-баппен толықтырылды - ҚР 19.12.2020№ 384-VI(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) Заңымен. 27-бап. Осы Заңды қолданысқа енгізу тәртібі 1. Осы Заң: 1) 2021 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін 11-бапты қоспағанда, 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі. 2) алып тасталды - ҚР 30.11.2016 № 26-VI Заңымен (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) 2. Алып тасталды - ҚР 30.11.2016 № 26-VI Заңымен (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі) 3. Осы Заң қолданысқа енгізілген күннен бастап 2021 жылғы 1 қаңтарға дейін 11-бап мынадай редакцияда қолданылады деп белгіленсін: "11-бап. Қаржылық бақылау шаралары 1. Мемлекеттiк лауазымға не мемлекеттiк немесе оларға теңестiрiлген функцияларды орындауға байланысты лауазымға кандидаттар болып табылатын адамдар тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына: салық салу объектiсi болып табылатын, оның iшiнде Қазақстан Республикасы аумағының шегінен тыс жердегi кірістері мен мүлкi туралы декларацияны, көрсетiлген мүлiктiң орналасқан жерiн көрсете отырып; мыналар: банк мекемесiн көрсете отырып, банк мекемелерiндегi, оның iшiнде Қазақстан Республикасы аумағының шегінен тыс жердегi салымдары мен бағалы қағаздары туралы, сондай-ақ осы адамдар жеке немесе басқа адамдармен бiрлесiп билiк етуге құқылы қаржы қаражаты туралы; жарғылық капиталына қатысу үлесi мен аталған ұйымдардың толық банктiк немесе өзге де деректемелерiн көрсете отырып, заңды тұлғалардың акционерi немесе құрылтайшысы (қатысушысы) ретiнде өзiнiң қатысуы туралы; егер адам немесе оның жұбайы (зайыбы) трастардың бенефициары болса, тиiстi банк шоттарының нөмiрлерiн көрсете отырып, сол трастар және олар тiркелген мемлекеттер туралы; адамға немесе жұбайына (зайыбына) тиесiлi, айлық есептiк көрсеткiштiң мың еселенген мөлшерiнен асатын мөлшердегi материалдық және қаржы қаражатын ұстау немесе уақытша сақтау жөнiнде шарттық қатынастары, келiсiмдерi және мiндеттемелерi (оның iшiнде ауызша да) бар басқа ұйымдардың атаулары мен деректемелері туралы мәлiметтердi ұсынады. 2. Мемлекеттiк лауазымдағы адамдар өз өкiлеттiктерiн орындау кезеңiнде жыл сайын Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгiленген тәртiппен тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына салық салу объектiсi болып табылатын және Қазақстан Республикасының аумағындағы да, одан тыс жерлердегi де кірістері мен мүлкi туралы декларацияны ұсынады. 3. Мемлекеттiк қызметтен терiс себептер бойынша шығарылған адамдар, шығарылғаннан кейiнгi үш жыл бойы Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгiленген тәртiппен тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына салық салу объектiсi болып табылатын және Қазақстан Республикасының аумағындағы да, одан тыс жерлердегi де кірістері мен мүлкi туралы декларацияны ұсынады. 4. Осы баптың 1-тармағында көрсетiлген адамның жұбайы (зайыбы) тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына: салық салу объектiсi болып табылатын, оның iшiнде Қазақстан Республикасы аумағының шегінен тыс жердегi кірістері мен мүлкi туралы декларацияны, көрсетiлген мүлiктiң орналасқан жерiн көрсете отырып; мыналар: банк мекемесiн көрсете отырып, банк мекемелерiндегi, оның ішінде Қазақстан Республикасы аумағының шегінен тыс жердегi салымдары мен бағалы қағаздары туралы, сондай-ақ осы адамдар жеке немесе басқа адамдармен бiрлесiп билiк етуге құқылы қаржы қаражаты туралы; жарғылық капиталына қатысу үлесi мен аталған ұйымдардың толық банктiк немесе өзге де деректемелерiн көрсете отырып, заңды тұлғалардың акционерi немесе құрылтайшысы (қатысушысы) ретiнде өзiнiң қатысуы туралы; егер адам немесе оның жұбайы (зайыбы) трастардың бенефициары болса, тиiстi банк шоттарының нөмiрлерiн көрсете отырып, сол трастар және олар тiркелген мемлекеттер туралы; адамға немесе жұбайына (зайыбына) тиесiлi және айлық есептiк көрсеткiштiң мың еселенген мөлшерiнен асатын материалдық және қаржы қаражатын ұстау немесе уақытша сақтау жөнiнде онымен шарттық қатынастары, келiсiмдерi және мiндеттемелерi (оның iшiнде ауызша да) бар басқа ұйымдардың атаулары мен деректемелерi туралы мәлiметтердi ұсынады. 5. Осы баптың 2 және 3-тармақтарында аталған адамның жұбайы (зайыбы) тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына салық салу объектiсi болып табылатын және Қазақстан Республикасының аумағындағы да, оның шегінен тыс жердегi де кірістері мен мүлкi туралы декларацияны ұсынады. 6. Арнаулы мемлекеттiк органдағы қызметке кандидат болып табылатын адамның отбасы мүшелерi тұрғылықты жерi бойынша мемлекеттiк кiрiс органына осы баптың 4-тармағында көрсетiлген декларация мен мәлiметтердi ұсынады. Ескертпе. Осы тармақта арнаулы мемлекеттiк органдағы қызметке кандидат болып табылатын адамның отбасы мүшелерi деп жұбайы (зайыбы), кәмелетке толған балалары мен оның асырауындағы және онымен тұрақты түрде бiрге тұратын адамдар танылады. 7. Осы баптың 1 және 2-тармақтарында аталған адамдар – тиiсiнше өздерi лауазымға орналасуға үмiткер болатын органға не жұмыс орны бойынша органға осы баптың 1 немесе 5-тармақтарында санамаланған декларациялар мен мәлiметтердi мемлекеттiк кiрiс органының алғаны туралы анықтаманы ұсынады. 8. Осы баптың 1 және 2-тармақтарында аталған адамдардың (мемлекеттiк қызметтен терiс себептер бойынша шығарылған адамдарды қоспағанда) осы бапта санамаланған декларациялар мен мәлiметтердi ұсынбауы немесе толық емес, анық емес декларациялар мен мәлiметтердi ұсынуы, егер жасалған әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгiлерi болмаса, адамға тиiстi өкiлеттiктер беруден бас тарту үшiн негiз болып табылады не заңда көзделген тәртiппен тәртiптiк жауаптылыққа әкеп соғады. 9. Осы баптың 8-тармағында көрсетiлген, қасақана жасалған, сондай-ақ бiрнеше рет жасалған іс-әрекеттер заңда белгiленген тәртiппен қолданылатын әкiмшiлiк жауаптылыққа әкеп соғады. 10. Адамдар мемлекеттiк немесе оған теңестiрiлген функцияларды орындаудан босатылғаннан кейiн үш жылдың iшiнде алғаш рет жасалған, осы баптың 8-тармағында көрсетілген іс-әрекеттер, сондай-ақ мұндай әрекеттердi қайталап жасау заңда белгiленген әкiмшiлiк жауаптылыққа әкеп соғады. 11. Жауапты мемлекеттiк лауазымдар атқаратын лауазымды адамдардың кірістерінің мөлшерi және көздерi туралы мәлiметтер, сондай-ақ сайланбалы мемлекеттiк лауазымға ұсынылған кезiнде кандидаттардың кірістері туралы мәлiметтер заңнамада белгiленген тәртiппен жариялануы мүмкiн. 12. Мемлекеттiк функцияларды орындауға уәкiлеттiк берiлген адамдарға және оларға теңестiрiлген адамдарға өз атынан емес бөгде адамдар атынан, жасырын, бүркеншiк атпен және басқаша да азаматтық-құқықтық мәмiлелер жасауға тыйым салынады. Бұл мәмiлелер заңда белгiленген тәртiппен жарамсыз деп танылады. 13. Мемлекеттiк мүлiктi басқару жөнiндегi функцияларды орындауға қатысатын жеке және заңды тұлғалар Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлеген тәртiппен және мерзiмде, мемлекеттiк меншiкке байланысты мүлiктiк сипаттағы барлық мәмiлелер мен қаржы қызметi туралы есептi мемлекеттiк мүлiкке қатысты меншiк иесi құқығын жүзеге асыратын мемлекеттiк органға ұсынады. 14. Мемлекеттiк кiрiс органына келiп түсетiн, осы бапта көзделген мәлiметтер қызметтiк құпияны құрайды. Оларды жария ету, егер жасалған әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгiлерi болмаса, кiнәлi адамды жұмыстан шығаруға әкеп соғады. Бұл мәліметтер сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органның, прокуратура, ұлттық қауіпсіздік, ішкі істер, әскери полиция органдарының, экономикалық тергеп-тексеру қызметінің, сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің, Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметінің сұрау салуы бойынша, сондай-ақ заңда белгіленген сот тәртібімен ғана ұсынылады. Қаржы мониторингi жөнiндегi уәкiлеттi органға Қазақстан Республикасының қылмыстық жолмен алынған кiрiстердi заңдастыруға (жылыстатуға) және терроризмдi қаржыландыруға қарсы iс-қимыл туралы заңнамасында көзделген мақсаттарда және тәртiппен қызметтiк құпияны құрайтын мәлiметтер ұсынылады. 15. Осы бапта көзделген қаржылық бақылау шаралары Қазақстан Республикасында тұрғын үйдi және тұрғын үй салу үшiн құрылыс материалдарын меншiкке сатып алуға байланысты құқықтық қатынастарға қолданылмайды. Тұрғын үйдi және тұрғын үй салу үшiн құрылыс материалдарын сатып алу кезiндегi қаржылық бақылау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.". 3-1. Алып тасталды – ҚР 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңымен. 4. "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы" 1998 жылғы 2 шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының (Қазақстан Республикасы Парламентiнiң Жаршысы, 1998 ж., № 15, 209-құжат; 1999 ж., № 21, 774-құжат; 2000 ж., № 5, 116-құжат; 2001 ж., № 13-14, 172-құжат; № 17-18, 241-құжат; 2002 ж., № 17, 155-құжат; 2003 ж., № 18, 142-құжат; 2004 ж., № 10, 56-құжат; 2007 ж., № 17, 140-құжат; № 19, 147-құжат; 2008 ж., № 23, 114-құжат; 2009 ж., № 19, 88-құжат; № 24, 122, 126-құжаттар; 2010 ж., № 24, 148-құжат; 2011 ж., № 1, 2-құжат; № 7, 54-құжат; 2012 ж., № 4, 30, 32-құжаттар; № 8, 64-құжат; № 13, 91-құжат; № 23-24, 125-құжат; 2013 ж., № 2, 10-құжат; № 14, 72-құжат; 2014 ж., № 11, 61-құжат; № 14, 84-құжат; № 16, 90-құжат; № 21, 122-құжат; № 22, 131-құжат; № 23, 143-құжат) күші жойылды деп танылсын. Ескерту. 27-бапқа өзгерістер енгізілді - ҚР 30.11.2016 № 26-VI (01.01.2017 бастап қолданысқа енгізіледі); 28.12.2018№ 210-VІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.07.2019 № 262-VI (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 03.01.2023№ 188-VII(алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқаенгізіледі); 12.06.2026№ 311-VIIІ(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік алпыс күн өткен соң қолданысқаенгізіледі) Заңдарымен. Қазақстан РеспубликасыныңПрезиденті

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандартты бекіту туралы № 716 бұйрық

Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы

ЗҚАИ-ның ескертпесі! Осы бұйрықтың қолданысқа енгізілу тәртібін 5 т. қараңыз Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің 12-бабының 5) тармақшасының жиырма екінші абзацына сәйкес БҰЙЫРАМЫН: 1. Осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес қоса беріліп отырған Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидалары бекітілсін. 2. Осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің кейбір бұйрықтарының және бұйрықтың құрылымдық элементінің күші жойылды деп танылсын. 3. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Әлеуметтік қызметтер департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен: 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін қамтамасыз етсін; 2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды қамтамасыз етсін; 3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Заң қызметі департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министріне жүктелсін. 5. Осы бұйрық: 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілетін Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларының 3-тармағының 30) тармақшасын, 8-тармағының 7) тармақшасын, 10, 11, 12-тармақтарын, 15, 16-тармақтарын, 17-тармағының екінші бөлігін, 20-тармағының 3) тармақшасын, 24-тармағының 2) тармақшасын, 25-тармағын, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48-тармақтарын, 51-тармағының үшінші бөлігін, 56-тармағын, 72-тармағын; Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларына 3-қосымшаның 2-тармағының екінші абзацын, 3-тармағының 3) тармақшасын, 7-тармағының 1) тармақшасының үшінші абзацын, 8-тармағының 13) тармақшасының төртінші абзацын, 10-тармағының 4) тармақшасын, 5, 9, 15, 16, 24-қосымшаларын қоспағанда 2023 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс. Қазақстан РеспубликасыПремьер-Министрінің орынбасары -Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Т. Дуйсенова "КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі "КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі Қазақстан РеспубликасыПремьер-Министрініңорынбасары -Еңбек және халықтыәлеуметтік қорғау министрі2023 жылғы 29 маусымдағы№ 260 бұйрығына1-қосымша Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидалары 1-тарау. Жалпы ережелер 1. Осы Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасы Әлеуметтік Кодексінің 12-бабы 5) тармақшасының жиырма екінші абзацына, сондай-ақ "Мемлекеттік және әлеуметтік жауапкершілігі бар көрсетілетін қызметтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңының 10-бабының 1-тармақшасына сәйкес әзірленді және медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу тәртібін айқындайды. Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 2. Медициналық-әлеуметтік сараптаманы (бұдан әрі – МӘС) Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің аумақтық бөлімшелері (бұдан әрі – аумақтық бөлімшелер) жүргізеді. Ескерту. 2-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 3. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады: 1) абилитация – мүгедектігі бар адамдардың бойында тұрмыстық, қоғамдық және кәсіптік қызметке қабілеттілікті қалыптастыруға және дамытуға бағытталған шаралар кешені; 2) біліктілік – жұмыскердің кәсіптік даярлығының дәрежесі, жұмыстың белгілі бір дәрежедегі күрделілігін орындау үшін қажетті білімі, ептілігі мен дағдыларының болуы; 3) емдеуші дәрігер – пациент медициналық ұйымда байқауда болған және емделген кезеңде оған медициналық көмек көрсететін дәрігер; 4) еңбекке қабілеттіліктен айырылу – жұмыскердің жұмысты орындау, қызмет көрсету қабілетінен айырылуы, оның дәрежесі айырылған еңбекке қабілеттілігіне пайыздық қатынаста көрсетіледі; 5) еңбек қабілеті – жұмыстың орындалу мазмұнына, көлеміне және шарттарына қойылатын талаптарға сәйкес қызметті жүзеге асыру қабілеті; 6) "Еңбек нарығы" автоматтандырылған цифрлық жүйесі (бұдан әрі – "Еңбек нарығы" АЦЖ) – әлеуметтік-еңбек саласында халыққа мемлекеттік қызмет көрсету мақсатында халықты жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті органның, халықты жұмыспен қамтудың жергілікті органдарының, халықты жұмыспен қамту орталықтарының, еңбек ресурстарын дамыту және ведомствоаралық өзара іс-қимыл орталығының қызметін автоматтандыруға арналған аппараттық-бағдарламалық кешен; 7) кәсіптік ауру – жұмыскердің өз еңбек (қызметтік) міндеттерін орындау кезінде жұмыскерге зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың әсер етуінен туындаған созылмалы немесе жіті ауруы; 8) кәсіптік еңбекке қабілеттілік – жұмыскердің белгілі бір біліктіліктегі, көлемдегі және сападағы жұмысты атқару қабілеті; 9) кәсіптік еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесі (бұдан әрі – КЕА дәрежесі) – жұмыскердің еңбек (қызметтік) міндеттерін атқару қабілетінің төмендеу деңгейі; 10) куәландыру – оңалту әлеуеті мен болжамын белгілей және ескере отырып, МӘС жүргізу; 11) куәландырылатын адам – өзіне қатысты МӘС жүргізілетін адам; 12) Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің "Е-Собес" автоматтандырылған цифрлық жүйесі (бұдан әрі – "Е-Собес" АЦЖ) – материалдық және заттай мәнде әлеуметтік көмек, арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсетудің бизнес-процестерін автоматтандыруға, жергілікті атқарушы органдар жүргізетін іс-шаралардың дерекқорын қалыптастыруға, жүргізуге және пайдалануға арналған аппараттық-бағдарламалық кешен; 13) Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті (бұдан әрі – Комитет) – өз құзыреті шегінде әлеуметтік және зейнетақымен қамтамасыздандыру, мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау саласындағы іске асыру және бақылау функцияларын жүзеге асыратын уәкілетті мемлекеттік органның ведомствосы; 14) қысқа мәтіндік хабарлама (бұдан әрі-sms – хабарлама) – ұялы байланыс желісі арқылы ақпаратты қабылдау және беру бойынша ұялы байланыс операторы көрсететін қызмет; 15) МӘС – мүгедектікті және (немесе) еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін белгілеп (белгілемей), куәландырылатын адамның организмі функцияларының тұрақты бұзылуынан туындаған тыныс-тіршілігінің шектелуін бағалау, сондай-ақ оның әлеуметтік қорғау шараларын қажетсінуін айқындау; 16) МӘС әдіснама және бақылау бөлімі (бұдан әрі – МӘС ӘББ) – аумақтық бөлімшенің МӘС мәселелері бойынша әдіснаманы және бақылауды, бақылау жүргізу бойынша қайта куәландыру, МӘС бөлімдерінің сараптамалық қорытындысына шағымдарды қарауды жүзеге асыратын бөлімі; 17) медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімшесі (бұдан әрі – МӘС бөлімшесі, бөлімі) – уәкілетті мемлекеттік органның МӘС жүргізетін құрылымдық бөлімшесі; 18) медициналық-әлеуметтік сараптаманың тәуелсіз сарапшысы (бұдан әрі – МӘС тәуелсіз сарапшысы) – уәкілетті мемлекеттік орган айқындайтын талаптарға сәйкес келетін және медициналық-әлеуметтік сараптаманың тәуелсіз сарапшыларының тізілімінде тұратын жеке тұлға; 19) медициналық-әлеуметтік сараптаманың эксаумақтық сарапшысы – қызмет көрсету өңірінен тыс жерде тұратын көрсетілетін қызметті алушыларға, сырттай проактивті куәландыру жүргізетін медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімінің маманы; 20) мүгедектігі бар адам – тыныс-тіршілігінің шектелуіне және оны әлеуметтік қорғау қажеттігіне алып келетін, ауруларға, мертігулерге (жаралануға, жарақаттарға, контузияларға), олардың зардаптарына, бұзылуларына байланысты организм функциялары тұрақты бұзылып, денсаулығы нашарлаған адам; 21) мүгедектігі бар бала – тыныс-тіршілігінің шектелуіне және әлеуметтік жағынан қорғау қажеттігіне алып келетін, ауруларға, мертігулерге (жаралануға, жарақаттарға, контузияларға), олардың зардаптарына, бұзылуына байланысты организм функциялары тұрақты бұзылып, денсаулығы нашарлаған он сегіз жасқа дейінгі адам; 22) мүгедектігі бар адамдарды әлеуметтік қорғау – мүгедектігі бар адамдарға әлеуметтік көмек көрсету, оңалту, сондай-ақ олардың қоғамға етене араласуы жөніндегі шаралар кешені; 23) мүгедектігі бар адамдарды оңалту – мүгедектігі бар адамның тұрмыстық, қоғамдық, кәсіптік және өзге қызметке қабілетін толық немесе ішінара қалпына келтіруге бағытталған шаралар кешені; 24) "Мүгедектігі бар адамдардың орталықтандырылған деректер банкі" автоматтандырылған цифрлық жүйесі (бұдан әрі – "МОДБ" АЦЖ) – мүгедектікті белгілеу, еңбек ету қабілетінен айырылу, абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасын әзірлеу бойынша бизнес-процестерді автоматтандыруға, сондай-ақ МӘС бөлімдерінде куәландырудан өткен адамдар бойынша деректерді сақтау мен өңдеуге арналған аппараттық-бағдарламалық кешен; 25) мүгедектік – организм функциялары тұрақты бұзылып, денсаулығының нашарлауы салдарынан адамның тыныс-тіршілігінің шектелу дәрежесі; 26) мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасы (бұдан әрі – ОЖБ) – мүгедектігі бар адамды абилитациядан және оңалтудан өткізудің нақты көлемін, түрлері мен мерзімдерін оның жеке қажеттіліктері негізінде белгілейтін құжат; 27) оңалту әлеуеті – мүгедектігі бар адамдардың организмінің бұзылған функциялары мен қабілеттерін медициналық, психологиялық және әлеуметтік факторларды талдау негізінде қалпына келтірудің нақты мүмкіндіктерінің көрсеткіші; 28) оңалту болжамы – оңалту әлеуетін іске асырудың болжамды мүмкіндігі және мүгедектігі бар адамдарды қоғамға кіріктірудің болжамды деңгейі; 29) оңалту-сараптамалық диагностика – оңалту әлеуетінің, оңалту болжамының бағасы; 30) "Оңалтудың техникалық құралдары" цифрлық жүйесі (бұдан әрі – ОТҚ ЦЖ) – ОЖБ-ға сәйкес мүгедектігі бар адамдарға берілетін техникалық көмекші (орнын толтырушы) құралдар мен арнаулы жүріп-тұру құралдарын іріктеу процесін автоматтандыруға арналған цифрлық жүйе; 31) организм функцияларының бұзылуы – организмнің қызметінде немесе құрылымында туындайтын, олардың нормадан едәуір ауытқуы ретінде қаралатын проблемалар; 32) өндірістік жарақат – өзінің еңбек міндеттерін орындау кезінде алған, еңбекке қабілеттіліктен айырылуына әкеп соққан, жұмыскер денсаулығының зақымдануы; 33) сырттай проактивті куәландыру – Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің цифрлық жүйелерінен (бұдан әрі – ҚР ДСМ ЦЖ) келіп түскен иесіздендірілген құжаттар негізінде МӘС жүргізу; 34) тіршілік әрекеті мен денсаулықтың жұмыс істеуінің, шектелулерінің халықаралық сыныптамасы (бұдан әрі – ЖХС) – денсаулық, тіршілік әрекетінің шектелуі және жұмыс істеу компоненттерінің сыныптамасы; 35) тыныс-тіршіліктің шектелуі – адамның өзіне-өзі қызмет көрсету, өздігінен жүріп-тұру, бағдарлай алу, қарым-қатынас жасау, өзінің мінез-құлқын бақылау, оқу және еңбек қызметімен айналысу қабілетінен немесе мүмкіндігінен толық немесе ішінapa айрылуы; 36) уәкілетті мемлекеттік орган – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес халықты әлеуметтік қорғау саласындағы басшылықты және салааралық үйлестіруді, Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қордың қызметін реттеуді, бақылау функцияларын жүзеге асыратын орталық атқарушы орган. Ескерту. 3-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрықтарымен. 2-тарау. МӘС жүргізу тәртібі 1-параграф. МӘС жүргізу үшін негіздер 4. Көрсетілетін қызметті алушының "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес дербес деректер және "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының Кодексіне сәйкес медицина қызметкерінің құпиясын құрайтын мәліметтерді жинауға, өңдеуге және беруге келісімі және медициналық ұйымның дәрігерлік-консультациялық комиссиясының (бұдан әрі – ДКК) жолдамасы: 1) организм функциялары тұрақты бұзылған кезде алғаш куәландыру; 2) қайтадан куәландыру (қайта куәландыру) мақсатында МӘС жүргізу үшін негіздеме болып табылады. Ескерту. 4-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 5. Медициналық ұйымдар тіршілік-тынысының шектелуіне алып келетін ауруға, жарақат зардаптарына немесе кемістікке байланысты организм функцияларының тұрақты бұзылуын растайтын диагностикалық, емдеу және оңалту іс-шараларын жүргізгеннен кейін, анатомиялық кемістіктері бар адамдарды, 21-хромосома бойынша трисомиямен (Даун синдромы), организм функцияларының едәуір немесе өте айқын білінетін бұзылушылықтары бар және оңалту әлеуеті жоқ жазылмайтын паллиативті көмек алатын ауруларды қоспағанда, еңбекке уақытша жарамсыздық басталған немесе балаларға және жұмыс істемейтін адамдарға диагноз белгіленген сәттен бастап кемінде төрт айдан кейін МӘС-ке жібереді. Мүгедектігі бар адамдардың мүгедектікке әкелген аурулары бойынша денсаулығы нашарлаған кезде уақытша жұмысқа жарамсыздық күнінен немесе балалар мен жұмыс істемейтін адамдарға диагноз белгіленген күннен бастап екі айдан кейін, МӘС-ға жіберіледі. "Екі айдан астам еңбекке уақытша жарамсыздық мерзімі белгіленген аурулар түрлерінің тізбесін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 1033 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12733 болып тіркелген) бекітілген екі айдан астам еңбекке уақытша жарамсыздық мерзімі белгіленген аурулар тізбесіне кірмейтін шамалы білінетін организм функцияларының бұзылуымен кәсіптік аурулар кезінде медициналық оңалтуды жүргізу үшін көрсетілімдер болмаған кезде куәландырылатын адам уақытша еңбекке жарамсыздық мерзімі есепке алынбастан КЕА дәрежесін белгілеу мақсатында МӘС-ке жіберіледі. 6. Медициналық ұйымдар қайта куәландырудың кезекті мерзімін ескере отырып, мүгедектігі бар адамдарды және (немесе) еңбек ету қабілетінен айырылған адамдарды қайта куәландыруға (қайтадан куәландыруға) жібереді. 7. Адамдарды МӘС-ке жіберу кезінде медициналық есепке алу құжаттамасын ресімдеудің, медициналық тексеріп-қарау толықтығын, көлемін, негізділігін, мерзімдері мен сапасын бақылауды жолдама берген медициналық ұйымның ДКК төрағасы қамтамасыз етеді. Ескерту. 7-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 2-параграф. Куәландыру (қайта куәландыру) тәртібі 8. Куәландырылатын (қайта куәландырылатын) адамға МӘС оның тұрақты тіркелген жері бойынша медициналық ұйымның ДКК жолдамасына сәйкес: 1) тиісті өңірдің МӘС бөлімдерінде және (немесе) МӘС әдіснама және бақылау бөлімдерінде; 2) стационарлық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарында; 3) амбулаториялық-емханалық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымдарында; 4) қылмыстық-атқару жүйесінің мекемелерінде және тергеу изоляторында; 5) үйінде көрсетіледі; 6) сырттай; 7) сырттай проактивті. 9. Сырттай проактивті куәландыруды (қайта куәландыруды) қоспағанда, куәландыру (қайта куәландыру) Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша МӘС жүргізуге өтініш (бұдан әрі – өтініш) бойынша куәландырылатын адамның, өтініш берген кезде заңды тұлғаның жеке басын куәландыратын құжатты не цифрлық құжаттар сервисінен электрондық құжатты (сәйкестендіру үшін) ұсына отырып және "цифрлық үкімет" шлюзі арқылы мемлекеттік цифрлық жүйелерден электрондық-цифрлық қолтаңбамен (бұдан әрі – ЭЦҚ) куәландырылған электрондық құжаттар түрінде алынатын мәліметтер негізінде жүргізіледі: 1) адамды қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде немесе тергеу изоляторында ұстау фактісін растайтын мәліметтер; 2) "Денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттамасының нысандарын, сондай-ақ оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрі міндетін атқарушының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21579 болып тіркелген) (бұдан әрі – № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрық) бекітілген № 031/е нысаны бойынша МӘС-ке қорытынды (бұдан әрі – № 031/е нысаны) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 7 cәуірдегі № ҚР ДСМ-34 бұйрығымен бекітілген Дәрігерлік-консультациялық комиссияның қызметі туралы ережеге (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11310 болып тіркелген) сәйкес № 031/е нысанының мерзімі оған қол қойылған күнінен бастап бір айдан кешіктірмейтін уақытқа жарамды; 3) медициналық ұйым оны әзірлеген кезде, № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрықпен бекітілген № 033/е нысаны бойынша мүгедектігі бар адамды абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасының медициналық бөлігі (бұдан әрі – ОЖБ медициналық бөлігі); 4) сырқат динамикасын талдау үшін амбулаториялық пациенттің медициналық картасы, ауру тарихынан үзінділер, мамандардың қорытындылары және зерттеу нәтижелері – бар болса; 5) сараптамалық қорытынды туралы деректерді енгізу үшін жұмыс істейтін адам ұсынған еңбекке уақытша жарамсыздық парағы (анықтама); 6) алғашқы куәландыру кезінде еңбекке қабілетті жастағы адам ұсынатын еңбек қызметін растайтын құжат (бар болса), ал өндірістік жарақаттар және кәсіптік аурулар болған кезде, сонымен бірге осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өндірістегі еңбек сипаты мен жағдайлары туралы мәліметтер (жұмыс беруші толтырады); 7) осы әлеуметтік қатер бойынша жалпы еңбекке қабілетінен айырылу дәрежесі (бұдан әрі – ЖЕА дәрежесі) алғаш рет белгіленген кезде міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу (немесе қатыспау) фактісін растайтын құжат; 8) өндірістік жарақат алған және/немесе кәсіптік ауруға шалдыққан адам осы жазатайым оқиға бойынша КЕА және (немесе) мүгедектіктің себебін белгілеу үшін КЕА дәрежесін алғашқы рет белгілеу кезінде ұсынатын "Еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру материалдарын ресімдеу бойынша нысандарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 1055 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12655 болып тіркелген) бекітілген нысан бойынша еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиға туралы акт (бұдан әрі – жазатайым оқиға туралы акт). Жазатайым оқиға туралы акт болмаса және жұмыс беруші-дара кәсіпкердің қызметі тоқтатылған немесе заңды тұлға таратылған жағдайда өндірістік жарақат алған және/немесе кәсіптік ауруға шалдыққан адам ұсынатын еңбек (қызметтік) міндеттерін орындаумен жарақаттанудың немесе аурудың себеп-салдарлық байланысы туралы сот шешімі қоса беріледі; 9) екі жылдық мерзімнен кеш емес берілген, кәсіптік ауруға шалдыққан адам ұсынатын "Кәсіптік аурудың еңбек (қызметтік) міндеттерін орындаумен байланысын анықтау сараптамасының қағидалары" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 21 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-301/2020 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21862 болып тіркелген) нысан бойынша сараптамалық кәсіби патологиялық комиссия немесе республикалық кәсіби патологиялық тартыс комиссиясының қорытындысы; 10) жаралануға, контузияға, жарақаттануға, мертігуге, ауруға байланысты мүгедектік себептерін анықтау үшін бір рет берілетін, себеп-салдарлық байланысты белгілеген тиісті қызмет саласындағы уәкілетті орган берген құжат; 11) қорғаншылықты (қамқоршылықты) белгілеген кезде қорғаншылықты (қамқоршылықты) растайтын құжат; 12) "Азаматтық хал актілерін мемлекеттік тіркеу туралы электрондық және қағаз жеткізгіштегі акт жазбаларының, куәліктер мен анықтамалардың нысандарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2015 жылғы 12 қаңтардағы № 9 бұйрығына сәйкес (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10173 болып тіркелген) атын, әкесінің атын (бар болса), тегін өзгерткен жағдайда қайта куәландыру кезінде куәландыратын адамның атын, әкесінің атын (бар болса) және тегін өзгерту туралы мәліметтер талап етіледі; 13) балаларды куәландыру (қайта куәландыру) кезінде – психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның (ПМПК) қорытындысы – бар болса. Цифрлық жүйелерде мәліметтер болмаған жағдайда, куәландырылатын адамның өтінішіне № 031/е нысаны, сондай-ақ тиісті құжаттардың қағаз жеткізгіштегі көшірмелері және салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары қоса беріледі. Құжаттар қазақ немесе орыс тілдерінде ұсынылады. Ескерту. 9-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 04.03.2024№ 62(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрықтарымен. 3-параграф. Сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) кезінде МӘС-ке жолдау тәртібі 10. Пациенттің тіркелген жері бойынша медициналық ұйымның емдеуші дәрігері немесе диспансердің емдеуші дәрігері, жарақат және ақаулардың салдарынан аурулар әсерінен тіршілік-тынысының шектелуіне әкелетін организм функцияларының тұрақты бұзылулары болған кезде: 1) медициналық цифрлық жүйеде (бұдан әрі – МЦЖ) интеграциялау арқылы: ҚР ДСМ ЦЖ-дан "Бекітілген халық тіркеліміне" (бұдан әрі – БХТ) медициналық ұйым туралы мәліметтерді және пациентті тіркеу күні, әрекет қабілеттілігі мәртебесі, пациентті тіркеу орны, жеке басты куәландыратын құжаттардың деректері туралы мәліметтерді алу бөлігінде; ҚР ДСМ ЦЖ-дан "Диспансерлік науқастардың электрондық тіркеліміне" (бұдан әрі – ДНЭТ) пациент, АХЖ-10 коды бойынша тарихи деректермен және нозологиялармен "Д" есебіне қойылған күні туралы мәліметтер алу бөлігінде; ҚР ДСМ ЦЖ-дан "Стационарлық науқастардың электрондық тізіліміне" (бұдан әрі – СНЭТ) емделген жағдай туралы мәліметтер алу бөлігінде; МАБ-тан пациенттің немесе оның өкілінің ұялы байланысының абоненттік құрылғысының нөмірін тіркеу туралы мәліметтерді алу бөлігінде пациент деректерін тексеру жүргізеді; 2) пациентті сырттай проактивті куәландыруға (қайта куәландыруға) жіберілгені және мүгедектікті және/немесе еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу және/немесе қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындау үшін қажетті дербес деректерді және пациенттің заңмен қорғалатын құпиясын құрайтын мәліметтерді жинауға және өңдеуге келісімі (бұдан әрі – келісім) туралы sms-хабарламаға жауап жіберу қажеттігі туралы хабардар етеді; 3) пациенттен немесе оның өкілінен Қазақстан Республикасының Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2020 жылғы 24 сәуірдегі № 155/НҚ бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2020 жылғы 27 сәуірде № 20495 болып тіркелген) бекітілген проактивті қызметтер көрсету қағидаларына сәйкес келісу туралы жауап алады. Ескерту. 10-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрықтарымен. 11. № 031/е нысаны ДКК төрағасының ЭЦҚ-сы бекітілгеннен кейін мынадай талаптар сақталған кезде автоматтандырылған режимде МЦЖ-дан ҚР ДСМ ЦЖ-ға жіберіледі: 1) келісім туралы деректердің болуы және жауап жіберушінің ұялы телефон нөмірінің пациенттің немесе оның өкілінің ұялы телефон нөміріне сәйкес келуі; 2) "сырттай проактивті куәландыру" белгісінің болуы; 3) аурудың бейіні мен пациенттің жасын ескере отырып, міндетті жолдарды толтыру; 4) диагноздың Қағидаларға 15-қосымшаға сәйкес сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) жүргізілетін нозологиялық нысандар тізбесіне (бұдан әрі – нозологиялық нысандар тізбесі) сәйкес келуі; 5) бір айдан асырмай МЦЖ-дағы № 031/е нысанын қалыптастыру күні; 6) медициналық ұйым атауының БХТ деректеріне сәйкес келуі (диспансерлерді қоспағанда); 7) №031/е нысанында көрсетілген иесіздендірілген электрондық құжаттардың денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға, диагностиканың, емдеу мен оңалтудың клиникалық хаттамаларына, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 7 қазандағы № ҚР ДСМ-116/2020 бұйрығымен (бұдан әрі – ҚР ДСМ-116/2020 бұйрығы) (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21381 болып тіркелген) бекітілген Медициналық оңалтуды көрсету қағидаларына сәйкес қоса берілуі. Ескерту. 11-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 12. Сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) мынадай құжаттарды: организм функцияларының бұзылу дәрежесін, диагноздар мен ұсынымдарды көрсете отырып, шағымдарын, объективті тексеру деректерін көрсететін мамандардың консультацияларын; клиникалық, зертханалық, рентгенологиялық және басқа зерттеулердің нәтижелерін; пациенттің жай-күйінің динамикалық өзгерістерін көрсете отырып, амбулаториялық, стационарлық, стационарды алмастыратын жағдайларда, үйде, санаторий-курорттық ұйымдарда емделіп шығу жағдайының (емделіп шығу жағдайларының) нәтижелерін; туындаған асқынуларды; зертханалық зерттеулердің, консультациялардың нәтижелерінің қорытындыларын; оңалту әлеуеті, оңалту диагнозы және оңалту маршрутының шкаласы ескерілген ұсынымдарды; жедел/шұғыл медициналық көмек шақырған пациентке белсенді бару нәтижелерін қоса бере отырып, Қазақстан Республикасының Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2020 жылғы 24 сәуірдегі № 155/НҚ бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2020 жылғы 27 сәуірде № 20495 болып тіркелген) бекітілген Проактивті қызметтер көрсету қағидаларына сәйкес алынған пациенттің немесе оның өкілінің келісімі бойынша №031/е электрондық нысан негізінде жүргізіледі. Медициналық электрондық құжаттар аурудың бейінін ескере отырып және денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға, диагностиканың, емдеу мен оңалтудың клиникалық хаттамаларына, ҚР ДСМ-116/2020 бұйрығына сәйкес ұсынылады. Мемлекеттік цифрлық жүйелерден "цифрлық үкімет" шлюзі арқылы ЭЦҚ бекітілген мынадай электрондық құжаттар: 1) еңбек қызметін растайтын құжат; 2) міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу (немесе қатыспау) фактісін растайтын құжат – аталған әлеуметтік тәуекел бойынша жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі алғаш рет белгіленгенде; 3) жаралануға, контузияға, жарақаттануға, мертігуге, ауруға байланысты мүгедектік себептерін анықтау үшін бір рет берілетін, себеп-салдарлық байланысты белгілеген тиісті қызмет саласындағы уәкілетті орган берген құжат; 4) қорғаншылықты (қамқоршылықты) белгілеген кезде – қорғаншылықты (қамқоршылықты) растайтын құжат келіп түседі. Берілетін деректердің толықтығын, шынайылығын және бұрмаланбауын ақпаратты беретін ЦЖ тарапы (сервис иесі) қамтамасыз етеді. Ескерту. 12-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 13. Мемлекеттік қызмет көрсету ерекшеліктерін ескере отырып, мемлекеттік қызмет көрсету процесінің сипаттамасын, көрсету нысанын, мазмұны мен нәтижесін қамтитын мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесі осы Қағидалардың 3-қосымшасына сәйкес "Мүгедектікті және/немесе еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу және/немесе қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындау" (бұдан әрі - мемлекеттік қызмет) мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптардың тізбесінде (бұдан әрі - мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын талаптар) келтірілген. 14. Құжаттарды қабылдау барысында МӘС маманы, олардың (цифрлық жүйелерден алынған мәліметтердің) толықтығын, қолданылу мерзімін тексереді. Қолданылу мерзімі өткен құжаттарды және/немесе құжаттардың толық емес топтамасын ұсыну (мәліметтерді алу) және/немесе медициналық-әлеуметтік сараптама бөліміне барып куәландыруға тұрақты тіркелмеген орны бойынша жүгінген кезінде, МӘС маманы өтінішті қабылдаудан бас тартып, осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша құжаттарды қабылдаудан бас тарту туралы қолхат береді. Ескерту. 14-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 15. Сырттай проактивті куәландыруға (қайта куәландыру) құжаттар "МОДБ" АЦЖ-ға келіп түскен кезде көрсетілетін қызметті алушы және МАБ бойынша пациенттің немесе оның заңды өкілінің (ата-анасының, қорғаншысының, қамқоршысының) ұялы байланысының абоненттік құрылғысының нөмірі тіркелген болуына ЖТМДҚ-ға автоматты түрде сұрау салу жүзеге асырылады. "МОДБ" АЦЖ: 1) ЖТМДҚ-дан: пациенттің немесе оның заңды өкілінің қайтыс болуы; тұрғылықты жері бойынша тұрақты тіркеудің болмауы; шетелге тұрақты тұруға кеткен адамның өтініш беруі туралы; 2) МАБ-тан – ұялы байланыстың абоненттік құрылғысының нөмірі тіркеуде болмауы туралы мәліметтерді алу кезінде ҚР ДСМ ЦЖ-ға осы Қағидалардың 5-қосымшаға сәйкес Медициналық құжаттардың қабылданбау себептерін көрсетіп, ақпараттық хабарлама жібере отырып құжаттарды қайтарады. Ескерту. 15-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 16. ""МОДБ" АЦЖ-не келіп түскен № 031/е нысаны мынадай талаптарға сәйкестігі тексеріледі: 1) жауап жіберушінің ұялы телефон нөмірінің пациенттің немесе өкілінің ұялы телефон нөміріне сәйкестігі; 2) "сырттай проактивті куәландыру" белгісінің болуы; 3) аурудың бейіні мен пациенттің жасын ескере отырып, № 031/е нысандағы міндетті жолдарды толтыру; 4) диагноздың Нозологиялық нысандар тізбесіне сәйкестігі; 5) МЦЖ-дағы № 031/е нысанын қалыптастыру күнінің бір айдан аспауы; 6) № 031/е нысандағы медициналық ұйым атауының БХТ деректеріне сәйкестігі (диспансерлерді қоспағанда); 7) ҚР ДСМ-116/2020 бұйрығына, денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға, диагностиканың, емдеу мен оңалтудың клиникалық хаттамаларына сәйкес № 031/е нысанда көрсетілген электрондық құжаттардың қоса берілуі; 8) ЭЦҚ-ның болуы. "МОДБ" АЦЖ-де № 031/е нысанының 25.1 -тармағына сәйкес "ОТҚ" ЦЖ-да сауалнаманың (сұраулардың) болуы тексеріледі. Тармақтың бірінші және екінші бөліктерінде көрсетілген талаптардың біріне сәйкес келмеген жағдайда, осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес медициналық құжаттарды қайтару себебін көрсете отырып, МЦЖ-ға жіберу үшін "МОДБ" АЦЖ-дан ҚР ДСМ ЦЖ-ға ақпараттық хабарлама жіберіледі. Медициналық ұйым қайтару себебін (себептерін) ескере отырып, № 031/е нысанын сырттай проактивті куәландыруға (қайта куәландыруға) қайта жіберу мәселесін қарайды. Ескерту. 16-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 4-параграф. МӘС жүргізу тәртібі 17. МӘС ұсынылған құжаттарды (клиникалық-функционалдық, әлеуметтік, кәсіптік және басқа да деректерді) қарау, куәландырылатын адамды көзбе-көз тексеру, организм функцияларының бұзылу мен тыныс-тіршіліктің, оның ішінде еңбекке қабілеттілігінің шектелу дәрежесін бағалау жолымен МӘС бөлімі басшысының немесе МӘС ӘББ басшысының (бұдан әрі - басшы) және кемінде екі маманның қатысуымен алқалы түрде жүргізіледі. МӘС бөлімінің және/немесе МӘС ӘББ көзбе көз куәландыруды, қайта куәландыруды жүргізу барысы аудиобейнежазба құралдарын пайдалана отырып белгіленеді. Аудио-бейнежазбалардың деректері МӘС жүргізілген күннен бастап кемінде 4 (төрт) ай сақталады. Ескерту. 17-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 17-1. Сырттай проактивті куәландыру МӘС бөлімінің эксаумақтық басшысының, МӘС эксаумақтық сарапшысының және МӘС тәуелсіз сарапшысының (бұдан әрі - сарапшылар) қатысуымен жүргізіледі. МӘС тәуелсіз сарапшылары болмаған кезде немесе толық жүктемесі кезінде сырттай проактивті куәландыру МӘС бөлімінің эксаумақтық басшысының және екі эксаумақтық сарапшысының қатысуымен жүргізіледі. Ескерту. Қағидалар 17-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 18. МӘС сараптамалық қорытындысы осы Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес ЖХС-ға сәйкес организмнің негізгі функциялары бұзылуының және тыныс-тіршілік шектелуінің жіктемесі негізінде, сондай-ақ осы Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес он сегіз жасқа дейінгі балаларға мүгедектік мерзімдерін белгілеу үшін медициналық көрсетілімдер, осы Қағидаларға 7-1-қосымшаға сәйкес он сегіз жастан асқан адамдарға мүгедектік тобы және (немесе) кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі қайта куәландыру мерзімінсіз және (немесе) жалпы еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысы Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің 207-бабының, 1-тармағында көзделген жасқа толғанға дейін белгіленетін қалпына келмейтін кемістіктер мен аурулар тізбесіне (бұдан әрі – Қалпына келмейтін кемістіктер мен аурулар тізбесі), осы Қағидаларға 7-2-қосымшаға сәйкес он сегіз жастан асқан адамдарға мүгедектік 5 жыл мерзімге белгіленетін аурулардың, кемістіктердің тізбесіне медициналық көрсетілімдер негізінде организмнің жай-күйі мен тыныс-тіршілігінің шектелу дәрежесін кешенді бағалауға байланысты шығарылады. Ескерту. 18-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 19. МӘС жүргізу қорытындысы бойынша тыныс-тіршілігі санаттарының бірінің (өзін-өзі күту, жүріп-тұру, еңбек қызметі (еңбек қабілеті), оқу, бағдарлана білу, қарым-қатынас, өз мінез-құлқын қадағалау, ойын және танымдық қызмет, белсенді қозғалыс қабілеті) шектелуіне әкеп соқтыратын организм функцияларының тұрақты бұзылуы болмаған жағдайларда мүгедектік және (немесе) еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі белгіленбейді. 20. Сараптамалық қорытынды: 1) көзбе-көз куәландыруға жүгінген күні; 2) МӘС актісінің жобасы сырттай проактивті куәландыруға келіп түскен күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде шығарылады. МӘС актісі жобасының 16.00-ден кейін түскен жағдайда, сараптамалық шешім шығару мерзімі көзбе-көз куәландырылған күннен бастап есептеледі; 3) 10 (он) жұмыс күні ішінде: МӘС бөлімі алдын ала шығарылған сараптамалық қорытындысымен бірге куәландырылатын адамды және (немесе) куәландырылатын адамның құжаттарын МӘС ӘББ-ге консультацияға жіберген кезде көзбе-көз куәландыру күнінен бастап шығарылады. МӘС ӘББ консультациялық қорытынды шығарады, ол МӘС бөлімі сараптамалық қорытынды шығару кезінде есепке алынады. Егер куәландырылатын адам МӘС бөліміне және (немесе) МӘС ӘББ-ге келмесе, МӘС бөлімі оныншы жұмыс күні алдын ала шығарылған сараптамалық қорытындыға сәйкес және МӘС ӘББ консультациялық қорытындысын ескере отырып сараптамалық қорытынды шығарады; МӘС актісі сырттай проактивті куәландыруға бөлінген күннен бастап, осы Қағидалардың 12-тармағында көрсетілген куәландырылатын адамның құжаттарын көзбе-көз куәландыруға жолдаған кезде, осы Қағидалардың 45-тармағында көзделген жағдайларда немесе оны қайта бөлу кезінде, сарапшы еңбекке уақытша жарамсыздық парағына шыққан жағдайда шығарылады. Ескерту. 20-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 21. Көзбе-көз куәландыру (қайта куәландыру) куәландырылатын адамның немесе заңды өкілінің келісуімен үйде, стационарда, ал куәландырылатын адам тасымалдауға келмейтін және (немесе) қызмет көрсетілетін өңірден тыс жерлерде стационарлық емделуде жүрген кезде сырттай, №031/е нысаны бойынша ДКК ұсынысы негізінде жүргізіледі. Сырттай куәландырылған (қайта куәландырылған) кезде №031/е нысанды куәландырылатын адамның орналасқан жері бойынша өңірдің медициналық ұйымы ресімдейді. Сырттай мүгедектік және (немесе) еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі бір жылдан аспайтын мерзімге бір рет айқындалады. 22. № 031/е нысаны негізсіз ресімделген жағдайда (организмнің жай-күйін және тіршілік әрекетінің шектелу дәрежесін кешенді бағалау үшін деректердің болмауы) көзбе-көз куәландыру кезінде МӘС бөлімі тексерудің және ұсынылған медициналық құжаттарды талдау деректерінің негізінде сараптамалық қорытынды шығарады және сараптамалық қорытынды шығарылған күннен бастап он жұмыс күні ішінде бұл туралы медициналық және фармацевтикалық бақылау саласындағы мемлекеттік органның аумақтық бөлімшесіне және пациентті жіберген медициналық ұйымға № 031/е нысанының көшірмесін қоса бере отырып хабарлайды, бұл туралы МӘС актісінде және № 031/е нысанының МӘС сараптамалық қорытындысы туралы хабарламасында жазба жасалады. 23. № 031/е нысанында көрсетілген функционалдық бұзылыстардың дәрежесін және диагнозын нақтылау үшін МӘС ӘББ шағымдану бойынша МӘС-ті жүргізген кезде консультанттар (кардиологтар, онкологтар, офтальмологтар, педиатрлар, психологтар және басқа да бейінді мамандар) шақырылады. Ескерту. 23-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 24. Осы Қағидалардың 9-тармағына сәйкес мүгедектікті, еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу күні: 1) куәландырылатын адамның және/немесе оның заңды өкілінің МӘС бөліміне жүгінген күні; 2) сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) кезінде, "МОДБ" АЦЖ-да МӘС актісі жобасы түзілген күн болып есептеледі. Ескерту. 24-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 5-параграф. МӘС актісі жобасының түзілуі және оны сырттай проактивті куәландыруға (қайта куәландыруға) жолдау тәртібі 25. Сырттай проактивті куәландыру кезінде № 031/е нысаны "МОДБ" АЦЖ-ның "Тіркелген МӘС актілерінің тізілімі" модуліне түседі және автоматты түрде: 1) осы Қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес куәландырылатын адамның келіп түскен медициналық құжаттарының негізінде МӘС актісінің жобасы (бұдан әрі - МӘС актісінің жобасы) қалыптастырылады; МӘС актісінің жобасына автоматты түрде жасалатын және 14 саннан куәландыру күні мен реттік нөмірден тұратын бірегей нөмір беріледі; 2) медициналық құжаттарда көрсетілген куәландырылатын адамның жеке сәйкестендіру нөмірі (бұдан әрі – ЖСН), тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) (бұдан әрі - Т.А.Ә.), туған күні, тұрғылықты жері, жұмыс орны, медициналық ұйымның, медицина қызметкерлерінің және заңды өкілінің деректері иесіздендіріледі; 3) осы Қағидаларға 9-қосымшаға сәйкес нысан бойынша күту парағы қалыптастырылады; 4) осы Қағидалардың 17-1-тармағына сәйкес МӘС актісінің жобасы МӘС бөлімінің эксаумақтық басшысына және бейінін ескере отырып, екі сарапшыға бөлінеді. Бөлу еңбек демалысының немесе ақысыз демалыстың кезеңдерін, іссапар кестелерін, сондай-ақ уақытша еңбекке жарамсыздық кезеңін ескере отырып жүзеге асырылады. 5) МӘС актісінің жобасын бөлу кезінде деректер иесіздендіріледі. Ескерту. 25-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрықтарымен. 6-параграф. Сараптамалық қорытындының түзілуі 26. Организм функцияларының бұзылуы мен тіршілік-тынысының, оның ішінде еңбек ету қабілетінің шектелуі дәрежесіне қарай мүгедектігі бар адамдар деп танылған адамға бірінші, екінші немесе үшінші топтағы мүгедектік, жеті жасқа дейінгі адамға "мүгедектігі бар бала" санаты, ал жеті жастан он сегіз жасқа дейінгі адамға бірінші топтағы мүгедектігі бар бала", "екінші топтағы мүгедектігі бар бала", "үшінші топтағы мүгедектігі бар бала" санаттары белгіленеді. 27. МӘС жүргізу кезінде мынадай мүгедектік себептері және (немесе) ЖЕА дәрежелері айқындалады: 1) жалпы ауру; 2) еңбек жарақаты; 3) кәсіптік ауру; 4) бала кезінен мүгедектік; 5) жеті жасқа дейінгі балалардың мүгедектігі; 6) жеті жастан он сегіз жасқа дейінгі балалардың мүгедектігі; 7) тиісті қызмет саласындағы уәкілетті орган себептік-салдарлық байланысты белгілеген жағдайда, қызметтік міндеттерін атқару кезінде, әскери қызмет өткеру кезінде, азаматтық немесе әскери мақсаттағы ядролық объектілердегі авариялардың зардаптарын жою кезінде не ядролық объектілердегі авариялық жағдайлар нәтижесінде алған жаралану, контузия, мертігу, ауру, әскери қызмет міндеттерін (қызметтік міндеттерін) атқаруға байланысты емес жазатайым оқиғаның салдарынан болған жаралану, контузия, мертігу, ауру не әскери және қызметтік борышын орындауға байланысты емес ауру; 8) тиісті қызмет саласындағы уәкілетті орган себеп-салдарлық байланысты белгілеген жағдайда төтенше экологиялық жағдайлар, оның ішінде ядролық жарылыстар мен сынақтар кезіндегі радиациялық әсер етудің салдарынан және (немесе) олардың зардаптарынан болған мүгедектік айқындалады. Осы тармақтың 7) және 8) тармақшаларындағы мүгедектік себептері себеп-салдарлық байланысты анықтаған уәкілетті органның келтірген тұжырымына қатаң сәйкестікпен шығарылады. 28. Өзінің еңбек (қызметтік) міндеттерін атқару кезінде өндірістік жарақат алған және (немесе) кәсіптік ауруға шалдыққан қызметкерге (бұдан әрі – зақым келген қызметкер) МӘС жүргізу кезінде мынадай КЕА-ның себептері белгіленеді: 1) еңбек жарақаты; 2) кәсіптік ауру. 29. Егер куәландырылатын адам мүгедектік себебін ауыстырғысы келсе, осы Қағидалардың 9-тармағының 8), 9), 10) тармақшаларына сәйкес себептік-салдарлық байланысты растайтын құжаттарды МӘС бөліміне ұсынған күні мүгедектік себебін өзгерткен күн болып есептеледі. 30. Мүгедектік мынадай мерзімдерге: жеті жасқа дейінгі адамдарға – 6 айға, 1 жылға, 2 жылға, 5 жылға немесе жеті жасқа толғанға дейін; жеті жастан он сегіз жастағы адамдарға – 6 айға, 1 жылға, 5 жылға немесе он сегіз жасқа толғанға дейін; он сегіз жастан асқан адамдарға – 6 айға, 1 жылға, 2 жылға, 5 жылға немесе қайта куәландыру мерзімінсіз белгіленеді. 31. Қайта куәландыру мерзімінсіз мүгедектік: 1) осы Қағидаларға 7-1-қосымшаға сәйкес Қалпына келмейтін кемістіктер мен аурулар тізбесіне сәйкес; 2) осы Қағидаларға 7-2-қосымшаға сәйкес Он сегіз жастан асқан адамдарға мүгедектік 5 жыл мерзімге белгіленетін аурулардың, кемістіктердің тізбесінде көрсетілген жағдайларды қоспағанда организм функцияларының тұрақты, қалпына келмейтін өзгерістері мен бұзылулары болған, толық көлемде жүргізілген оңалту іс-шаралары тиімсіз, оперативті емдеу және/немесе органдардың трансплантациясын қоса алғанда, мүгедектік тобы тұрақты болған кезде және бірінші топтағы мүгедектігі бар адамды кемінде төрт жыл, екінші топтағы мүгедектігі бар адамды кемінде бес жыл, үшінші топтағы мүгедектігі бар адамды кемінде алты жыл динамикалық қадағалаған кезде; 3) осы Кодекстің 207-бабының 1-тармағында көзделген зейнет жасындағы адамдарға оңалту болжамы қолайсыз болған кезде белгіленеді. Ескерту. 31-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 32. Он сегіз жастан асқан адамдарға мүгедектік осы Қағидаларға 7-2-қосымшаға сәйкес Он сегіз жастан асқан адамдарға мүгедектік 5 жыл мерзімге белгіленетін аурулар, кемістіктер тізбесіне сәйкес 5 жыл мерзімге белгіленеді. Ескерту. 32-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 33. Жоғалтылған еңбек ету қабілетіне пайыздық қатынаста көрсетілген адамның жұмысты орындау, қызмет көрсету қабілетінің төмендеу деңгейін сипаттайтын ЖЕА дәрежесі мынадай мерзімдерге: 6 айға, 1 жылға, 2 жылға, 5 жылға, он сегіз жасқа толғанға дейін, міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушы осы Кодекстің 207-бабының 1-тармағында көзделген жасқа толғанға дейін белгіленеді. Мүгедектігі бар адамға ЖЕА дәрежесі кезекті қайта куәландыру мерзімімен белгіленген кезде ЖЕА дәрежесі осы әлеуметтік қатер бойынша мүгедектік мерзімі аяқталғанға дейін белгіленеді. 34. Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушының осы Кодекстің 207-бабының 1-тармағында көзделген жасқа толғанға дейінгі ЖЕА дәрежесі: 1) қалпына келмейтін анатомиялық кемістіктер тізбесіне сәйкес; 2) организм функцияларының тұрақты, қалпына келмейтін өзгерістері мен бұзылулары болған, толық көлемде жүргізілген оңалту іс-шаралары тиімсіз, оперативті емдеу және/немесе органдардың трансплантациясын қоса алғанда, ЖЕА дәрежесі тұрақты болған кезде және ЖЕА дәрежесі 80-нен 100 пайызды қоса алғанға дейінгі шегінде мүгедектігі бар адамдарды кемінде төрт жыл, 60-тан 79 пайызды қоса алғанға дейінгі шегінде кемінде бес жыл, 30-дан 59 пайызды қоса алғанға дейінгі шегінде кемінде алты жыл динамикалық қадағалаған кезде белгіленеді. 35. КЕА дәрежесі мынадай мерзімдерге: 6 айға, 1 жылға, 2 жылға, 5 жылға немесе қайта куәландыру мерзімінсіз белгіленеді. Мүгедектігі бар адамға кезекті қайта куәландыру мерзімімен КЕА дәрежесі белгіленген кезде өндірістік жарақат және (немесе) кәсіптік ауру бойынша КЕА дәрежесі мүгедектік мерзімі аяқталғанға дейін белгіленеді. 36. Қайта куәландыру мерзімінсіз КЕА дәрежесі: 1) Қалпына келмейтін анатомиялық кемістіктер тізбесіне сәйкес; 2) организм функцияларының тұрақты, қалпына келмейтін өзгерістері мен бұзылулары болған, толық көлемде жүргізілген оңалту іс-шаралары тиімсіз, оперативті емдеу және/немесе органдардың трансплантациясын қоса алғанда, КЕА дәрежесі тұрақты болған кезде және КЕА дәрежесі 90-нан 100 пайызды қоса алғанға дейінгі адамдарды кемінде төрт жыл, 60-тан 89 пайызды қоса алғанға дейін кемінде бес жыл, КЕА дәрежесі 30-дан 59 пайызды қоса алғанға, 5-тен 29 пайызды қоса алғанға дейін кемінде алты жыл динамикалық қадағалаған кезде; 3) зейнет жасындағы адамдарға оңалту болжамы қолайсыз болған кезде белгіленеді. 37. Мүгедектік мерзімдері мен еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежелері куәландырылатын адамның оңалту болжамы мен оңалту әлеуетіне сәйкес белгіленеді. 38. Оңалту болжамы былайша бағаланады: қолайлы – организмнің бұзылған функциялары мен тіршілік-тынысының шектелу санаттарын толық қалпына келтіру және (немесе) орнын толтыру, мүгедектігі бар адамды қоғамға етене араластыру мүмкіндігі; біршама қолайлы – олардың шектелу дәрежесі төмендеген немесе тұрақтанған жағдайда, кірігу және толық әлеуметтік қолдаудан ішінара әлеуметтік қолдауға өту қабілеті кеңейген жағдайда организмнің бұзылған функциялары мен тіршілік-тынысының шектелу санаттарын ішінара қалпына келтіру мүмкіндігі; күмәнді – болжамның анық болмауы; қолайсыз – организмнің бұзылған функцияларын және тіршілік-тынысы санаттарын қалпына келтіру немесе орнын толтыру мүмкіндігінің болмауы. 39. Оңалту әлеуеті былайша бағаланады: жоғары – денсаулықтың, тіршілік-тынысындағы шектеулердің, еңбекке қабілеттігі мен әлеуметтік мәртебесінің толығымен қалпына келтірілуі (толық оңалту); қанағаттанарлық – организм функцияларының шамалы білініп бұзылуы, тіршілік-тынысы санаттарын шектелген көлемде немесе техникалық көмекші (орнын толтырушы) құралдар арқылы орындау мүмкіндігі, әлеуметтік қолдауға мұқтаждық; төмен – организм функциялары бұзылушылығының айқын білінуі, тіршілік-тынысы санаттарының көпшілігін едәуір шектеулермен орындау, мүгедектігі бар адамның әлеуметтік қолдауға үнемі мұқтаж болуы; оңалту әлеуетінің болмауы – организм функцияларының өте айқын бұзылуы, негізгі қызмет түрлерінің орнын толтыруға немесе өздігінен орындауға мүмкіндіктің болмауы, өзгелердің күтіміне мұқтаж болу. 40. ОЖБ осы ОЖБ-ны іске асыру мерзіміне сәйкес келетін әрбір оңалту іс-шарасын іске асыру мерзімі көрсетіле отырып, мүгедектікті белгілеу мерзіміне әзірленеді. ОЖБ: 1) ОЖБ-ның медициналық бөлігінен; 2) Қағидаларға 12-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ОЖБ-ның әлеуметтік бөлігінен; 3) Қағидаларға 13-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ОЖБ-ның кәсіптік бөлігінен тұрады. Медициналық ұйымның мультидисциплинарлық топ ОЖБ-ның медициналық бөлігін Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 7 қазандағы № ҚР ДСМ-116/2020 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21381 болып тіркелген) бекітілген Медициналық оңалту көрсету қағидаларына және диагностика, емдеу және оңалтудың клиникалық хаттамаларына сәйкес әзірлейді, ДКК төрағасының ЭЦҚ-сымен куәландырылады. 41. Жүргізілген оңалту-сараптама диагностикасының нәтижелеріне және мүгедектігі бар адамның оңалту іс-шараларын жүргізуге қажеттілігіне қарай, № 031/е нысанда көрсетілген оңалту іс-шараларының жоспарын ескере отырып МӘС бөлімшесі: 1) ОЖБ-ның әлеуметтік бөлігін: Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 288 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32994 болып тіркелген) бекітілген Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес жүріп-тұруы қиын бірінші топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін жеке көмекшінің қызметтерін ұсыну қағидалары; Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 286 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32992 болып тіркелген) бекітілген Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес есту кемістігі бар мүгедектігі бар адамдар үшін ымдау тілі маманының қызметтерін ұсыну қағидалары; Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 287 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32993 болып тіркелген) бекітілген Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес мүгедектігі бар адамдарды протездік-ортопедиялық көмекпен, техникалық көмекші (компенсаторлық) құралдармен, арнаулы жүріп-тұру құралдарымен, оларды ауыстыру мерзімдерін қоса алғанда, қамтамасыз ету қағидалары; Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 283 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32988 болып тіркелген) бекітілген Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес мүгедектігі бар адамдар мен мүгедектігі бар балаларға санаторийлік-курорттық емдеуді ұсыну қағидаларына сәйкес медициналық-әлеуметтік көрсетілімдер мен қарсы көрсетілімдер негізінде; 2) мүгедектігі бар адамның еңбек және кəсіби қызметін ескере отырып, ОЖБ-ның кәсіптік бөлігін әзірлейді. Тұрғын үй-тұрмыстық жағдайын жақсартуға ОЖБ-ның әлеуметтік бөлігін әзірлеу үшін мүгедектігі бар адамның немесе оның заңды өкілі осы Қағидаларға 14-қосымшаға сәйкес нысан бойынша тұрғын үй-тұрмыстық жағдайды тексеру актісін ұсынады. Тұрғын үй-тұрмыстық жағдайды тексеру актісін жергілікті атқарушы органдардың мамандары жүргізеді. Ескерту. 41-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 04.03.2024№ 62(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 7-параграф. Сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) кезінде сараптамалық қорытындыны қалыптастыру ерекшелігі 42. Сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) кезінде сараптамалық қорытынды: Сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) кезінде сараптамалық қорытынды: 1) алғаш рет, аурулардың, мертігулердің (жараланудың, жарақаттанудың, контузиялардың) еңбекте мертігумен, кәсіптік аурумен, төтенше экологиялық жағдайлармен, ядролық жарылыстар мен сынақтар жүргізу кезіндегі радиациялық әсермен, ядролық объектілердегі авариялардың салдарларын жоюмен, сондай-ақ әскери және қызметтік борышын орындаумен себеп-салдарлық байланысы туралы құжаттар болмаса; 2) қайта куәландыру, аурулардың, мертігулердің (жараланудың, жарақаттанудың, контузиялардың) еңбекте мертігумен, кәсіптік аурумен себеп-салдарлық байланысы туралы құжаттар болмаса; 3) нозологиялық нысандар тізбесіне сәйкес келетін диагноздармен шығарылады. 43. Сырттай проактивті куәландыру кезінде МӘС-ке негізсіз жіберу туралы сараптамалық шешім мынадай жағдайларда: 1) еңбекке уақытша жарамсыздық мерзімдері Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 18 қарашадағы № ҚР ДСМ-198/2020 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21660 болып тіркелген) бекітілген Еңбекке уақытша жарамсыздыққа сараптама жүргізу, сондай-ақ еңбекке уақытша жарамсыздық парағын немесе анықтамасын беру қағидаларына сәйкес келмеген кезде; 2) мүгедектік белгілеуге деректер болмаған кезде (алғаш куәландыру кезінде); 3) мүгедектік тобын күшейтуге деректер болмаған кезде (қайта куәландыру кезінде); 4) соңғы 2 (екі) айда куәландыру болған кезде шығарылады. Ескерту. 43-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 44. Сырттай проактивті куәландыру кезінде № 031/е нысанын сапасыз толтыру туралы сараптамалық шешім мынадай жағдайларда: 1) организм функцияларының бұзылу дәрежесін дәлелдейтін зертханалық және функционалдық зерттеулер деректері болмаған кезде; 2) медициналық-әлеуметтік көрсетілімдер болса да оңалту іс-шараларының жоспарында ұсынымдар болмаған кезде; 3) құжаттар/мәліметтер және/немесе олардағы деректер сәйкес келмеген кезде шығарылады. "Сапасыз толтырылған" деген белгісі бар "МӘС сараптамалық қорытындысы туралы хабарлама" оны қайтару себептерін жою және адамды сырттай проактивті куәландыруға (қайта куәландыру) қайта жіберу мәселесін шешу үшін медициналық ұйымдарға жолданады. Ескерту. 44-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 45. Мүгедектік тобы бойынша үш сараптамалық шешімдер сәйкес келмеген, сондай-ақ сәйкессіздік туралы сараптамалық шешімдер шығарылған жағдайларда: Нозологиялық нысандар тізбесіндегі диагноз; жолдаманың мақсаттары; организм функцияларының бұзылу дәрежесін дәлелдейтін зертханалық және функционалдық зерттеулер деректерінің белгіленген жағдайда: 1) № 031/е нысаны куәландырушы адамның тұрақты тіркелген жері бойынша МӘС бөліміне автоматты түрде жолданады; 2) автоматты түрде: ҚР ДСМ ЦЖ-ға МЦЖ-ға жолдау үшін – көрсетілетін қызметті алушыны көзбе-көз куәландыруға тұрақты тіркелген жері бойынша МӘС бөліміне бару қажеттілігі туралы мәлімет көрсетілген № 031/е нысанындағы "МӘС сараптамалық қорытындысы туралы хабарлама"; көрсетілетін қызметті алушыға (оның өкіліне) sms-хабарлама алған күннен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде тұрақты тіркелген жері бойынша МӘС бөліміне көзбе-көз куәландыруға сағат 15.30-дан 18.00-ге дейін хабарласу қажет екені туралы sms-хабарлама жолданады. МӘС бөлімі көрсетілетін қызметті алушы жүгінген күні, МӘС бөлімі басшысының ЭЦҚ-мен қол қойылған сараптамалық қорытынды шығарады. Көрсетілетін қызметті алушы келмеген кезде sms-хабарлама қайта жіберіледі. Көрсетілетін қызметті алушы 4 (төрт) жұмыс күні ішінде келмеген кезде немесе көзбе-көз куәландырудан бас тартқан жағдайда автоматты түрде: 1) ҚР ДСМ ЦЖ-ға МЦЖ-ға жолдау үшін – "сапасыз толтырылған" белгісімен № 031/е нысанының "МӘС сараптамалық қорытындысы туралы хабарламасы" және пациенттің көзбе-көз куәландыруға келмегендігі (келмеу немесе көзбе-көз куәландырудан бас тарту) туралы ақпарат; 2) көрсетілетін қызметті алушыға (оның өкіліне) оны МӘС-ке жолдама берген медициналық ұйымға жолығу қажет екені туралы sms-хабарлама жолданады. Ескерту. 45-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 46. Сырттай проактивті куәландыру кезінде сараптамалық шешімдер ЭЦҚ қойылған сараптамалық шешімдер осы Қағидаларға 16-қосымшаға сәйкес нысан бойынша сараптамалық шешімдер парағын қалыптастыра отырып, "МОДБ" АЦЖ-дағы "Тіркелген МӘС актілерінің тізілімі" модуліне келіп түседі. Ескерту. 46-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 47. Сырттай проактивті куәландыру кезінде үш сараптамалық шешімдер сәйкес келмеген жағдайда мүгедектік тобының сәйкес келмеуін қоспағанда, сараптамалық қорытынды эксаумақтық сарапшы – МӘС бөлімінің басшысымен автоматты түрде жасалған сараптамалық шешімнің мәліметтерін салыстыру негізінде шығарылады. Ескерту. 47-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025№ 131(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 48. МӘС актісі куәландырушы адамның тұрақты тіркелген жері бойынша МӘС бөліміне келіп түскен күні сараптамалық қорытындыға МӘС бөлімшесі басшысының ЭЦҚ-мен қол қойылады және автоматтандырылған режимде: 1) медициналық ұйымға - №031/е нысандағы "МӘС-тің сараптамалық қорытындысы туралы хабарлама"; 2) көрсетілетін қызметті алушыға (оның өкіліне) - қабылданған сараптамалық қорытынды мен мемлекеттік қызмет көрсету нәтижелерін "цифрлық үкіметтің" www.egov.kz веб-порталынан алу мүмкіндігі туралы sms-хабарлама жіберіледі. Ескерту. 48-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 8-параграф. Мемлкеттік қызмет көрсету нәтижелері 49. Куәландырылатын адамның деректері "МОДБ" АЦЖ-ға енгізіледі, онда осы Қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес нысан бойынша автоматтандырылған режимде электрондық МӘС актісі, осы Қағидаларға 17 және 18-қосымшаларға сәйкес нысан бойынша МӘС бөлімінің және МӘС әдіснама және бақылау бөлімінің МӘС жүргізу хаттамаларының журналдары және ережелері, осы Қағидалардың 51-тармағында көрсетілген құжаттар қалыптастырылады. Ескерту. 49-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026 № 163 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 50. Мемлекеттік қызмет көрсету сатысы туралы мәліметтер "МОДБ" АЦЖ-дан автоматты түрде мемлекеттік қызмет көрсету мониторингі цифрлық жүйесіне түседі. Ескерту. 50-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 51. Мемлекеттік қызмет көрсету нәтижелері бойынша көрсетілетін қызметті алушы немесе оның заңды өкілі "цифрлық үкімет" www.egov.kz веб-порталында "жеке кабинет" арқылы мынадай құжаттарды алады: 1) мүгедектік белгіленген кезде - осы Қағидаларға 19-қосымшаға сәйкес нысан бойынша мүгедектік туралы анықтама; 2) ОЖБ-ның әлеуметтік бөлігін әзірлеген кезде - мүгедектігі бар адамды абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасының әлеуметтік бөлігінен үзінді көшірме. Еңбек жарақаты және/немесе кәсіптік ауру салдарынан мүгедектігі бар адамдар үшін - ОЖБ-ның әлеуметтік бөлігі; 3) ОЖБ-ның кәсіптік бөлігін әзірлеген кезде - мүгедектігі бар адамды абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасының кәсіптік бөлігінен үзінді көшірме. Еңбек жарақаты және/немесе кәсіптік ауру салдарынан мүгедектігі бар адамдар үшін - ОЖБ-ның кәсіптік бөлігі; 4) ЖЕА дәрежесі белгіленген кезде - осы Қағидаларға 20-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтама; 5) КЕА дәрежесі белгіленген кезде - осы Қағидаларға 21-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтама, кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтамадан және медициналық-әлеуметтік сараптама актісінен үзінді көшірме; 6) зардап шеккен қызметкердің қосымша көмек түрлеріне және күтімге мұқтаждығы айқындалған кезде - осы Қағидаларға 22-қосымшаға сәйкес нысан бойынша зардап шеккен қызметкердің көмектің қосымша түрлеріне және күтімге мұқтаждығы туралы қорытынды; 7) кезекті қайта куәландыру кезінде куәландырылатын адам мүгедектігі бар адам деп танылмаған кезде – осы Қағидаларға 23-қосымшаға сәйкес нысан бойынша мүгедектік тағайындалмауы туралы хабарлама беріледі. Мемлекеттік қызмет көрсету нәтижелері тұрақты тіркелген жері бойынша МӘС бөлімімен көрсетілетін қызметті алушы немесе оның өкілінің талабы бойынша қағаз жеткізгіште беріледі Сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) кезінде құжаттарға "Сараптамалық қорытынды сырттай проактивті шығарылды" деген белгі қойылады. 52. Мемлекеттік қызмет көрсету нәтижелері: медициналық ұйымға - №031/е нысанының "МӘС сараптамалық қорытындысы туралы хабарламасы"; көрсетілетін қызметті алушыға (оның заңды өкіліне) - sms-хабарлама. Алғашқы куәландыру кезінде куәландырылатын адам мүгедектігі бар адам деп танылмаған, ОЖБ-ны әзірлеуге медициналық-әлеуметтік көрсетілімдердің болмауына байланысты ОЖБ әзірлеуге немесе оны түзетуге негізсіз жіберген кезде – куәландырылған адамға немесе заңды өкіліне № 031/е нысанының МӘС сараптамалық қорытындысы туралы хабарламасының телнұсқасы беріледі. Ескерту. 51-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 53. Бекітілгеннен кейін ОЖБ-ның әлеуметтік бөлігі есепке алу және ұсынылған оңалту іс-шараларын кейіннен орындау үшін автоматтандырылған режимде "Е-собес" АЦЖ-ға, ОЖБ-ның кәсіптік бөлігі "Еңбек нарығы" АЦЖ-ға келіп түседі. Әскери қызмет өткеруге міндетті адамдар және мүгедектер деп танылған мерзімді әскери қызметшілер туралы мәліметтер ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті әскери басқару органдарына "МОДБ" АЦЖ-дан мемлекеттік органдардың цифрлық жүйелерінің өзара іс-қимылын қамтамасыз ету арқылы беріледі. Мемлекеттік цифрлық жүйелер арасында өзара іс-қимыл болмаған жағдайда, әскери міндеттілер мен мүгедектер деп танылған мерзімді әскери қызметшілер туралы мәліметтер ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті әскери басқару органдарына үш жұмыс күні ішінде жіберіледі. Ескерту. 53-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 9-параграф. Көзбе-көз куәландыруға (қайта куәландыруға) шағымдану 54. Куәландырылатын адам немесе оның заңды өкілі сараптамалық қорытындымен келіспеген кезде оны алған күннен бастап үш айдан кешіктірмей әкімшілік актісіне, әкімшілік әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын әкімшілік органға, лауазымды адамға шағым береді. Шағымдану Қазақстан Республикасы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің талаптарына сәйкес жүзеге асырылады және шағым келіп түскен күннен бастап 20 (жиырма) жұмыс күн ішінде қарастырылады. Егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, сотқа шағымдануға Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің 91-бабының 5-тармағына сәйкес әкімшілік (сотқа дейінгі) тәртіппен шағымданғаннан кейін жол беріледі. 55. Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер проблемалары бойынша аумақтық бөлімшенің және (немесе) оның лауазымды адамдарының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағымдану: шағым аумақтық бөлімшенің басшысының не Комитеттің басшысының атына беріледі. Аумақтық бөлімшелердің, Комитеттің мекенжайына келіп түскен шағым, оны тіркеген күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. Көрсетілген мемлекеттік қызмет сапасыз, уақытылы көрсетілмеген кезде, куәландырылатын адам және/немесе оның заңды өкілі мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бағалау және бақылау жөніндегі уәкілетті органға шағыммен жүгінеді. Мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бағалау және бақылау жөніндегі уәкілетті органның мекенжайына келіп түскен шағым, оны тіркеген күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде қаралуға тиіс. 10-параграф. Сырттай проактивті куәландыруға (қайта куәландыруға) шағымдану 56. Көрсетілетін қызметті алушы немесе оның заңды өкілі сараптамалық қорытындымен келіспеген кезде оған тұрақты тіркелген жері бойынша аумақтық бөлімшеге шағым жасайды. Тұрақты тіркелген жері бойынша аумақтық бөлімшеге шағым берген кезде 2 (екі) жұмыс күні ішінде осы аумақтық бөлімшенің МӘС мәселелері жөніндегі басшысының орынбасары сараптамалық шешімдер парағында актінің нөмірі бойынша шағым жасалғанын белгілейді және ашылған "шағым бойынша сырттай қайта куәландыру" модальдық терезесіндегі жолдарды толтырады. Енгізілген және сақталған деректер негізінде осы Қағидаларға 24-қосымшаға сәйкес нысан бойынша "Сырттай проактивті куәландырудың (қайта куәландырудың) сараптамалық қорытындыларына шағым жасау журналы" қалыптастырылады. Комитет маманы 2 (екі) жұмыс күні ішінде МӘС актісін эксаумақтық МӘС ӘББ-нің қарауына жібереді, оны "МОДБ" ААЖ автоматтандырылған режимде айқындайды. МӘС эксаумақтық ӘББ МӘС актісінің иесіздендірілген деректері негізінде ол келіп түскен күннен бастап 5 (бес) жұмыс күні ішінде сараптамалық қорытынды шығарады және сараптамалық қорытындыны МӘС актісінің қосымшасына енгізеді. 11-параграф. Мүгедектікті белгілеу өлшемшарттары 57. Адамды мүгедектігі бар адам деп тану үшін мынадай бірнеше міндетті шарттардың бір мезгілде болуы: 1) организм функцияларының тұрақты бұзылуынан денсаулықтың бұзылуы; 2) тіршілік-тынысының шектелуі (адамның өзіне өзі қызмет көрсету, өздігінен жүріп-тұру, бағдарлану, қарым-қатынас жасау, өзінің мінез-құлқын бақылау, оқу немесе еңбек қызметімен айналысу қабілетінен немесе мүмкіндігінен толық немесе ішінара айырылуы); 3) әлеуметтік қорғау шараларын жүзеге асыру қажеттігі негіздеме болып табылады. Жас мөлшеріне қарай организмде пайда болатын өзгерістер мүгедектік тобын белгілеу үшін негіздеме болып табылмайды. 58. Тіршілік-тынысының мынадай санаттарының бірінің айқын білінетін шектелуіне не олардың ұштасуына әкеп соқтыратын аурулардан, жарақаттар немесе кемістіктер салдарынан болатын организм функцияларының тұрақты едәуір немесе айқын білінетін бұзылуы бірінші топтағы мүгедектікті немесе бірінші топтағы мүгедектігі бар баланың санатын белгілеу үшін негіз болып табылады: 1) үшінші дәрежедегі өзіне-өзі қызмет көрсетуге; 2) үшінші дәрежедегі жүріп-тұруға; 3) үшінші дәрежедегі еңбек қызметіне (еңбек ету қабілеті); 4) үшінші дәрежедегі оқуға; 5) үшінші дәрежедегі бағдарлай білуге; 6) үшінші дәрежедегі қарым-қатынас жасауға; 7) үшінші дәрежедегі өзінің мінез-құлқын бақылауға 59. Тіршілік-тынысының мынадай санаттарының бірінің айқын білінетін шектелуіне не олардың ұштасуына әкеп соқтыратын аурулардан, жарақаттар немесе кемістіктер салдарынан болатын организм функцияларының тұрақты білінетін бұзылуы екінші топтағы мүгедектікті немесе екінші топтағы мүгедектігі бар баланың санатын белгілеу үшін негіз болып табылады: 1) екінші дәрежедегі өзіне-өзі қызмет көрсетуге; 2) екінші дәрежедегі жүріп-тұруға; 3) екінші дәрежедегі еңбек қызметіне (еңбек ету қабілеті); 4) екінші дәрежедегі оқуға; 5) екінші дәрежедегі айналасын бағдарлай білуге; 6) екінші дәрежедегі қарым-қатынас жасауға; 7) екінші дәрежелі өзінің мінез-құлқын бақылауға. 60. Тіршілік-тынысының мынадай санаттары бірінің шамалы білінетін шектелуіне не олардың ұштасуына әкеп соқтыратын аурулардан, жарақаттар немесе кемістіктер салдарынан болатын организм функцияларының тұрақты шамалы бұзылуы үшінші топтағы мүгедектікті немесе үшінші топтағы мүгедектігі бар баланың санатын белгілеу үшін негіз болып табылады: 1) бірінші дәрежедегі өзіне-өзі қызмет көрсетуге; 2) бірінші дәрежедегі жүріп-тұруға; 3) бірінші дәрежедегі еңбек қызметіне (еңбек ету қабілеті); 4) бірінші дәрежедегі оқуға; 5) бірінші дәрежедегі айналасын бағдарлай білуге; 6) бірінші дәрежедегі қарым-қатынас жасауға; 7) бірінші дәрежелі өзінің мінез-құлқын бақылауға. 61. Аурулармен, жарақаттардың салдарымен немесе ақаулармен шартталған, өзіне-өзі қызмет көрсету, жүріп-тұру, оқу, бағдарлана білу, қарым-қатынас жасау, ойын және танымдық қызметке, өзінің мінез-құлқын бақылау, қимыл белсенділігі қабілетінің орташа, айқын немесе қатты білінетін шектелуіне әкеп соқтыратын организм функцияларының тұрақты орташа немесе айқын немесе едәуір, қатты білінетін бұзылуы 7 жасқа дейінгі балаға мүгедектік белгілеу үшін негіз болып табылады. 12-параграф. Жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу өлшемшарттары 62. ЖЕА дәрежесі өзі үшін әлеуметтік аударымдар жүргізілген міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысына еңбек ету қабілетінен айырылуға (жоғалтуға) әкеп соқтырған оқиға (әлеуметтік қатер) туындаған кезде белгіленеді. Тіршілік-тынысының шектелуіне әкеп соқтырған организм функцияларының тұрақты бұзылуын растайтын құжаттар болған кезде ЖЕА туындады деп есептеледі. 63. ЖЕА туындаған кезде өзі үшін әлеуметтік аударымдар жүргізілген міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысына ЖЕА дәрежесі 30-дан 100 пайызды қоса алғанға дейін белгіленеді. 64. Өзі үшін әлеуметтік аударымдар жүргізілген міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысына жіктемеде көзделген, еңбек ету қабілетінен айырылуға әкеп соқтырған организм функцияларының бұзылу дәрежесі бойынша ЖЕА мынадай жағдайларда белгіленеді: 1) еңбек ету қабілетінің орташа білінетін шектелуіне әкеп соқтырған организм функцияларының тұрақты орташа білінетін бұзылуы кезінде 30-дан 59 пайызды қоса алғанға дейін; 2) еңбек ету қабілетінің айқын білінетін шектелуіне әкеп соқтырған организм функцияларының тұрақты айқын білінетін бұзылуы кезінде 60-тан 79 пайызды қоса алғанға дейін; 3) еңбек ету қабілетінің едәуір немесе қатты айқын білінетін шектелуіне немесе еңбек ету қабілетінен айырылуға әкеп соқтырған организм функцияларының едәуір немесе қатты айқын білінетін тұрақты бұзылуы кезінде 80-нен 100 пайызды қоса алғанға дейін белгіленеді. 13-параграф. Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу өлшемшарттары 65. Зардап шеккен қызметкерлерге жіктемеде көзделген еңбек ету қабілетінен айырылуға әкеп соқтырған организм функцияларының бұзылу дәрежесі бойынша КЕА дәрежесі мынадай жағдайларда: 1) егер зардап шеккен қызметкер өзінің кәсіби қызметі біліктілігінің орташа немесе шамалы төмендеуімен не атқаратын жұмысы көлемінің азайтылуымен немесе егер, организм функцияларының шамалы білінетін бұзылулары салдарынан оның кәсіптік қызметін орындауы бұрынғыдан көп күш қажет ететін және (немесе) кәсіптік ауыруы кезінде зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік фактор әсерінің азайтылуымен жалғастыруға қарсы көрсетілімдер болмаса, 5-тен 29 пайызды қоса алғанға дейін белгіленеді; 2) егер зардап шеккен қызметкер өзінің кәсіби қызметін әдеттегі өндірістік жағдайларда біліктілігінің айқын төмендеуінен не атқаратын жұмыс көлемінің азаюынан жалғастыруға қарсы көрсетілімдер болмаса, немесе егер ол кәсіптік қызметін организм функцияларының орташа айқын білінетін бұзылулары салдарынан және (немесе) кәсіптік ауыруы кезінде зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік фактор әсерінің азайтылуымен жалғастыру қабілетінен айырылған кезде 30-дан 59 пайызды қоса алғанға дейін белгіленеді; 3) егер зардап шеккен қызметкер өзінің кәсіби қызметін организм функцияларының айқын білінетін бұзылуы салдарынан Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бар адамға жұмыс уақытының қысқартылған ұзақтығы белгіленіп, мүгедектігі бар адамның жеке мүмкіндіктері ескеріле отырып арнайы жұмыс орны құрылып, арнайы жасалған жағдайларда ғана көрсетілімдер болғанда 60-тан 89 пайызды қоса алғанға дейін белгіленеді; 4) егер кез келген кәсіби қызмет түрін арнайы жасалған жағдайларда да атқаруға нақты қарсы көрсетілімдері болған кезде, зақым келген қызметкер организм функцияларының қатты айқын бұзушылықтары салдарынан кәсіптік еңбек ету қабілетінен толық айырылған кезде 90-нан 100 пайызды қоса алғанға дейін белгіленеді. 66. Өндірістік жарақаттың немесе кәсіптік аурулардың салдары кезінде КЕА дәрежесі организм функцияларының бұзылу және еңбек ету қабілетінің шектелу дәрежесіне сәйкес келетін мөлшер шегінде белгіленеді. Өндірістік жарақаттар немесе кәсіптік аурулар салдары функциялардың бұзылу сипаты бойынша әртүрлі болған кезде, КЕА дәрежесі ауырлық дәрежесі бойынша айқын білінетіндігіне қарай айқындалады. КЕА дәрежесі егер өндірістік жарақат немесе кәсіптік ауру зардап шеккен қызметкердің бұрыннан бар ауруын (-ауруларын) және (немесе) өндірістік жарақатын (-жарақаттарын) нашарлатып жіберген әрбір жағдай бойынша жеке пайызбен белгіленеді. Кәсіптік еңбек ету қабілетін жоғалту дәрежесі туралы анықтаманың артқы бетінде бұрын белгіленген қайта куәландыру мерзімінсіз немесе белгілеу мерзімі өтпеген КЕА дәрежесі көрсетіледі. Бұл ретте КЕА пайызы организм функцияларының бұрынғы бұзылуының және еңбек ету қабілеті шектелуінің біліну дәрежесіне КЕА пайызы организм функцияларының білінетін бұзылулары мен еңбек ету қабілетінің шектелу дәрежесіне сәйкес келетін мөлшер шегінде жалпы айқындалатыны ескеріле отырып, белгіленеді. 67. МӘС бөлімі КЕА дәрежесі белгіленген мерзімге Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 937-бабына сәйкес медициналық ұйымдардың ұсынымдарының негізінде куәландырылатын адамның: 1) қосымша медициналық көмекке (тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемінің тізбесіне енбейтін), оның ішінде қосымша тамақтануға және дәрі-дәрмек сатып алуға; 2) зақым келген қызметкерге басқа адамның, оның ішінде оның отбасы мүшелері жүзеге асыратын күтімге (арнайы медициналық және тұрмыстық); 3) санаторлық-курорттық емделу кезеңіндегі барлық демалыс уақытына және зақым келген қызметкердің емделу орнына баруына және келуіне, қажетті жағдайларда - оны алып жүретін адамның санаторлық-курорттық емделу орнына бару және кейін келу жол ақысын қоса алғанда, санаторлық-курорттық емделуге; 4) зақым келген қызметкерге еңбек қызметіне және тұрмыста қажетті техникалық көмекші (компенсаторлық) құралдарына; 5) осы Қағидаларға 20-қосымшаға сәйкес еңбек жарақаты немесе кәсіптік ауру салдарынан мүгедектігі бар адамдарды арнайы автокөлікпен қамтамасыз етуге арналған медициналық көрсетілімдер тізбесі негізінде мүгедектігі бар адамдарды арнайы автокөлікпен қамтамасыз ету; 6) кәсіптік оқуға (қайта оқуға); 7) қажетіне қарай арнаулы жағдайлар жасай отырып жұмысқа орналастыруға қажеттілігін анықтайды. 14-параграф. Мүгедектік мерзімін және (немесе) еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін есептеу және бұрын белгіленген мүгедектік мерзімін және (немесе) еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін қайта куәландыру тәртібі 68. Мүгедектігі бар адамдар мен еңбек ету қабілетінен айырылған адамдар белгіленген мүгедектіктің және (немесе) еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесінің мерзімдерін сақтай отырып Қағидалардың 30, 33, 35-тармақтарына сәйкес қайта куәландырудан өтеді. 69. Егер куәландырылатын адамның құжаттары "МОДБ" АЦЖ-ға түспесе немесе куәландырылатын адам МӘС бөліміне мерзімінде келмесе және қайта куәландыру кезінде оған қайтадан мүгедектік және (немесе) еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі белгіленген болса, онда өткізіп алған кезеңге мерзім: 1) қайта куәландырудың алдыңғы белгіленген күнінен бастап бір айдан аспайтын қайта куәландырудың кезекті мерзімін өткізіп алған кезде – бір айға дейін; 2) үш жылға дейін – дәлелді себеппен қайта куәландырудың кезекті мерзімін өткізіп алған кезде (ұзақ үздіксіз стационарлық емдеу салдарынан кезекті қайта куәландыруға келудің мүмкін еместігі); 3) әрекетке қабілетсіз деп тану және қамқоршыны тағайындау жөніндегі рәсімдерді жүргізу себебі бойынша қайта куәландырудың мерзімін өткізіп алған кезде – бір жылға дейін есептеледі. Ескерту. 69-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 04.03.2024№ 62(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 11.04.2024№ 104(ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі); 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрықтарымен. 70. Төтенше жағдай кезеңінде, төтенше ахуал кезінде қайта куәландыру мерзімі төтенше жағдай енгізілгенге және төтенше ахуал жарияланғанға дейін бір айдан аспайтын уақытта және төтенше жағдай, төтенше ахуал кезінде басталған және көрсетілген кезеңдерде куәландырудан қайта өтпеген адамдарға мүгедектік, еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі және мүгедектігі бар адамдардың ОЖБ мерзімдері төтенше жағдай кезеңінде, төтенше ахуал кезінде автоматты түрде ұзартылады. Төтенше жағдай режимінің, төтенше ахаул қолданысы аяқталған ай толық есептеледі. Ескерту. 70-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 11.04.2024№ 104(ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 71. Мүгедектігі бар адамдарды және (немесе) еңбек ету қабілетінен айырылған адамдарды, сондай-ақ оларға мүгедектік немесе еңбек ету қабілетінен айырылу қайта куәландыру мерзімінсіз немесе Кодекстің 207-бабының, 1-тармағында көзделген жасқа толғанға дейін белгіленген адамдарды мүгедектіктің және (немесе) еңбек ету қабілетінен айырылу мерзімінен бұрын қайта куәландыру мынадай жағдайларда: 1) осы Қағидалардың 9-тармағында айқындалған құжаттар негізінде: денсаулық жағдайы өзгерген кезде; мүгедектік себебін өзгерту мақсатында; мерзімінен бұрын қайта куәландыру кезінде себебін көрсете отырып куәландыратын адамның өтінішінде, 2) МӘС актісінде (актілерінде) бар деректердің негізінде: МӘС бөлімінің сараптамалық қорытындысының негізділігіне бақылау жүргізу кезінде; мүгедектікті және (немесе) еңбек ету қабілетінен айырылуды белгілеу мерзіміне қарамастан дәйексіз құжаттарды ұсыну, сараптамалық қорытындыны негізсіз шығару фактілері анықталған кезде жүргізіледі. Осы тармақта көзделген жағдайларда куәландырылатын адам бұрын берілген мүгедектігі туралы анықтаманы, жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтаманы және кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтаманы қайтарады. 72. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау, Жасанды интеллект және цифрлық даму салалары бойынша жетекшілік ететін вице-министрлер және техникалық іркіліс орын алған медициналық цифрлық жүйелердің (МЦЖ) өкілі қол қойған техникалық іркіліс туралы актімен расталған мемлекеттік органдардың цифрлық жүйелерінің жұмысында техникалық іркілістер туындаған жағдайларда, азаматтар арасында әлеуметтік шиеленісті болдырмау мақсатында: 1) "МОДБ" АЦЖ құжаттарды, олардың МЦЖ-да қалыптасу күніне қарамастан қабылдайды; 2) Сараптамалық қорытынды шығару кезінде мерзімді: қайта куәландыру кезінде – бұрын белгіленген мүгедектікті, еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесінің мерзімін ескере отырып; алғашқы куәландыру кезінде – № 031/е нысаны МЦЖ-дан ҚР ДСМ ЦЖ-не жіберілген күннен бастап есептейді. Ескерту. 72-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 73. МӘС әдіснама және бақылау бөлімі медициналық-әлеуметтік сараптамаға анық емес құжаттарды ұсыну және (немесе) сараптамалық қорытындыны негізсіз шығару фактісін анықталған кезде бақылау бойынша көзбе-көз қайта куәландыруды жүргізеді. Ескерту. 73-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 04.03.2024№ 62(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 73-1. Бақылау бойынша қайта куәландыру үшін куәландырылатын адамның немесе оның заңды өкілінің МАБ-та тіркелген абоненттік нөміріне "МОДБ" АЦЖ-дан sms-хабарлама жіберілген күннен бастап, ал МАБ-та абоненттік нөмір тіркелмеген жағдайда – шақыруды пошта байланысы арқылы алған сәттен бастап үш жұмыс күні ішінде мүгедектігі бар адам МӘС әдіснама және бақылау бөліміне келуі қажет. Ескерту. Қағидалар 73-1-тармақпен толықтырылды - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 04.03.2024№ 62(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрықтарымен. 73-2. Бақылау бойынша көзбе-көз куәландыруға келмеген жағдайда МӘС әдіснама және бақылау бөлімі Қағидаларға 26-қосымшаға сәйкес нысан бойынша хаттама рәсімдейді, оның негізінде бақылау бойынша қайта куәландыруға және сараптамалық қорытынды шығарғанға дейін мүгедектік және (немесе) еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесімен байланысты жәрдемақылар мен төлемдер тоқтатылады. Ескерту. Қағидалар 73-2-тармақпен толықтырылды - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 04.03.2024№ 62(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 73-3. МӘС бөлімінің сараптамалық қорытындысының негізділігіне бақылау жүргізу кезінде МӘС әдіснама және бақылау бөлімі қайта куәландырған жағдайларда немесе дәйексіз құжаттарды, негізсіз шығарылған сараптамалық қорытындыны ұсыну фактілері анықталған кезде мүгедектік және (немесе) еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі: 1) егер мүгедектік тобы күшейтілсе (мүгедектігі бар адам неғұрлым ауыр топқа ауыстырылса) және (немесе) еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі ұлғайтылса, МӘС бөлімі мүгедектікті және (немесе) еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесін белгілеген күннен бастап; 2) егер мүгедектігі бар адам ауырлығы төмен топқа ауыстырылса немесе мүгедектік белгіленбесе және (немесе) еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі төмендетілсе немесе белгіленбесе, не мүгедектік тобы және (немесе) еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі өзгермесе, МӘС әдіснама және бақылау бөлімі тоқтатқан күннен бастап белгіленеді. Ескерту. Қағидалар 73-3-тармақпен толықтырылды - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 04.03.2024№ 62(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 15-параграф. Мүгедектігі бар адамды абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасын іске асыру 74. Оңалту іс-шараларын жүргізу кезінде оңалту іс-шараларын жүзеге асырудың жеке-даралығы, дәйектілігі, кешенділігі, сабақтастығы және үздіксіздігі, жүргізілген оңалту іс-шараларын динамикалық байқау және тиімділігін бақылау қамтамасыз етіледі. Медициналық оңалтуды денсаулық сақтау саласындағы заңнамаға сәйкес медициналық ұйымдар жүргізеді. Әлеуметтік және кәсіптік оңалтуды халықты әлеуметтік қорғау жүйесінің ұйымдары, сондай-ақ еңбек жарақаты және/немесе кәсіптік ауру кезінде жұмыс берушілер жүргізеді. 75. ОЖБ-ның медициналық бөлігінің орындалуы туралы деректерді медициналық ұйымдардың мамандары медициналық ұйымдардың тиісті цифрлық жүйелеріне енгізеді. ОЖБ-ның әлеуметтік бөлігінің орындалуы туралы деректер "Е-собес" АЦЖ-дан "МОДБ" АЦЖ-ға, ал ОЖБ-ның кәсіптік бөлігінің орындалуы туралы деректер "Еңбек нарығы" АЦЖ-дан автоматтандырылған режимде келіп түседі. Жұмыс берушілердің ОЖБ-ның әлеуметтік және/немесе кәсіптік бөліктерін орындауы туралы деректерді куәландырылатын адамның ақпараты негізінде кезекті куәландыру кезінде МӘС мамандары "МОДБ" АЦЖ-ға енгізеді. Ескерту. 75-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026№ 163(12.07.2026 бастапқолданысқаенгізіледі) бұйрығымен. 76. МӘС бөлімі ОЖБ-ның іске асырылуына мониторингті және ОЖБ жөніндегі іс-шаралардың тиімділігін бағалауды мүгедектігі бар адамды кезекті куәландыру кезінде жүзеге асырады. ОЖБ медициналық бөлігінің жүргізілген кешенді оңалту іс-шараларының тиімділігін бағалауды мультипәндік топ, медициналық ұйымның ДКК жүзеге асырады. 77. Оңалту іс-шараларын орындамау себептеріне қарай, көрсетілімдердің болуы кезінде МӘС бөлімі ОЖБ-ның әлеуметтік, кәсіптік бөліктеріне түзету жүргізеді және (немесе) оңалту іс-шараларын одан әрі жүргізудің қажеттігі және орындылығы туралы мәселені шешеді. Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына1-қосымша Нысан Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізуге арналған өтініш Ескерту. 1-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026 № 163 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің ________ облысы (қаласы) бойынша департаменті, ______ бөлімі Жеке сәйкестендіру нөмірі: ___________________________________ Куәландырылатын адамның тегі, аты, әкесінің аты (бар болса): ________________________________________________ Туған күні: _____ жылғы "___" _________ Жеке басын куәландыратын құжаттың түрі: ______________________ Құжаттың нөмірі: __________ кім берген ________________________ Берілген күні _____ жылғы "___" _________ Тіркелген орны: ___________________________________ Облыс/республикалық маңызы бар қала _______ қала (аудан) __________________________________ ауыл: _______________ көше (шағын аудан) ___________________________ ____ үй _____ пәтер байланыс телефон нөмірі: ________________ электрондық пошта мекенжайы (бар болса): ____ Сізден мына мақсатта медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізуді сұраймын: 1) мүгедектікті белгілеу: мүгедектікті алғашқы белгілеу, мүгедектікті қайта белгілеу (қайта куәландыру), мүгедектік себебінің өзгеруі (керегінің астын сызу); 2) жалпы еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін, кәсіптік еңбекке қабілеттіліктен айрылу дәрежесін белгілеу (керегінің астын сызу); 3) мүгедектігі бар адамды абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасын (ОЖБ) қалыптастыру, ОЖБ түзету, зардап шеккен қызметкердің қосымша көмек түрлеріне және күтімге мұқтаждығын айқындау (керегінің астын сызу). Медициналық-әлеуметтік сараптама (МӘС) жүргізу үшін құжаттардың және мемлекеттік органдардың цифрлық жүйелерінен алынатын мәліметтердің тізбесі: Жүктеу Р/с№ Құжат атауы Құжаттағы парақтар саны Ескерту (электрондық немесе қағаз форматта) 1. жеке басты куәландыратын құжат 2. тіркелген орнын растайтын құжат 3. МӘС-ке қорытынды 4. ОЖБ-ның медициналық бөлігі 5. амбулаториялық науқастың медициналық картасы, ауру тарихынан үзінді және зерттеу нәтижелері 6. еңбекке уақытша жарамсыздық парағы (анықтамасы) 7. еңбек қызметін растайтын құжат және (немесе) өндірістегі еңбек сипаты мен еңбек жағдайлары туралы мәліметтер 8. міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу (немесе қатыспау) фактісін растайтын құжат 9. жазатайым оқиға туралы акт 10. кәсіптік ауру мен улану диагнозын анықтау (кәсіппен аурудың байланысын анықтау) кезінде сараптаманы жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымының қорытындысы 11. себеп-салдарлық байланысты белгілеген тиісті қызмет саласындағы уәкілетті орган берген құжат 12. жарақаттың немесе аурудың еңбек (қызметтік) міндеттерін орындаумен себеп-салдарлық байланысы туралы сот шешімі 13. қорғаншылықты (қамқоршылықты) белгілеуді растайтын құжат 14. атын, әкесінің атын (бар болса), тегін ауыстыру туралы куәлік 15. балаларды куәландыру (қайта куәландыру) кезінде -психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның (ПМПК) қорытындысы бар болса Дәрігерлік-консультациялық комиссияның қорытындысына сәйкес куәландыруды (қайта куәландыруды) үйде, стационарда, сырттай (керегінің астын сызу) жүргізуге келісім беремін. Мерзімінен бұрын қайта куәландырылған кезде себебін көрсету __________________________________. "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес мүгедектікті және/немесе еңбекке қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеуге және/немесе қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындауға қажетті менің дербес деректерімді және заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәліметтерді жинауға және өңдеуге келісім беремін. Дәйексіз мәліметтер мен жалған құжаттарды ұсынғаным үшін жауапкершілік туралы ескертілдім. Қайта куәландыру кезінде мүгедектік тобының және соған сәйкес жәрдемақы мөлшерінің өзгеру мүмкіндігі туралы ескертілдім. 20 ____ жылғы "____" __________ Өтініш берушінің, куәландырылатын адамның немесе заңды өкілдің қолы _______ Заңды өкілдің тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) ___________ Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына2-қосымша Нысан Өндірістегі еңбек сипаты мен жағдайлары туралы мәліметтер 1. Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде)____________________________ 2. Туған күні _____ жылғы "_____" 3. Ұйымның атауы ________________________________________________ 4. Кәсібі, лауазымы, мамандығы _____________________________________ 5.Тариф разряды, санаты ___________________________________________ 6. Еңбек ұйымының түрі: (еңбек шарты, ұжымдық еңбек шарты, жұмыс ауысымы, жұмыс күнінің ұзақтығы, іссапарлардың болуы, еңбек және демалыс режимі)_________________________________________________________ 7. Функционалдық міндеттері: _____________________________________ ________________________________________________________________ 8. Еңбек жағдайы (жұмыс орнының санитарлық-гигиеналық сипаты, зиянды өндірістік факторлардың болуы) ____________________________________ 9. Тиімді жұмысқа орналастыру мүмкіндігі___________________________ ________________________________________________________________ Күні 20__ жылғы "___" ________ Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) ____________________ _________ (басшы) (қолы) Мөрдің орны (болған жағдайда) Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына3-қосымша Нысан "Мүгедектікті және/немесе еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу және/немесе қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындау" мемлекеттік көрсетілетін қызметін көрсетуге қойылатын негізгі талаптардың тізбесі Ескерту. 3-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026 № 163 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу 1 Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы Мүгедектікті және/немесе еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу және/немесе қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындау 2 Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің кіші түрінің (бар болса) атауы жоқ 3 Көрсетілетін қызметті берушінің атауы Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің аумақтық бөлімшелері (бұдан әрі – көрсетілетін қызметті беруші) 4 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету тәсілдері Өтінішті қабылдау және мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін беру көрсетілетін қызметті беруші арқылы жүргізіледі.Мемлекеттік көрсетілетін қызметті сырттай проактивті көрсету кезінде пациентке сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) жүргізу туралы хабарлау және оның келісімін алу медициналық ұйым арқылы жүргізіледі.Мүгедектікті растау туралы ақпаратты және осы тармақта көрсетілген, мемлекеттік қызмет көрсету кезінде куәландырылатын адам алған құжаттардың электрондық нысандарын беру "цифрлық үкімет" www.​egov.​kz веб-порталының (бұдан әрі – портал) "жеке кабинеті" арқылы ЭЦҚ және/немесе бір реттік парольді пайдалана отырып, куәландырылатын адамның сұрау салуы бойынша жүзеге асырылады.Мемлекеттік қызметті көрсету нәтижелері туралы көрсетілетін қызметті алушыға тіркелген ұялы байланыстың абоненттік нөміріне СМС-хабарлама жіберіледі. 5 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету мерзімі 1) жүгінген күні;құжаттардың топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілген ең ұзақ уақыты – 1 (бір) сағат;көрсетілетін қызметті алушы жүгінген күні қызмет көрсетудің рұқсат етілген ең ұзақ уақыты – 1 (бір) сағат;көрсетілетін қызметті алушыға үйде, мамандандырылған мекемелерде, түзеу мекемелері мен тергеу изоляторларында емделіп жатқан жері бойынша қызмет көрсету кезінде рұқсат етілген ең ұзақ уақыт көрсетілетін қызметті беруші орналасқан жерден бастап көрсетілетін қызметті алушы орналасқан жерге дейін жол жүру уақытына байланысты – 4 сағат;2) МӘС актісінің жобасы сырттай проактивті куәландыруға келіп түскен күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде шығарылады. МӘС актісінің жобасы сағат 16.00-ден кейін келіп түскен жағдайда, сараптамалық қорытындыны шығару мерзімі келесі жұмыс күнінен бастап есептеледі;3) 10 (он) жұмыс күн ішінде:МӘС бөлімі алдын ала шығарылған сараптамалық қорытындысымен бірге куәландырылатын адамды және (немесе) куәландырылатын адамның құжаттарын МӘС ӘББ консультацияға жіберген кезде;МӘС актісінің жобасы сырттай проактивті куәландыруға бөлінген күннен бастап, куәландырылатын адамның құжаттарын көзбе-көз куәландыруға жолдаған кезде, диагнозы нозологиялық нысандар тізбесіне сәйкес келмеген жағдайда, сондай-ақ мүгедектік тобы бойынша үш сараптамалық шешімдер сәйкес келмеген жағдайларда немесе сарапшылар еңбекке уақытша жарамсыздық парағына шыққан жағдайларда оны қайта бөлу кезінде;4) порталда – көрсетілетін қызметті алушы мүгедектікті растау туралы ақпаратты алу үшін өтінімге қол қойған сәттен бастап 1 (бір) сағат. 6 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету нысаны Электрондық (ішінара цифрландырылған)/қағаз түрінде/проактивті. 7 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету нәтижесі 1) электрондық нысанда – портал арқылы көрсетілетін қызметті беруші уәкілетті тұлғаның ЭЦҚ-мен куәландырылған құжаттардың электрондық нысандары қызмет алушының "жеке кабинетіне" жолданады:көрсетілетін қызметті алушыға мүгедектік белгіленген кезде – мүгедектік туралы анықтама;көрсетілетін қызметті алушыға абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасының (ОЖБ) әлеуметтік бөлігі әзірленген кезде – мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасының әлеуметтік бөлігінен үзінді көшірме;еңбек жарақаты және/немесе кәсіптік ауру салдарынан мүгедектігі бар адамдар үшін – ОЖБ-ның әлеуметтік бөлігі;көрсетілетін қызметті алушыға ОЖБ-ның кәсіптік бөлігі әзірленген кезде – мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасының кәсіптік бөлігінен үзінді көшірме;еңбек жарақаты және/немесе кәсіптік ауру салдарынан мүгедектігі бар адамдар үшін – ОЖБ-ның кәсіптік бөлігі;көрсетілетін қызметті алушыға жалпы еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесі белгіленген кезде – жалпы еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесі туралы анықтама;көрсетілетін қызметті алушыға кәсіптік еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесі белгіленген кезде – кәсіптік еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесі туралы анықтама, кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтамадан және медициналық-әлеуметтік сараптама актісінен үзінді көшірме;зардап шеккен қызметкердің көмектің қосымша түрлері мен күтімге мұқтаждығы айқындалған кезде – зардап шеккен қызметкердің көмектің қосымша түрлері мен күтімге мұқтаждығы туралы қорытынды;кезекті қайта куәландыру кезінде мүгедектігі бар адам деп танылмағандарға – мүгедектік тағайындалмауы туралы хабарлама;алғашқы куәландыру кезінде мүгедектігі бар адам деп танылмағандарға – медициналық-әлеуметтік сараптаманың (бұдан әрі - МӘС) сараптамалық қорытындысы туралы хабарлама.2) көрсетілетін қызметті берушіде қағаз түрінде көрсетілетін қызметті алушы немесе оның заңды өкілінің талабы бойынша. 8 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету кезінде көрсетілетін қызметті алушыдан алынатын төлемақы мөлшері және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда оны алу тәсілдері Мемлекеттік қызмет жеке тұлғаларға тегін көрсетіледі. 9 Көрсетілетін қызметті берушінің, цифрлық объектілерінің жұмыс графигі 1) көрсетілетін қызметті берушіде – Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес демалыс және мереке күндерінен басқа, дүйсенбіден бастап жұманы қоса алғанда, сағат 13.00-ден 14.00-ге дейін түскі үзіліспен сағат 9.00-ден 18.00-ге дейін.Көзбе-көз куәландыруға (қайта куәландыруға) өтінішті қабылдау және мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесін беру кестесі: сағат 13.00-ден 14.00-ге дейін түскі үзіліспен сағат 9.00-ден 15.30-ға дейін.Сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) 15.30-дан 18.00-ге дейін жүргізіледі.Мемлекеттік қызмет көзбе-көз куәландыру (қайта куәландыру) алдын ала жазылусыз және жеделдетіп қызмет көрсетусіз кезек тәртібінде көрсетіледі;2) порталда – жөндеу жұмыстарын жүргізуге байланысты техникалық үзілістерді қоспағанда, тәулік бойы. 10 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету үшін көрсетілетін қызметті алушыдан талап етілетін құжаттар мен мәліметтер тізбесі МӘС және (немесе) МӘС ӘББ өтінішті қабылдау кезінде ЭЦҚ-мен куәландырылған мынадай электрондық құжаттарды сұратады және "цифрлық үкімет" шлюзі арқылы мемлекеттік цифрлық жүйелерден алады:1) куәландырылатын адамның жеке басын куәландыратын құжат туралы мәлімет;2) адамды қылмыстық-атқару жүйесінің мекемесінде немесе тергеу изоляторында ұстау фактісін растайтын мәліметтер;3) "Денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттамасының нысандарын, сондай-ақ оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ-175/2020 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21579 болып тіркелген) (бұдан әрі – № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрық) бұйрығымен бекітілген № 031/е нысаны бойынша МӘС-ке қорытынды (бұдан әрі – № 031/е нысаны). № 031/е нысанының қолданыс мерзімі Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 7 сәуірдегі № ҚР ДСМ-34 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 27505 болып тіркелген) бұйрығымен бекітілген "Дәрігерлік-консультациялық комиссияның қызметі туралы" ережеге сәйкес оған қол қойылған күнінен бастап бір айдан кешіктірмейтін уақытқа жарамды;4) медициналық ұйым оны әзірлеген кезде, № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрықпен бекітілген № 033/е нысаны бойынша мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасының медициналық бөлігі;5) ауру динамикасын талдау үшін амбулаториялық пациенттің медициналық картасынан мәліметтер болған кезде – ауру тарихынан үзінді-көшірмелер, мамандардың қорытындылары және зерттеу нәтижелері;6) еңбекке уақытша жарамсыздық парағы (анықтама) – жұмыс істейтін адамдар куәландырудан өткен кезде;7) алғашқы куәландыру кезінде, еңбекке қабілетті жастағы адамдарға – еңбек қызметін растайтын құжат (бар болса), ал өндірістік жарақаттар және кәсіптік аурулар кезінде, Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өндірістегі еңбек сипаты мен жағдайлары туралы мәліметтер (жұмыс беруші толтырады) ұсынылады;8) жалпы еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі алғашқы рет белгіленген кезде – осы әлеуметтік қатер бойынша міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу (немесе қатыспау) фактісін растайтын мәліметтер;9) өндірістік жарақат алған және/немесе кәсіптік ауруға шалдыққан адамға осы жазатайым оқиға бойынша КЕА дәрежесін алғашқы рет белгілеу кезінде мүгедектікті және (немесе) КЕА себебін белгілеу үшін – "Еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиғаларды тергеп-тексеру материалдарын рәсімдеу бойынша нысандарды бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 1055 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12655 болып тіркелген) бекітілген нысан бойынша еңбек қызметіне байланысты жазатайым оқиға туралы акт (бұдан әрі – жазатайым оқиға туралы акт).Жазатайым оқиға туралы акт болмаса және жұмыс беруші-дара кәсіпкердің қызметі тоқтатылған немесе заңды тұлға таратылған жағдайда өндірістік жарақат алған және/немесе кәсіптік ауруға шалдыққан адам ұсынатын еңбек (қызметтік) міндеттерін орындаумен жарақаттанудың немесе аурудың себеп-салдарлық байланысы туралы сот шешімі тіркеледі;10) кәсіптік ауруға шалдыққан адамдарды куәландырған кезде – кәсіптік ауру және улану диагнозын белгілеу (аурудың кәсіппен байланысын анықтау) кезінде сараптаманы жүзеге асыратын денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері;11) жаралануға, контузияға, жарақаттануға, мертігуге, ауруға байланысты мүгедектік себептерін анықтау үшін – себеп-салдарлық байланысын белгілейтін тиісті қызмет саласындағы уәкілетті орган берген құжат туралы мәліметтер;12) қорғаншылықты (қамқоршылықты) белгілеген кезде – қорғаншылықты (қамқоршылықты) растайтын құжат туралы мәліметтер;13) куәландырылатын адамның атын, әкесінің атын (бар болса) және тегін өзгертуді мемлекеттік тіркеген жағдайда қайта куәландыру кезінде – "Азаматтық хал актілерін мемлекеттік тіркеу туралы электрондық және қағаз жеткізгіштегі акт жазбаларының, куәліктер мен анықтамалардың нысандарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2015 жылғы 12 қаңтардағы № 9 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10173 болып тіркелген) бекітілген нысан бойынша атын, әкесінің атын (бар болса), тегін өзгерту туралы куәлік туралы мәліметтер;14) балаларды куәландыру (қайта куәландыру) кезінде – психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның (ПМПК) қорытындысы бар болса.Көрсетілетін қызметті берушілер цифрлық құжаттарды "цифрлық үкімет" веб-порталында тіркелген пайдаланушының ұялы байланысының абоненттік нөмірі арқылы ұсынылған құжат иесінің келісімі болған жағдайда, іске асырылған интеграция арқылы цифрлық құжаттар сервисінен бір реттік парольді беру арқылы немесе "цифрлық үкімет" веб-порталының хабарламасына жауап ретінде қысқа мәтіндік хабарлама жіберу арқылы алады.Цифрлық жүйелерде мәліметтер болмаған жағдайда, куәландырылатын адамның өтінішіне № 031/е нысаны, сондай-ақ тиісті құжаттардың қағаз жеткізгіштегі көшірмелері және салыстырып тексеру үшін түпнұсқалары қоса беріледі.Сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) мынадай құжаттарды:организм функцияларының бұзылу дәрежесін, диагноздар мен ұсынымдарды көрсете отырып, шағымдарын, объективті тексеру деректерін көрсететін мамандардың консультацияларын;клиникалық, зертханалық, рентгенологиялық және басқа зерттеулердің нәтижелерін;пациенттің жай-күйінің динамикалық өзгерістерін көрсете отырып, амбулаториялық, стационарлық, стационарды алмастыратын жағдайларда, үйде, санаторий-курорттық ұйымдарда емделіп шығу жағдайының (емделіп шығу жағдайларының) нәтижелерін;туындаған асқынуларды;зертханалық зерттеулердің, консультациялардың нәтижелерінің қорытындыларын;оңалту әлеуеті, оңалту диагнозы және оңалту маршрутының шкаласы ескерілген ұсынымдарды;жедел/шұғыл медициналық көмек шақырған пациентке белсенді бару нәтижелерін қоса бере отырып, Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2020 жылғы 24 сәуірдегі № 155/НҚ бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20495 болып тіркелген) бекітілген Проактивті қызметтер көрсету қағидаларына сәйкес алынған пациенттің немесе оның өкілінің келісімі бойынша № 031/е электрондық нысан негізінде жүргізіледі.Медициналық электрондық құжаттар аурудың бейінін ескере отырып және денсаулық сақтау саласындағы стандарттарға, диагностиканың, емдеу мен оңалтудың клиникалық хаттамаларына, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 7 қазандағы № ҚР ДСМ-116/2020 бұйрығымен (бұдан әрі – ҚР ДСМ-116/2020 бұйрығы) (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21381 болып тіркелген) бекітілген Медициналық оңалтуды көрсету қағидаларына сәйкес ұсынылады. 11 Қазақстан Республикасының заңдарымен белгіленген мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсетуден бас тартуға негіздеме 1) Қолданылу мерзімі өткен құжаттарды ұсынған кезінде;2) құжаттардың толық емес топтамасын ұсынған кезінде;3) МӘС бөліміне барып көзбе-көз куәландыруға тұрақты тіркелмеген орны бойынша жүгінген кезінде;4) көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызмет көрсету үшін талап етілетін, "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабына сәйкес берілетін қолжетімділігі шектеулі дербес деректерге қол жеткізуге келісімі болмауы. 12 Мемлекеттік қызметті, оның ішінде электрондық нысанда көрсету ерекшеліктерін ескере отырып қойылатын өзге де талаптар Мемлекеттік қызмет:1) тиісті өңірдің МӘС бөлімдері және (немесе) МӘС ӘББ орналасқан жерде;2) көшпелі отырыстарда:көрсетілетін қызметті алушының тұрақты тіркелген жеріндегі емдеу-профилактикалық мекеме базасында;мамандандырылған мекемелерде емделіп жатқан орны бойынша;көрсетілетін қызметті алушының барған жері бойынша қылмыстық-атқару жүйесінің мекемелерінде және тергеу изоляторларында;үйде, стационарда – егер адам дәрігерлік-консультациялық комиссияның қорытындысына сәйкес денсаулық жағдайы бойынша МӘС-ке келе алмайтын болса;3) сырттай – куәландырылатын адам тасымалдауға келмейтін және/немесе қызмет көрсетілетін өңірден тыс жерлерде стационарлық емделуде болса көрсетіледі;4) сырттай проактивті куәландыру - сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) жүргізілетін нозологиялық нысандар тізбесіне сәйкес.Мүгедектік алғаш рет белгіленген жағдайда, адам мүгедектігі бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы, мүгедектігі бойынша арнаулы мемлекеттік жәрдемақы еңбек ету қабілетінен айырылған жағдайда төленетін әлеуметтік төлем, мүгедектігі бар баланы тәрбиелеушіге берілетін жәрдемақы және бірінші топтағы мүгедектігі бар адамның күтіміне байланысты жәрдемақы тағайындау үшін МӘС бөліміне жүгінеді.Мемлекеттік қызмет көрсету орындарының мекенжайлары Министрліктің www. enbek. gov. kz интернет-ресурсында, "Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер" бөлімінде орналастырылған.Көрсетілетін қызметті алушының мүгедектікті растау туралы ақпаратты және ол мемлекеттік қызмет көрсету кезінде алған құжаттардың электрондық нысандарын ЭЦҚ-сы болған кезде және/немесе бір реттік парольді қолданумен портал арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде алуға мүмкіндігі бар.Көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік қызметті көрсету тәртібі туралы ақпаратты "1414", 8-800-080-7777 Бірыңғай байланыс орталығы арқылы алуға мүмкіндігі бар.Цифрлық құжаттар сервисі мобильдік қосымшада және пайдаланушылардың цифрлық жүйелерінде авторизацияланған субъектілер үшін қолжетімді.Мобильдік қосымшада және пайдаланушылардың цифрлық жүйелерінде қолжетімді әдістермен авторландырудан өтеді, бұдан әрі "Цифрлық құжаттар" бөлімінде одан әрі пайдалану үшін қажетті құжатты қарайды.Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі, көрсетілетін қызметті беруші мемлекеттік қызмет көрсету тәртібін айқындайтын Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидалары бекітілген немесе өзгертілген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде ақпаратты жаңартады және оны Бірыңғай байланыс-орталығына жібереді. Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына4-қосымша Нысан Құжаттарды қабылдаудан бас тарту туралы қолхат Ескерту. 4-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодекстің 155-бабының 4-тармағын басшылыққа ала отырып, Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің _________ облысы (қаласы) бойынша департаментінің ______ бөлімі Сіздің мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын талаптармен көзделген тізбеге сәйкес медициналық-әлеуметтік сараптама бөліміне барып куәландыруға тұрақты тіркелмеген орны бойынша жүгінуіңізге, қолдану мерзімі өткен құжаттарды және (немесе) құжаттардың толық емес топтамасын ұсынуыңызға байланысты "Мүгедектікті және/немесе еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу және/немесе қажетті әлеуметтік қорғау шараларын айқындау" мемлекеттік қызметін көрсетуге құжаттарды қабылдаудан бас тартады, атап айтқанда: қолдану мерзімі өткен/жоқ құжаттардың атауы: 1) ________________________________________; 2) ________________________________________; 3) ________________________________________. Осы қолхат әрбір тарап үшін бір-бірден 2 данада жасалды. ________________________________________ __________________ МӘС маманының тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) (қолы) Алдым: ____________________________________________________ ______ көрсетілетін қызметті алушының тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) (қолы) 20 ___ жылғы "___" _________ Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына5-қосымша Нысан Медициналық құжаттарды ауытқу себептері Ескерту. 5-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026 № 163 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу № Медициналық құжаттарды қайтарудың жүйелік деңгейіндегі қайтарулардың себебі Қателер коды 1 Мүгедектікті және/немесе еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесін белгілеу үшін қажетті пациенттің заңмен қорғалатын құпиясын құрайтын дербес деректер мен мәліметтерді жинауға және өңдеуге келісімі туралы СМС хабарламаның болмауы F001 2 № 031/е нысанының болмауы F002 3 № 031/е нысанының күні және/немесе нөмірінің болмауы F003 4 № 031/е нысанының қолданылу мерзімінің аяқталуы (1 ай) F004 5 Ұялы телефон нөмірінің болмауы F005 6 Ұялы телефон нөмірінің BMG тіркеуде болмауы F006 7 № 031/е нысанындағы ЭЦҚ болмауы F007 8 № 031/е нысанындағы міндетті жолдардың толтырылмауы F008 9 Медициналық ұйымның БХТ-мен сәйкессіздігі F009 10 "Сырттай куәландыруға жіберу" өрісі мәнінің "сырттай проактивті куәландыру" мәніне сәйкес келмеуі F010 11 Көрсетілген "куәландыру мақсатының" сырттай проактивті куәландыруға жатпауы F011 12 № 031/е нысанының "Техникалық құралдарға ұсыныстар" жолында көрсетілген ақауларға сәйкес толтырылған "ОТҚ" ЦЖ-да сауалнамасының болмауы F012 13 Сырттай проактивті куәландыру жүргізу үшін АХЖ коды сәйкес келмеуі F013 14 ***() идентификатормен файлдың хэш қосындысы ХЭД сервисіндегі мәліметтермен сәйкес келмейді F014 15 Идентификатор бойынша **** ХЭД сервисінде файл жоқ F015 16 Жүйеде MismessageId - ****** ФЛКмен өткен нысан бар F016 17 Жүйеде ******** ЖСНмен қарастырылып жатқан нысан бар F017 Көрсетілетін қызметті алушының деректері бойынша 18 Көрсетілетін қызметті алушы осы ЖСН бойынша ЖТ МДҚ ЦЖ-да "қайтыс болған" мәртебесімен тіркелді REC001 19 Көрсетілетін қызметті алушының ЖСН ЖТ МДҚ ЦЖ -да ТАӘ сәйкес (бар болса) сәйкес келмейді REC002 20 Көрсетілетін қызметті алушының тұрғылықты жері бойынша ЖТ МДҚ ЦЖ-да тұрақты тіркеуі жоқ REC003 21 Көрсетілетін қызметті алушы ЖТ МДҚ ЦЖ-да "шетелге тұрақты тұруға кеткен" мәртебесімен тіркелді REC004 22 Заңды өкіл деректерінің болмауы (балаларда және әрекетке қабілетсіз адамдарда) REC005 Заңды өкілдің деректері бойынша 23 Осы ЖСН бойынша заңды өкіл ЖТ МДҚ ЦЖ-да "қайтыс болған" мәртебесімен тіркелді LEG001 24 Заңды өкіл ЖТ МДҚ ЦЖ-да "шетелге тұрақты тұруға кеткен" мәртебесімен тіркелді LEG002 25 Заңды өкілдің ЖСН ЖТ МДҚ ЦЖ -да ТАӘ сәйкес келмейді LEG003 Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына6-қосымша Нысан ЖХС-ға сәйкес организмнің негізгі функцияларының бұзылуын және тыныс-тіршілігінің шектелуін жіктеу Ескерту. 6-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 1. Адам организмінің негізгі функцияларының/құрылымдарының бұзылуын жіктеу: Жүктеу Кодтар Функциялар 1) психикалық функцияларының бұзылуы: b110 сана b117 парасат b126 мінез-құлық b130 жігер b140 зейін b144 еске сақтау b147 психомоторлық функциялар b152 эмоциялар b156 аңғару b160 ойлау b167 сөйлеу 2) сезіну функцияларының бұзылуы: b210 көру b230 есту b255 иісті сезу b265 түйсіну b270 сезімталдықтың бұзылуы 3) статикалық-динамикалық функциялардың (бастың, кеуденің, аяқ-қолдың қозғалу функцияларының, статиканың және қозғалыс үйлесімдігінің) бұзылуы: b710 буын қозғалыстары b715 буын тұрақтылығы b720 сүйек аппараттының қозғалысы b730 бұлшық ет күші b735 бұлшық ет тонусы b750 моторлы-рефлекторлы функциялар b755 еріксіз қозғалыс реакциялары b760 ерікті қозғалыс функцияларын бақылау s710 бас және мойын аймақтың құрылымы s720 иық аймақтың құрылымы s730 қол құрылымы s740 жамбас аймақтың құрылымы s750 аяқ құрылымы s760 дене құрылымы 4) қан айналымы, тыныс алу, ас қорыту, сыртқа шығару, зат пен энергия алмасу, ішкі секреция, қан түзілуі, иммунитет функцияларының бұзылуы: b410 жүрек функциялары b415 қан тамырларының функциялары b420 қан қысымы b430 қан жүйесінің функциялары b435 иммундық жүйенің функциялары b440 тыныс алу b515 ас қорыту b525 дефекациялар b540 жалпы метаболикалық функциялар b555 эндокриндік бездің функциялары b620 несеп шығару 2. Организм функцияларының бұзылуын біліну дәрежесіне қарай жіктеу: 1) функциялардың шамалы білінетін бұзылуы; 2) функциялардың орташа білінетін бұзылуы; 3) функциялардың айқын білінетін бұзылуы; 4) функциялардың едәуір немесе өте айқын білінетін бұзылуы. 3. Тыныс-тіршілігінің негізгі санаттарының сыныптамасы: Жүктеу Кодтар Домендер, функциялар Санаттар d230 Күнделікті тәртіпті орындау 1) өзін өзі күту қабілеті негізгі физиологиялық қажеттіктерін өз бетімен қанағаттандыра алу, күнделікті тұрмыстық әрекет жасау және жеке гигиена дағдыларын орындай алу қабілеті; d450d465 ЖүруТехникалық құралдарды пайдалана отырып жүріп-тұру 2) өз бетімен жүріп-тұру қабілеті кеңістікте өз бетімен қозғала алу, кедергілерден өту, өзі орындайтын тұрмыстық, қоғамдық, кәсіптік қызметтер шегінде денесін тепе-тең қалпында ұстай білу қабілеті; d815d820 Мектепке дейінгі білімМектеп білімі 3) оқу қабілеті (білім беру, кәсіби және басқа да) білімді қабылдап және түсіне алу, дағдылар мен машықтарды (әлеуметтік, кәсіптік, мәдени және тұрмыстық) игеру қабілеті, сондай-ақ білім беру мекемелерінде оқу мүмкіндігі; d850 Ақылы жұмыс 4) еңбек қызметіне қабілеті (еңбек қабілеті) жұмыстың орындалу мазмұнына, көлеміне және шарттарына қойылатын талаптарға сәйкес іс-әрекетті жүзеге асыру қабілеті; b114 Бағдарлау функциялары 5) бағдарлана білу қабілеті уақытта және кеңістікте бағдарлана білу қабілеті; d310 Қарым-қатынас кезінде ауызша хабарламаларды қабылдау 6) қарым-қатынас жасау қабілеті адамдар арасында ақпаратты қабылдау, қайта өңдеу және алмасу жолымен қарым-қатынас орнату қабілеті; d720 Күрделі тұлғааралық өзара әрекеттесу 7) өзінің жүріс-тұрысын бақылау қабілеті өзін сезіне білу және әлеуметтік-құқықтық нормаларды ескере отырып барабар мінез-құлыққа қабілеті; - 8) ойын және танымдық қызметке қабілеті құрбы-құрдастарымен қарым-қатынас жасау, алатын тәжірибесінің болмысы мен елесін талдау қабілеті, бала жаста жас ерекшеліктерін ескере отырып оқу және даму қабілеті; - 9) белсенді қозғалу қабілеті баланың денесінің жай-күйін өзгерту, кеңістікте қозғалу арқылы әртүрлі қимылдарды орындау, объектілердің орнын ауыстыру, қозғалту немесе манипуляциясы, жүру, жүгіру, кедергілерден өту және әртүрлі көлік түрлерін пайдалану қабілеті. 4. Тыныс-тіршілігінің шектелу айқындылығы дәрежесі бойынша сыныптамасы: 1) өзіне өзі қызмет көрсету қабілетінің шектелуі: Жүктеу d230 Күнделікті тәртіпті орындау Өзіне өзі қызмет көрсету қабілетінің шектелуі дәрежесі d230.1 басқа адамдардың шағын, тұрақты емес және реттелетін көмегіне (жалпы тазалау, үлкен жуу, шағын жөндеу және басқа) мұқтаж болған жағдайда күнделікті тәртіпті өз бетінше іске асыру қабілетін сақтау немесе шағын техникалық құралдарының көмегімен толық орнын толтыру; жоқ d230.2 неғұрлым көп уақыт жұмсай отырып күнделікті тәртіпті орындау қабілетін сақтау, оны бөлшектеп орындау, қажет жағдайда техникалық және өзге көмекші құралдарды пайдалана отырып пациенттің мүмкіндігіне тұрғын үйді және тұрмыстық затты бейімдеу немесе бөгде адамдардың эпизодтық көмегі арқылы оның көлемін қысқарту; біріншідәреже d230.3 көмекші құралдарды пайдалана отырып күнделікті тәртіпті орындау қабілетін сақтау және басқа адамдардың ішінара сыртқы көмегіне мұқтаждық; екіншідәреже d230.4 күнделікті тәртіпті орындаудың өте айқын шектелуі немесе басқа адамдарға толық тәуелділік (қысқа және сыни аралықтар арқылы тұрақты реттелмейтін көмек немесе тұрақты). Техникалық құралдар мен тұрғын үйдің бейімделуімен де өмірлік маңызды физиологиялық және тұрмыстық қажеттіліктердің көпшілігін өз бетінше орындау мүмкіндігі жоғалған. Көрсетілген қажеттіліктерді үнемі басқа адамдардың көмегі арқылы ғана жүзеге асыру. Үнемі сыртқы күтімге (тұрмыстық және (немесе) арнайы медициналық) мұқтаждық. үшіншідәреже 2) өз бетімен жүріп-тұру қабілетінің шектелуі: Жүктеу d450d465 ЖүруТехникалық құралдарды пайдалана отырып жүріп-тұру Өз бетімен жүріп-тұру қабілетінің шектелу дәрежесі d450.1 d465.1 жаяу жүру қарқыны біршама баяулаған кезде және қарапайым көмекші құралдарды (таяқ, күрделі емес ортопедиялық аяқ киім) немесе қозғалыс бұзылыстарын толығымен түзететін дәрі-дәрмектерді пайдалану қажеттілігімен үлкен (шектелмеген) қашықтыққа жүріп-тұру мүмкіндігі сақталған. Жүріс аздап өзгеруі мүмкін. Көлікті пайдалану шектелмеген; жоқ d450.2 d465.2 өздігінен жүріп-тұру қабілетінің шамалы шектелуі:жүру жылдамдығының төмендеуі (1,5-2 км/сағ-қа дейін);жүрудің әр 30-50 минут сайын үзілістерімен максималды қозғалыс қашықтығын 3 км/сағ-қа дейін қысқаруы;жүру қарқынының минутына 30-50 қадамға дейін төмендеуі;жүрудің баяу қарқыны, жүрістің айқын өзгеруі, неғұрлым күрделі көмекші құралдарды (протездердің, ортездердің функционалдық түрлері) пайдалану қажеттілігі, тепе-теңдікті сақтай отырып, жүріп-тұру пен қозғалыстың күрделі түрлерін жасау мүмкіндігін шектеумен әртүрлі патологияларға байланысты бұзылған функцияларды толық емес дәрі-дәрмекпен түзету. Көлікті сыртқы көмексіз пайдалану қиын, бірақ мүмкіншілік бар. біріншідәреже d450.3 d465.3 өздігінен жүріп-тұру қабілетінің айқын шектелуі:жүру жылдамдығының төмендеуі (1 км/сағ-тан аз);басымдықпен жақын маң шеңберінде қозғалыс қашықтығының қысқаруы (0,5 км-ге дейін);жүру қарқынының төмендеуі (минутына 20 қадамнан аз);көмекші құралдарды пайдалану, пациенттің мүмкіндіктеріне тұрғын үйді бейімдеу және жүріп-тұру пен қозғалыстың кейбір түрлерін орындау кезінде басқа адамға ішінара көмек көрсету қажеттілігі (қозғалыстың күрделі түрлері, кедергілерді жеңу, тепе-теңдікті сақтау және тағы басқа). Қоғамдық көлікті басқа адамдардың көмегінсіз пайдалану мүмкін емес. Жеке көлікті пайдалану қиын және әрқашан мүмкіншілігі аз. екіншідәреже d450.4 d465.4 Мобильдіктің толық жоғалуы немесе тұрғын үй, кресло немесе төсек шегінде тұрғын үйді тұтқалармен немесе аз функционалды негізінен бекітетін ортездермен, міндетті түрде балдақты қосымша пайдаланатын протездермен арнайы жайластырумен жүріп-тұрудың шектелуі, журудің тек екі тактілі сипаты мүмкін болған жағдайда тұрғын үйден тыс сыртта тек арнайы жүріп-тұру құралдарды немесе басқа адамның көмегін пайдаланатын мобильдік. үшіншідәреже 3) оқуға қабілетінің шектелуі: Жүктеу d815d820 Мектепке дейінгі білімМектеп білімі Оқу қабілетінің шектелу дәрежесі d815.1d820.1 ДКК қорытындысы бойынша жекелеген пәндерден уақытша босату қажеттілігін туғызатын қиындықтар болған жағдайда, әдеттегі оқу орнында оқуға болады, аурудың өршуіне немесе емдеу курсын жүргізу қажеттілігіне байланысты сабақтарға мерзімді қатыспау, сондай-ақ кейбір қызмет түрлерінде эпизодтық көмекке мұқтаж болу немесе елеусіз техникалық құралдарды пайдалану; жоқ d815.2d820.2 оқу процесінің арнайы режимін сақтай отырып және (немесе) көмекші құралдарды пайдалана отырып, нормативтік мерзімдерде емес, жалпы білім беру стандарттарына сәйкес толық көлемде оқуға, білімді, білуді және дағдыларды меңгеруге, соның ішінде кез келген білім алу қабілеті біріншідәреже d815.3d820.3 көмекші құралдарды және (немесе) басқа адамдардың көмегін пайдалана отырып (оқыту персоналынан басқа) мамандандырылған көмекші және түзету білім беру мекемелерінде немесе үй жағдайында тек арнайы білім беру бағдарламалары және/немесе оқыту технологиялары бойынша оқуға, білімді, білуді және дағдыларды меңгеруге қабілеті; екіншідәреже d815.4d820.4 білім беру оқу бағдарламалары бойынша оқуға қабілетсіздік және білімді, білуді және дағдыларды меңгеру мүмкінсіздігі. үшіншідәреже 4) еңбек қызметіне қабілетінің (еңбекке қабілеттілігінің) шектелуі: Жүктеу d850 Ақылы жұмыс Еңбек қызметі қабілетінің шектелу дәрежесі d850.1 қалыпты өндірістік жағдайларда еңбек қызметінің немесе ДКК желісі бойынша жұмысқа орналасу мүмкіндігі жоқ d850.2 біліктілігі төмендеген немесе өндірістік қызмет көлемі азайған, өз кәсібі бойынша жұмысты орындау мүмкін болмаған жағдайда еңбек қызметін орындау қабілеті; біріншідәреже d850.3 арнайы құрылған жұмыс жағдайында көмекші құралдарды және (немесе) арнайы жабдықталған жұмыс орнын, не (немесе) басқа адамдардың көмегін пайдалана отырып; немесе жұмыс уақытын қысқарту есебінен орындалатын жұмыс көлемін айқын шектеу кезінде еңбек қызметін орындау қабілеті; екіншідәреже d850.4 еңбек қызметіне қабілетсіздік немесе еңбектің кез келген түріне медициналық қарсы көрсетілімдердің болуы. үшіншідәреже 5) бағдарлануға қабілетінің шектелуі: Жүктеу b114 Бағдарлау функциялары Бағдарлануға қабілетінің шектелу дәрежесі b114.1 қиын өмірлік жағдайда, қалыпты жағдайдың толық сақталуы кезіндегі ерекше жағдайда мезгілді түрде туындайтын бағдарлануға қабілетінің шектелуі; жоқ b114.2 бағдарланудың (орын, кеңістік, уақыт) негізгі параметрлерін дамытудағы артта қалушылық, көру бейнелерін қабылдаудың шамалы айқын бұзылуына немесе есту сигналдарын қабылдаудың өте айқын бұзылуына (III-IV дәрежелі есту қабілетінің жоғалуы) байланысты қоршаған заттарды танудың ішінара бұзылуы; сенсорлық қабылдауды жақсартатын немесе оның бұзылуын өтейтін көмекші техникалық құралдардың көмегімен орынды, уақытты, кеңістікті анықтау мүмкіндігі сақталады; бағдарлану жүйелерінің бірінің функциясының айтарлықтай бұзылуы, оның өтелмеуі немесе аз өтелуі; басқа параметрлер бойынша бағдарлану сақталған кезде, қоршаған орта туралы ақпаратқа төмендетілген және кешіктірілген реакциямен ғана орын немесе уақыт бойынша шамалы бағдарсыздық; біріншідәрежесі b114.3 қажет болған жағдайда көмекші құралдарды пайдалана отырып басқа адамдардың көмегін талап ететін орнында, уақытта, кеңістікте ішінара бағдарсыздық; екіншідәрежесі b114.4 толық немесе өте айқын бағдарсыздық. үшіншідәрежесі 6) қарым-қатынас жасау қабілетінің шектелуі: Жүктеу d310 Қарым-қатынас кезінде ауызша хабарламаларды қабылдау Қарым-қатынас жасау қабілетінің шектелу дәрежесі d310.1 ақпаратты алу және беру қарқыны мен көлемінің шамалы төмендеуімен қарым-қатынас жасау қабілеті; қажет болған жағдайда техникалық және өзге де көмекші құралдарды пайдалану; белгіленген байланыстар сақталған кезде жаңа қарым-қатынасты орнатудың қиындығы; баланың коммуникативті қабілеттерінің жас параметрлерін қалыптастырудың бір жас кезеңінен аспайтын артта қалуы; жоқ d310.2 ақпаратты алу және беру қарқыны мен көлемінің төмендеуімен тілдесу қабілеті; көмекші құралдарды қолдану қажеттілігі туындайды; белгіленген байланыстар сақталған жағдайда жаңа қарым-қатынас орнату және қолдау мүмкінсіздігі; вербалды емес әдістерді қолдану және сурдоаудармашының көмегі; баланың коммуникативті қабілеттерінің жас параметрлерін қалыптастырудың бірнеше жас кезеңінен артта қалуы; біріншідәрежесі d310.3 ақпаратты қабылдау мен беру кезінде және оның мағыналық мазмұнын түсіну үшін қажет болған жағдайда техникалық және өзге де көмекші құралдарды пайдалана отырып басқа адамдардың тұрақты ішінара көмегімен тілдесу қабілеті; компенсацияға келмейтін жақын туыстармен сақталған байланыстар кезінде белгіленген қарым-қатынастың (достар, әріптестер, көршілер) бұзылуы; екіншідәрежесі d310.4 тиісті көмек көрсетуді қиындататын қарым-қатынас мүмкіндігінің жоғалуы және жақын туыстармен, тұрмыстық деңгейде күтім жасайтын адаммен байланыстың қиындауы үшіншідәрежесі 7) өзінің мінез-құлқын бақылау қабілетінің шектелуі: Жүктеу d720 Күрделі тұлғааралық өзара әрекеттесу Өзінің мінез-құлқын бақылау қабілетінің шектелу дәрежесі d720.1 қалыпты жағдайда бақылаудың сақталуы кезінде қиын өмірлік жағдайда өз мінез-құлқын бақылау қабілетінің мезгілді түрде туындайтын шектелуі; өзін-өзі түзету қабілетінің сақталуы; жоқ d720.2 қалыпты жағдайда бақылаудың сақталуы кезінде тәрбие, психологиялық, педагогикалық және (немесе) медициналық әсер ету тәсілдерімен түзетілмейтін ерекше жағдайға өз мінез-құлқын бақылау қабілетінің мезгілді түрде туындайтын шектелуі; өзін тану қабілетін сақтау, бұл пациентке өздігінен күнделікті іс-әрекеттерді, қалыпты өндірістік жағдайларда кәсіби қызметтің кейбір түрлерін орындауға мүмкіндік береді; орташа жиіліктегі сананың толық немесе ішінара жоғалту шабуылдары; ішінара өзін-өзі түзету мүмкіндігімен өмірдің жекелеген салаларына әсер ететін рөлдік функцияларды орындаудағы тұрақты қиындықтар; біріншідәрежесі d720.3 өзін және маңызды адамдарды тану мүмкіндігі тек үй жағдайында таныс орта деңгейінде сақталған, түзетуге және дамытуға келмейді; жеке қауіпсіздікті дұрыс сақтау мүмкіндігі қиын; дәрі-дәрмектермен компенсация келмейтін ішінара немесе толық санасын жоғалтудың жиі болатын ұстамасы; басқа адамдардың тұрақты көмегі арқылы ғана ішінара түзету мүмкіндігімен өзінің мінез-құлқына және қоршаған ортаға сынның үнемі төмендеуі; екіншідәрежесі d720.4 өзінің жеке басын, айналасындағы заттарды және адамдарды танудың мүмкінсіздігі немесе өте айқын бұзылуы, жеке қауіпсіздікке қауіп төндіретін қалыпты жағдайға реакцияның болмауы немесе жеткіліксіз болуы, физиологиялық шығындылардың бұзылуының, дәрілік заттармен түзету мүмкін болмаған жағдайда күн сайын сананың толық бұзылуының жиі қайталанатын ұстамалары (сананың бұлыңғырлық бұзылыстары; жалпы тоникалық-клоникалық, тоникалық, клоникалық ұстамалар; инфантильдік спазмдар); басқа адамдардың тұрақты көмекке (қадағалауға) мұқтаждығы. үшіншідәрежесі 8) ойын және танымдық қызметке қабілетінің шектелуі: бірінші дәреже – организмнің қандай да бір жүйесінде баланың одан әрі дамуын және әлеуметтік-рөлдік ұстанымының қалыптасуын шамалы дәрежеде қиындататын кемістіктің болуына орай ойын қызметі белсенділігінің төмендеуі. Компенсаторлық құралдары мен түзеу әдістерін қолданудың қажеттігі. Жүзеге асырылу процесіне баса назар аударуды және жеке тәсілді талап ететін танымдық және ойнау қызметі; екінші дәреже – уәждеменің едәуір төмендеуіне немесе организмнің негізгі жүйелерінің айқын функционалдық жеткіліксіздігіне немесе соматикалық денсаулықтың бұзылуына орай танымдық және ойын қызметін нәтижелі жүзеге асырудың мүмкін болмауы. Компенсаторлық құралдары мен түзеу әдістерін қолданудың тиімсіздігі; үшінші дәреже – ойын қызметіне қабілетінің болмауы немесе күрт төмендеуі және басқа адамдарға толық тәуелді болуы; 9) қозғалыс белсенділігіне қабілетінің шектелуі: бірінші дәреже – жүру ұзақтығының қысқаруы және сапасының нашарлауы, өздігінен жүріп-тұруға жалпы қабілетінің сақталуы кезінде қарапайым компенсаторлық құралдарын немесе тіректі пайдалану, жекелеген қозғалу актілерін орындау немесе жасына қарай көзделген қашықтықты еңсеру кезінде тұрақты көмекті пайдалану аясында еңсеретін қашықтық алыстығының азаюы. Ұсақ манипулятивтік қозғалыстардың дамуы екі эпикриздік мерзімге артта қалған. Дене жағдайын ұстау қабілетінің төмендеуі қосымша фиксация құралдарын пайдалану қажеттілігінсіз қозғалу режимінің сақталуын талап етеді; екінші дәреже – көмекші құралдармен компенсацияға келмейтін жүру арқылы қашықтыққа қозғалыстың бұзылуы. Қозғалыс кезінде ересектер тарапынан тұрақты көмек қажет. Денені белгілі бір жағдайда ұстап тұру қабілетінің шектелуі фиксацияның, түзеу әдістерінің қосымша тәсілдерін талап етеді. Тепе-тең қозғалу сапасының күрт төмендеуі мен санының азаюы, манипулятивтік қозғалыс дамуының айқын бұзылушылығы байқалады; үшінші дәреже – кеңістікте қозғалу, дене жағдайын сақтау және манипулятивтік қызмет қабілетінің өте айқын шектелуі немесе толық болмауы. Қозғалыс функциясын басқа адамның тұрақты күтімімен немесе көлік құралын (кресло-арба) пайдалану есебінен толық ауыстыру, сондай-ақ толық көлемдегі тұрақты қосымша күтім қажет. Ескерту. 4-тармаққа орыс тіліндегі мәтіндеріне өзгерістер енгізіледі, қазақ тіліндегі мәтіндері өзгермейді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 18.06.2026№ 252(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына7-қосымша Нысан Он сегіз жасқа дейінгі балаларға мүгедектік мерзімдерін белгілеу үшін медициналық көрсетілімдер Ескерту. 7-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 1. Мүгедектігі бар бала санаты немесе бірінші, екінші, үшінші топтағы мүгедектігі бар бала санаты 6 ай немесе 1 жыл мерзімге белгіленетін функционалдық өзгерістер мен патологиялық жай-күйлер. Мүгедектікті белгілеу 6 ай немесе 1 жыл мерзімге бұзылған функцияларды қалпына келтіру немесе едәуір жақсарту, адамның толыққанды өмірге оралу мүмкіндігін көздейді: 1) бас-ми жарақатынан, нейроинфекциядан және жүйке жүйесінің басқа да органикалық ауруларынан кейінгі орташа білінетін қозғалу, психикалық, сөйлеу бұзылушылықтары; 2) операциядан кейінгі кезеңде (6 айдан астам) ұзақ мерзімді қалпына келтіру және оңалту іс-шараларын талап ететін жай-күй; 3) ағымының ұзақтығы 2 айдан асатын геморрагиялық васкулит кезінде туындаған патологиялық жай-күйлер (екі және одан да көп синдромдардың үйлесуі); 4) асқазанның, он екі елі ішектің жара ауруының асқынған ағымы; 5) дененің артық салмағы аясында 2-типті орта дәрежедегі қант диабеті; 6) процесс белсенділігінің жоғары дәрежесі 3 айдан асатын дәнекер тіннің диффуздық зақымдануынан туындаған патологиялық жай-күйлер; 7) баланың тіршілік көрсеткіштері бойынша айқын білінетін зат алмасу, иммундық, қан тамырларының зақымдануы, қан формуласының өзгеруі және тағы басқа тағайындалған әсері күшті препараттарды, иммуносупрессивті терапияны ұзақ (3 айдан 1 жылға дейін) уақыт пайдаланудан туындаған, ұзақ терапевтік түзетуді талап ететін патологиялық жай-күй; 8) коагулопатиялар мен тромбоцитопатия аясында жатырдан дисфункциялық қан кетуі. 2. Мүгедектігі бар бала санаты немесе бірінші, екінші, үшінші топтағы мүгедектігі бар бала санаты 2 жыл мерзімге белгіленетін функционалдық өзгерістер мен патологиялық жай-күйлер. Бұл топқа қалпына келтіру немесе жақсарту әжептәуір уақыт аралығын қажет ететін немесе болжамы белгісіз патологиялық жай-күйлер енеді: 1) сөйлеу, көру, есту қабілеттерінің бұзылуымен немесе оларсыз орташа білінетін тұрақты қозғалыс бұзылулары (бір немесе бірнеше аяқ-қолдың парезі, плегиялары, тұрақты гиперкинездер, координацияның бұзылуы және тағы басқа); 2) сөйлеу қабілетінің тұрақты бұзылуы (алалия, афазия, компенсацияға келмейтін түрі), дизартрия мен кекештенудің ауыр түрі; 3) омыртқа жұлынының зақымдануынан болған жамбас органдары функцияларының айқын білінетін бұзылуы; 4) тұрақты терапевтік резистентті эпилептиформалық жай-күйлер (айына 1 және одан да көп ұстамасы болатын), жиі болатын шағын және тырыспасыз ұстамалар (аптасына 2-3 рет); 5) ұзақтығы 6 айға және одан да ұзаққа созылатын созылмалы психопатиялық жай-күйлер; 6) есту, көру, сөйлеу, тірек-қимыл аппаратының, басқа да органдардың немесе жүйелердің функциялары мен мінез-құлықтың патологиялық формаларымен ұштасатын жеңіл ақыл-ой кемістігі; 7) тұрақты әлеуметтік бейімсізденуге әкеп соқтыратын мінез-құлық патологиясы, эмоционалдық-жігер аясының бұзылуы; 8) жақсырақ көретін көздің көру қабілетінің (түзетумен) 0,19 қоса алғанға дейін төмендеуі немесе жақсырақ көретін көздің көру өрісінің шоғырлану нүктесінен барлық бағыттарда 25 градусқа дейін тарылуы; 9) туа біткен немесе пайда болған көмей және трахея ауруларының салдарынан трахеотомикалық түтіксіз өздігінен дем ала алмауы; 10) І-ІІ дәрежелі тыныс жетіспеушілігімен асқынған өкпе-бронх жүйесінің туа біткен немесе жүре пайда болған ақаулары, орташа және/немесе күрделі ауырлық дәрежедегі, ішінара және/немесе бақыланбайтын, ағымы ауыр персистирленетін бронх демікпесі; 11) асқазан-ішек жолдары, бауыр және өт жолдары аурулары, мертігу (жаралану, жарақаттану, контузия) мен даму ақаулары кезіндегі ас қорыту органдары функцияларының тұрақты айқын білінетін бұзылуы; 12) белгілі бір жасқа дейін оперативтік емдеуге болмайтын жүрек кемістігі, І-ІІ дәрежедегі жүрек-қан тамырлары жеткіліксіздігінен асқынған ірі қан тамырлары дамуының кемістіктері; 13) І-ІІ дәрежедегі жүрек функциясының тұрақты жеткіліксіздігі, айқын білінетін созылмалы гипоксемия, жүрек функциясының бұзылуына байланысты, оның ішінде кардиостимулятор орнатылғаннан кейінгі синкопальдік жай-күйлер; 14) бүйрек функциясының айқын білінетін тұрақты бұзылуы және/немесе бүйрек тініндегі патологиялық процесс белсенділігінің жоғары дәрежесі; 15) терінің және (немесе) шырышты қабықтың қимыл белсенділігінің өте айқын шектелуіне және әлеуметтік бейімсізденуге әкеп соғатын ауқымды зақымдануы (жара болу, эритродермия, айқын қышыну, тыртықтардың пайда болуына байланысты өзгерістер, папилломатоз және басқалары); 16) туа біткен немесе тұқым қуалайтын қан аурулары кезіндегі гемоглобиннің бір литрге 100 граммнан (бұдан әрі – л/г) кем болып төмендей отырып, жылына бір реттен артық болатын анемиялық криздер; 17) қатерсіз ісіктің салдарынан болған орган функциясының айқын бұзылуы және (немесе) айқын білінетін косметикалық кемістік; 18) тірек және қимылдың айқын бұзылуы бар жамбас пен сан буындарының туа біткен немесе кейіннен шығып кетуі; 19) организм функцияларының орташа білінетін бұзылуы бар органдардың немесе жүйелердің туберкулезі; 20) инсулинотерапия аясында немесе помпа арқылы инсулин алушылар, оның ішінде микротамырлық асқынулардың (пролиферативті емес ретинопатия, микроальбуминурия сатысындағы нефропатия, сезімталдықтың бұзылуымен полинейропатия) ерте сатылары бар алғаш анықталған 1-типті қант диабеті; 21) терапияға резистенттік белгілері бар және микротамырлық асқынулардың (пролиферативті емес ретинопатия, микроальбуминурия сатысындағы нефропатия, сезімталдықтың бұзылуымен полинейропатия) ерте сатылары бар 2-типті қант диабеті, қант диабетінің басқа қайталама типтері; 22) қалпына келтіру және негізгі емдеу әдісін таңдау кезеңіне ауыр дәрежелі тиреотоксикоз белгілері бар диффузды уытты зоб; 23) органдардың жарым-жартылай немесе толық аплазиясы бар бет дамуындағы туа біткен ақауларға, сондай-ақ белгілі бір жасқа дейін оперативтік емдеуге болмайтын (косметикалық операцияларды қоспағанда) жұмсақ тіннің және бет скелетінің кейіннен пайда болған ақауларына байланысты тыныс алу, шайнау, жұтыну, сөйлеу функцияларының айқын білінетін бұзылуы. 3. Мүгедектігі бар бала санаты немесе бірінші, екінші, үшінші топтағы мүгедектігі бар бала санаты 5 жыл мерзімге белгіленетін функционалдық өзгерістер мен патологиялық жай-күйлер: 1) тұрақты ремиссия басталғанға дейінгі туа біткен тұқым қуалайтын зат алмасу аурулары (фенилкетонурия, целиакия, ОЖЖ қайта зақымдануы белгілерімен гипотиреоз және басқалары); 2) тұрақты ремиссия басталғанға дейін тыныс-тіршіліктің бұзылуына және әлеуметтік дезадаптацияға әкеп соқтыратын туа біткен, тұқым қуалайтын аурулар мен синдромдар; 3) тұрақты клиникалық-гематологиялық ремиссия басталғанға дейінгі асқынған лейкоз, лимфогрануломатоз; 4) мүгедектікті алғашқы белгілеу кезінде ісік процесінің сатысына қарамастан, хирургиялық және басқа да емдеу түрлерінен кейінгі кез келген жерде орналасқан қатерлі ісіктер; 5) ошақты неврологиялық симтоматикасыз тұрақты компенсацияға дейінгі бас сүйектің көлемі үлкейген және гипертензиялық синдромды нақты гидроцефалия, операция жасалған гидроцефалия ("вентрикулоперитониялық шунттау" операциясынан кейінгі жағдай); 6) сүйек тінінің айқын білінетін ауқымды деструкциялары (остеопороз, шеміршектің қосылуы), сүйектердің, буындардың, бұлшық еттердің қисаюына, аяқ-қол функцияларының ІІ-ІІІ дәрежедегі бұзылуы бар қайталама патологиялық сынықтарға әкеп соғатын бұлшық еттердің патологиялық өзгерістері (миофиброз, диффузды кальциноз); 7) омыртқа мен кеуде қуысының ІІІ-ІV дәрежеде қисаюына, бір немесе бірнеше аяқ-қол буындарының контрактуралары және (немесе) анкилоздарына, ірі сүйектер жалған буындарына байланысты тірек-қимыл аппараты функцияларының бұзылуы; 8) туа біткен ауытқудың салдарынан аяқ-қолдың немесе олардың сегментінің айқын білінетін бұзылуы (мутиляция, контрактуралар, синдактилиялар, артропатиялар және басқалар); 9) зәр мен үлкен дәреттің тұрақты тоқтамауы, мерзімі бойынша хирургиялық емдеуге жатпайтын ішектегі, қуық пен қуық-жыныс жолдарындағы жыланкөз жаралар; 10) ақыл-ой кемістігі орташа және оған сәйкес келетін әртүрлі генездегі жарыместік дәрежесі; 11) есту функциясының болмауы (ІІІ (56-70 дБ) – ІV (71- 90 дБ) дәрежедегі екі жақты құлақ мүкістігі). 12) қайта куәландыру кезінде инсулинотерапия аясында немесе помпа көмегімен инсулин алушылар, оның ішінде микротамырлық асқынулардың (пролиферативті емес ретинопатия, микроальбуминурия сатысындағы нефропатия, сезімталдықтың бұзылуымен полинейропатия) ерте сатылары бар 1-типтегі қант диабеті; 13) қайта куәландыру кезінде 2-типтегі қан диабеті, терапияға резистенттік белгілері бар және микротамырлық асқынулардың (пролиферативті емес ретинопатия, микроальбуминурия сатысындағы нефропатия, сезімталдықтың бұзылуымен полинейропатия) ерте сатылары бар қант диабетінің басқа қайталама типтері; 14) балалар аутизмі, Аспергер синдромы, атиптік аутизмді алғаш куәландыру кезінде – өзара әлеуметтік әрекеттесу мен әлеуметтік коммуникацияға бастамашылық жасау және қолдау қабілетсіздігімен, мінез-құлықтың шектеулі қайталанатын және стереотипті нысандарымен, интеллектуалдық дамудың бұзылуымен немесе бұзылмауымен, сөйлеу функциясының бұзылуымен немесе бұзылмауымен психикалық дамудың бұзылуы. 4. Мүгедектігі бар бала санаты жеті жасқа толғанға дейінгі мерзімге белгіленетін немесе бірінші, екінші, үшінші топтағы мүгедектігі бар бала санаты он сегіз жасқа дейін белгіленетін функционалдық өзгерістер мен патологиялық жай-күйлер. Тыныс-тіршіліктің тұрақты шектелуі, органдар функцияларының сауығу немесе әжептәуір жақсару деректері жоқ, тыныс-тіршіліктің үдемелі шектелуі, емдеу мен оңалту іс-шараларының болжамды болашағы болмайтын кезде балаға жеті немесе он сегіз жасқа толғанға дейінгі мүгедектік белгіленеді: 1) бір немесе бірнеше аяқ-қолдың тұрақты айқын білінетін сал болуы немесе терең парездері, айқын білінетін гипотония және бұлшықет әлсіздігі, тұрақты жайылған гиперкинездер (қос атетоз, хореоатетоз секілді), координацияның айқын білінетін бұзылулары; 2) екі және одан да көп жылдар бойы орын алатын терапевтік резистентті тырыспалар (айына 3-4 рет және одан да көбірек); 3) ақыл-ой кемістігі ауыр немесе терең және оларға сәйкес келетін әртүрлі генездегі жарыместік дәрежесі; 4) екі жақты кереңдік (90 дБ астам), керең-мылқаулық; 5) жұлынның зақымдануына байланысты жамбас органдары функцияларының тұрақты бұзылуы, түзетуге келмейтін ішек және қуық-жыныс жолдарындағы жыланкөз жаралар; 6) тыныс функцияларының айқын бұзылуы бар туа біткен және тұқым қуалайтын қолқа-өкпе жүйесінің зақымдануы (муковисцидоз, асқынған альвеолиттер және өкпенің басқа да жайылмалы аурулары); 7) пайда болған және туа біткен сипаттағы созылмалы бронхиалды-өкпе аурулары кезіндегі ІІ және одан да жоғары дәрежедегі тыныстың тұрақты тарылуы, ентікпелі ұстаманың қалыптасуы және жүрек-тамыр, орталық жүйке жүйесінің бұзылуы кезінде, бүйрек бездерінің созылмалы жеткіліксіздігіне әкеп соқтыратын гормондарға тәуелді бронхиалды ентікпе; 8) жүректің инкурабельді фонындағы ауруларының ІІ-ІІІ дәрежедегі тұраланған жүрек кемістігі; 9) туа біткен, тұқым қуалайтын, кейіннен пайда болған ауруларға байланысты бауыр функциясының қайтымсыз айқын білінетін бұзылуы; 10) 3-5-сатылы бүйректің созылмалы ауруы (созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі), қатерлі гипертония, бүйректің асқынған қантсыз диабеті; 11) инкурабельді қатерлі ісіктер; 12) орган функциялары бұзылған жағдайда, хирургиялық әдіспен емдеуге келмейтін қатерсіз ісіктер; 13) организм функцияларының айқын білініп бұзылуына әкеп соғатын органдар мен жүйелердің болмауы (туа біткен немесе кейін пайда болған) немесе дамуы айқын жетілмеген кезде туындайтын патологиялық жай-күй; 14) бір немесе бірнеше аяқ-қолдың деңгейіне қарамастан тұқылы болуы; 15) өз еркімен жүріп-тұру немесе өзін өзі күту қабілетінің өте айқын шектелуі кезінде анкилоздарға, контрактураларға, патологиялық сынуға, скелеттің қисаюына әкеп соғатын скелет сүйектерінің жүйелі зақымдануы және тірек-қозғалыс аппаратының дамуындағы ақаулар; 16) ішкі секреция функцияларының жетіспеушілігі салдарынан организм функцияларының айқын білініп бұзылуы: қалпына келмейтін кейінгі тамырлы асқынуларымен дамыған (препролиферативті және пролиферативті ретинопатия, ІІІ дәрежедегі нефропатия, қайталама асқынуларымен және қалпына келмейтін бұзылулармен перифериялық, автономиялық немесе ауырсынатын түрдегі нейропатия, "диабеттік аяқ басы" синдромы) қант диабетінің барлық түрлері, қантсыз диабет (питуитрин-резистентті түрі), гипофиздің гармоналды белсенді ісіктері (гигантизм, Иценко-Кушинг ауруы, пролактинома), туа біткен, пайда болған, оның ішінде операциядан кейінгі, гипопитуитаризм, саматотропинмен емдеуге рефрактелік кезінде гипофизарлы нанизм; бүйрек безінің созылмалы жеткіліксіздігі (Аддисон ауруы, адреналэктомиядан кейінгі жағдай, бүйрек безінің туа біткен дисфункциясы), туа біткен немесе пайда болған гипотиреоздың ауыр түрі, туа біткен немесе кейіннен пайда болған гиперпаратиреоз және гипопаратиреоз, хромасомды аномалияның салдарынан туа біткен жыныстық жіктеудің бұзылуы; 17) созылмалы лейкоз, гистиоцитоз; 18) қан өндірудің орташа және ауыр дәрежедегі туа біткен және кейіннен пайда болған гипо- және апластикалық жай-күйлері (гемоглобин 100 г/л төмен, тромбоциттер 1 куб миллиметрде (бұдан әрі – 1 куб. мм) 100 мыңнан төмен, лейкоциттер 1 куб. мм 4 мыңнан кем); 19) коагулопатия мен тромбопатияның ауыр түрлері, ауыр геморрагиялық криздер үздіксіз қайталанып отыратын созылмалы тромбоцитопеникалық пурпура (қандағы тромбоциттер саны 50 мың және 1 куб. мм-ден кем); 20) алғашқы иммундық тапшылық жай-күйлері. Ауыр аралас иммундық жеткіліксіздік, агамма- және гипогаммаглобулинемия, лимфа байланыстарының, өкпенің, бауырдың, басқа да органдардың бактериямен зақымдалуын тудыратын септикалық гранулематоз; 21) қан сарысуындағы Е иммунноглобулиннің бір литрде 1000 КЕД артық концентрациясымен тері асты клетчаткаларының, өкпенің, бауырдың және басқа да органдардың көбіне "салқын" абсцестерін тудыратын Е гипериммунноглобулинемия синдромы; 22) пайда болған иммунитет тапшылығы әсерінен организм функциясының айқын білінетін бұзылуы, адамның туа біткен иммундық тапшылық жай-күйлерінің айқын көрінісі; 23) туа біткен және пайда болған анофтальм, бір көздің немесе екі көздің толық көрмеуі; 24) мукополисахаридоз; 25) терінің тұқым қуалайтын аурулары (полидиспластикалық (дистрофиялық), туа біткен буллезді эпидермолиздің қатерлі түрлері, буллезді ихтиозиформды эритродермия); 26) тиісті гендерде мутацияларды растай отырып, генетикалық талдау болған кезде қозғалыс функцияларының бұзылуымен және (немесе) бульбар функцияларының бұзылуымен, бұлшықет атрофиясымен сипатталатын үдемелі бұлшықет дистрофиясы, туа біткен миопатия, туа біткен нейропатия, жұлын бұлшықет атрофиясы; 27) Даун синдромы – кариотиптік талдау негізінде расталған, 21 жұпты хромосомамен трисомия түрінде кариотип бұзылуымен хромосомдық патология; 28) генетикалық растайтын диагнозымен Ретта синдромы; 29) қайта куәландыру кезінде балалар аутизмі, Аспергер синдромы, атиптік аутизм – өзара әлеуметтік өзара іс-қимыл мен әлеуметтік коммуникацияға бастамашылық жасау және қолдау қабілетсіздігімен, мінез-құлықтың шектеулі қайталанатын және стереотипті нысандарымен, интеллектуалдық дамудың бұзылуымен немесе бұзылмауымен, сөйлеу функциясының бұзылуымен немесе бұзылмауымен психикалық дамудың бұзылуы. 30) Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларына 7-1-қосымшаға сәйкес қалпына келмейтін кемістіктер мен аурулар тізбесіндегі кемістіктер мен аурулар. Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына7-1-қосымша Нысан Он сегіз жастан асқан адамдарға мүгедектік тобы және (немесе) кәсіптік еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі қайта куәландыру мерзімінсіз және (немесе) жалпы еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінің қатысушысы Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің 207-бабының, 1-тармағында көзделген жасқа толғанға дейін белгіленетін қалпына келмейтін кемістіктердің мен аурулардың тізбесі Ескерту. Қағидалар 7-1-қосымшамен толықтырылды - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 1. Мүгедектіктің бірінші тобы және (немесе) кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі (бұдан әрі – КЕА дәрежесі) 90-нан 100 %-ды қоса алғанға дейін және (немесе) жалпы еңбекке қабілеттілігінен айырылу дәрежесі (бұдан әрі – ЖЕА дәрежесі) 80-нен 100 %-ды қоса алғанға қалпына келмейтін кемістіктер мен аурулар: 1) екі қол буынының барлық саусақтарының болмауы немесе екі қолдың неғұрлым көп бөлігінің ампутациясы; 2) екі аяқтың санның үштен бірінен жоғары бөлігіндегі тұқылы; 3) екі көздің де толық көрмеуі (жарықты сезінбеуі), екіжақты анофтальм, туа біткен рудиментарлық көз алмалары; 4) көрсетілген жай-күйлер бойынша он сегіз жасқа дейін мүгедектік алғашқы рет белгіленген кезде, ақыл-ой кемістігі ауыр немесе терең және оларға сәйкес келетін әртүрлі генездегі жарыместік дәрежесі, оның ішінде Даун синдромы (ауруы) кезінде; 5) қолды (иық буынынан) және аяқты (жамбас-сан буынынан) экзартикуляциялаудың ұштасуы; 6) көрсетілген нозологиялар бойынша он сегіз жасқа дейінгі мүгедектік алғаш рет белгіленген кезде, тұрақты сал болулармен, едәуір немесе өте айқын білінетін аяқ-қол парездерімен (тетраплегия, тетрапарез, триплегия, трипарез, төменгі параплегия), тұрақты едәуір немесе өте айқын білінетін таралған гиперкинездермен қозғалыс бұзылулары; 7) қант диабеті, Лериш синдромы, екі аяқтың облитерациялық атеросклероз әсерінен сан, жіліншік, оның ішінде Пирогов бойынша аяқ басы деңгейінде ампутациялық екі аяқтың тұқылдары; 8) қант диабеті, Лериш синдромы, екі аяқтың облитерациялық атеросклерозы әсерінен жіліншіктің, оның ішінде Пирогов бойынша аяқ басының ампутациялық тұқылы, санның ампутациялық тұқылымен ұштасуы; 9) қайта куәландыру кезінде клиникалық-неврологиялық статус (төменгі параплегия, тетраплегия) деректерімен және аспаптық зерттеу әдістерімен расталған (КТ және/немесе МРТ) омыртқа жарақаттарының салдарынан жұлынның толық анатомиялық үзілісі; 10) бүйрек трансплантациясына қарсы көрсетпе болған кезде генезіне қарамастан V сатыдағы бүйректің созылмалы ауруы (терминалдық созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі). 2. Мүгедектіктің екінші тобы және (немесе) КЕА дәрежесі 60-тан 89 %-ды қоса алғанға дейін және (немесе) ЖЕА дәрежесі 60-тан 79 %-ды қоса алғанға дейін белгіленетін қалпына келмейтін кемістіктер мен аурулар: 1) екі қолдың қалпына келмейтін кемістіктері: біріншісін қоспағанда, төрт саусақтың барлық фалангы сүйектерінің, екі қол буынының болмауы; біріншісін қоса алғанда, үш саусақтың барлық фалангы сүйектерінің, екі қол буынының болмауы; екі қол буынының тиісті алақан сүйектерімен бірінші және екінші саусақтың болмауы; екі қолдың тиісті алақан сүйектерімен үш саусақтың болмауы; қолды иық буынынан экзартикуляциялауы; 2) екі аяқтың қалпына келмейтін кемістіктері: Шопар бойынша табан тұқылдары; тізе тұқылдары, оның ішінде Пирогов бойынша табанның ампутациясы; жамбас санды буыннан экзартикуляциялауы; протездеуге келмейтін санның көп бөлігінің (жоғарғы үштен бір бөлігі) ампутациясы; екі аяқ жіліншігінің немесе сан буынының протезделген ампутациялық тұқылдары; 3) аяқ-қол қалпына келмейтін кемістіктерінің өзге де кемістіктермен және аурулармен ұштасуы: жіліншік тұқылы немесе бір аяқтың көп бөлігінің ампутациясы төрт саусақ сүйектерінің барлық фалангыларының болмауымен немесе бір қолдың көп бөлігінің ампутациясымен ұштасуы; бір қолдың тұқылы және бір көздің болмауы немесе толық көрмеуі; бір аяқтың тұқылы және бір көздің болмауы немесе толық көрмеуі; қант диабеті, Лериш синдромы, екі аяқтың облитерациялық атеросклерозы әсерінен аяқтың сан, жіліншік оның ішінде Пирогов бойынша аяқ басы деңгейіндегі ампутациялық тұқылы; бір қолдың тұқылы мен туа біткен керең-мылқаулық; протездеуге келмейтін бір аяқтың тұқылы мен туа біткен керең-мылқаулық; 4) көрсетілген жай-күйлер бойынша он сегіз жасқа дейін мүгедектік алғашқы рет белгіленген кезде, ақыл-ой кемістігі орташа (имбециальдық) және сәйкес келетін әртүрлі генездегі жарыместік дәрежесі, оның ішінде Даун синдромы (ауруы) кезінде; 5) көрсетілген нозологиялар бойынша он сегіз жасқа дейін мүгедектікті алғаш белгілеген кезде аяқ-қолдың айқын көрінген парездері (гемипарез, парапарез, трипарез, тетрапарез), айқын көрінген жайылған гиперкинездері бар қозғалыс бұзылулары. 3. Мүгедектіктің үшінші тобы және (немесе) КЕА дәрежесі 30-дан 59 %-ды қоса алғанға дейін және (немесе) ЖЕА дәрежесі 30-дан 59 %-ды қоса алғанға дейін белгіленетін қалпына келмейтін кемістіктер мен аурулар: 1) қолдың тұқылы (тұқылдары) және басқа да кемістіктері: біріншісін қоспағанда, төрт саусақтың барлық фалангы сүйектерінің болмауы; біріншісін қоса алғанда, үш саусақтың барлық фалангы сүйектерінің болмауы; тиісті алақан сүйектерімен қоса, қолдың бірінші және екінші саусақтарының болмауы; тиісті алақан сүйектерімен қоса, қолдың үш саусағының болмауы; екі қолдың бірінші саусақтарының болмауы; бір қолдың ампутациялық тұқылы; эндопротездеуге келмейтін айқын білінетін контрактура (буындағы қозғалыс көлемі 10 градусқа дейін) немесе функционалдық қолайсыз қалыптағы (60 градустан кем немесе 150 градустан артық) немесе ең шеткі супинациядағы немесе ең шеткі пронациядағы жағдайда білектің қозғалуы кезіндегі шынтақ буынының анкилозы; резекциядан кейінгі иықтың немесе шынтақтың бос буыны; жедел емдеуге болмайтын болса, иықтың немесе білектің екі сүйегінің жалған буыны; анкилоз немесе біріншісін қоспағанда, төрт саусақтың немесе біріншісін қоса алғанда, үш саусақтың функционалдық қолайсыз жағдайдағы айқын білінетін контрактурасы (қозғалыстың 5-8 градус шегінде шектелуі); 2) аяқтың тұқылы (тұқылдары), аяқтың және омыртқаның басқа да кемістіктері: Пирогов бойынша ампутациядан кейінгі табан тұқылы, Шопар буыны деңгейіндегі ақаулы тұқыл және бір аяқтың неғұрлым көп бөлігінің ампутациясы; Шарп бойынша табан сүйектері бастарының резекциясы бар табанның екіжақты тұқылдары; Лисфранк бойынша табанның екі жақты тұқылдары; аяқтың 10 және одан да көп сантиметрге қысқаруы; эндопротездеуге келмейтін айқын білінетін контрактура немесе жамбас-сан буынының функционалдық қолайсыз жағдайдағы анкилозы (170 градустан артық және 150 градустан кем); эндопротездеуге келмейтін тізе буынының функционалдық қолайсыз жағдайдағы анкилозы (170 градустан кем); операция жасауға келмейтін санның немесе тізенің екі сүйегінің жалған буыны; резекциядан кейінгі жамбас-санның бос буыны; айқын білінетін контрактура немесе табанның ақаулы қолайсыздығымен қоса, жіліншік-табан буынының анкилозы (90 градустан кем және 125 градустан артық, сондай-ақ табан тіректің аумағы мен табанның көлденең білігінің арасында 30 градустан артық бұрыш) немесе екі жіліншік-табан буынының анкилозы; операциялық араласу нәтижелері тиімсіз болғандағы сан сүйегі басының туа біткен немесе жүре пайда болған шығып кетуі; түзету операциясын жасауға болмайтын ІV дәрежедегі кифосколиоз; ішкі органдардың жылжуы және тұрақты айқын білінетін функционалдық бұзылулары бар қабырғалардың айқын білінетін деформациясы бар ІV дәрежелі сколиоз; 3) басқа да туа біткен және жүре пайда болған кемістіктер мен аурулар: егер протездеу шайнауды қамтамасыз ете алмаса, операциялық емдеуге жатпайтын жақтың немесе қатты таңдайдың кемістіктері; кеңірдектің болмауы салдарынан тұрақты канюля киіп жүру; есту протезін қою мүмкін болмағанда ІV (71-90 дБ) дәрежедегі екі құлақтың мүкістігі, керең-мылқаулық, екі құлақтың кереңдігі (90 дБ астам); кохлеарлық имплантациядан кейінгі жағдай; бір көздің толық көрмеуі немесе бір көздің болмауы; гастрэктомия; тыныс алу жеткіліксіздігі кезіндегі пульмонэктомия; тыныс алу жеткіліксіздігі болғанда 5 және одан көп қабырғаның резекциясымен торакопластика; гипофизарлы нанизм, остеохондропатия, аласа бойлылықты остеохондродистрофия (әйелдер үшін – 130 сантиметрден төмен, ерлер үшін – 140 сантиметрден төмен); қол буынының немесе қолдың сал болуы, аяқтың сал болуы, едәуір трофикалық бұзылған екі қолдың немесе екі аяқтың айқын парезі: иық буынының гипотрофиясы – 4 сантиметрден жоғары; білек – 3 сантиметрден жоғары; сан – 8 сантиметрден жоғары; жіліншік – 6 сантиметрден жоғары. қатерлі ісік кезіндегі жойылмайтын нәжіс, несеп жыланкөздері, стомалар - илеостома, колостома, жасанды айналшық кезіндегі, жасанды зәр шығару жолдары. 4. КЕА дәрежесі 5-тен 29 %-ды қоса алғанға дейін белгіленетін қалпына келмейтін кемістіктер: алақан сүйегінде басы жоқ бір немесе бірнеше саусағынан айырылған кезде КЕА (1-кесте) белгіленеді. Жұмысында екі қол буынының барлық саусақтарын пайдалануды талап ететін (музыканттар, зергерлер және тағы басқа) адамдар үшін КЕА дәрежесі 5 %-ға артады. Жұмысы қармау функциясына ғана есептелген адамдар үшін КЕА дәрежесі 5 %-ға азаяды, ал шынашағынан айырылу аталған санаттағы жұмысшылардың КЕА 5%-ға ұлғаюына алып келеді, себебі қармау күші төмендейді. 1 – кесте Жүктеу І саусақ ІІ саусақ ІІІ саусақ ІY саусақ Y саусақ Тырнақ фалангасы Негізгі фаланга Алақан сүйек І саусақ тырнақ фалангасы 0/0 негізгі фаланга 20/15 алақан сүйек 20/15 ІІ саусақ 25/20 30/25 5/0 ІІІ саусақ 25/20 30/25 20/15 0/0 ІY саусақ 20/15 25/20 25/15 20/15 0/0 Y саусақ 20/15 25/20 15/10 15/10 20/15 0/0 Ескертпе: алымында жетекші қолға арналған (оң қолдылар үшін оң қол, солақайлар үшін сол қол); бөлімінде – жетекші емес қол үшін (оң қолдылар үшін сол қол, солақайлар үшін оң қол) КЕА пайыздары көрсетілген. 5. Неғұрлым білінетін функциялардың ілеспелі бұзылуы мен тыныс-тіршіліктің шектелуіне байланысты 2, 3 және 4-тармақтарда тізбеленген жағдайларда тиісінше бірінші, екінші немесе үшінші мүгедектік тобы белгіленеді және қайта куәландыру осы Қағидаларда көзделген тәртіппен жүргізіледі. Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына7-2-қосымша Нысан Он сегіз жастан асқан адамдарға мүгедектік 5 жыл мерзімге белгіленетін аурулардың, кемістіктердің тізбесі Ескерту. Қағидалар 7-2-қосымшамен толықтырылды - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 1. ІІІ дәрежелі созылмалы тыныс алу жетіспеушілігімен ауыр ағымымен сипатталатын тыныс алу жүйесі функцияларының едәуір айқын білінетін бұзылулары бар тыныс алу органдарының аурулары; ІІІ сатылы созылмалы өкпе-жүрек жеткіліксіздігі. 2. Операциямен емдеу мүмкін болмаған кезде ІІІ сатылы созылмалы жүрек жеткіліксіздігімен және/немесе 4-5-сатылы бүйректің созылмалы ауруымен үйлескен қанайналым жүйесінің аурулары. 3. Қайта куәландыру кезінде созылмалы үдемелі ағымы бар нерв жүйесінің аурулары, оның ішінде нейробұлшықет, қаңқа және қозғалыспен байланысты (статодинамикалық) функциялардың, тілдік және сөйлеу, сенсорлық (көру) функциялардың тұрақты айқын білінетін, едәуір айқын білінетін бұзылулары бар бас миының нейродегенеративті аурулары (паркинсонизм плюс). 4. Қайта куәландыру кезінде нейробұлшықет, қаңқа және қозғалыспен байланысты (статодинамикалық) функциялардың, психикалық, тілдік және сөйлеу функцияларының тұрақты айқын білінетін, едәуір айқын білінетін бұзылулары бар экстрапирамидті және басқа да қозғалыс бұзылыстары. 5. Қайта куәландыру кезінде нейробұлшықет, қаңқа және қозғалыспен байланысты (статодинамикалық) функциялардың, психикалық, сенсорлық (көру), тілдік және сөйлеу функцияларының тұрақты едәуір айқын білінетін бұзылулары бар цереброваскулярлық аурулар. 6. Органдар мен организм жүйелері функцияларының едәуір айқын білінетін көптеген бұзылулары бар 1 немесе 2 типтегі қант диабеті (екі аяқтың да ІV сатылы созылмалы артериялық жеткіліксіздігімен, пролиферативті ретинопатиямен, 3-5-сатылы бүйректің созылмалы ауруымен). 7. Қатерлі ісіктер кезіндегі жағдайларды қоспағанда жойылмайтын нәжіс, несеп жыланкөздері, стомалар - илеостома, колостома, жасанды айналшық кезіндегі, жасанды зәр шығару жолдары. 8. Интоксикация көріністерімен, қолайсыз болжамды қатерлі ісіктер (радикалды емдеуге жатпайтын, емдеуден кейінгі өршуі кезінде (рецидив, метастаздалған), аурудың инкурабельділігі, бастапқы ошағы анықталмаған метастаздар). 9. Интоксикацияның айқын білінетін көріністері және жалпы ауыр жағдайы бар лимфоидты, қан түзетін және оларға ұқсас тіндердің қатерлі ісіктері. 10. Нейробұлшықет, қаңқа және қозғалыспен байланысты (статодинамикалық) функциялардың, психикалық, сенсорлық (көру), тілдік және сөйлеу функцияларының тұрақты айқын білінетін және едәуір айқын білінетін бұзылулары, айқын білінетін ликвородинамикалық бұзылулары бар бас және жұлын миының операция жасауға жатпайтын қатерсіз ісіктері. 11. Қайта куәландыру кезінде генезіне қарамастан V сатыдағы бүйректің созылмалы ауруы (терминалдық созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі), оның ішінде бүйрек трансплантациясы операциясын өткізген пациенттер. 12. Қайта куәландыру кезінде сүйек-бұлшықет жүйесінің жүйелі аурулары (ІІІ-ІV дәрежедегі буындар функциясының бұзылуымен анкилозды спондилоартрит, генерализацияланған полиостеоартроз, ревматоидты артрит). 13. Люпус-нефрит және 3-5-сатылы бүйректің созылмалы ауруымен (созылмалы бүйрек жеткіліксіздігімен) жүйелі қызыл жегі. 14. Органдар мен организм жүйелері функцияларының айқын білінетін бұзылулары болған кездегі АИТВ-инфекциясы, 4-клиникалық саты. 15. Қайта куәландыру кезінде ауыр дәрежедегі апластикалық анемия. 16. Орташа ақыл-ой кемістігі. 17. Психикасының айқын бұзылуымен шизофрения (айқын білінетін эмоционалдық ерік-жігер ақауымен үздіксіз-қайталама ағым). 18. Көру өткірлігінің жарық сезінуден, қол қозғалысының 0,03-ке дейін қоса алғанда төмендеуі, жақсырақ көретін көзде түзетумен және/немесе жақсырақ көретін көзде көру өрісінің барлық бағыттарда бекіту нүктесінен 10 градусқа дейін тарылуы. 19. Көру өткірлігінің 0,04-тен 0,08-ге дейін қоса алғанда төмендеуі, жақсырақ көретін көзде түзетумен, жақсырақ көретін көзде көру өрісінің барлық бағыттарда бекіту нүктесінен 20 градусқа дейін тарылуы. 20. Қайта куәландыру кезінде интеллектуалдық-мнестикалық функциялардың айқын білінетін бұзылуларымен тұрақты эпилептиформалық жай-күйлер (эпистатус, ағымның жиі ұстамалылығы кезінде, айына 5-6 рет тырысу жиілігі бар). 21. Қайта куәландыру кезінде организмнің тыныс-тіршіліктің айқын шектелуі бар болған жағдайдағы аутизм. 22. Краниопластикаға жатпайтын ауданы 12 сантиметр және одан жоғары бас сүйегінің ақауы. Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына8-қосымша Нысан Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Министерство труда и социальной защиты населения Республики Казахстан _______________________________________________________________ (өңір, МӘС бөлімінің №, мекенжайы/регион, № отдела МСЭ, адрес) Медициналық-әлеуметтік сараптаманың № ______ актісі Акт медико-социальной экспертизы №____ 1 бөлім. Куәландырылатын адам туралы жалпы деректер Раздел 1. Общие данные об освидетельствуемом лице 1.Сараптаманың басталған күні 20___жылғы "__" _______________ Дата начала экспертизы 1.1.Сараптаманың аяқталған күні 20___жылғы "__" ________________ Дата окончания экспертизы 2. Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) _____________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) 3. Туған күні ____ жылғы "___" ________ Дата рождения 3.1. Жасы ___________________ Возраст 4. Жынысы _________________ Пол 5. Тіркелген орны ______________________________________________ Место регистрации 5.1. Нақты тұратын мекенжайы___________________________________ Адрес фактического проживания 6. Куәландырудың мақсаты ______________________________________ Цель освидетельствования 7. Куәландырудың түрі (бірінші рет / қайта) ________________________ Вид освидетельствования (первичное / повторное) 8. Куәландыруды өткізу орны ____________________________________ Место проведения освидетельствования 9. Мүгедектік санаты/тобы ______________________________________ Категория/группа инвалидности 9.1. Мүгедектіктің себебі ________________________________________ Причина инвалидности 10. Жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі (бұдан әрі - ЖЕА) Степень утраты общей трудоспособности (далее - УОТ) _______________ 11. Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі (бұдан әрі - КЕА) Степень утраты профессиональной трудоспособности (далее - УПТ) ____ 11.1. КЕА себебі _______________________________ Причина УПТ 12. Мүгедектіктің, еңбек ету қабілетінен айырылуының динамикасы ____ Динамика инвалидности, утраты трудоспособности 13. Әлеуметтiк-экономикалық мәртебесi__________________________ Социально-экономический статус 13.1. Білімі ______________________________ Образование 13.2. Негізгі кәсібі ________________________ Основная профессия 13.3. Жұмыс орны ____________________________________________ Место работы 13.3.1. Қызметі _______________________________________________ Должность 13.3.2. Еңбектің сипаты мен жағдайлары _________________________ Характер и условия труда 14. Еңбек қалауы__________________ Трудовая установка 14.1 Еңбек жағдайларын өзгерту ________________________________ Изменение условий труда 15. Ұйымдастырылуы (балаларға)________________________________ Организованность (для детей) 15.1. Оқуға қалау _____________________________________________ Установка на учебу 2 бөлім. Организмнің жай-күйі мен тіршілік-тынысының шектелу дәрежесiн бағалау Раздел 2. Оценка состояния организма и степени ограничения жизнедеятельности 16. Организм функцияларының білінетін бұзылу дәрежесі мен түрлері: Виды и степень выраженности нарушений функций организма: 16.1. психикалық функцияларының бұзылуы (аңғару, зейін, есте сақтау, ойлау, сөйлеу, эмоциялар, жігер, парасат, сана, мінез-құлық, психомоторлық функциялар) ______________________________________________________ нарушение психических функций (восприятие, внимание, память, мышление, речь, эмоция, воля, интеллект, сознание, поведение, психомоторные функции); 16.2. сезіну функцияларының бұзылуы (көру, есту, иісті сезу, түйсіну және сезімталдықтың бұзылуы) __________________________________________ ____________________________________________________________ нарушение сенсорных функций (зрение, слух, обоняние, осязание и нарушения чувствительности) 16.3. статикалық - динамикалық функциялардың (бастың, кеуденің, аяқ-қолдың қозғалу функцияларының, статиканың және қозғалыс үйлесімдігінің) бұзылуы_________________________________________________________ нарушение статодинамических функций (двигательных функций головы, туловища, конечности, статики и координации движений) 16.4. қанайналым функцияларының бұзылуы_______________________ нарушение функции кровообращения 16.5. тыныс алу функцияларының бұзылуы_________________________ нарушение функции дыхания 16.6. асқорыту функцияларының бұзылуы__________________________ нарушение функции пищеварения 16.7. сыртқа шығару функцияларының бұзылуы_____________________ нарушение функции выделения 16.8. зат пен энергия алмасу функцияларының бұзылуы_______________ нарушение функции обмена веществ и энергии 16.9. қан түзілуі функцияларының бұзылуы__________________________ нарушение функции кроветворения 16.10. ішкі секреция функцияларының бұзылуы______________________ нарушение функции внутренней секреции 16.11. иммунитет функцияларының бұзылуы_________________________ нарушение иммунитета 17. Тіршілік-тынысының негізгі санаттарының шектелуінің біліну дәрежесі мен түрлері: Виды и степень выраженности ограничений основных категорий жизнедеятельности: 17.1. өзін өзі күту қабілеті________________________________________ способность к самообслуживанию 17.2. өз бетімен жүріп-тұру қабілеті________________________________ способность к самостоятельному передвижению 17.3. оқу қабілеті________________________________________________ способность к обучению 17.4. еңбек қызметіне қабілеті_____________________________________ способность к трудовой деятельности 17.5. бағдарлана білу қабілеті_____________________________________ способность к ориентации 17.6. қарым-қатынас жасау қабілеті________________________________ способность к общению 17.7. өзінің жүріс-тұрысын бақылау қабілеті_________________________ способность контролировать свое поведение 17.8. ойын және танымдық қызметке қабілеті (балаларға)______________ способность к игровой и познавательной деятельности (для детей) 17.9. белсенді қозғалу қабілеті (балаларға)__________________________ способность к двигательной активности (для детей) 18. Анатомиялық кемістік______________________________________ Анатомический дефект 19. Оңалту-сараптама диагностикасы_____________________________ Реабилитационно-экспертная диагностика 19.1. Оңалту болжамы__________________________________________ Реабилитационный прогноз 19.2. Оңалту әлеуеті____________________________________________ Реабилитационный потенциал 20. МӘС әдіснама және бақылау бөліміне консультацияға жіберу _____ Направление на консультацию в отдел методологии и контроля МСЭ 21. Қосымша мәліметтер__________________________________________ Дополнительные сведения ________________________________________ _______________________________________________________________ _______________________________________________________________ _______________________________________________________________ _______________________________________________________________ _______________________________________________________________ 22. Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу үшін негіз болып табылатын құжаттардың тізбесі (медициналық-әлеуметтік сараптама актісіне тіркеледі) Перечень документов, являющихся основанием для проведения медико-социальной экспертизы (приобщаются к акту медико-социальной экспертизы): _____________________________________________________________ _____________________________________________________________ _____________________________________________________________ 23. Медициналық-әлеуметтік сараптамаға жолдаудың негізділігі Обоснованность направления на медико-социальную экспертизу________ 3 бөлім. МӘС бөлімінің сараптама қорытындысы Раздел 3. Экспертное заключение отдела МСЭ 24. Клиникалық-сараптама диагнозы: Клинико-экспертный диагноз: 24.1. Негізгі диагноз___________________________________________ Основной диагноз _____________________________________________ _____________________________________________________________ 24.2. Ілеспелі аурулардың диагнозы______________________________ Диагноз сопутствующих заболеваний ____________________________ _____________________________________________________________ 25. Мүгедектік санаты/тобы_____________________________________ Категория/группа инвалидности 25.1. Мүгедектіктің себебі ______________________________________ Причина инвалидности 25.2. Мүгедектіктің мерзімі _____________________________________ Срок инвалидности 25.3. Мүгедектік белгіленген мерзімі 20 жылғы "___" дейін Инвалидность установлена на срок до 25.4. Мүгедектік мерзімі 20 жылғы "___" бастап есептелді Срок инвалидности зачтен с 26. ЖЕА дәрежесі _______% _____________________ Степень УОТ (жазбаша/прописью) 26.1. ЖЕА дәрежесінің себебі ____________________ Причина степени УОТ 26.2. ЖЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20 жылғы "___" _____ дейін Степень УОТ установлена на срок до 26.3. ЖЕА дәрежесінің мерзімі 20 жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УОТ зачтен с 27. Жазатайым оқиға туралы акті бойынша КЕА дәрежесі _____% _____ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 27.1. КЕА себебі _____________________________ Причина УПТ 27.2. КЕА дәрежесінің мерзімі ___________________ Срок степени УПТ 27.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20 жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 27.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 28. Жазатайым оқиға туралы акті бойынша КЕА дәрежесі _____% _____ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 28.1. КЕА себебі_______________________________ Причина УПТ 28.2. КЕА дәрежесінің мерзім____________________ Срок степени УПТ 28.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20 жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 28.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 29. Жазатайым оқиға туралы акті бойынша КЕА дәрежесі _____% _____ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 29.1. КЕА себебі _______________________________ Причина УПТ 29.2. КЕА дәрежесінің мерзім__________________________ Срок степени УПТ 29.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20 жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 29.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 30. Оңалту жөніндегі ұсынымдар: Рекомендации по реабилитации: 30.1. медициналық оңалту_____________________________________ медицинская реабилитация ____________________________________________________________ ____________________________________________________________ 30.2. әлеуметтік оңалту________________________________________ социальная реабилитация ______________________________________ ____________________________________________________________ 30.3. кәсіптік оңалту __________________________________________ профессиональная реабилитация __________________ _____________ 31. Зақым келген қызметкердің қосымша көмекке және күтім түрлеріне мұқтаждығы______________________ Нуждаемость пострадавшего работника в дополнительных видах помощи и уходе 32. Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу нәтижелері бойынша куәландырылатын адамға немесе оның заңды өкіліне берілген құжаттар (керегін көрсету):________________________________________________________ Документы, выданные освидетельствованному лицу или его законному представителю по итогам проведения медико-социальной экспертизы (нужное указать):________________________________________________________ 32.1. мүгедектік туралы анықтама № ____________ справка об инвалидности 32.2. мүгедектігі бар адамды абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасының картасынан үзінді көшірме №__ выписка из карты индивидуальной программы абилитации и реабилитации инвалида 32.3. жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтама №___ справка о степени утраты общей трудоспособности 32.4. кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтама №___ справка о степени утраты профессиональной трудоспособности 32.5. зақым келген қызметкердің қосымша көмекке және күтім түрлеріне мұқтаждығы туралы қорытынды №____ заключение о нуждаемости пострадавшего работника в дополнительных видах помощи и уходе 32.6.мүгедектік тағайындалмауы туралы хабарлама №____ извещение о не установлении инвалидности Бас мамандар _______________ (__________________) Главные специалисты (қолы/подпись) (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) __________________________ (ЭЦҚ) __________________________ (ЭЦҚ) __________________________ (ЭЦҚ) МӘС бөлімінің басшысы/МӘС ӘБ бөлімінің басшысы_________ (ЭЦҚ) Руководитель отдела МСЭ/Руководитель отдела МК МСЭ (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Медициналық-әлеуметтіксараптама актісінің нысанынақосымша Медициналық-әлеуметтік сараптаманың № ______ актісіне қосымшаПриложение к Акту медико-социальной экспертизы №______ 1 бөлім. МӘС әдіснама және бақылау бөлімінің қорытындысы Раздел 1. Заключение отдела методологии и контроля МСЭ Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) ____________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Туған күні ____ жылғы "___" ___________ Дата рождения 1. Консультация, МӘС бөлімінің қорытындысына шағымдану (бақылау) Консультация, обжалование (контроль) заключения отдела МСЭ 2. Өтініштің келіп түскен күні (консультацияға жіберілген күні) 20 ____ жылғы "___" ___________ Дата поступления заявления (дата направления на консультацию) 3. Қайта куәландырылған күні 20__ жылғы "___" ____ Дата переосвидетельствования 4.Шағымдары___________________________________________________ Жалобы________________________________________________________ _______________________________________________________________ 5. Ауру анамнезі және өткізілген оңалту шаралары ___________________ Анамнез заболевания и проведенные реабилитационные мероприятия _______________________________________________________________ _______________________________________________________________ 6. Объективті қарап тексеру деректері: ______________________________ Данные объективного осмотра: ____________________________________ _______________________________________________________________ _______________________________________________________________ 7. Қосымша зерттеулер деректері___________________________________ Данные дополнительных исследований _______________________________________________________________ _______________________________________________________________ _______________________________________________________________ 8.Клиникалық-сараптама диагнозы: ________________________________ Клинико-экспертный диагноз: _____________________________________ _______________________________________________________________ 9. Қорытынды ___________________________________________________ Заключение 10. Қорытындыны негіздеу________________________________________ Обоснования заключения _________________________________________ _______________________________________________________________ 2 бөлім. МӘС әдіснама және бақылау бөлімінің сараптама қорытындысы Раздел 2. Экспертное заключение отдела методологии и контроля МСЭ 11. Клиникалық-сараптама диагнозы: Клинико-экспертный диагноз: 11.1. Негізгі диагноз _____________________________________________ Основной диагноз _______________________________________________ 11.2. Ілеспелі аурулардың диагнозы ________________________________ Диагноз сопутствующих заболеваний _______________________________ 12. Мүгедектік категориясы/тобы __________________________________ Категория/группа инвалидности 12.1. Мүгедектіктің себебі _____________________________________ Причина инвалидности 12.2. Мүгедектіктің мерзімі ____________________________________ Срок инвалидности 12.3. Мүгедектіктің белгіленген мерзімі 20___ жылғы "___" дейін Инвалидность установлена на срок до 12.4. Мүгедектіктің мерзімі 20___жылғы "___" бастап есептелді Срок инвалидности зачтен с 13. ЖЕА дәрежесі _______% ____________________________________ Степень УОТ (жазбаша/прописью) 13.1. ЖЕА дәрежесінің себебі _____________________ Причина степени УОТ 13.2. ЖЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20___ жылғы "___" ____ дейін Степень УОТ установлена на срок до 13.3. ЖЕА дәрежесінің мерзімі 20___жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УОТ зачтен с 14. Жазатайым оқиға туралы актісі бойынша КЕА дәрежесі _____% ______ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 14.1. КЕА себебі _______________________________ Причина УПТ 14.2. КЕА дәрежесінің мерзімі ____________________ Срок степени УПТ 14.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20___ жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 14.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 15. Жазатайым оқиға туралы актісі бойынша КЕА дәрежесі _____% ______ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 15.1. КЕА себебі________________________________ Причина УПТ 15.2. КЕА дәрежесінің мерзімі____________________ Срок степени УПТ 15.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20___ жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 15.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 16. Жазатайым оқиға туралы актісі бойынша КЕА дәрежесі _____% _____ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 16.1. КЕА себебі ________________________________ Причина УПТ 16.2. КЕА дәрежесінің мерзімі____________________ Срок степени УПТ 16.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20____жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 16.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 17. Жазатайым оқиға туралы актісі бойынша КЕА дәрежесі_____% _____ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 17.1. КЕА себебі _____________________________ Причина УПТ 17.2. КЕА дәрежесінің мерзімі___________________ Срок степени УПТ 17.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20____ жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 17.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 18. Оңалту жөніндегі ұсынымдар: Рекомендации по реабилитации: 18.1. медициналық оңалту _______________________________________ медицинская реабилитация ______________________________________ 18.2. әлеуметтік оңалту__________________________________________ социальная реабилитация ________________________________________ 18.3. кәсіптік оңалту ____________________________________________ профессиональная реабилитация__________________________________ 19. Зақым келген қызметкердің қосымша көмекке және күтім түрлеріне мұқтаждығы ________________________________________________________ Нуждаемость пострадавшего работника в дополнительных видах помощи и уходе 20. Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу нәтижелері бойынша куәландырылатын адамға немесе оның заңды өкіліне берілген құжаттар (керегін көрсету) /Документы, выданные освидетельство-ванному лицу или его законному представителю по результатам проведения медико-социальной экспертизы (нужное указать):__________________________________________ ______________________________________________________________ 20.1. мүгедектік туралы анықтама № _____________ справка об инвалидности 20.2. мүгедектігі бар адамды абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасының картасынан үзінді көшірме выписка из карты индивидуальной программы абилитации и реабилитации инвалида № ___ 20.3. жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтама №_____ справка о степени утраты общей трудоспособности 20.4. кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтама №_____ справка о степени утраты профессиональной трудоспособности 20.5. зардап шеккен қызметкердің көмектің қосымша түрлері мен көмекке мұқтаждығы туралы қорытынды №______________ заключение о нуждаемости пострадавшего работника в дополнительных видах помощи и уходе 20.6. мүгедектік тағайындалмау туралы хабарлама №_____________ извещение о не установлении инвалидности Бас мамандар __________(______________________) Главные специалисты (қолы/подпись) (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) _________________________(ЭЦҚ) _________________________(ЭЦҚ) _________________________(ЭЦҚ) МӘС ӘБ бөлімінің басшысы ________________ (ЭЦҚ) Руководитель отдела МК МСЭ (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына9-қосымша Нысан Күту парағы Жүктеу Тіркеу уақыты МӘС актісінің нөмірі Пациенттің жасы Жұмыс жасайды/ Жұмыс жасамайды Негізгі диагнозы Қосымша диагноз Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына10-қосымша Ескерту. 10-қосымша алып тасталды - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына11-қосымша Ескерту. 11-қосымша алып тасталды - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына12-қосымша Нысан Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасының әлеуметтік бөлігі Ескерту. 12-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 20____ жылғы "___" _________ №____ медициналық-әлеуметтік сараптаманың 20____ жылғы "___" _________ №____ актісіне 1. Мүгедектігі бар адамның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) ____________________________ 2. Туған күні____ жылғы____ ________ 3. Мекенжайы, телефоны ___________________ 4. Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасы (ОЖБ) алғаш рет, қайта жасалды (қалыптастыру, түзету) 5. Мүгедектік санаты (тобы, себебі) _____________ 6. Диагнозы _________________________________ 7. Мүгедектік 20____ жылғы ____ ____ дейінгі мерзімге белгіленді 8. Білімі ___________________________________ 9. Кәсібі (мамандығы) ________________________ 10. Оңалту-сараптама қорытындысы: ____________ Жүктеу р/с Әлеуметтік оңалту іс-шаралары ОЖБ іске асыру мерзімі, іске асыруға жауаптыларІс-шараның жабылу күні Орындау күні Орындаушы Орындалмау себебінің негіздемесі Аумақтық бөлімшенің маманы толтырады ОЖБ іске асыруға жауапты маман толтырады 1 2 3 4 5 6 1. Протездік-ортопедиялық көмек көрсету:қол протезі (иық, білек, қол басы, саусақ);аяқ протезі (жіліншік, жамбас, аяқ басы);кеуде безінің протезі;ортопедиялық аппараттар, тутор;балдақ, таяқ, жетек арба;корсет, реклинатор, басұстағыш;бандаж,емдік белбеулер,балалардың профилактикалық шалбарлары;ортопедиялық аяқ киім, қосымша құрылғылар (табандар,кебістер, супинаторлар);аппараттарға арналған аяқкиім;жейде киюге арналған құрылғы;колготки киюге арналған құрылғы;шұлық киюге арналған құрылғы;түйме тағуға арналған құрылғы (ілмек);белсенді ұстағыш;ыдыс-аяқты ұстауға арналған ұстағыш;қақпақтарды ашуға арналған ұстағыш;кілтке арналған ұстағыш 2. Сурдотехникалық құралдармен қамтамасыз ету: есту аппараты (ересектерге, балаларға арналған);веб-камерасы бар ноутбук;көп функционалды дабылды жүйе;мәтіндік хабарламасы және хабарды қабылдау қызметі бар ұялы телефон;саңырау және нашар еститін адамдарға арналған сағат; кохлеарлық имплантқа сөйлеу процессоры (ауыстыру);дауыс шығаратын аппарат 3. Тифлотехникалық құралдармен қамтамасыз ету:тифлотаяқ;оқу машинасы;сөйлеу синтезі бар экрандық қол жеткізу бағдарламасымен қамтамасыз етілген ноутбук;Брайль жүйесі бойынша жазу құралы, грифелі;рельефті-ноқатты қаріппен жазуға арналған қағаз;дыбыспен хабар беретін және диктофоны бар мобильді телефон;дыбыс жазбасын шығаруға арналған плейер;нашар көретін адамдарға арналған сағат;сөз шығаратын термометр;сөз шығаратын тонометр;тест жолақшалары бар сөз шығаратын глюкометр;Брайль қарпін өз бетінше үйренуге арналған сөйлейтін құрал;алмалы-салмалы Брайль әліппесі;көру қабілеті нашар мүгедектерге арналған ине сабақтағыштар, тігін инелері;Брайль қарпімен ақпаратты енгізу/шығарудың кіріктірілген сөйлеу синтезі бар портативті тифлокомпьютер. 4. Міндетті гигиеналық құралдармен қамтамасыз ету (салмағы __ килограмм, бойы__ сантиметр, жамбас көлемі __ сантиметр жазу керек):несеп қабылдағыш;нәжіс қабылдағыш;жөргектер (ересектерге, балаларға арналған);сіңіргіш жаймалар (жаялықтар);катетер;стоманың айналасындағы теріні қорғау және тегістеуге арналған паста-герметик;қорғаныш крем;сіңіргіш ұнтақ (опа);иісті бейтарап тандырғыш;стоманың айналасындағы немесе шат терісін тазалауға және күтуге арналған тазартқыш;санитариялық құрылғысы бар кресло-орындық;дәретхана бөлмесіне арналған қайырмалы тіреуіш тұтқалар;жуынатын бөлмеге арналған тұтқалар 5. Арнаулы жүріп-тұру құралдарымен қамтамасыз ету (кресло-арбалар) (салмағы __ килограмм, бойы __ сантиметр, жамбас көлемі __ сантиметр жазу керек):бөлмеде жүріп-тұруға арналған кресло-арбалар (балаларға, жасөспірімдерге, ересектерге арналған);серуендеуге арналған кресло-арбалар (балаларға, жасөспірімдерге, ересектерге арналған);әмбебап кресло-арба (белсенді типтегі, электр жетегі бар, көп функциялы);сырғытқы арба. 6. Әлеуметтік қызметтер көрсету:жеке көмекші;ымдау тілі маманы 7. Мынадай жағдайларда арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету: 7.1. стационарлық: 7.1.1. тірек-қимыл аппараты бұзылған мүгедектігі бар балаларға арналған стационар жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы 7.1.2. психоневрологиялық аурулары бар мүгедектігі бар балаларға арналған стационар жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы 7.1.3. психоневрологиялық аурулары бар мүгедектігі бар адамдарға стационар жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы 7.1.4. қарттар мен мүгедектігі бар адамдарға арналған стационар жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету орталығы 7.2. жартылай стационар: 7.2.1 мүгедектігі бар адамдарға арналған оңалту орталығы 7.2.2 мүгедектігі бар балаларға арналған оңалту орталығы 7.2.3 психоневрологиялық аурулары бар 18 жастан асқан мүгедектігі бар адамдарға арналған күндіз болу бөлімшесі (орталығы) 7.2.4 қарттар мен мүгедектігі бар адамдарға арналған күндіз болу бөлімшесі (орталығы) 7.2.5 тірек-қимыл аппараты бұзылған мүгедектігі бар балаларға арналған күндіз болу бөлімшесі (орталығы) 7.2.6 психоневрологиялық аурулары бар мүгедектігі бар балаларға арналған күндіз болу бөлімшесі (орталығы) 7.2.7 аумақтық орталық 7.3. үйде 7.3.1 психоневрологиялық аурулары бар 18 жастан асқан мүгедектігі бар адамдарға арналған үйде әлеуметтік көмек көрсету бөлімшесі 7.3.2 қарттар мен мүгедектігі бар адамдарға арналған үйде әлеуметтік көмек көрсету бөлімшесі 7.3.3 тірек-қимыл аппараты бұзылған мүгедектігі бар балаларға арналған үйде әлеуметтік көмек көрсету бөлімшесі 7.3.4 психоневрологиялық аурулары бар мүгедектігі бар балаларға арналған үйде әлеуметтік көмек көрсету бөлімшесі 8. Халықты әлеуметтік қорғау жүйесі ұйымының желісі бойынша жүргізілетін санаторлық-курорттық емдеу 9. Тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларды жақсарту Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде)__________ ___________________________________________ аумақтық бөлімшенің басшысы (ЭЦҚ) Аумақтық бөлімшенің мөртабаны 11. ОЖБ әлеуметтік бөлігін іске асыру күні ______ Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) _________ ____________________________________________ басшы (ЭЦҚ) 12. Оңалтудың әлеуметтік бөлігін іске асыру нәтижелерін бағалау (асты сызылсын): бұзылған функцияларды қалпына келтіру (толық немесе ішінара), бұзылған функциялардың орнын толтыру (толық немесе ішінара), оң нәтиженің болмауы Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) __________ аумақтық бөлімшенің басшысы (ЭЦҚ) ____________________________________________ (қию сызығы) Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасының әлеуметтік бөлігінен үзінді көшірме 20____ жылғы "___"___________ ОЖБ № ______ 20____ жылғы "___"___________№ _____ актісіне 1. Мүгедектігі бар адамның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) _____________________________ 2. Туған күні____ жылғы____ ________ 3. Тіркелу орны____________________ 4. ОЖБ алғаш рет, қайта жасалды (қалыптастыру, түзету) 5. Мүгедектік санаты (тобы, себебі) _____________ 6. Мүгедектік 20___ жылғы _____ _____ дейінгі мерзімге белгіленді 7. Диагнозы__________________________________ 8. Білімі _____________________________________ 9. Кәсібі (мамандығы)_________________________ 10. Оңалту-сараптама қорытындысы: ____________ әлеуметтік оңалту: іс-шара ______ әзірлеу күні _________ жылғы_____ іске асыру мерзімі ______ жылғы _______ іс-шара _____ ______әзірлеу күні _____жылғы ____ іске асыру мерзімі __________ жылғы ___________ Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) _______ _________________________________________ аумақтық бөлімшенің басшысы (қолы) Мөрдің орны Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына13-қосымша Нысан Мүгедектігі бар адамды абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасының кәсіптік бөлігі 20____ жылғы "____" __________ № ______ медициналық-әлеуметтік сараптаманың 20__ жылғы "__" ___№__ актісіне 1. Мүгедектігі бар адамның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) _____ 2. Туған күні____ жылғы____ ________ 3. Мекенжайы, үй телефоны ______________________ 4. Мүгедектігі бар адамды абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасы (ОЖБ) алғаш рет, қайта жасалды (қалыптастыру, түзету) 5. Мүгедектік санаты (тобы, себебі) _________________ 6. Диагнозы __________________________________ 7. Мүгедектік 20____ жылғы _____ _____ дейінгі мерзімге белгіленді 8. Білімі ______________________________________ 9. Кәсібі (мамандығы) ____________________________ 10. Оңалту-сараптама қорытындысы: Жүктеу р/с Кәсіптік оңалту іс-шаралары ОЖБ іске асыру мерзімі, іске асыруға жауаптылар Орындау күні Орындаушы Орындал мау себебінің негіздемесі Аумақтық бөлімшенің маманы толтырады ОЖБ іске асыруға жауапты маман толтырады 1 2 3 4 5 6 1. Халықты әлеуметтік қорғау жүйесінің ұйымдары арқылы (жазу керек) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары, жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру 2. Жұмысқа орналастыру 3. Жұмысқа орналастыру шарттары (жазу керек) 3.1. Жұмыс режимін ұйымдастыру: толық немесе қысқартылған жұмыс күні және басқа 3.2. Қолайсыз өндірістік факторлардың әсерін жою 3.3. Арнайы жұмыс орнын құру 4. Басқалары (жазу керек) Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) __________________________ аумақтық бөлімшенің басшысы (ЭЦҚ) Аумақтық бөлімшенің мөртабаны 11. ОЖБ әлеуметтік бөлігін іске асыру күні __________ Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) __________________________ басшы (ЭЦҚ) 12. Оңалтудың кәсіптік бөлігін іске асыру нәтижелерін бағалау (асты сызылсын): бұзылған функцияларды қалпына келтіру (толық немесе ішінара), бұзылған функциялардың орнын толтыру (толық немесе ішінара), оң нәтиженің болмауы Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) ________________________ аумақтық бөлімшенің басшысы (ЭЦҚ) _____________________________________________________________________ (қию сызығы) Мүгедектігі бар адамды оңалтудың жеке бағдарламасының кәсіптік бөлігінен үзінді көшірме 20____ жылғы "____" ___________ ОЖБ № ______ 20____ жылғы "____" ___________№ ______ актісіне 1. Мүгедектігі бар адамның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) ___ 2. Туған күні____ жылғы____ ________ 3. Мекенжайы, үй телефоны _______________________ 4. ОЖБ алғаш рет, қайта жасалды (қалыптастыру, түзету) 5. Мүгедектік санаты (тобы, себебі) _________________ 6. Диагнозы _____________________________________ 7. Мүгедектік 20___ жылғы ____ ____ дейінгі мерзімге белгіленді 8. Білімі _________________________________ 9. Кәсібі (мамандығы) ____________________________ 10. Оңалту-сараптама қорытындысы: _______________ кәсіптік оңалту: іс-шара ______________ әзірлеу күні _________ жылғы ____________ іске асыру мерзімі__________________________ жылғы ____________ іс-шара__________ _______әзірлеу күні _________ жылғы __________ іске асыру мерзімі _________________________ жылғы ____________ Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде___________________________ аумақтық бөлімшенің басшысы (қолы) Мөрдің орны Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына14-қосымша Нысан Мүгедектігі бар адамның тұрғын үй-тұрмыстық жағдайын тексеру актісі Ескерту. 14-қосымшаға орыс тіліндегі мәтініне өзгерістер енгізіледі, қазақ тіліндегі мәтіні өзгермейді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 18.06.2026 № 252 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Тексеру жүргізу күні 20____ жылғы "____" _________ Комиссияның құрамында: ________________________________________ _______________________________________________________________ _______________________________________________________________ (Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде), лауазымы) Мүгедектігі бар адамның тұрғын үй-тұрмыстық жағдайына және иелігіндегі тұрғын үй-жайының техникалық жағдайына тексеру жүргізді _______________________________________________________________ (мүгедектігі бар адамның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) Т.А.Ә., туған күні) _______________________________________________________________ Тұрғылықты жерінің мекенжайы, телефоны (ол болған кезде) Мүгедектігі бар адамның әлеуметтік жағдайы _______________________ (жалғызілікті, жалғыз тұратын немесе отбасының еңбекке жарамсыз мүшелерімен тұратын, жұмыс істейтін, зейнеткер) Отбасы құрамы ________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ (Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде), туған күні, туыстық қатынастары, тұрғылықты жері) Тұрғын үй жағдайлары __________________________________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ (қандай үйде немесе пәтерде тұратынын, бөлмелердің санын, алаң мөлшері көрсетілсін) Тұрғын үйдің жайластырылуы: 1. Қабат "___" 2. Лифтінің болуы: _______________________________________________ Кабина: өлшемдері (тереңдігі х ені) (норма кемінде 129х140 сантиметр) __ лифт алдындағы алаң (норма 150х150 сантиметр) _____________________ есік орнының ені (норма кемінде 90 сантиметр) _______________________ тұтқа (биіктігі) (норма 90-110 сантиметр) ____________________________ 3. Жылыту түрі: орталықтандырылған, газ, отын, көмір (асты сызылсын) _ 4. Сумен жабдықтау: ыстық, суық, жоқ (асты сызылсын). 5. Есік орнының ені (норма кемінде 90 сантиметр) ____________________ ______________________________________________________________ (өңір, МӘС бөлімінің №, мекенжайы/регион, № отдела МСЭ, адрес) (ішкі өңдеудің, еденнің, терезе жақтауларының, кіреберіс және бөлмеаралық есіктердің, сантехникалық жабдықтардың, газ жабдықтарының, коммуникацияның, электр сымдарының жай-күйі көрсетілсін) Техникалық көмекші (орнын толтырушы) құралдары бар ма (протездік-ортопедиялық, сурдо-, тифлотехникалық): ________________________________ Қорытынды Мүгедектігі бар адамның санаты: арбамен қозғалатын мүгедектігі бар адамдар; қозғалуда арбаны пайдаланбайтын тірек-қимыл аппараты бұзылған мүгедектігі бар адамдар; көзінің ақауы бар мүгедектігі бар адамдар; құлағының мүкісі бар мүгедектігі бар адамдар (кажетінің асты сызылсын) басқалар ____________________________________________________________________ (жазу керек) тұрғын үй-тұрмыстық жағдайлары мынадай позициялар бойынша жақсартуды қажет етеді: тұрғын үйге мұқтаж, қабатын, ғимарат типін, жайлылық деңгейін және тұруға қажетті басқа да жағдайларын ескере отырып тұрғын үй-жайды таңдау құқығы бар, тұрғын үй-жайларды жабдықтауға мұқтаж (қажетінің асты сызылсын) басқалар ___________________________________________________________________ (жазу керек) Комиссия мүшелері: ____________________________________________ ______________________________________________________________ (қолы, тегі, аты, әкесінің аты (ол болған кезде) 20_____ жылғы "_____" ___________ (акті жасалған күн) Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына15-қосымша Нысан Сырттай проактивті куәландыру (қайта куәландыру) жүргізілетін нозологиялық нысандар тізбесі Ескерту. 15-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу № Нозологиялық нысандар АХЖ-10 1. Қатерлі ісіктер: 1.1 Еріннің, ауыз қуысының және жұтқыншақтың қатерлі ісігі С00 - С14 1.2 Ас қорыту жүйесінің қатерлі ісіктері С15 - С26 1.3 Тыныс алу жүйесінің, жүректің және кеуде қуысының қатерлі ісіктері С30 - С39 1.4 Сүйектер мен буын шеміршектерінің қатерлі ісіктері С40 - С41 1.5 Терінің қатерлі ісіктері, қатерлі меланома С43 - С44 1.6 Мезотелиалды және жұмсақ тіндердің, ішперде және ішперде артындағы кеңістіктің қатерлі ісіктері С45 - С49 1.7 Сүт безінің қатерлі ісіктері С50.0 - С50.9 1.8 Әйел жыныс органдарының қатерлі ісіктері С51 - С58 1.9 Еркек жыныс органдарының қатерлі ісіктері С60 - С63 1.10 Зәр шығару жүйесінің қатерлі ісіктері С64 - С68 1.11 Көз, мидың және орталық жүйке жүйесінің басқа бөліктерінің қатерлі ісіктері С69 - С72 1.12 Қалқанша безінің және басқа да ішкі эндокринді бездерінің қатерлі ісіктері С73 - С75 1.13 Дәл орналаспаған, қайталама және анықталмаған учаскелердің қатерлі ісіктері С76 - С80 1.14 Лимфоидты, қан түзетін және оларға ұқсас тіндердің қатерлі ісіктері С81 - С96 1.15 Дербес (бастапқы) көптеген локализациядағы қатерлі ісіктері С97 2. Барлық локализациядағы туберкулез А15-А19 2.1 Өкпе туберкулезі А15.0 2.2 Зәр шығару жүйесінің туберкулезі А18.1 2.3 Омыртқа, жамбас және / немесе тізе туберкулезі А18.0 2.4 Орталық жүйке жүйесінің туберкулезі А17 3. Ересектердегі қанайналым жүйесінің аурулары - цереброваскулярлы аурулардың салдары: ауыр гемипарез немесе гемиплегия, трипарез немесе триплегия, тетрапарез немесе тетраплегия, қантамырлық деменциямен асқынған ми қан айналымының жедел бұзылыстары I60.0 - I60.9, I61.0 - I61.9,I62.0, I62.1, I62.9,I63.0 - I63.9, I64,I65.0 - I65.3, I65.8, I65.9, I66.0 - I66.4, I66.8, I66.9, I67.0 - I67.9, I69.0 - I69.4, I69.8 3.1 Лериш синдромы, екі аяқтың облитерациялық атеросклерозы кезінде аяқтың сан, жіліншік оның ішінде Пирогов бойынша аяқ басы деңгейіндегі ампутациялық тұқылы I74.0 3.2 Лериш синдромы, екі аяқтың облитерациялық атеросклероз әсерінен сан, жіліншік, оның ішінде Пирогов бойынша аяқ басы деңгейінде ампутациялық екі аяқтың тұқылдары I74.0 4. Ересектерде созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысындағы зәр шығару жүйесінің аурулары N18.5 (ересектерде) 5. Ақыл-ой кемістігін қоса алғанда, психикалық аурулар, балалар аутизмі F00-99 6. Балалардағы 1 типті қант диабеті Е10 (балаларда) 6.1. Қант диабеті әсерінен аяқтың сан, жіліншік оның ішінде Пирогов бойынша аяқ басы деңгейіндегі ампутациялық тұқылы E10-E14 6.2 Қант диабеті әсерінен сан, жіліншік, оның ішінде Пирогов бойынша аяқ басы деңгейінде ампутациялық екі аяқтың тұқылдары E10-E14 6.3 Балалардағы мукополисахаридоз E76 7. Туа біткен және жүре пайда болған қалпына келмейтін кемістіктер (аяқтың болмауы немесе ампутациясы, рентгендік растау болған кезде, хирургиялық ампутация кезінде - стационарлық науқастың тарихынан алынған үзінділер): S48, S58, S68, S78 S88, S98, Т05, Q71.0-Q71.3, Q72.0-Q72.3 екі қол буынының барлық саусақтарының болмауы немесе екі қолдың неғұрлым көп бөлігінің ампутациясы екі аяқтың санның үштен бірінен жоғары бөлігіндегі тұқылы қолды (иық буынынан) және аяқты (жамбас-сан буынынан) экзартикуляциялаудың ұштасуы біріншісін қоспағанда, төрт саусақтың барлық фалангы сүйектерінің, екі қол буынының болмауы біріншісін қоса алғанда, үш саусақтың барлық фалангы сүйектерінің, екі қол буынының болмауы екі қол буынының тиісті алақан сүйектерімен бірінші және екінші саусақтың болмауы екі қолдың тиісті алақан сүйектерімен үш саусақтың болмауы қолды иық буынынан экзартикуляциялауы Шопар бойынша табан тұқылдары тізе тұқылдары, оның ішінде Пирогов бойынша табанның ампутациясы жамбас санды буыннан экзартикуляциялауы протездеуге келмейтін санның көп бөлігінің (жоғарғы үштен бір бөлігі) ампутациясы екі аяқ жіліншігінің немесе сан буынының протезделген ампутациялық тұқылдары жіліншік тұқылы немесе бір аяқтың көп бөлігінің ампутациясы төрт саусақ сүйектерінің барлық фалангыларының болмауымен немесе бір қолдың көп бөлігінің ампутациясымен ұштасуы біріншісін қоспағанда, төрт саусақтың барлық фалангы сүйектерінің болмауы біріншісін қоса алғанда, үш саусақтың барлық фалангы сүйектерінің болмауы тиісті алақан сүйектерімен қоса, қолдың бірінші және екінші саусақтарының болмауы тиісті алақан сүйектерімен қоса, қолдың үш саусағының болмауы екі қолдың бірінші саусақтарының болмауы бір қолдың ампутациялық тұқылы Пирогов бойынша ампутациядан кейінгі табан тұқылы, Шопар буыны деңгейіндегі ақаулы тұқыл және бір аяқтың неғұрлым көп бөлігінің ампутациясы Шарп бойынша табан сүйектері бастарының резекциясы бар табанның екіжақты тұқылдары 7.1 Қайта куәландыру кезінде клиникалық-неврологиялық статус (төменгі параплегия, тетраплегия) деректерімен және аспаптық зерттеу әдістерімен расталған (КТ және/немесе МРТ) омыртқа жарақаттарының салдарынан жұлынның толық анатомиялық үзілісі S14.1S24.1S34.1 8. Даун синдромы (ауруы) Q90 9. Трансплантациясынан кейінгі жағдай (жүрек, өкпе, бауыр, бүйрек, ұйқы безі) немесе жүректің сол жақ қарыншасын (LVAD) немесе толығымен жасанды жүректі (BiVAD) имплантациялаудан кейінгі жағдай (егер бар болса, операцияның барысы сипатталған стационарлық ауру тарихынан үзінділер) - МӘС-ке алғаш рет жолдаған кезде N18.1-N18.5, N18.8, 18.9, N15.8. N15.9, Q61.8-Q61.9 Т86.1, К86.8-К86.9, Т86.8, Т86.9, К76.6, К76.8, К71.2-К71.6, К71.8, К73.2, К73.8, К73.9, К75.2, К75.4, К74.0, К74.3, К74.4, К74.5, В18.0-В18.2, В18.9, Z94-95 9.1 Чайлда-Пью критерии бойынша бауыр циррозының ауыр түрі, С класс (емге көнбейтін, шиеленіскен асцит, ауыр энцефалопатия, билирубин 51 мкмоль/лден жоғары, альбумин - 28 г/л төмен, ПТВ –6 сек жоғары, ПТИ –40% аз) K74 10. Қан аурулары: апластикалық анемия, миелодиспластикалық синдром, иммундық тромбоцитопениялық пурпура, көптеген миелома D61.3, D61.9;D46.0-D46.7, D46.9;D69.3, D69.6;C90.0-C90.2. 11. Туа біткен және жүре пайда болған анофтальм. Екі жақты анофтальм, туа біткен рудиментарлы көз алмалары Q11.1- Q 11.2 12. Лепра А30, А30.0-А30.5, А30.8, А30.9, В92 13. Паркинсон ауруы, Хен-Яру бойынша 5 дәреже (үнемі басқа адамның көмегін қажет етуі) G20 14. Ошақты неврологиялық симтоматикасыз тұрақты компенсацияға дейінгі бас сүйектің көлемі үлкейген және гипертензиялық синдромды нақты гидроцефалия, операция жасалған гидроцефалия; ("Вентрикулоперитониялық шунттау" операциясынан кейінгі жағдай) G 91.1,Q 03.8 15. Бір немесе бірнеше аяқ-қолдың тұрақты айқын білінетін сал болуы немесе терең парездері, айқын білінетін гипотония және бұлшықет әлсіздігі, тұрақты жайылған гиперкинездер (қос атетоз, хореоатетоз секілді), координацияның айқын білінетін бұзылулары G 80 Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына16-қосымша Нысан Сараптамалық шешімнің парағы Ескерту. 16-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу МӘС актісін жіберу күні мен уақыты МӘС актісінің нөмірі МӘС бөлімінің 1- эксаумақтық сарапшысының сараптамалық шешімі МӘС бөлімінің 2- эксаумақтық сарапшысының сараптамалық шешімі МӘС бөлімінің 3- эксаумақтық/тәуелсіз сарапшысының сараптамалық шешімі Сарапшылардың сараптамалық қорытындысы Эксаумақтық МӘС ӘББ-нің сараптамалық қорытындысы Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына17-қосымша Нысан Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Министерство труда и социальной защиты населения Республики Казахстан ____бойынша Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің департаменті Департамент Комитета регулирования и контроля в сфере социальной защиты населения по___________ № ___ МӘС бөлімінің медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу хаттамалар журналы (Хаттамалар "Мүгедектігі бар адамдардың орталықтандырылған деректер банкі" автоматтандырылған цифрлық жүйесіне электрондық нысанда қалыптастырылады) Журнал протоколов проведения медико-социальной экспертизы отдела МСЭ № ____ (Протокола формируются в электронном формате в автоматизированной цифровой системе "Централизованный банк данных лиц, имеющих инвалидность") Ескерту. 17-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026 № 163 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 20 ___ жылғы "___" __________ басталды (начат) 20 ___ жылғы "___" _______ аяқталды (закончен) Күнделікті хаттама куәландырылатын адамның "Мүгедектігі бар адамдардың орталықтандырылған деректер банкі" автоматтандырылған цифрлық жүйесіне енгізілген деректері бойынша қалыптастырылады. Күнделікті хаттама жұмыс күнінің соңында басылып шығарылады, хаттамаға нөмір қойылады, сараптамалық қорытындыны шығаруға қатысқан медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімі басшысының, бас мамандардың қолы қойылады және мөртаңбамен расталады. Әр күнтізбелік айдың соңында хаттамалардың ай сайынғы журналдары қалыптастырылады:ағымдағы айға күнделікті хаттамалардың барлық парақтары хронологиялық тәртіпте нөмірленеді, тігіледі, мөртаңбамен және медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімі басшысының қолымен бекітіледі. В конце каждого календарного месяца формируются ежемесячные журналы протоколов: листы всех ежедневных протоколов за текущий месяц пронумеровываются, прошнуровываются в хронологическом порядке, скрепляются штампом и подписью руководителя отдела медико-социальной экспертизы. Үлгі Нөмірленген және баулықтап тігілген Пронумеровано и прошнуровано_________бет/листа(-ов) (сөзбен жазу/прописью) МӘС бөлімінің басшысы Руководитель отдела МСЭ_______________________ (тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде), қолы/ фамилия, имя, отчество (при его наличии), подпись) 20___ жылғы/год "___" ____________ Мөр орны/Место печати Хаттамаларға енгізілген барлық түзетулер, өзгерістер, толықтырулар ескеріліп, мөртаңбамен және медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімі басшысының қолымен бекітілуге тиіс. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Министерство труда и социальной защиты населения Республики Казахстан _______________________________________________________________ (өңір,бөлім/регион, отдел) 20___жылғы "____" ___________№ _____ хаттама Протокол № ____ от "____" ___________20___года Жүктеу Тіркеу нөмірі Регистрационный номер Акт № № акта Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Туған күні, жасы Дата рожде ния, возраст Тіркелген орны Место регистра ции Жұмыс орны, лауазымы Оқу орны Место работы, должность Место учебы Алғашқы немесе қайта куәландыру/куәландыру мақсаты Первичное или повторное освидетельствование/цель освидетельствования Мүгедектік тобы және себебі, ЖЕҚА дәрежесі, КЕҚА дәрежесі және себебі, еңбекке уақытша жарамсыз дық парағының (анықтамасының) ұзақтығы Группа и причина инвалидности, степень УОТ, степень и причина УПТ, продолжительность листа (справки) временной нетрудоспособности 1 2 3 4 5 6 7 8 (кестенің жалғасы) Жүктеу Клини калық-сараптамалық диагнозы Клини ко-экспертный диагноз Қоры тынды (мүгедектік тобы, ЖЕҚА дәрежесі, КЕҚА дәрежесі) Заключение (группа инвалидности, степень УОТ, степень УПТ) Мүгедектіктің, КЕҚА себебі Причина инвалидности, УПТ Мүгедектіктің, ЖЕҚА, КЕҚА, ОЖБ мерзіміСрок инвалидности, УОТ, УПТ, ИПР ОЖБ және/немесе зардап шеккен қызметкердің көмектің қосымша түрлеріне және күтімге мұқтаждығы туралы қорытындысы бойынша оңалту іс-шаралары Реабилитационные мероприятия по ИПР и/или заключению о нуждаемости пострадавшего работника в дополнительных видах помощи и уходе Мүгедектік, ЖЕҚА дәрежесі, КЕҚА дәрежесі туралы анықтаманың, ОЖБ зардап шеккен қызметкердің көмектің қосымша түрлеріне және күтімге мұқтаждығы туралы қорытындының нөмірі Номер справки об инвалидности, степени УОТ, степени УПТ, ИПР, заключения о нуждаемости пострадавшего работника в дополнительных видах помощи и уходе 9 10 11 12 13 14 Мөр орны Бөлім басшысы_______ (___________) Место печати Руководитель отдела (қолы/подпись) (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Бас мамандар__________________ (________________) Главные специалисты (қолы/подпись) (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) ________________________ (_______________________) Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына18-қосымша Нысан Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Министерство труда и социальной защиты населения Республики Казахстан _______ бойынша Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің департаменті Департамент Комитета регулирования и контроля в сфере социальной защиты населения по_____________ Ескерту. 18-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 30.04.2026 № 163 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Медициналық-әлеуметтік сараптаманың әдіснама және бақылау бөлімінің медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу хаттамалар журналы (Хаттамалар "Мүгедектігі бар адамдардың орталықтандырылған деректер банкі" автоматтандырылған цифрлық жүйесіне электрондық нысанда қалыптастырылады) Журнал протоколов проведения медико-социальной экспертизы отдела методологии и контроля медико-социальной экспертизы (Протокола формируются в электронном формате в автоматизированной цифровой системе "Централизованный банк данных лиц, имеющих инвалидность") 20 __ жылғы "___" __________ басталды (начат) 20 __ жылғы "___" __________ аяқталды (закончен) Күнделікті хаттама куәландырылатын адамның "Мүгедектігі бар адамдардың орталықтандырылған деректер банкі" автоматтандырылған цифрлық жүйесіне енгізілген деректері бойынша қалыптастырылады. Күнделікті хаттама жұмыс күнінің соңында басылып шығарылады, хаттамаға нөмір қойылады, сараптамалық қорытындыны шығаруға қатысқан МӘС ӘББ басшысының, бас мамандардың қолы қойылады және мөртаңбамен расталады. Әр күнтізбелік айдың соңында хаттамалардың ай сайынғы журналдары қалыптастырылады: ағымдағы айға күнделікті хаттамалардың барлық парақтары хронологиялық тәртіпте нөмірленеді, тігіледі, мөртаңбамен және МӘС ӘББ басшысының қолымен бекітіледі. Үлгі Нөмірленген және баулықтап тігілген Пронумеровано и прошнуровано _____ __ бет/листа(-ов) (сөзбен жазу/прописью) МӘС ӘББ басшысы Руководитель ОМК МСЭ_____________________ (тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде), қолы/ фамилия, имя, отчество (при его наличии), подпись) 20___ жылғы/год "___" ____________ Мөр орны /Место печати Хаттамаларға енгізілген барлық түзетулер, өзгерістер, толықтырулар ескеріліп, мөртаңбамен және МӘС ӘББ басшысының қолымен бекітілуге тиіс. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Министерство труда и социальной защиты населения Республики Казахстан ____________________________________________ (өңір/регион) 20___жылғы "___" ___________№ _____ хаттама Протокол № ____ от "___" ___________20___года Жүктеу № Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде), туған күні Фамилия, имя, отчество (при его наличии), дата рождения Тіркелген орны Место регистрации Жұмыс орны, лауазымы Оқу орны Место работы, должность Место учебы Куәландыру мақсаты (шағымдану, бақылау) Цель освидетельствования (обжало вание, контроль) МӘС бөлімінің № __ және де куәландырылған күні №__ отдела МСЭ и дата освидетельствования Мүгедектік тобы, себебі, мерзімі, ЖЕҚА дәрежесі мен мерзімі, КЕҚА дәрежесі, себебі, мерзімі. Еңбекке уақытша жарамсыздық парағының (анықтамасының) ұзақтығыГруппа, причина, срок инвалидности, степень и срок УОТ, степень, причина, срок УПТ. Продолжительность листа (справки) временной нетрудоспособности 1 2 3 4 5 6 7 Клиникалық-сараптамалық диагнозыКлинико-экспертный диагноз Қорытындысы мен ұсынымдарыЗаключение и рекомендации 8 9 Мөр орны Бөлім басшысы_________(___________) Место печати Руководитель отдела (қолы/подпись) (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Бас мамандар________________ (___________________) Главные специалисты (қолы/подпись) (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) _______________________ (_______________________) Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына19-қосымша Нысан _______________________________________________ (уәкілетті орган / уполномоченный орган) _______________________________________________ (өңір, бөлім, мекенжайы / регион, отдел, адрес) Мүгедектік туралы анықтама Справка об инвалидности серия № Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) _____________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Туған күні____жылғы "____"_____ __________ Дата рождения Мекенжайы ___________________________________________________ Адрес Мүгедектік тобы________________________________________________ Группа инвалидности Мүгедектік себебі_______________________________________________ Причина инвалидности Белгіленген күні 20_____ жылғы_____ "______" Дата установления Мерзімі 20__жылғы "___" ____ бастап есептелді Срок зачтен с Мүгедектік 20жылғы "____" дейінгі мерзімге белгіленген Инвалидность установлена на срок до Қайта куәландыру күні 20 жылғы "________" _________________ Дата переосвидетельствования Негіздеме: медициналық-әлеуметтік сараптаманың № ____ актісі Основание: акт медико-социальной экспертизы Мөр орны Бөлім басшысы _____________ (______________) Место печати Руководитель отдела (қолы/подпись) (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) / Фамилия, имя, отчество (при его наличии)) Күні 20____ жылғы "____" _______ Дата Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына20-қосымша Нысан _______________________________________________ (уәкілетті орган / уполномоченный орган) _______________________________________________ (өңір, бөлім, мекенжайы / регион, отдел, адрес) Жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтама Справка о степени утраты общей трудоспособности серия № Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) ____________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Туған күні ______ жылғы "___" _______________________ Дата рождения Мекенжайы _________________________________________________ Адрес Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу фактісін растайтын құжат 20 ___жылғы "____" _______ № _____ Документ, подтверждающий факт участия в системе обязательного социального страхования Пайызбен белгіленген жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі: Установлена в процентах степень утраты общей трудоспособности _______________________________________________________% (жазбаша / прописью) Белгіленген күні 20______ жылғы "___" ___________ Дата установления Мерзімі 20____ жылғы "____" бастап есептелді Срок зачтен с Жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі 20 жылғы "____" _______ дейінгі мерзімге белгіленген Степень утраты общей трудоспособности установлена на срок до Жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесінің себебі _____________ Причина степени утраты общей трудоспособности Негіздеме: медициналық-әлеуметтік сараптаманың № актісі Основание: акт медико-социальной экспертизы Бөлім басшысының ЭЦҚ-сымен куәландырылды ___________________ Удостоверено ЭЦП руководителя отдела (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) / Фамилия, имя, отчество (при его наличии)) Күні 20___ жылғы "____" ______________ Дата Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына21-қосымша Нысан _______________________________________________ (уәкілетті орган/уполномоченный орган) _______________________________________________ (өңір, бөлім, мекенжайы/регион, отдел, адрес) Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтама Справка о степени утраты профессиональной трудоспособности серия № Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) _____________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Туған күні____жылғы "___" _________________ Дата рождения Мекенжайы ________________________________ Адрес Жазатайым оқиға туралы акті 20__ жылғы "___" _____ № ____ _______ Акт о несчастном случае (жұмыс берушінің толық атауы/полное наименование работодателя) Негізгі диагноз: _______________________________________________ Основной диагноз: ____________________________________________ _____________________________________________________________ _____________________________________________________________ Ілеспелі аурулардың диагнозы: __________________________________ Диагноз сопутствующих заболеваний_____________________________ _____________________________________________________________ Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі ______ ________% _______________________________________________пайызда белгіленді (первично/алғаш рет/повторно/қайтадан) (жазбаша/прописью) Установлена в процентах степень утраты профессиональной трудоспособности Белгіленген күні 20____ жылғы "_____" ________ Дата установления Мерзімі 20_____ жылғы "____" бастап есептелді Срок зачтен с Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі 20_____ жылғы "____" дейінгі мерзімге белгіленген Степень утраты профессиональной трудоспособности установлена на срок до Қайта куәландыру күні 20____ жылғы "____" Дата переосвидетельствования Негіздеме: медициналық-әлеуметтік сараптаманың № актісі Основание: акт медико-социальной экспертизы Мөр орны Бөлім басшысы ______________ (_____________) Место печати Руководитель отдела (қолы/подпись) (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии)) Күні 20 жылғы "____" _________________ Дата _______________________________________________________________ (линия отреза) _______________________________________________ (уәкілетті орган/уполномоченный орган) _______________________________________________ (өңір, бөлім, мекенжайы/регион, отдел, адрес) Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі туралы анықтамадан және медициналық-әлеуметтік сараптама актісінен үзінді көшірме Выписка из справки о степени утраты профессиональной трудоспособности и акта медико-социальной экспертизы ___ серия № Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) ____________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Туған күні ____жылғы "___" ____ Мекенжайы ______ Дата рождения Адрес Жазатайым оқиға туралы акті 20__ жылғы "___" _____ № ______ Акт о несчастном случае (жұмыс берушінің толық атауы / полное наименование работодателя) Негізгі диагноз: ________________________________________________ Основной диагноз:______________________________________________ ______________________________________________________________ Ілеспелі аурулардың диагнозы: ___________________________________ Диагноз сопутствующих заболеваний______________________________ Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі ________ _________ % _____________________________________________ пайызда белгіленді (первично/алғаш рет/повторно/қайтадан) (жазбаша/прописью) Установлена в процентах степень утраты профессиональной трудоспособности Белгіленген күні 20__ жылғы "_____" ___________ Дата установления Мерзімі 20____ жылғы "____" бастап есептелді Срок зачтен с Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі 20__жылғы "___" дейінгі мерзімге белгіленген Степень утраты профессиональной трудоспособности установлена на срок до Қайта куәландыру күні 20__ жылғы "____" ______________ Дата переосвидетельствования Міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу фактісін растайтын құжат 20___ жылғы "____" ______ № ____ Документ, подтверждающий факт участия в системе обязательного социального страхования Жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі______ ____ % _____________________________________________ пайызда белгіленді (первично/алғаш рет/повторно/қайтадан) (жазбаша/прописью) Установлена в процентах степень утраты общей трудоспособности Белгіленген күні 20__ жылғы "___" ____ Дата установления Мерзімі 20____ жылғы "____" бастап есептелді Срок зачтен с Жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі 20__ жылғы "____" ______ дейінгі мерзімге белгіленген Степень утраты общей трудоспособности установлена на срок до Жалпы еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесінің себебі____________ Причина степени утраты общей трудоспособности Негіздеме: медициналық-әлеуметтік сараптаманың № ______ актісі Основание: акт медико-социальной экспертизы Мөрдің орны Бөлім басшысы ________________ (_____________) Место печати Руководитель отдела (қолы/подпись ЭЦП) (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии)) Күні 20 жылғы "____" _________________ Дата Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына22-қосымша Нысан __________________________________________________ (уәкілетті орган/уполномоченный орган) _______________________________________________________ (өңір, бөлім, мекенжайы/регион, отдел, адрес) Зақым келген қызметкердің көмектің қосымша түрлеріне және күтімге мұқтаждығы туралы қорытынды Заключение о нуждаемости пострадавшего работника в дополнительных видах помощи и уходе серия № Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) ____________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Туған күні ___ жылғы "___" _______________ Дата рождения Мекенжайы ___________________________________________________ Адрес Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі ____% себебі_______ Степень утраты профессиональной трудоспособности причина Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі 20__ жылғы "___" дейінгі мерзімге белгіленген Степень утраты профессиональной трудоспособности установлена на срок до Жазатайым оқиға туралы акті 20__ жылғы "___" ______ №___ ________ Акт о несчастном случае (жұмыс берушінің толық атауы/полное наименование работодателя) Диагнозы: _____________________________________________________ Диагноз: ______________________________________________________ ______________________________________________________________ Көмектің қосымша түрлеріне және күтімге мұқтаж __________________ Нуждается в дополнительных видах помощи и уходе ________________ ______________________________________________________________ ______________________________________________________________ Негіздеме: медициналық-әлеуметтік сараптаманың № актісі Основание: акт медико-социальной экспертизы Бөлім басшысының ЭЦҚ-сымен куәландырылды _____ Удостоверено ЭЦП руководителя отдела (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) / Фамилия, имя, отчество (при его наличии)) Күні 20 жылғы "____" _________________ Дата ________________________________________________________ (линия отреза) _______________________________________________ уәкілетті орган/уполномоченный орган) _______________________________________________ (өңір, бөлім, мекенжайы/регион, отдел, адрес) Зақым келген қызметкердің көмектің қосымша түрлеріне және күтімге мұқтаждығы туралы қорытынды Заключение о нуждаемости пострадавшего работника в дополнительных видах помощи и уходе серия № Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) ____________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Туған күні ___ жылғы "___" ____________________ Дата рождения Мекенжайы ___________________________________ Адрес Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі ____% себебі ______ Степень утраты профессиональной трудоспособности причина Кәсіптік еңбек ету қабілетінен айырылу дәрежесі 20__ жылғы "___" дейінгі мерзімге белгіленген Степень утраты профессиональной трудоспособности установлена на срок до Жазатайым оқиға туралы акті "___" ________20__ жылғы №___ ______ Акт о несчастном случае (жұмыс берушінің толық атауы/полное наименование работодателя) Диагнозы: ____________________________________________________ Диагноз: _____________________________________________________ _____________________________________________________________ Көмектің қосымша түрлеріне және күтімге мұқтаж _________________ Нуждается в дополнительных видах помощи и уходе _______________ _____________________________________________________________ _____________________________________________________________ Негіздеме: медициналық-әлеуметтік сараптаманың № актісі Основание: акт медико-социальной экспертизы Бөлім басшысының ЭЦҚ-сымен куәландырылды __________________ Удостоверено ЭЦП руководителя отдела (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде)/ Фамилия, имя, отчество (при его наличии)) Күні 20 жылғы "____" __________________ Дата Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына23-қосымша Нысан _____________________________________________________ (уәкілетті орган/уполномоченный орган) _____________________________________________________ (өңір, бөлім, мекенжайы/регион, отдел, адрес) Мүгедектік тағайындалмауы туралы хабарлама Извещение о не установлении инвалидности Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) __________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Туған күні ________ ________ топтағы мүгедектігі бар адам Дата рождения Лицо с инвалидностью _______ группы Мекенжайы ________________________________________________ Адрес Медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімінде қайта куәландырудан өтті Прошел(ла) переосвидетельствование в отделе ______ Мүгедектігі бар адам деп танылған жоқ. Лицом с инвалидностью не признан (а). Негіздеме: медициналық-әлеуметтік сараптаманың № ____ актісі Основание: акт медико-социальной экспертизы Бөлім басшысының ЭЦҚ-сымен куәландырылды _______________ Удостоверено ЭЦП руководителя отдела (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) / Фамилия, имя, отчество (при его наличии)) Күні 20 жылғы "____" ________________ Дата ___________________________________________________________ (линия отреза) ______________________________________________________ (уәкілетті орган/уполномоченный орган) _______________________________-______________________ (өңір, бөлім, мекенжайы/регион, отдел, адрес) Мүгедектік тағайындалмауы туралы хабарлама Извещение о не установлении инвалидности Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) ______________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) Туған күні _______ ____________топтағы мүгедектігі бар адам Дата рождения Лицо с инвалидностью _______ группы Мекенжайы _________________________________ Адрес Медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімінде қайта куәландырудан өтті Прошел (ла) переосвидетельствование в отделе _____ Мүгедектігі бар адам деп танылған жоқ. Лицом с инвалидностью не признан (а). Негіздеме: медициналық-әлеуметтік сараптаманың № ______ актісі Основание: акт медико-социальной экспертизы Бөлім басшысының ЭЦҚ-сымен куәландырылды __________________ Удостоверено ЭЦП руководителя отдела (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) / Фамилия, имя, отчество (при его наличии)) Күні 20 жылғы "____" __________________ Дата Мүгедектік тағайындалмауы туралы хабарламаны алдым ______ (_______) Извещение о не установлении инвалидности получил (а) (қолы/подпись) Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) / Фамилия, имя, отчесво (при его наличии)) Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына24-қосымша Нысан Сырттай проактивті куәландырудың (қайта куәландырудың) сараптамалық қорытындысына шағымдану журналы Ескерту. 24-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 02.05.2025 № 131 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу МӘС актісінің № Шағымды тіркеу күні Өтінішті тіркеу № Аумақтық департаментпен қарау күні Аумақтық департаментінің басшысы орынбасарының ТАӘ 1 2 3 4 5 кестенің жалғасы Жүктеу ХӘҚСРБК қарау күні ХӘҚСРБК маманының аты-жөні МӘС сарапшылардың сараптамалық қорытындысы Эксаумақтық МӘС ӘББ сараптамалық қорытындысы 6 7 8 9 кестенің жалғасы Жүктеу Сараптамалық қорытынды шығарылған күні Шығыс хатын тіркеу күні Шығыс хатының № Шағымды қарау мәртебесі 10 11 12 13 Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына25-қосымша Нысан Еңбек жарақаты немесе кәсіптік ауру салдарынан мүгедектігі бар адамдарды арнайы автокөлікпен қамтамасыз етуге арналған медициналық көрсетілімдердің тізбесі 1) бір аяқтың салдануы немесе айқын көрінген парезі; 2) параплегия, аяқ-қолдың айқын парапарезі; 3) гемиплегия, айқын гемипарез; 4) ІІІ-ІV дәрежелі созылмалы артериялық жеткіліксіздігі бар аяқ-қолдың тромбооблитерациялаушы аурулары; 5) ІІІ-ІV дәрежелі созылмалы веноздық жеткіліксіздігі бар аяқ-қол веналарының ауруы; 6) бірнеше анкилоздар немесе бір немесе екі аяқтың екі ірі буындарының кем дегенде 2 ірі буындарының айқын көрінген контрактуралары; 7) Шарп бойынша екі табанның өскіндері (табан сүйектерінің бастарын кесумен) және табанның факультетаралық жоғары деңгейлері; 8) жіліншік тұқылы және аяқтың жоғары ампутациясы; 9) сатып алынған таюы жамбас; 10) жамбас немесе тізе буыны; 11) анкилоз немесе жамбас-сан буынының айқын көрінген контрактурасы (қозғалыс көлемі 10 градустан кем); 12) 150 градустан кем және 170 градустан астам бұрыштағы функционалдық қолайсыз жағдайдағы тізе буынының анкилозы немесе айқын көрінген контрактурасы; 13) анкилоз немесе сирақ-табан буындарының айқын көрінген контрактурасы; 14) екі ортан жілік сүйектерінің немесе екі балтыр сүйектерінің дұрыс өсірілген сынықтары 170 градустан кем бұрышта деформацияланады; 15) жыланкөздің, қуыстың 2 және одан да көп ірі сүйектерінің секвестрі бар созылмалы ағымдағы (2 жылдан астам) остеомиелит; 16) санның, сирақтың екі сүйегінің немесе үлкен жіліншік сүйегінің 170 градустан кем бұрыштағы деформациясы кезіндегі жалған буын немесе ірі сүйек кемістігі (сүйек шеңберінің жартысынан астамының бұзылуы бар көлденең немесе шеткі); 17) бір аяқтың 10 сантиметрге және одан жоғары қысқаруы; 18) ұзақ өмір сүрмейтін жарасы бар (6 айдан астам) немесе 20 шаршы сантиметр (бұдан әрі – шаршы см.) және одан да көп сираққа қайталанатын жарасы бар, табанның сыртында ауданы 10 шаршы см. және одан да көп, табанның табан бетінде ауданы кемінде 2 шаршы см.; 19) функцияның айқын білінетін бұзылуымен ІV дәрежелі омыртқаның қисаюы. Медициналық-әлеуметтіксараптама жүргізу қағидаларына26-қосымша Нысан Хаттама ______ 20__ жылғы медициналық-әлеуметтік сараптамаға анық емес құжаттарды ұсыну және (немесе) сараптамалық қорытындыны негізсіз шығару фактісін анықтау туралы №______ ______ 20__ жылғы Медициналық-әлеуметтік сараптама актісіне 1. Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) ____________________________ Фамилия, имя, отчество (при его наличии) 2. Туған күні ____ жылғы "__ _" _____________ Дата рождения ___________ 3. Дата освидетельствования _______________ 4. Клиникалық-сараптама диагнозы: _______________________________ Клинико-экспертный диагноз: ____________________________________ 4.1. Негізгі диагноз ______________________________________________ Основной диагноз _______________________________________________ 4.2. Ілеспелі аурулардың диагнозы _________________________________ Диагноз сопутствующих заболеваний _______________________________________________________________ 5. Мүгедектік категориясы/тобы _________________ Категория/группа инвалидности 5.1. Мүгедектіктің себебі ________________________ Причина инвалидности 5.2. Мүгедектіктің мерзімі _______________________ Срок инвалидности 5.3. Мүгедектіктің белгіленген мерзімі 20___ жылғы "___" дейін Инвалидность установлена на срок до 5.4. Мүгедектіктің мерзімі 20___жылғы "___" бастап есептелді Срок инвалидности зачтен с 6. ЖЕА дәрежесі _____________________________% Степень УОТ (жазбаша/прописью) 6.1. ЖЕА дәрежесінің себебі_____________________ Причина степени УОТ 6.2. ЖЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20______ жылғы "___" _____ дейін Степень УОТ установлена на срок до 6.3. ЖЕА дәрежесінің мерзімі 20___жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УОТ зачтен с 7. Жазатайым оқиға туралы актісі бойынша КЕА дәрежесі _____% ________ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 7.1. КЕА себебі ________________________________ Причина УПТ 7.2. КЕА дәрежесінің мерзімі_____________________ Срок степени УПТ 7.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20___ жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 7.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 8. Жазатайым оқиға туралы актісі бойынша КЕА дәрежесі _____% ________ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 8.1. КЕА себебі ________________________________ Причина УПТ 8.2. КЕА дәрежесінің мерзімі ____________________ Срок степени УПТ 8.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20___ жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 8.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 9. Жазатайым оқиға туралы актісі бойынша КЕА дәрежесі _____% ________ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 9.1. КЕА себебі ________________________________ Причина УПТ 9.2. КЕА дәрежесінің мерзімі_____________________ Срок степени УПТ 9.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20____жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 9.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 10. Жазатайым оқиға туралы актісі бойынша КЕА дәрежесі_____%_________ Степень УПТ по Акту о несчастном случае (жазбаша/прописью) 10.1. КЕА себебі ________________________________ Причина УПТ 10.2. КЕА дәрежесінің мерзімі_____________________ Срок степени УПТ 10.3. КЕА дәрежесінің белгіленген мерзімі 20___ жылғы "___" дейін Степень УПТ установлена на срок до 10.4. КЕА дәрежесінің мерзімі 20____жылғы "___" бастап есептелді Срок степени УПТ зачтен с 11. Оңалту жөніндегі ұсынымдар: Рекомендации по реабилитации: 11.1. медициналық оңалту _______________________ медицинская реабилитация 11.2. әлеуметтік оңалту__________________________ социальная реабилитация 11.3. кәсіптік оңалту _____________________________ профессиональная реабилитация_________________ 12. Зақым келген қызметкердің қосымша көмекке және күтім түрлеріне мұқтаждығы Нуждаемость пострадавшего работника в дополнительных видах помощи и уходе __________ 13. МӘС ӘББ қорытындыны негіздеу___________________________ Обоснование заключения ОМК МСЭ МӘС ӘББ бас мамандар _________ (______________) Главные специалисты ОМК МСЭ (қолы/подпись) (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) _________________________ (ЭЦП) _________________________ (ЭЦП) _________________________ (ЭЦП) МӘС ӘБ бөлімінің басшысы _____________________ (ЭЦП) Руководитель отдела МК МСЭ (Тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде) Фамилия, имя, отчество (при его наличии) ____________________________________________________ Қазақстан РеспубликасыПремьер-Министрініңорынбасары -Еңбек және халықтыәлеуметтік қорғау министрі2023 жылғы 29 маусымдағы№ 260 бұйрығына2-қосымша Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің күші жойылған кейбір бұйрықтарының және бұйрықтың құрылымдық элементінің тізбесі 1. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 44 "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №10589 болып тіркелген); 2. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 23 желтоқсандағы № 998 "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 44 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13092 болып тіркелген); 3. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2018 жылғы 7 ақпандағы № 43 "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 44 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16714 болып тіркелген); 4. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2019 жылғы 12 желтоқсандағы № 671 "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 44 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы" бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19736 болып тіркелген); 5. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2020 жылғы 20 сәуірдегі № 143 "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 44 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20458 болып тіркелген); 6. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2021 жылғы 3 наурыздағы № 60 "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 44 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы" бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22297 болып тіркелген); 7. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2021 жылғы 27 қазандағы № 397 "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 44 бұйрығына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы" бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 24968 болып тіркелген); 8. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2022 жылғы 22 қыркүйектегі № 381 "Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы № 44 "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу қағидаларын бекіту туралы" және 2015 жылғы 21 желтоқсандағы № 983 "Медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізу кезінде қалыптастырылатын құжаттардың нысандарын бекіту туралы" бұйрықтарына өзгерістер енгізу туралы" бұйрығының 1-тармағы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №29787 болып тіркелген).

Арнаулы мемлекеттік жәрдемақыны тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы

Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексі 191-бабының 4-тармағына және 193-бабының 1-тармағына және "Мемлекеттік және әлеуметтік жауапкершілігі бар көрсетілетін қызметтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 10-бабының 1) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН: Ескерту. Кіріспе жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 1. Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидалары осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес бекітілсін. 2. Осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің кейбір бұйрықтарының күші жойылды деп танылсын. 3. Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің Әлеуметтік көмек департаменті заңнамада белгіленген тәртіппен: 1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді; 2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастыруды; 3) осы бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтер ұсынуды қамтамасыз етсін. 4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау вице-министріне жүктелсін. 5. Осы бұйрық 2023 жылғы 1 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға жатады. Қазақстан РеспубликасыЕңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Т. Дуйсенова "КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігі "КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігі "КЕЛІСІЛДІ" Қазақстан Республикасының Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі Қазақстан РеспубликасыЕңбек және халықтыәлеуметтік қорғау министрі2023 жылғы 31 мамырдағы№ 192 бұйрыққа1-қосымша Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидалары 1-тарау. Жалпы ережелер 1. Осы Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексі (бұдан әрі – Кодекс) 191-бабының 4-тармағына және 193-бабының 1-тармағына және "Мемлекеттік және әлеуметтік жауапкершілігі бар көрсетілетін қызметтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы 10-бабының 1) тармақшасына сәйкес әзірленді және арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу тәртібін айқындайды. Ескерту. 1-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 2. Осы Қағидаларда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады: 1) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы" (бұдан әрі – Мемлекеттік корпорация) – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік қызметтерді көрсету үшін, "бір терезе" қағидаты бойынша мемлекеттік қызметтер көрсетуге өтініштерді қабылдау және көрсетілетін қызметті алушыға олардың нәтижелерін беру жөніндегі жұмысты ұйымдастыру, мемлекеттік қызметтерді электрондық нысанда көрсетуді қамтамасыз ету үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған заңды тұлға; 2) арнайы комиссиялар – 1941 жылғы 22 маусым - 1945 жылғы 9 мамыр кезеңінде кемінде 6 ай жұмыс істеген адамдардың жұмыс өтілін белгілеу үшін тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктер әкімдерінің шешімдерімен құрылатын комиссиялар; 3) арнаулы мемлекеттік жәрдемақы (бұдан әрі – жәрдемақы) – жәрдемақыға құқығы бар азаматтарға жәрдемақылардың өзге түрлеріне қарамастан берілетін ақшалай төлем; 4) жәрдемақы алушы (бұдан әрі – алушы) – жәрдемақы тағайындалған жеке тұлға; 5) жәрдемақы беру жөніндегі уәкілетті ұйым – екінші деңгейдегі банктер, банк операцияларының тиісті түрлеріне қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның лицензиясы бар ұйымдар, "Қазпочта" акционерлік қоғамының аумақтық бөлімшелері; 6) жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган – уәкілетті мемлекеттік орган ведомствосының аумақтық бөлімшесі; 7) медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімшесі (бұдан әрі – МӘС бөлімшесі) – жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органның медициналық-әлеуметтік сараптама жүргізетін құрылымдық бөлімшесі; 8) Мемлекеттік корпорацияның бөлімшелері – Мемлекеттік корпорацияның қалалық, аудандық бөлімшелері; 9) Мемлекеттік корпорацияның филиалы – Мемлекеттік корпорацияның астанадағы, облыстық, республикалық маңызы бар қалалардағы филиалдары; 10) мемлекеттік көрсетілетін қызмет – көрсетілетін қызметті алушылардың өтініш жасауы бойынша немесе өтініш жасауынсыз жүзеге асырылатын және олардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін іске асыруға, оларға тиісті материалдық немесе материалдық емес игіліктер беруге бағытталған жекелеген мемлекеттік функцияларды іске асыру нысандарының бірі немесе олардың жиынтығы; 11) өтініш беруші – жәрдемақы тағайындауға жүгінетін жеке тұлға; 12) проактивті көрсетілетін қызмет – көрсетілетін қызметті алушының өтінішінсіз көрсетілетін қызметті берушінің бастамасы бойынша көрсетілетін мемлекеттік қызмет; 13) уәкілетті мемлекеттік орган – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес халықты әлеуметтік қорғау саласындағы басшылықты және салааралық үйлестіруді, Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорының қызметін реттеу, бақылау функцияларын жүзеге асыратын орталық атқарушы орган; 14) "цифрлық үкіметтің" веб-порталы (бұдан әрі – портал) - нормативтік құқықтық базаны қоса алғанда, мемлекеттік қызметтер көрсетуге қатысатын мемлекеттік органдар мен өзге де субъектілер орналастыратын шоғырландырылған ақпаратқа, сондай-ақ электрондық нысанда көрсетілетін мемлекеттік және өзге де қызметтерге қол жеткізудің "бірыңғай терезесі" болып табылатын цифрлық объект; 15) электрондық цифрлық қолтаңба (бұдан әрі – ЭЦҚ) – электрондық цифрлық қолтаңбаның жабық кілті мен электрондық цифрлық қолтаңба құралдарын пайдалана отырып жасалған, электрондық құжаттың анықтығын, оның тиесілілігін және мазмұнының өзгермейтіндігін растайтын цифрлық жазба (цифрлық деректер жиынтығы); 16) электрондық іс макеті (бұдан әрі – ЭІМ) – Мемлекеттік корпорация қалыптастыратын жәрдемақы алушының электрондық іс макеті. Ескерту. 2-тармаққа өзгерістер енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 12.03.2024№ 72(алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі); 19.06.2026№ 254(01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен. 3. Уәкілетті мемлекеттік орган осы Қағидалар бекітілген немесе өзгертілген күннен бастап үш жұмыс күні ішінде мемлекеттік қызмет көрсету тәртібі туралы ақпаратты жаңартады және оны Бірыңғай байланыс-орталығына, жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органға, Мемлекеттік корпорацияға және "цифрлық үкiмет" операторына жібереді. Ескерту. 3-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 2-тарау. Жәрдемақы тағайындау тәртібі 4. Мемлекеттік қызмет көрсету ерекшеліктері ескеріле отырып, қызмет көрсету процесінің сипаттамаларын, нысанын, мазмұны мен нәтижесін, сондай-ақ өзге де мәліметтерді қамтитын "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау" мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесі (бұдан әрі – мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесі) осы Қағидаларға 3-қосымшада келтірілген. Жәрдемақы тағайындау үшін өтініш беруші Мемлекеттік корпорацияға, МӘС бөлімшесіне (мүгедектік алғаш рет белгіленген кезде) немесе "электрондық үкіметтің" веб-порталы арқылы (мемлекеттік қызметті көрсетудің мәртебесі туралы ақпарат алу үшін) осы Қағидаларға 1 және 2-қосымшаларға сәйкес нысан бойынша өтінішті осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесінің 8-тармағында көрсетілген құжаттарды қоса бере отырып ұсынады. Мүгедектік алғаш рет белгіленген кезде Кодекстің 190-бабы 3-тармағының 4), 13), 14) және 15) тармақшаларында көрсетілген адамдар мүгедектігі бойынша жәрдемақы тағайындау үшін осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өтінішпен тұрғылықты жері бойынша МӘС бөлімшесіне жүгінеді. Мемлекеттік корпорацияның, көрсетілетін қызметті берушінің қызметкері егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше көзделмесе, мемлекеттік қызметті көрсеткен кезде цифрлық жүйелерде қамтылған заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәліметтерді пайдалануға жазбаша келісімін алады. Өтініш беруші талап етілген құжаттарды ұсынғанда өтініш берушіге: Мемлекеттік корпорацияда – тиісті құжаттардың қабылдағаны туралы қолхат; көрсетілетін қызметті берушіде – өтініштің тіркелген күні және мемлекеттік қызметті алатын күні, құжаттарды қабылдаған адамның тегі мен аты-жөні көрсетілген өтініштің үзбелі талоны беріледі; портал арқылы – өтініш берушінің "жеке кабинетінде" мемлекеттік қызметті көрсету үшін сұрау салудың қабылданғаны туралы статус көрінеді. Мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесі Мемлекеттік корпорацияның жұмыс кестесіне сәйкес өзінің жеке басын куәландыратын құжатты (немесе цифрлық құжаттар сервисінен алынған электрондық құжатты), немесе тиісті өкілеттігі көрсетілетін, Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасына сәйкес берілген құжат негізінде әрекет ететін оның өкілін куәландыратын құжатты көрсеткен кезде, жәрдемақы тағайындауға көрсетілетін қызметті беруші арқылы өтініш білдіргенде – өтініштің үзбелі талоны негізінде беріледі. Мемлекеттік корпорация өтініш берушінің мобильді телефонына sms-хабар жіберу арқылы өтініш берушіні қабылданған шешім туралы хабардар етеді. Кодекстің 190-бабы 3-тармағының 9) және 10) тармақшаларында көрсетілген "Халық қаһарманы" атағына ие болған адамдарға және "Қазақстанның Еңбек Ері" атағына ие болған адамдарға жәрдемақыны проактивті қызмет арқылы тағайындау порталда алушының ұялы байланысы абоненттік құрылғысының телефон нөмірі тіркелген кезде алушының өтінішінсіз жүзеге асырылады. Кодексте көзделген негіздер бойынша жәрдемақыны тағайындауға құқық пайда болған кезде көрсетілетін қызметті алушыға порталда тіркелген телефон нөміріне Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің "Е-макет" цифрлық жүйесі арқылы жәрдемақыны тағайындау және тіл таңдау мүмкіндігі туралы хабарлама жіберіледі. Көрсетілетін қызметті алушының проактивті қызметті көрсетуге келісімін алғаннан кейін көрсетілетін қызметті алушыға порталда тіркелген мобильді телефон нөміріне банктік шот нөмірін растау немесе ұсыну туралы хабарлама жіберіледі. Проактивті қызмет арқылы мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы тағайындауға өтініш берген күн жәрдемақы тағайындауға келісім берген күн болып есептеледі. Алушыға sms-хабарлама жолданған күннен бастап күнтізбелік 3 күннің ішінде одан жауап болмаған кезде проактивті қызметті көрсету процесі аяқталады. Ескерту. 4-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 5. Кодекстің 190-бабы 3-тармағының 4), 13), 14) және 15) тармақшаларында көрсетілген адамдарға жәрдемақы тағайындау үшін мемлекеттік органдардан және (немесе) ұйымдардан осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес мәліметтер сұратылады. Мәліметтер болмаған кезде осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесінің 8-тармағында көрсетілген құжаттар өтінішке қоса беріледі. Әрекетке қабілетсіз немесе әрекетке қабілеттілігі шектеулі немесе қорғаншылыққа немесе қамқоршылыққа мұқтаж адамдарға жәрдемақы тағайындау үшін өтінішті және қажетті құжаттарды олардың заңды өкілдері береді. Жәрдемақы тағайындау үшін өтінішті Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 167-бабына сәйкес берілген сенімхат бойынша үшінші адамдар береді. 6. Өтініш беруші жәрдемақы тағайындау үшін Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне жүгінген кезде өтініш берушіде тағайындау немесе төлем тағайындауға өтініш беру фактісінің болуына тексеру жүзеге асырылады. Мемлекеттік корпорацияның цифрлық жүйесінен тиісті төлем тағайындау немесе жәрдемақы тағайындауға өтініш беру фактісін растайтын мәліметтер алынған кезде өтініш берушіге осы Қағидаларға 10-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өтінішті қабылдаудан бас тарту туралы қолхат беріледі. Ескерту. 6-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 7. Өтінішті қабылдаған Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің маманы өтініш берушіден жәрдемақы тағайындау үшін қабылданатын құжаттар топтамасының, мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың цифрлық жүйелерінен алынған мәліметтердің толықтығын тексереді, сканерлеу сапасын және құжаттардың электрондық көшірмелерінің өтініш беруші осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесіне сай ұсынған тұпнұсқаларына сәйкестігін қамтамасыз етеді. Өтініш беруші осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесімен көзделген құжаттардың толық емес топтамасын және (немесе) қолданылу мерзімі өткен құжаттарды ұсынғанда Мемлекеттік корпорацияның қызметкері осы Қағидаларға 10-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өтінішті қабылдаудан бас тарту туралы қолхат береді. Құжаттардың электрондық көшірмелері Мемлекеттік корпорация бөлімшесі қызметкерінің ЭЦҚ-сы арқылы куәландырылады, содан кейін өтініш пен өтініш беруші түпнұсқада ұсынған құжаттар өтініш берушіге қайтарылады. Ескерту. 7-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 8. Жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесінің 9-тармағымен көзделген негіздер бойынша жәрдемақыны тағайындаудан бас тартады. 9. Өтініш беруші жәрдемақыны тағайындаудан бас тарту себептерін жойғанда, өтініш беруші осы Қағидаларда белгіленген тәртіппен жәрдемақыны тағайындау үшін қайта жүгінеді. 10. МӘС бөлімшесіне жәрдемақы тағайындауға өтініш қабылданған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде өтініштен және өтініш беруші тұпнұсқада ұсынған құжаттардың электрондық көшірмелерін қоса алғанда, құжаттардың топтамасынан тұратын электрондық өтінімді Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне жібереді. Құжаттардың электрондық көшірмелері өтінішті қабылдаған МӘС бөлімшесі маманның ЭЦҚ-сымен куәландырылады. 11. Жәрдемақы тағайындау туралы өтініш және электрондық өтінімдер осы Қағидаларға 11-қосымшаға сәйкес нысан бойынша төлемдерді Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесінде тағайындау (қайта есептеу) туралы азаматтардың өтініштерін тіркеудің электрондық журналдарында және осы Қағидаларға 12-қосымшаға сәйкес нысан бойынша азаматтардың тағайындауға өтініштерін тіркеудің электрондық журналдарында тіркеледі. Өтініш берушіге Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесінде тиісті құжаттарды қабылдау туралы қолхат беріледі. 12. Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі өтініш тіркелген күннен бастап екі жұмыс күні ішінде ЭІМ-ді және жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы шешім жобасын қалыптастырады. Жәрдемақыларды проактивті тәсілмен тағайындаған кезде электрондық мәліметтерден тұратын электрондық өтінім Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің ЭІМ-ді және шешімнің электрондық жобасын қалыптастыруы үшін уәкілетті мемлекеттік органның цифрлық жүйесіне келіп түседі. Уәкілетті мемлекеттік органның цифрлық жүйесі: осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың цифрлық жүйелеріне осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесінде көзделген қажетті мәліметтерді алу туралы сұрау салуды; жәрдемақыларды тағайындау, төлеу, сондай-ақ жәрдемақы тағайындауға өтініш беру фактілерінің болмауын тексеруді жүзеге асырады. Тексерудің нәтижесі оң болғанда электрондық өтінім өңдеуге арналған кіріс хабарламалар журналына орналастырылады. Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі уәкілетті мемлекеттік органның цифрлық жүйесі қалыптастырған электрондық өтінімді тіркеген кезде проактивті қызметті алушыға Мемлекеттік корпорация бөлімшесі маманының ЭЦҚ-сы арқылы куәландырылған электрондық өтінімді тіркеу туралы хабарлама жіберіледі. ЭІМ-де тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы шешім қабылдау үшін қажетті ақпарат болмағанда немесе дұрыс болмағанда жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган өтініш барлық қажетті құжаттармен қоса Мемлекеттік корпорацияда тіркелген күннен бастап сегіз жұмыс күні ішінде осы Қағидаларға 14-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жәрдемақы тағайындаудан бас тарту туралы шешім қабылдайды. Жәрдемақы тағайындаудан (төлемді өзгертуден, қалпына келтіруден) бас тарту негіздері анықталған кезде Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің (бұдан әрі – ҚР ӘРПК) 73-бабына сәйкес көрсетілетін қызметті беруші көрсетілетін қызметті алушыға алдын ала, бірақ шешім қабылданғанға дейін үш жұмыс күнінен кешіктірмей, бас тарту туралы алдын ала шешім туралы, сондай-ақ алдын ала шешім бойынша ұстанымды білдіру мүмкіндігін көрсету үшін тыңдау туралы хабарлама жібереді. ҚР ӘРПК 73-бабының 3-тармағына сәйкес көрсетілетін қызметті алушы әкімшілік іс бойынша алдын ала шешімге қарсылықты алған күннен бастап екі жұмыс күнінен кешіктірмейтін мерзімде оны беруге немесе білдіруге құқылы. Тыңдау нәтижелері бойынша жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан, төлемді өзгертуден, қалпына келтіруден бас тарту) туралы шешім қабылдайды. Қалыптастырылған ЭІМ жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан, төлемді өзгертуден, қалпына келтіруден бас тарту) туралы шешім қабылдау үшін Мемлекеттік корпорацияның филиалы арқылы жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органға жіберіледі. Ескерту. 12-тармаққа өзгерістер енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 13. Мемлекеттік корпорацияның филиалы келіп түскен ЭІМ мен шешім жобасын екі жұмыс күні ішінде қарайды, есептеудің және шешім жобасын ресімдеудің дұрыстығын тексереді, содан кейін оларды жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органға жібереді. Шешім жобасы Мемлекеттік корпорацияның филиалы маманының және басшысының ЭЦҚ-мен куәландырылады. 14. Мемлекеттік корпорациядан құжаттарды алғаннан кейін жәрдемқыны тағайындау жөніндегі уәкілетті орган бөлімінің (басқармасының) жәрдемақы тағайындау функциясын жүзеге асыратын маманы екі жұмыс күні ішінде: Мемлекеттік корпорация филиалынан келіп түскен электрондық шешім жобасы бар ЭІМ-ді қарайды (есептеудің дұрыстығын, сканерленген құжаттардың сапасын тексереді); Мемлекеттік корпорацияның филиалына электрондық шешім жобасы бар ЭІМ-ді: Мемлекеттік корпорация жіберген қателіктер анықталғанда, жете ресімдеу үшін – бес жұмыс күні; ұсынылған құжаттың (құжаттардың) дәйектілігін тексеру немесе дәлелдейтін құжатты (құжаттарды) сұрау қажет болған кезде – жете ресімдеу үшін отыз жұмыс күні мерзімге қайтарады. Осы Қағидаларға 13-қосымшаға сәйкес нысан бойынша себебін көрсете отырып, тағайындауға құжатты (құжаттарды) қайта ресімдеу қажеттігі туралы хабарлама жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органның ЭЦҚ-сымен куәландырылып, Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне жіберіледі. Мемлекеттік корпорация жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органнан тағайындауға құжатты (құжаттарды) жете ресімдеу қажеттігі туралы хабарлама алған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде мобильді телефонына sms-хабар алған күннен бастап жиырма бес жұмыс күні ішінде жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органнан тағайындауға құжатты (құжаттарды) жете ресімдеу қажеттігі туралы хабарламада көрсетілген қосымша құжаттарды ұсыну қажеттігі туралы өтініш берушінің мобильді телефонына sms-хабар жіберу арқылы өтініш берушіні хабардар етеді. Sms-хабарлар sms-хабарлардың электрондық журналында тіркеледі, ол осы Қағидаларға 19-қосымшаға сәйкес жүргізіледі. Өтініш беруші қосымша құжаттарды ұсынғанда Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі осы Қағидалардың 12-тармағында көзделген тәртіппен ЭІМ-ді дайындайды. Егер Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне электрондық шешім жобасы бар ЭІМ келіп түскен күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде қажетті құжаттар қайта ұсынылмаса, жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган қолда бар құжаттар бойынша жәрдемақы тағайындау немесе Кодекстің 192-бабының 2-тармағында көрсетілген негіздемелер бойынша тағайындаудан бас тарту туралы электрондық шешім шығарады; ЭІМ осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесіне толық сәйкес келгенде жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы шешім жобасын ЭЦҚ арқылы куәландырады; жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы электрондық шешім жобасы бар ЭІМ-ді автоматты режимде жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган бөлімінің (басқармасының) бастығына (басшысына) жібереді. Жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган бөлімі маманының ЭЦҚ-сымен куәландырылған жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы электрондық шешім жобасы бар ЭІМ мемлекеттік қызметті көрсету бойынша осы кезеңдегі рәсімнің нәтижесі болып табылады; Жәрдемақы тағайындау жөніндегі функцияны жүзеге асыратын жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган бөлімінің (басқармасының) бастығы (басшысы) бір жұмыс күні ішінде: тиісті функцияны жүзеге асыратын бөлім (басқарма) маманынан келіп түскен электрондық шешімнің жобасы бар ЭІМ-ді қарайды (есептеудің дұрыстығын, сканерленген құжаттардың сапасын тексереді); Мемлекеттік корпорация бөлімшесіне электрондық шешім жобасы бар ЭІМ-ді: Мемлекеттік корпорация жіберген қателер анықталғанда жете ресімдеу үшін – бес жұмыс күні; ұсынылған құжаттың (құжаттардың) дәйектілігін тексеру үшін қажеттілік туындаған не дәлелдейтін құжат (құжаттар) сұратылған кезде жете ресімдеу үшін отыз жұмыс күні мерзімге қайтарады. Егер Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне электрондық шешім жобасы бар ЭІМ келіп түскен күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде құжаттар жете ресімделмесе, жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган қолда бар құжаттар бойынша жәрдемақы тағайындау туралы электрондық шешім шығарады; ЭІМ осы Қағидаларға толық сәйкес келсе, жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы шешім жобасын ЭЦҚ арқылы куәландырады; жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы электрондық шешім жобасы бар ЭІМ-ді автоматты режимде жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органның басшысына жібереді. Жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органның бөлімі (басқармасы) бастығының (басшысының) ЭЦҚ-сымен куәландырылған жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы электрондық шешім жобасы бар ЭІМ мемлекеттік қызметті көрсету бойынша осы кезеңдегі рәсімнің нәтижесі болып табылады; жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органның басшысы бір жұмыс күні ішінде: тиісті функцияны жүзеге асыратын бөлім (басқарма) бастығынан (басшысынан) келіп түскен электрондық шешім жобасы бар ЭІМ-ді қарайды (есептеудің дұрыстығын, сканерленген құжаттардың сапасын тексереді); Мемлекеттік корпорация бөлімшесіне электрондық шешім жобасы бар ЭІМ-ді: Мемлекеттік корпорация жіберген қателер анықталғанда жете ресімдеу үшін – бес жұмыс күні; ұсынылған құжаттың (құжаттардың) дәйектілігін тексеру үшін қажеттілік туындаған не дәлелдейтін құжат (құжаттар) сұратылған кезде жете ресімдеу үшін отыз жұмыс күні мерзімге қайтарады. Егер Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне электрондық шешім жобасы бар ЭІМ келіп түскен күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде құжаттар жете ресімделмесе, жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган қолда бар құжаттар бойынша жәрдемақы тағайындау туралы электрондық шешім шығарады; ЭІМ мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесіне толық сәйкес келгенде жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы шешімді ЭЦҚ арқылы қабылдайды; қабылданған шешімді автоматты режимде Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне жібереді; ЭЦҚ-мен куәландырылған кезде жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы хабарлама Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне автоматты түрде жіберіледі. Жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы шешім қабылдау және қабылданған шешімді автоматты режимде төлеуге жіберу мемлекеттік қызмет көрсету бойынша осы кезеңдегі рәсімнің нәтижесі болып табылады. Жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган келіп түскен ЭІМ-ді төрт жұмыс күні ішінде қарайды және осы Қағидаларға 14-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жәрдемақыны тағайындау (өзгерту, қалпына келтіру, тағайындаудан бас тарту) туралы шешім қабылдайды. 15. Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің жіберген қателіктерін анықтау себебі бойынша электрондық шешім жобасы бар ЭІМ жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органнан қайтарылғанда: 1) Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі үш жұмыс күні ішінде ЭІМ-ді жете ресімдейді, жәрдемақы мөлшерін есептеудің дұрыстығын тексереді, электрондық шешім жобасын ресімдейді, оны ЭЦҚ арқылы куәландырады және Мемлекеттік корпорация филиалына жібереді; 2) Мемлекеттік корпорацияның филиалы Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесінен электрондық шешім жобасы бар ЭІМ келіп түскен күннен бастап бір жұмыс күні ішінде есептеудің және келіп түскен электрондық шешім жобасы бар ЭІМ-ді ресімдеудің дұрыстығын тексереді, оны ЭЦҚ арқылы куәландырады, жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органға жібереді. Құжаттың (құжаттардың) болмауы себебі бойынша электрондық шешім жобасы бар ЭІМ жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органнан қайтарылғанда: ЭІМ-ді қалыптастыратын маман: 1) өтініш берушіні бес жұмыс күні ішінде хабарламада көрсетілген қосымша құжатты (құжаттарды) жиырма бір жұмыс күні ішінде ұсыну қажеттігі туралы телефон, пошта байланысы, электрондық пошта арқылы хабардар етеді; 2) өтініш беруші қосымша құжатты (құжаттарды) ұсынған кезде екі жұмыс күні ішінде: өтініш берушіден қабылданатын жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органның хабарламасында көрсетілген қосымша құжаттың (құжаттардың) топтамасының толықтығын тексереді; ЭІМ-ді және электрондық шешім жобасын жете ресімдейді, өтініш беруші тапсырған құжаттардың сапалы сканерленуін және электрондық көшірмелердің құжаттың түпнұсқасына сәйкес келуін қамтамасыз етеді, жәрдемақы мөлшерін есептеудің және электрондық шешім жобасын ресімдеудің дұрыстығын тексереді, электрондық шешім жобасын ЭЦҚ-мен куәландырады және Мемлекеттік корпорацияның филиалына жібереді; Мемлекеттік корпорация бөлімшесінен электрондық шешім жобасы бар ЭІМ келіп түскен күннен бастап екі жұмыс күні ішінде Мемлекеттік корпорацияның филиалы: 1) есептеудің және келіп түскен ЭІМ мен электрондық шешім жобасын ресімдеудің дұрыстығын тексереді; 2) ЭЦҚ арқылы куәландырылған ЭІМ мен электрондық шешім жобасын жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органға жібереді. 16. Жәрдемақы тағайындаудан бас тарту туралы шешім қабылданғанда, жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган шешімде Кодекстің 192-бабы 2-тармағына сәйкес бас тарту негіздемесін көрсетеді. Бұл ретте, жәрдемақы тағайындаудан бас тарту себебі көрсетілген ЭІМ Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне қайтарылады. Жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органының жәрдемақы тағайындаудан бас тарту себебі көрсетілген тағайындаудан бас тарту туралы электрондық хабарламасы осы Қағидаларға 15-қосымшаға сәйкес нысан бойынша Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне жіберіледі. Хабарлама жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті орган басшысының ЭЦҚ-сымен куәландырылады. 17. Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі өтініш беруші өзі жүгінген кезде осы Қағидаларға 15-қосымшаға сәйкес нысан бойынша тағайындаудан бас тарту жөнінде қабылданған шешім туралы хабарламаны немесе осы Қағидаларға 16-қосымшаға сәйкес нысан бойынша тағайындау туралы хабарламаны береді. Хабарлама осы Қағидаларға 18-қосымшаға сәйкес нысан бойынша хабарламалар журналында тіркеледі. Жәрдемақы тағайындауға өтінішінде өтініш беруші мобильді телефон нөмірін көрсеткенде жәрдемақының тағайындалу (тағайындалмауы) туралы хабарлама sms-хабар жіберу арқылы өтініш берушінің мобильді телефон нөміріне автоматты түрде жіберіледі. Sms-хабарлар осы Қағидаларға 19-қосымшаға сәйкес нысан бойынша sms-хабарлардың электрондық журналында тіркеледі. Өтініш берушінің жеке сәйкестендіру нөмірі мен ЭЦҚ-сы болған кезде, құжаттары бұдан бұрын Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне немесе жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органға қағаз жеткізгіште ұсынылған және мемлекеттік көрсетілетін қызметті тағайындау туралы ақпаратты алу сәтіне ол туралы деректер Мемлекеттік корпорацияның автоматтандырылған цифрлық жүйесінің дерекқорында электрондық түрде сақталған өтініш берушінің жәрдемақы тағайындау туралы ақпаратты портал арқылы қашықтықтан қол жеткізу режимінде алуға мүмкіндігі бар. Ескерту. 17-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 18. Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі өтініш беруші жүгінген кезде қол қойдыра отырып осы Қағидаларға 20-қосымшаға сәйкес берілетін куәлік алушының мәртебесін растайтын ресми құжат болып табылады. Куәлікті беру осы Қағидаларға 21-қосымшаға сәйкес нысан бойынша куәлікті тіркеу журналында тіркеледі. Куәлікті алуға үшінші тұлғалар жүгінгенде куәлік Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 167-бабына сәйкес берілген сенімхат бойынша беріледі. Куәлігін жоғалтқанда Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі алушының өтініші бойынша куәліктің телнұсқасын жазып береді. Оң жақ үстіңгі бұрышына "Телнұсқа" деген белгі қойылады. Жәрдемақының түрі немесе мөлшері өзгерген не тұрғылықты жері өзгергенде Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі куәлікке қосымша бетте жүргізілген өзгерістер туралы тиісті жазба жасайды. 19. Айлық есептiк көрсеткіштің немесе ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшері өзгергенде Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі осы Қағидаларға 22-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жәрдемақы мөлшерінің өзгергендігі туралы шешім жобасын дайындайды және оны жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органға бекітуге жібереді. 20. Егер шешімнің қолданылу мерзімін ұзарту үшін негіздеме болып табылатын, қорғаншы немесе алушы ауысқан немесе жәрдемақының мөлшеріне әсер ететін мән-жайлар туындаса, Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі шешімнің қолдану мерзімінің ұзартылуы және (немесе) жәрдемақы мөлшерінің өзгеруі, қорғаншының немесе алушының ауысуы туралы осы Қағидаларға 23-қосымшаға сәйкес нысан бойынша шешім жобасын дайындайды және оны ұсынылған құжаттармен, олар бар болса ЭІМ-мен бірге жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органға бекітуге жібереді. 21. Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі осы Қағидаларға 24-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жәрдемақы төлеу жөніндегі уәкілетті органның төлемді тоқтата тұру туралы шешімінің негізінде Кодекстің 195-бабы 1-тармағында көрсетілген мәліметтер келіп түскен айдан кейінгі айдың бірінші күнінен бастап төлемдерді тоқтата тұрады. 22. Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі осы Қағидаларға 25-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органның төлемді тоқтату туралы шешімінің негізінде Кодекстің 195-бабы 3-тармағында көрсетілген, оның ішінде "Жеке тұлғалардың мемлекеттік дерекқоры" цифрлық жүйесінен алынған мәліметтер келіп түскен айдан кейінгі айдың бірінші күнінен бастап жәрдемақы төлеуді тоқтатады. Ескерту. 22-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 23. Төлемді қалпына келтіру үшін негіздеме болып табылатын мән-жайлар туындағанда Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің электрондық шешім жобасымен қоса ұсынылған құжаттармен ЭІМ-ні дайындауы және оны жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органның бекітуі тоқтатыла тұрған күннен, бірақ төлемді қалпына келтіруге жүгінер алдындағы үш жылдан аспайтын сәттен бастап қалпына келтіруге құқық туындаған күннен бастап жүргізіледі. 24. Жәрдемақы оны алу құқығы туындағаннан кейін жәрдемақы тағайындау үшін жүгінген күннен бастап тағайындалады. Барлық қажетті құжаттарымен бірге өтініш берілген күн жүгінген күн болып есептеледі. Жәрдемақы тағайындау үшін негіздеме жойылғанда алушылар бұл туралы он жұмыс күні ішінде Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне хабарлауға міндеттенеді. Өтініш беруші жәрдемақы тағайындау үшін қажетті жұмыс өтілі туралы толық емес мәліметтер ұсынса, Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі бес жұмыс күні ішінде құжаттарды арнайы комиссиялардың қарауына осы Қағидаларға 26-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жібереді. Арнайы комиссиялар ұсынылған материалдарды осы Қағидалардың 4-бөліміне сәйкес қарайды. 3-тарау. Жәрдемақы тағайындау тәртібі 25. Мемлекеттік корпорация жәрдемақыны тағайындау туралы бекітілген шешімдердің негізінде ай сайын төлеуге бюджет қаражатының қажеттілігін қалыптастырады және уәкілетті мемлекеттік органға төлеу айының алдындағы айдың 27-күнiне ұсынады. Осы Қағидалардың 4-тармағында көрсетілген, төлем айы үшін әзірленген қажеттіліктен кейін қалыптасқан жәрдемақылардың алушыларға тағайындалған сомасы уәкілетті мемлекеттік органға ай сайын, төлем айының 15-күніне қарай ұсынылатын бюджеттік қаражатқа қосымша қажеттілікке қосуға жатады. Мемлекеттік корпорация төлемдер кестесіне сәйкес жәрдемақыларды төлеу бойынша төлем тапсырмаларын әзірлейді және өтініште мобильді телефон нөмірі көрсетілгенде, өтініш берушінің мобильді телефонына автоматты түрде 17-қосымшаға сәйкес нысан бойынша sms-хабар жіберу арқылы төлем жасалған күн туралы хабарлама жіберіледі. Sms-хабарлар осы Қағидаларға 19-қосымшаға сәйкес нысан байынша sms-хабарлар электрондық журналында тіркеледі. 26. Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі тиісті кезеңге төлемдер бойынша қаржыландырудың жиынтық жоспары шегінде төлеу үшін қажетті бюджет қаражаты туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне жібереді. 27. Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі төлемге бюджет қаражатының қажеттілігіне сәйкес Мемлекеттік корпорацияға Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 27 маусымдағы № 328 бұйрығымен бекітілген Бюджеттің қазынашылық атқарылуы және оларға кассалық қызмет көрсету рәсімдері, қазынашылық есепке алу және мониторинг рәсімдеріне сәйкес төлемдер бойынша қаржыландырудың жеке жоспарында есепті кезеңге көзделген сома шегінде бюджет қаражатын аударуды жүзеге асырады. Ескерту. 27-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 28. Төлейтін айға қажеттілікті қалыптастырғаннан кейін пайда болған сомалар Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес одан кейінгі айға қосылуға тиіс. 29. Мемлекеттік корпорация бюджет қаражатын алып, төлеу кестесіне сәйкес жәрдемақыларды төлеуге төлем тапсырмаларын қалыптастырады. Жәрдемақы төлеуді Мемлекеттік корпорация: жәрдемақы беру жөніндегі уәкілетті ұйымдағы банктік шоттарға есептеу; "Қазпошта" акционерлік қоғамының бөлімшелері арқылы алушыларға үйіне жеткізіп беру жолымен жүргізеді. 30. Алушыларға жәрдемақыны үйіне жеткізіп беру мынадай санаттағы адамдарға: Ұлы Отан соғысының қатысушылары мен Ұлы Отан соғысы кезеңінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі немесе ауруға шалдығуы салдарынан болған мүгедектігі бар адамдарға; сексен жасқа жеткен жәрдемақыны алушыларға; бірінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға; бөгде адамның күтіміне мұқтаж және денсаулық жағдайы бойынша банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарға бара алмайтыны туралы медициналық қорытындысы бар адамдарға; почта байланысы бөлімшелері (пункттері) жоқ ауылдық жерде тұратын адамдарға жүргізіледі. 31. Алушыларға жәрдемақыны төлеу бойынша өзара қарым-қатынас, егер Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі өзгеше белгілемесе, Мемлекеттік корпорация мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар арасында жасалған шарттар негізінде регламенттеледі. 32. Жәрдемақы төлеумен байланысты банк қызметтеріне ақы төлеу бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады. 33. Төлем тоқтатылғанда Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі істі (бар болса) жабуды жүргізеді және оны Мемлекеттік корпорацияның архивіне өткізеді. ЭІМ-дер тұрақты түрде уәкілетті мемлекеттік органның цифрлық жүйесінде сақталады. Ескерту. 33-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 34. Жәрдемақы төлемдері жүргізіліп жатқан істер (қолданыстағы істер) (бар болса) қолданыстағы істер архивінде сақталады. ЭІМ-дер тұрақты түрде уәкілетті мемлекеттік органның цифрлық жүйесінде сақталады. Ескерту. 34-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 35. Жәрдемақы төлеу тоқтатыла тұрған істер алушының өзі немесе отбасының мүшелері жүгінгенге дейін "Бақылауда" деген белгімен қолданыстағы істерден бөлек сақталады. Алты ай өткеннен кейін іс соңғы төлемінің күні мен сомасы көрсетіле отырып, есептен алынады және Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің мұрағатына өткізіледі. Мемлекеттік корпорацияның бөлімшелерімен жәрдемақы төлеуді жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органның жәрдемақы тағайындау туралы шешімі бойынша қалпына келтіреді. 36. Архив істері (бар болса) сақтау мерзімі өткенге дейін сақталады және сақтау мерзімі өткеннен кейін акт бойынша жойылады, ал қолданыстағы істердің электрондық нұсқалары уәкілетті мемлекеттік органның цифрлық жүйесінде тұрақты сақталады. Ескерту. 36-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 4-тарау. Арнайы комиссиялар 37. Бар жұмыс өтілі туралы құжаттар болмаған немесе толық ұсынылмаған кезде, 1941 жылғы 22 маусымнан бастап 1945 жылғы 9 мамырды қоса алғандағы жұмыс өтілін арнайы комиссиялар белгілейді. 38. Арнайы комиссия жергілікті өкілді органдардың, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының, Ардагерлер кеңестерінің, қоғамдық бірлестіктердің, жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар уәкілетті органдарының, жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органдардың, әскери басқарманың жергілікті органдарының өкілдерінен тұрады. 39. Арнайы комиссиялар: 1941 жылғы 22 маусымнан бастап 1945 жылғы 9 мамырды қоса алғандағы еңбек өтілін растау үшін ұсынылған құжаттардың мазмұны мен тиісінше ресімделуін құқықтық бағалауды; куәгерлердің айғақтары бойынша жұмыс өтілін белгілеуді (куәгерлерге сұрақтар қоюды); өтініш берушінің жұмыс өтілін белгілеу үшін қажетті жұмыскердің еңбек іс-әрекетін растайтын құжаттарға сұрау салуды; 1941 жылғы 22 маусымнан бастап 1945 жылғы 9 мамырды қоса алған кезеңдегі жұмыс өтілін белгілеу (немесе белгілеуден бас тарту) туралы шешімдер шығаруды; жұмыс өтілін белгілеу туралы құжаттарды қараудың барысы туралы өтініш берушілерге жазбаша хабарлауды жүзеге асырады. 40. Арнайы комиссиялар жұмыс өтілін белгілеуді өтініш берушіні бір кәсіпорында, ұйымда, мекемеде, колхозда бірге істеген жұмысы бойынша білетін және оған қатысты өтініш берушінің жұмысын растайтын уақыт ішінде өзінің жұмысы туралы құжаттары, оның ішінде егер зейнетақы ісіндегі деректер бойынша еңбек өтілі куәгердің айғақтары бойынша зейнетақы тағайындалғанда ескерілсе, куәгерлердің өздерінің жауаптарының хаттамалары бар, бір куәгер айғағының негізінде жүзеге асырылады. 41. Арнайы комиссиялар куәгерлерді жеке айғақтар беру үшін шақыру немесе куәгерлердің қолының түпнұсқа екендігі нотариалды тәртіппен куәландырылған кезде олардың жазбаша айғақтарын қараумен шектелу туралы мәселені өз қарауы бойынша шешеді. 42. Өтініш берушіде жұмыс фактісі туралы құжаттар сақталмаған, сондай-ақ өтініш берушінің 1941 жылғы 22 маусымнан бастап 1945 жылғы 9 мамырды қоса алғанда жұмысын растайтын куәгерлерді ұсынуға мүмкіндігі болмаса, жұмыс фактісін арнайы комиссия Ардагерлер кеңестерінің қолдаухаттары негізінде белгілейді. Қолдаухатқа мұрағат органдарының, ұйымдардың мұрағаттардың жоқ екені туралы анықтамалары қоса беріледі. 43. Уәкілетті ұйымның бөлімшелерінен қарауға келіп түскен құжаттар осы Қағидаларға 27-қосымшаға сәйкес қарауға келіп түскен құжаттарды тіркеу журналында тіркеледі. 44. Арнайы комиссия келіп түскен құжаттарды күнтізбелік он күн ішінде қарайды және жетіспейтін құжаттарды тиісті ұйымдарға (кәсіпорындарға) сұрау салу немесе куәгерлерге сұрақ қою туралы шешім қабылдайды. 45. Өтініш иесімен 1941 жылғы 22 маусымнан бастап 1945 жылғы 9 мамырды қоса алғанда бірге жұмыс істеу фактісін растай алатын куәгерлер болған кезде, осы Қағидаларға 28-қосымшаға сәйкес нысан бойынша куәгерлерге сұрақ қою хаттамасы жасалады. 46. Қажетті құжаттарды жинау, куәгерлерге сұрақ қою қорытындылары бойынша арнайы комиссия осы Қағидаларға 29-қосымшаға сәйкес нысан бойынша еңбек өтілін белгілеу туралы шешім шығарады және оны Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне жібереді. 5-тарау. Мемлекеттік қызметтерді көрсету мәселелері бойынша жәрдемақы тағайындау жөніндегі уәкілетті органның және (немесе) оның лауазымды адамдарының, Мемлекеттік корпорацияның және (немесе) оның қызметкерлерінің шешімдеріне, әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағымдану тәртібі 47. ҚР ӘРПК 91-бабының 1-тармағына сәйкес көрсетілетін қызметті алушы көрсетілетін қызметті берушінің шешіміне, әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасауға құқылы. Шағым шешіміне, әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын көрсетілетін қызметті берушіге, лауазымды адамға беріледі. Шешіміне, әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын көрсетілетін қызметті беруші, лауазымды адам шағым келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей оны және әкімшілік істі жоғары тұрған әкімшілік органға (бұдан әрі – шағымды қарайтын орган) жібереді. Бұл ретте шешіміне, әрекетіне (әрекетсіздігіне) шағым жасалатын көрсетілетін қызметті беруші, лауазымды адам, егер ол үш жұмыс күні ішінде шағымда көрсетілген талаптарды толық қанағаттандыратын шешім қабылдаса, әкімшілік әрекет жасаса, шағымды қарайтын органға шағымды жібермеуге құқылы. "Мемлекеттік және әлеуметтік жауапкершілігі бар көрсетілетін қызметтер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 25-бабының 2-тармағына сәйкес көрсетілген мемлекеттік қызметтің нәтижелерімен келіспегенде, көрсетілетін қызметті алушы мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бағалау және бақылау жөніндегі уәкілетті органға шағыммен жүгінуге құқылы. Мемлекеттік қызметтерді тікелей көрсететін қызметті берушінің атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы оны тіркеген күннен бастап бес жұмыс күні ішінде қарауға жатады. Мемлекеттік қызметтер көрсету сапасын бағалау және бақылау жөніндегі уәкілетті органның атына келіп түскен көрсетілетін қызметті алушының шағымы оның тіркелген күнінен бастап он бес жұмыс күні ішінде қаралуға жатады. ҚР ӘРПК 91-бабының 5-тармағына сәйкес егер заңда өзгеше көзделмесе, сотқа дейінгі тәртіппен шағым жасалғаннан кейін сотқа жүгінуге жол беріледі. Ескерту. 47-тармаққа өзгеріс енгізілді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына1-қосымшаНысан Ауданның коды______________Қазақстан РеспубликасыХалықты әлеуметтік қорғаусаласындағы реттеу жәнебақылау комитетінің___________________ облысы(қаласы)бойынша департаменті Өтініш Ескерту. 1-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Азамат (ша) _____________________________________________________________________________________________________________________(өтініш берушінің тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Туған күні _____ жылғы "___" ___________, мынадай мекенжай бойынша тұратын:_______________________________________________________________Жеке шотының № _______________________________________________Банктің атауы __________________________________________________Жеке сәйкестендіру нөмірі _______________________________________Жеке куәлігінің (паспортының) деректері: № _______________________,кім берген ____________________, берілген күні ____________________Маған _____________________________________________________________________________________________________________________(санатын көрсету) ретінде арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындауды сұраймын.Жасына байланысты зейнетақы, мүгедектігі бойынша, асыраушысынан айырылу жағдайыбойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы, мемлекеттік арнайы жәрдемақы (керегін сызу)аламын.Сіз арнаулы әлеуметтік жәрдемақыны өзге негіздер бойынша аласыз ба______________________________________________________________(иә, жоқ; алатын болсаңыз, қандай негіз бойынша екенін көрсету) Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау үшін қажетті менің дербес деректерімді жинауға және өңдеуге келісім беремін. Цифрлық жүйелердегі заңмен қорғалатын құпияны құрайтын мәліметтерді пайдалануға келісім беремін. Жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы шешім қабылдау жөнінде ұялы телефонға sms-хабар жіберу арқылы хабардар етуге келісім беремін. Төленетін жәрдемақының тоқтатылуына, тоқтатыла тұруына, мөлшерінің өзгеруіне әкеп соғатын барлық өзгерістер туралы, сондай-ақ тұрғылықты жерімнің (оның ішінде Қазақстан Республикасының аумағынан тыс жерге шығу), анкеталық деректерімнің, банктік реквизиттерімнің өзгеруі туралы Мемлекеттік корпорация бөлімшесіне он жұмыс күні ішінде хабарлауға міндеттенемін. Мемлекеттік бюджеттен және (немесе) Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан төленетін жәрдемақыларды және (немесе) әлеуметтік төлемдерді есептеу үшін жеке банк шоты және (немесе) электрондық ақшаның электрондық әмияны ашылғанда, осы шоттағы ақшаны, оның ішінде электрондық әмияндарындағы электрондық ақшаны үшінші тұлғалардың өндіріп алуына жол берілмейді. Өтініш беруші Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне ұсынылған құжаттардың түпнұсқалығын қамтамасыз етеді. Өтініш берушінің байланыс деректері:үй телефоны __________ ұялы ___________ Е-маіl ___________________"___" ____________ 20___ жылӨтініш берушінің қолы __________________________________________Азамат (ша) ___________________________________________________өтініші 20___ жылғы "___" ____________ № ___________ қабылданды.Құжаттарды қабылдаған адамның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), лауазымы және қолы____________________________________________________________________________________________________________________________ Өтінішке қоса берілген құжаттардың тізбесі: Жүктеу № р/с Құжаттың атауы Құжаттағы парақтар саны Ескертпе Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындау жәнетөлеу қағидаларына2-қосымша Нысан Ауданның коды_____________________Қазақстан РеспубликасыХалықты әлеуметтік қорғаусаласындағы реттеу жәнебақылау комитетінің___________________облысы (қаласы)бойынша департаменті Өтініш Ескерту. 2-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Азамат (ша) _________________________________________________________________________________________________________________________(өтініш берушінің тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Туған күні: ______ жылғы "_____" _________________________________Жеке сәйкестендіру нөмірі: ________________________________________Жеке басты куәландыратын құжаттың түрі: __________________________Құжаттың сериясы: _______________ құжаттың нөмірі: ________________кім берген: _____________________________________________________Берілген күні: ______ жылғы "____" ________________________________Тұрақты тұратын жерінің мекенжайы: ______________________________Облыс ___________________ қала (аудан) ____________________ ауыл______________ көше (шағынаудан) ____________ үй _______ пәтер _______Банк деректемелері:Банктің атауы: __________________________________________________Банк шотының № _______________________________________________Шот түрі: ағымдағы _____________________________________________Маған, мүгедектігі бар балаға (қажетінің асты сызылсын)_________________________________________________________________________________________________________________________________(заңды өкілі өтініш бергенде мүгедектігі бар адамның санаты, баланың/қамқорлықтағыныңтегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), туған жылы көрсетіледі) мүгедектігі бойынша арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындауды сұраймын. Бұдан бұрын маған зейнетақы төлемдері, оның ішінде Қазақстан Республикасының тыс жерлерде тағайындалған/ тағайындалмаған (қажет емесі сызылып тасталсын). Мүгедектігі бойынша арнаулы мемлекеттік жәрдемақы мөлшерінің өзгеруіне әкеп соғатын барлық өзгерістерді, сондай-ақ тұрғылықты жерімнің (оның ішінде Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерге кету), анкета деректерінің, банк деректемелерінің өзгергенін Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне осындай өзгерістердің туындаған күннен бастап 10 күнтізбелік күн ішінде хабарлауға келісім беремін. Өтінішке қоса берілген құжаттардың тізбесі: Жүктеу № р/с Құжаттың атауы Құжаттағы парақтардың саны Ескертпе 1 2 "Дербес деректер және оларды қорғау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес менің деректерімді беру, оның ішінде деректерді трансшекаралық беруді жүзеге асыру құқығымен төлемді тағайындау, қалпына келтіру, қайта есептеу кезінде, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасы ратификацияланған халықаралық шарттарға сәйкес Мемлекеттік корпорациясының өз міндеттемелерін орындауы кезінде менің дербес деректерімді Қазақстан Республикасының заңнамасында жол берілетін кез келген тәсілмен жинауға және өңдеуге, сақтауға және пайдалануға келісім беремін. Банк шотының иесі ретінде өзім туралы, екінші деңгейдегі банктердегі, қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның банк операцияларының тиісті түрлеріне лицензиясы бар ұйымдардағы, "Қазпошта" акционерлік қоғамының аумақтық бөлімшелеріндегі банк шотының нөмірі туралы мәліметтерді алуға келісім беремін. Мүгедектігі бойынша арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы шешім қабылдау жөнінде ұялы телефонға sms-хабарлама жіберу арқылы хабардар етуге келісім беремін. Мемлекеттік бюджеттен төленетін жәрдемақыларды есептеу үшін жеке банк шотын ашу кезінде, осындай шоттағы ақшаны үшінші тұлғалардың өндіріп алуына жол берілмейді. Төлеуші ұйымның байланыс телефоны, орналасқан жері______________________________________________________________________________________________________________________________________Өтініш берушінің байланыс деректері:үй телефоны ________________ ұялы телефон __________________________Е-maіl ____________________________________________________________Өтініш берген күні: 20_____ жылғы "_____" ___________________________Өтініш берушінің қолы/ ЭЦҚ / sms-хабарламалар ________________________Өтінішке қол қою мерзімі мен уақыты:____._____________._____жылғы____сағат ____ минут ____ секунд_______________________________________________________________(құжаттарды қабылдаған адамның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) және қолы) ----------------------------------------------------------------------------------------------------(қию сызығы)Азамат (ша) ______________________________ мүгедектігі бойынша арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындауға___________ өтініші қоса берілген құжаттармен № ___ болыптіркелді, өтініш тіркелген күн: 20__ жылғы "___" __________ (өтінішті Мемлекеттіккорпорацияның бөлімшесінде тіркеген күннен бастап қызметті алу күні:20___ жылғы "___" ____________).Мүгедектігі бойынша арнаулы мемлекеттік жәрдемақы мөлшерінің өзгеруіне әкелетінбарлық өзгерістер, сондай-ақ тұрғылықты жерімнің (оның ішінде ҚазақстанРеспубликасының шегінен тыс жерлерге кету), анкета деректерінің, банк деректемелерініңөзгеруі туралы Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне хабарлауға келісім беремін.______________________________________________________________________________(құжаттарды қабылдаған адамның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) және қолы) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына3-қосымша "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау" мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесі Ескерту. 3-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу 1 Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің атауы Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау 2 Көрсетілетін қызметті берушінің атауы Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитетінің аумақтық бөлімшелері 3 Мемлекеттік көрсетілетін қызметтің кіші түрінің (бар болса) атауы 1. Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;2. Жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысы кезеңінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі немесе ауруға шалдығуы салдарынан болған мүгедектігі бар адамдарға теңестірілген адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;3. Жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысының қатысушыларына теңестірілген адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;4. Ұлы Отан соғысында қаза тапқан (қайтыс болған, хабарсыз кеткен) жауынгерлердің екінші рет некеге тұрмаған жесірлеріне арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;5. Ұлы Отан соғысы кезеңінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі немесе ауруға шалдығуы салдарынан қайтыс болған мүгедектігі бар адамның немесе жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысы кезеңінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі немесе ауруға шалдығуы салдарынан болған мүгедектігі бар адамдарға теңестірілген қайтыс болған адамның екінші рет некеге тұрмаған зайыбына (жұбайына), сондай-ақ жалпы ауруға шалдығуы, жұмыста мертігуі және басқа да себептер (құқыққа қарсы келетіндерді қоспағанда) салдарынан болған мүгедектігі бар адам деп танылған, қайтыс болған Ұлы Отан соғысы қатысушысының, партизанның, астыртын әрекет етушінің, "Ленинградты қорғағаны үшін" медалімен немесе "Қоршаудағы Ленинград тұрғыны" белгісімен наградталған азаматтың екінші рет некеге тұрмаған зайыбына (жұбайына) арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;6. Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, үш дәрежелі Еңбек Даңқы орденінің иегерлеріне арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;7. Қаза тапқан әскери қызметшілердің отбасыларына арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;8. Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы жанқиярлық еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;9. 1941 жылғы 22 маусым – 1945 жылғы 9 мамыр аралығында кемінде алты ай жұмыс істеген (қызмет өткерген) және Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы жанқиярлық еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталмаған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;10. 1988-1989 жылдары Чернобыль АЭС-ындағы апаттың салдарларын жоюға қатысушылардың қоныс аудару күні құрсақта болған балаларын қоса алғанда, оқшаулау және көшіру аймақтарынан Қазақстан Республикасына қоныстанғандардың (өз еркімен кеткендердің) қатарындағы адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;11. Жасына байланысты берілетін зейнетақы төлемдеріне мүгедектігі бойынша төленетін айлық жәрдемақы мөлшеріне дейін қосымша төлем алушыларды қоспағанда, жасына байланысты берілетін зейнетақы төлемдері немесе еңбек сіңірген жылдары үшін төленетін зейнетақы төлемдері тағайындалған бірінші, екінші және үшінші топтардағы мүгедектігі бар адамдарға, сондай-ақ Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын бірінші, екінші және үшінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;12. Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын мүгедектігі бар жеті жасқа дейінгі балаларға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;13. Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын, жеті жастан он сегіз жасқа дейінгі бірінші, екінші, үшінші топтағы мүгедектігі бар балаларға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;14. Саяси қуғын-сүргін құрбандары, мүгедектігі бар немесе зейнеткер болып табылатын саяси қуғын-сүргіндерден зардап шеккен адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;15. Қазақстан Республикасына сіңірген ерекше еңбегі үшін зейнетақы тағайындалған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;16. "Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы" құрметті атағына ие болған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;17. "Халық қаһарманы" атағына ие болған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;18. "Қазақстанның Еңбек Ері" атағына ие болған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;19. Басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлеріне арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау. 4 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету тәсілдері 1) қызмет көрсетуші (мүгедектік алғаш рет белгіленген кезде):жасына байланысты берілетін зейнетақы төлемдеріне мүгедектігі бойынша төленетін айлық жәрдемақы мөлшеріне дейін қосымша төлем алушыларды қоспағанда, жасына байланысты берілетін зейнетақы төлемдері немесе еңбек сіңірген жылдары үшін төленетін зейнетақы төлемдері тағайындалған бірінші, екінші және үшінші топтардағы мүгедектігі бар адамдарға, сондай-ақ Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын бірінші, екінші және үшінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын мүгедектігі бар жеті жасқа дейінгі балаларға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын, жеті жастан он сегіз жасқа дейінгі бірінші, екінші, үшінші топтағы мүгедектігі бар балаларға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;2) Мемлекттік корпорация арқылы: барлық кіші түрлер;3) "цифрлық үкіметтің" веб-порталы (бұдан әрі – портал) арқылы – барлық кіші түрлер (мемлекеттік қызметті көрсетудің мәртебесі туралы ақпарат алу үшін);4) ұялы байланыстың абоненттік құрылғысы арқылы:"Халық қаһарманы" атағына ие болған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;"Қазақстанның Еңбек Ері" атағына ие болған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау. 5 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету мерзімі Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі:1) көрсетілетін қызметті берушіге, Мемлекеттік корпорацияға немесе проактивті қызмет арқылы жүгінген кезде – өтініштерді тіркеудің электрондық журналдарында құжаттардың топтамасын тіркеген сәттен бастап – 8 (сегіз) жұмыс күні; Мемлекеттік қызметті көрсету мерзімі: ұсынылған құжаттың (құжаттардың) дәйектілігін тексеру немесе қосымша құжат (құжаттар) сұрату үшін қажеттігіне қарай істер материалдарын жете ресімдеу қажет болғанда – 30 (отыз) жұмыс күні мерзіміне ұзартылады, бұл ретте, егер құжаттар жете ресімделсе, мемлекеттік қызмет қосымша құжатты (құжаттарды) Мемлекеттік корпорацияға ұсынған күннен бастап 8 (сегіз) жұмыс күні көрсетіледі.2) құжаттардың топтамасын тапсыру үшін күтудің рұқсат етілген ең ұзақ уақыты Мемлекеттік корпорацияда – 15 минут, көрсетілетін қызметті берушіде – күту үшін уақыт талап етілмейді;3) қызмет көрсетудің рұқсат етілген ең ұзақ уақыты Мемлекеттік корпорацияда – 20 минут, көрсетілетін қызметті берушіде – 30 минут. 6 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету нысаны Электрондық (ішінара цифрландырылған)/ қағаз түрінде/ "Бір өтініш" қағидаты бойынша көрсетілетін:жасына байланысты берілетін зейнетақы төлемдеріне мүгедектігі бойынша төленетін айлық жәрдемақы мөлшеріне дейін қосымша төлем алушыларды қоспағанда, жасына байланысты берілетін зейнетақы төлемдері немесе еңбек сіңірген жылдары үшін төленетін зейнетақы төлемдері тағайындалған бірінші, екінші және үшінші топтардағы мүгедектігі бар адамдарға, сондай-ақ Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын бірінші, екінші және үшінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын мүгедектігі бар жеті жасқа дейінгі балаларға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын, жеті жастан он сегіз жасқа дейінгі бірінші, екінші, үшінші топтағы мүгедектігі бар балаларға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау.Электрондық (ішінара цифрландырылған)/ қағаз түрінде/ проактивті:"Халық қаһарманы" атағына ие болған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;"Қазақстанның Еңбек Ері" атағына ие болған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау.Электрондық (ішінара цифрландырылған)/ қағаз түрінде:Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысы кезеңінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі немесе ауруға шалдығуы салдарынан болған мүгедектігі бар адамдарға теңестірілген адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысының қатысушыларына теңестірілген адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;Ұлы Отан соғысында қаза тапқан (қайтыс болған, хабарсыз кеткен) жауынгерлердің екінші рет некеге тұрмаған жесірлеріне арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;Ұлы Отан соғысы кезеңінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі немесе ауруға шалдығуы салдарынан қайтыс болған мүгедектігі бар адамның немесе жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысы кезеңінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі немесе ауруға шалдығуы салдарынан болған мүгедектігі бар адамдарға теңестірілген қайтыс болған адамның екінші рет некеге тұрмаған зайыбына (жұбайына), сондай-ақ жалпы ауруға шалдығуы, жұмыста мертігуі және басқа да себептер (құқыққа қарсы келетіндерді қоспағанда) салдарынан болған мүгедектігі бар адам деп танылған, қайтыс болған Ұлы Отан соғысы қатысушысының, партизанның, астыртын әрекет етушінің, "Ленинградты қорғағаны үшін" медалімен немесе "Қоршаудағы Ленинград тұрғыны" белгісімен наградталған азаматтың екінші рет некеге тұрмаған зайыбына (жұбайына) арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, үш дәрежелі Еңбек Даңқы орденінің иегерлеріне арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;қаза тапқан әскери қызметшілердің отбасыларына арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы жанқиярлық еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;1941 жылғы 22 маусым – 1945 жылғы 9 мамыр аралығында кемінде алты ай жұмыс істеген (қызмет өткерген) және Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы жанқиярлық еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталмаған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;1988-1989 жылдары Чернобыль АЭС-ындағы апаттың салдарларын жоюға қатысушылардың қоныс аудару күні құрсақта болған балаларын қоса алғанда, оқшаулау және көшіру аймақтарынан Қазақстан Республикасына қоныстанғандардың (өз еркімен кеткендердің) қатарындағы адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;саяси қуғын-сүргін құрбандары, мүгедектігі бар немесе зейнеткер болып табылатын саяси қуғын-сүргіндерден зардап шеккен адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау;Қазақстан Республикасына сіңірген ерекше еңбегі үшін зейнетақы тағайындалған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау; "Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы" құрметті атағына ие болған адамдарға арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау; басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлеріне арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау. 7 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету нәтижесі Мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесі: жәрдемақыны тағайындау (тағайындаудан бас тарту) туралы хабарлама.Мемлекеттік қызметті көрсету нәтижесін ұсыну нысаны:электрондық және (немесе) қағаз түрінде.Порталда жәрдемақыны тағайындау туралы ақпарат өтініш берушінің "жеке кабинетіне" көрсетілетін қызметті берушінің уәкілетті адамының ЭЦҚ-мен куәландырылған электрондық құжат нысанында жіберіледі.Мемлекеттік корпорация көрсетілетін қызметті алушының мобильді телефонына sms-хабар жіберу арқылы көрсетілетін қызметті алушыны қабылданған шешім туралы хабардар етеді.Проактивті қызмет арқылы қызмет көрсетілгенде қызмет көрсету нәтижесі көрсетілетін қызметті алушының мобильді телефонына sms-хабар жіберу арқылы ұсынылады. 8 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету кезінде көрсетілетін қызметті алушыдан алынатын төлемақы мөлшерін және Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда оны алу тәсілдері Мемлекеттік қызмет тегін көрсетіледі. 9 Көрсетілетін қызметті берушінің, Мемлекеттік корпорацияның және цифрлық объектілерінің жұмыс графигі Жұмыс кестесі:1) Мемлекеттік корпорацияда – өтініштерді қабылдау және мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің дайын нәтижелерін беру Мемлекеттік корпорация арқылы Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес демалыс және мерекелік күндерден басқа, дүйсенбіден бастап жұманы қоса алғанда үзіліссіз сағат 9.00-ден 18.00-ге дейін, Мемлекеттік корпорацияның халыққа қызмет көрсететін кезекші бөлімдері дүйсенбіден бастап жұманы қоса алғанда сағат 9.00-ден 20.00-ге дейін және сенбі күні сағат 9.00-ден 13.00-ге дейін жүзеге асырылады.Қабылдау "электрондық кезек" тәртібінде, өтініш берушінің жеделдетіп қызмет көрсетусіз жүзеге асырылады, электрондық кезекті портал арқылы броньдауға болады;2) порталда – жөндеу жұмыстарын жүргізуге байланысты техникалық үзілістерді қоспағанда, тәулік бойы;3) көрсетілетін қызметті беруші – Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне сәйкес демалыс және мереке күндерінен басқа, түскі үзілісті ескере отырып, көрсетілетін қызметті берушінің жұмыс кестесіне сәйкес дүйсенбіден жұмаға дейін өтінішті қабылдау және Мемлекеттік қызмет көрсету нәтижесін беру.Мемлекеттік көрсетілетін қызмет алдын ала жазылусыз және жеделдетіп қызмет көрсетусіз кезек тәртібінде көрсетіледі. Мемлекеттік қызмет көрсету орындарының мекенжайлары:1) Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің www.enbek.gov.kz интернет-ресурсында, "Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер" бөлімінде;2) Мемлекеттік корпорацияның www.gov4c.kz интернет-ресурстарында орналастырылған. 10 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсету үшін көрсетілетін қызметті алушыдан талап етілетін құжаттар мен мәліметтердің тізбесі Мемлекеттік корпорацияға немесе көрсетілетін қызметті берушіге:1. Өтініш беруші (немесе нотариат куәландырған сенімхат бойынша оның өкілі) мемлекеттік қызметті көрсету үшін Мемлекеттік корпорацияға жүгінген кезде осы Қағидаларға 1-қосымшасының нысанына сәйкес, көрсетілетін қызметті берушіге жүгінген кезде – осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өтінішті, сондай-ақ мынадай құжаттарды ұсынады:1) көрсетілетін қызметті алушының жеке басын куәландыратын құжат (жеке куәлік, азаматтығы жоқ адамның куәлігі, шетел азаматының тұруға ықтиярхаты, не цифрлық құжаттар сервисінен алынған электрондық құжат (жеке басты сәйкестендіру үшін);2) Байқоңыр қаласының тұрғындары үшін – шекаралас аумақтағы елді мекендегі тұрғылықты тұратын жері бойынша тіркелгендігі туралы мәліметтер;3) осы мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесінің 8-бағанының 2-тармағында көрсетілген жәрдемақы алуға құқығын растайтын құжаттар.Көрсетілген құжаттарда қамтылған ақпаратты мемлекеттік цифрлық жүйелер растағанда, өтініш берушінің жеке басын куәландыратын құжатты, тұрғылықты тұратын жерін растайтын құжатты, Қазақстан Республикасының аумағында 2007 жылғы 13 тамыздан кейін жүргізілген тіркеулер бойынша баланың (балалардың) тууы туралы куәлігін (куәліктері) не туу туралы акті жазбасынан үзінді көшірмені, неке қию туралы куәлікті (Қазақстан Республикасының аумағында 2008 жылғы 1 маусымнан кейін жүргізілген тіркеулер бойынша), медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімшесінің мүгедектік туралы анықтамаларын көрсетілетін қызметті беруші "цифрлық үкімет" шлюзі арқылы тиісті мемлекеттік цифрлық жүйелерден алады.Көрсетілетін қызметті берушілер бірреттік құпиясөз беру жолымен немесе порталдың хабарламасына жауап ретінде қысқа мәтіндік хабарлама жіберу жолымен порталда тіркелген пайдаланушының ұялы байланысының абоненттік нөмірі арқылы ұсынылған құжат иесінің келісімімен, іске асырылған интеграция арқылы цифрлық құжаттар сервисінен цифрлық құжаттарды алады.2. Жәрдемақы алу құқығын растайтын құжаттар:1) Ұлы Отан соғысының ардагерлері үшін – Ұлы Отан соғысы ардагерінің куәлігі;2) Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, үш дәрежелі Еңбек Даңқы орденінің иегерлері үшін – награданың куәлігі;3) "Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы" құрметті атағына ие болған адамдар үшін – "Қазақстанның ғарышкер-ұшқышы" құрметті атағы берілгенін растайтын құжат;4) "Халық қаһарманы" атағына ие болған адамдар үшін – "Халық қаһарманы" атағы берілгенін растайтын құжат;5) "Қазақстанның Еңбек Ері" атағына ие болған адамдар үшін – "Қазақстанның Еңбек Ері" атағы берілгенін растайтын құжат;6) жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысының қатысушыларына теңестірілген адамдар үшін:Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес Ұрыс қимылдары жүрген қалалар мен жүргізілген кезеңдер тізбесінің және Қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес Ұрыс қимылдары болған мемлекеттер, аумақтар және жүргізілген кезеңдер тізбесінің негізінде:майдандағы армия бөлiмдерiнің әскери қызметшілеріне қалалардың қорғанысына қатысқаны үшін белгiленген жеңiлдiкті шарттармен зейнетақы тағайындау үшiн 1998 жылғы 1 қаңтарға дейiн еңбек сіңірген жылдарына есептеліп жазылған, сол қалаларда Ұлы Отан соғысы кезеңінде қызмет өткерген әскери қызметшiлер, сондай-ақ бұрынғы КСР Одағы iшкi iстер және мемлекеттiк қауiпсiздiк органдарының басшы және қатардағы құрамының адамдары үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік;Ұлы Отан соғысы кезеңінде майдандағы армия құрамына кiрген әскери бөлiмдерде, штабтарда, мекемелерде штаттық лауазымдар атқарған не сол кезеңдерде майдандағы армия бөлiмдерiнің әскери қызметшілеріне қалалардың қорғанысына қатысқаны үшін белгiленген жеңiлдiкті шарттармен зейнетақы тағайындау үшiн 1998 жылғы 1 қаңтарға дейiн еңбек сіңірген жылдарына есептеліп жазылған, сол қалаларда болған Кеңес Армиясының, Әскери-Теңiз Флотының, бұрынғы КСР Одағының iшкi iстер және мемлекеттiк қауiпсiздiк әскерлерi мен органдарының еріктi жалдамалы құрамының адамдары үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік; Ұлы Отан соғысы кезеңінде майдандағы армия мен флоттың құрамына кiрген бөлiмдердiң, штабтар мен мекемелердiң құрамында полк балалары (тәрбиеленушiлерi) және юнгалар ретiнде болған адамдар үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік; Екiншi дүниежүзiлiк соғыс жылдарында шет елдердiң аумағында партизан отрядтары, астыртын топтар және басқа да фашизмге қарсы құралымдар құрамында фашистiк Германия мен оның одақтастарына қарсы ұрыс қимылдарына қатысқан адамдар үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік;бұрынғы КСР Одағы Қатынас жолдары халық комиссариатының, Байланыс халық комиссариатының, кәсiпшiлiк және көлiк кемелерiнiң жүзу құрамы мен авиацияның ұшу-көтерілу құрамының, Балық өнеркәсiбi халық комиссариатының, теңiз және өзен флотының, Солтүстiк теңiз жолы бас басқармасының ұшу-көтерілу құрамының арнаулы құралымдарының Ұлы Отан соғысы кезеңінде әскери қызметшiлер жағдайына көшiрiлген және ұрыс майдандарының тылдағы шекаралары, флоттардың жедел аймақтары шегiнде майдандағы армия мен флот мүдделерi үшін мiндеттер атқарған қызметкерлерi, сондай-ақ Ұлы Отан соғысының бас кезiнде басқа мемлекеттердiң порттарында еріксіз ұсталған көлiк флоты кемелерi экипаждарының мүшелерi үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік;Ленинград қаласындағы қоршау кезеңінде қаланың кәсiпорындарында, мекемелерi мен ұйымдарында жұмыс iстеген және "Ленинградты қорғағаны үшiн" медалiмен немесе "Қоршаудағы Ленинград тұрғыны" белгiсiмен наградталған азаматтар үшін – "Ленинградты қорғағаны үшін" медаліне немесе "Қоршаудағы Ленинград тұрғыны" белгісіне қоса берілетін куәлік немесе 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік;Екiншi дүниежүзiлiк соғыс кезеңiнде фашистер мен олардың одақтастары құрған концлагерьлердегі, геттолардағы және басқа да мәжбүрлеп ұстау орындарындағы кәмелетке толмаған тұтқындар үшін – жасы кәмелетке толмаған бұрынғы тұтқын куәлігі немесе екінші дүниежүзілік соғыс кезінде фашистер мен олардың одақтастары құрған концлагерлерде, гетто және басқа еріксіз ұстау орындарында мәжбүрлеп ұсталғандығы туралы архивтік анықтама немесе 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік;1986 – 1987 жылдары Чернобыль атом электр станциясындағы (бұдан әрі – Чернобыль АЭС) апаттың, азаматтық немесе әскери мақсаттағы объектiлердегi басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың салдарларын жоюға қатысқан, сондай-ақ ядролық сынақтарға тiкелей қатысқан адамдар үшін – Чернобыль АЭС-ындағы апаттың зардаптарын жоюға қатысушы куәлігі немесе Чернобыль АЭС-ындағы апаттың немесе азаматтық немесе әскери мақсаттағы объектілердегі басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың зардаптарын жоюға қатысқанын, ядролық сынақтарға тікелей қатысқанын растайтын құжат немесе жергілікті әскери басқару органынан азаматтық немесе әскери тағайындау объектілеріндегі басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың зардаптарын жоюға қатысқан фактісін растайтын, ядролық сынақтарға тікелей қатысқанын растайтын анықтама;7) жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысы кезеңінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі немесе ауруға шалдығуы салдарынан болған мүгедектігі бар адамдарға теңестірілген адамдар үшін:бұрынғы КСР Одағын қорғау, әскери қызметтің өзге де міндеттерін басқа кезеңдерде атқару кезінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі салдарынан немесе майданда болуына байланысты, сондай-ақ Ауғанстанда немесе ұрыс қимылдары жүргізілген басқа да мемлекеттерде әскери қызметін өткеру кезінде ауруға шалдығуы салдарынан мүгедектік белгіленген әскери қызметшілер үшін – әскери қызметшілер қатарындағы мүгедектігі бар адам екендігі туралы куәлігі (Кеңес Армиясы мүгедегінің жеңілдіктерге құқығы туралы), жараланғаны, контузия алуы, мертігуі, мүгедектігі туралы анықтама, жергілікті әскери басқару органынан соғыс қимылдарына қатысқан фактісін растайтын анықтама немесе 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік;қызметтік міндеттерін атқару кезінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі салдарынан не майданда болуына немесе ұрыс қимылдары жүргізілген мемлекеттерде қызметтік міндеттерін орындауына байланысты ауруға шалдығуы салдарынан мүгедектік белгіленген, бұрынғы КСР Одағының мемлекеттік қауіпсіздік органдарының және ішкі істер органдарының басшы және қатардағы құрамының адамдары үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік, жаралануы, контузия алуы, мертігуі, мүгедектігі туралы анықтама, ішкі істер органдарының, Ұлттық Қауіпсіздік комитетінің тиісті анықтамасы;басқа елдердегі майдандағы әскери контингенттерге қызмет көрсеткен және ұрыс қимылдары жүргізілген кезеңде жаралануы, контузия алуы, мертігуі не ауруға шалдығуы салдарынан мүгедектік белгіленген тиісті санаттардағы жұмысшылар мен қызметшілер үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік, жаралануы, контузия алуы, мертігуі, мүгедектігі туралы анықтама, тиісті санатын және басқа елдерде қимыл жасаған әскер құрамдарына қызмет көрсету салдарынан мүгедектігі бар адам болуын растайтын құжат;1944 жылғы 1 қаңтар – 1951 жылғы 31 желтоқсан аралығындағы кезеңде Украина КСР, Беларусь КСР, Литва КСР, Латвия КСР, Эстония КСР аумағында болған халықты қорғаушы жойғыш батальондардың, взводтар мен отрядтардың жауынгерлері мен командалық құрамы қатарындағы, осы батальондарда, взводтарда, отрядтарда қызметтік міндеттерін атқару кезінде жаралануы, контузия алуы немесе мертігуі салдарынан мүгедектік белгіленген адамдар үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік, жаралануы, контузия алуы, мертігуі, мүгедектігі туралы анықтама, жергілікті әскери басқару органынан соғыс қимылдарына қатысқан фактісін растайтын анықтама;Чернобыль АЭС-ындағы апаттың және азаматтық немесе әскери мақсаттағы объектілердегі басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың, ядролық сынақтардың салдарынан мүгедектік белгіленген адамдар және мүгедектігі ата-анасының бірінің радиациялық сәуле алуымен генетикалық байланысты олардың балалары үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік, Чернобыль АЭС-ындағы апаттың немесе азаматтық немесе әскери мақсаттағы объектілердегі басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың салдарынан мүгедектігі жөніндегі халықты әлеуметтік қорғау саласындағы уәкілетті мемлекеттік органы аумақтық органының анықтамасы немесе Радиациялық әсерге байланысты аурудың себептік байланысын анықтау жөніндегі Өңірлік сараптама кеңесінің қорытындысы;8) басқа мемлекеттердің аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлері үшін: Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес Басқа мемлекеттер аумағында жүргізілген ұрыс қимылдары кезеңдері тізбесінің және Қағидаларға 8-қосымшаға сәйкес Ұрыс қимылдары болған мемлекеттер, аумақтар және жүргізілген кезеңдер тізбесінің негізінде:басқа мемлекеттердің аумақтарындағы ұрыс қимылдарына қатысушылар, атап айтқанда:бұрынғы КСР Одағының үкiметтік органдарының шешiмдерiне сәйкес басқа мемлекеттердiң аумағындағы ұрыс қимылдарына қатысқан Кеңес Армиясының, Әскери-Теңiз Флотының, Мемлекеттiк қауiпсiздiк комитетiнiң әскери қызметшiлерi, бұрынғы КСР Одағы Iшкi iстер министрлiгiнiң басшы және қатардағы құрамының адамдары (әскери мамандар мен кеңесшiлердi қоса алғанда);оқу жиындарына шақырылған және Ауғанстанға ұрыс қимылдары жүрiп жатқан кезеңде жiберiлген әскери мiндеттiлер; Ауғанстанға ұрыс қимылдары жүрiп жатқан кезеңде осы елге жүк жеткiзу үшiн жiберiлген автомобиль батальондарының әскери қызметшiлерi;бұрынғы КСР Одағының аумағынан Ауғанстанға жауынгерлiк тапсырмалармен ұшқан ұшу құрамының әскери қызметшiлерi;Ауғанстандағы кеңестік әскери контингентке қызмет көрсеткен, жарақат, контузия алған немесе мертіккен не ұрыс қимылдарын қамтамасыз етуге қатысқаны үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерiмен және медальдарымен наградталған жұмысшылар мен қызметшiлер үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік; жергілікті әскери басқару органынан басқа мемлекет аумағында соғыс қимылдарына қатысқандығын растайтын анықтама немесе басқа мемлекеттердің аумағында ұрыс қимылдарына қатысқандығы туралы белгі соғылған әскери билет, Ауғанстандағы кеңес әскери құрамына қызмет көрсеткендігін растайтын құжат және жараланған, контузия алған немесе мертіккендігін растайтын медициналық құжаттар, ұрыс қимылдарын қамтамасыз етуге қатысқаны үшін бұрынғы КСР Одағының ордендеріне және медальдарына қоса берілетін куәлік;1992 жылғы қыркүйек – 2001 жылғы ақпан аралығындағы кезеңде Тәжікстан-Ауғанстан учаскесінде Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының шекарасын күзетуді күшейту жөніндегі мемлекетаралық шарттар мен келісімдерге сәйкес міндеттерді орындаған Қазақстан Республикасының әскери қызметшілері үшін – Тәжікстан-Ауғанстан учаскесінде Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығының шекарасын күзетуге қатысқандығын растайтын жергілікті әскери басқару органынан анықтама;2003 жылғы тамыз – 2008 жылғы қазан аралығындағы кезеңде Ирактағы халықаралық бітімгершілік операцияға бітімгерлер ретінде қатысқан Қазақстан Республикасының әскери қызметшілері үшін – Ирактағы халықаралық бітімгершілік операцияға бітімгерлер ретінде қатысқандығын растайтын жергілікті әскери басқару органынан анықтама;1986 – 1991 жылдар аралығындағы кезеңде Таулы Қарабақтағы этносаралық қақтығысты реттеуге қатысқан әскери қызметшілер, сондай-ақ бұрынғы КСР Одағы ішкі істер және мемлекеттік қауіпсіздік органдарының басшы және қатардағы құрамының адамдары үшін – Таулы Қарабахтағы этносаралық қақтығысты реттеуге қатысқандығын растайтын жергілікті әскери басқару органынан анықтама;9) Ұлы Отан соғысында қаза тапқан (қайтыс болған, хабар-ошарсыз кеткен) жауынгерлердің екінші рет некеге тұрмаған жесірлері үшін – әскери қызметшінің қайтыс болғандығы туралы куәлік немесе хабарлама, немесе жергілікті әскери басқару органынан хабар-ошарсыз кету фактісі туралы анықтама, әскери қызметшіге туыстық жақындығын растайтын құжат (неке туралы куәлік, балалардың туу туралы куәлігі);10) Ұлы Отан соғысы кезеңінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі немесе ауруға шалдығуы салдарынан қайтыс болған мүгедектігі бар адамның немесе жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысы кезеңінде жаралануы, контузия алуы, мертігуі немесе ауруға шалдығуы салдарынан болған мүгедектігі бар адамдарға теңестірілген қайтыс болған адамның екінші рет некеге тұрмаған зайыбы (жұбайы), сондай-ақ жалпы ауруға шалдығуы, жұмыста мертігуі және басқа да себептер (құқыққа қарсы келетіндерді қоспағанда) салдарынан болған мүгедектігі бар адам деп танылған, қайтыс болған Ұлы Отан соғысы қатысушысының, партизанның, астыртын әрекет етушінің, "Ленинградты қорғағаны үшін" медалімен немесе "Қоршаудағы Ленинград тұрғыны" белгісімен наградталған азаматтың екінші рет некеге тұрмаған зайыбы (жұбайы) үшін – неке туралы куәлік, жұбайының (зайыбының) қайтыс болғандығы туралы куәлік, жұбайының (зайыбының) мүгедектігін растайтын құжат;11) Ауғанстандағы немесе ұрыс қимылдары жүргiзiлген басқа да мемлекеттердегi ұрыс қимылдары кезiнде жаралануы, контузия алуы, мертігуі, ауруға шалдығуы салдарынан қаза тапқан (хабар-ошарсыз кеткен) немесе қайтыс болған әскери қызметшiлердiң отбасылары үшін – қаза тапқан (қайтыс болған) адамның өлімі туралы хабарлама немесе куәлік, әскери қызметшінің қаза тапқан немесе хабар-ошарсыз кеткен фактісі туралы жергілікті әскери басқару органынан анықтама, қаза тапқан адаммен туыстық жақындығын растайтын құжат (неке туралы куәлік, балалардың туу туралы куәлігі);резервтегі әскери қызметті өткеріп жүрген әскери қызметшілерді қоспағанда, бейбіт уақытта әскери қызметін, арнаулы мемлекеттік органдардағы қызметін өткеру кезінде қаза тапқан (қайтыс болған) әскери қызметшілердің, арнаулы мемлекеттік органдар қызметкерлерінің отбасылары үшін – қаза тапқан (қайтыс болған) адамның өлімі туралы хабарлама немесе куәлік, резервтегі әскери қызметті өткеріп жүрген әскери қызметшілерді қоспағанда, әскери қызметшінің бейбіт уақытта әскери қызметін өткеру кезінде қаза тапқан фактісі туралы жергілікті әскери басқару органынан анықтама, арнаулы мемлекеттік органдар қызметкердің бейбіт уақытта арнаулы мемлекеттік органдардағы қызметін өткеру кезінде қаза тапқан фактісі туралы арнаулы мемлекеттік органдарынан анықтама, қаза тапқан адаммен туыстық жақындығын растайтын құжат (неке туралы куәлік, балалардың туу туралы куәлігі);қызметтік міндеттерін атқару кезінде қаза тапқан ішкі істер органдары қызметкерлерінің отбасылары үшін – қаза тапқан (қайтыс болған) адамның өлімі туралы хабарлама немесе куәлік, қызмет міндеттерін атқару кезінде қаза табу фактісін растайтын ішкі істер органдарынан анықтама немесе құжат, қаза тапқан адаммен туыстық байланысын растайтын құжат (неке туралы куәлік, балалардың туу туралы куәліктері);Чернобыль АЭС-ындағы апаттың және азаматтық немесе әскери мақсаттағы объектiлердегi басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың салдарларын жою кезiнде қаза тапқан адамдардың отбасылары үшін – қаза тапқан адамның өлімі туралы куәлік, Чернобыль АЭС-ындағы апаттың және азаматтық немесе әскери мақсаттағы объектілердегі басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың зардаптарын жою кезінде қайтыс болғанын растайтын құжат, қаза тапқан адаммен туыстық жақындығын растайтын құжат (неке туралы куәлік, балалардың туу туралы куәлігі);сәуле ауруының салдарынан қайтыс болғандардың немесе қайтыс болған мүгедектігі бар адамдардың, сондай-ақ қайтыс болуы белгіленген тәртіппен Чернобыль АЭС-ындағы апаттың және азаматтық немесе әскери мақсаттағы объектілердегі басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың және ядролық сынақтардың әсеріне байланысты болған азаматтардың отбасылары үшін – сәуле ауруының салдарынан қайтыс болған адамның немесе қайтыс болған мүгедектігі бар адамның, сондай-ақ өлімі Чернобыль АЭС-ындағы апаттың және азаматтық немесе әскери мақсаттағы объектілердегі басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың әсер етуіне белгіленген тәртіппен байланысты болған азаматтың өлімі туралы куәлік, өлімнің радиациялық әсер ету салдарынан болғанын растайтын құжат, қаза тапқан адаммен туыстық жақындығын растайтын құжат (неке туралы куәлік, балалардың туу туралы куәлігі);12) Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы қажырлы еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін Қағидаларға 9-қосымшаға сәйкес бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталған адамдар үшін – 1992 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша қолданыста болған нысандар бойынша бұрынғы КСР Одағының тиісті органдары берген куәлік немесе наградтау куәлігі, немесе архивтік анықтама, немесе наградталу фактісі туралы жазбасы бар еңбек кітапшасы;13) 1941 жылғы 22 маусым – 1945 жылғы 9 мамыр аралығында кемiнде алты ай жұмыс iстеген (қызмет өткерген) және Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы қажырлы еңбегi мен мiнсiз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерiмен және медальдарымен наградталмаған адамдар үшін – еңбек кітапшасы немесе 1941 жылғы 22 маусымнан бастап 1945 жылғы 9 мамырды қоса алғанда, жұмысы туралы мәліметтерді қамтитын өзге де құжаттар, 1941 жылғы 22 маусымнан бастап 1945 жылғы 9 мамырды қоса алғанда, әскери қызмет кезеңі туралы мәліметтерді қамтитын әскери билет немесе анықтама. Сондай-ақ, 1941 жылғы 22 маусымнан бастап 1945 жылғы 9 мамырды қоса алғанда, жұмысы туралы мәліметтерді қамтитын құжаттарға: жұмыс орны, сондай-ақ архив мекемелері берген жұмыс кезеңдері туралы мәліметтері бар құжаттар; бұйрықтардан, жеке шоттары мен жалақы төлеуге арналған ведомостардан үзінді көшірмелер; коммунистік партия немесе кәсіподақ мүшелерінің мүшелік билеттері немесе есеп карточкалары; қызметін бұрын қолданыста болған заңнамаға сәйкес жүзеге асырып келген жұмыс өтілін белгілеу жөніндегі, зейнетақы тағайындау жөніндегі комиссиялардың шешімдері; сот шешімдері; арнайы комиссиялардың шешімдері; 1998 жылға дейін берілген жеңілдіктерді алуға құқығы туралы куәлік; фабрика-зауыт училищелерінде оқу фактісін растайтын анықтамалар жатады.14) 1988 – 1989 жылдары Чернобыль АЭС-ындағы апаттың салдарларын жоюға қатысушылар қатарындағы, қоныс аудару күні құрсақта болған балаларды қоса алғанда, оқшаулау және көшіру аймақтарынан Қазақстан Республикасына қоныс аударылған (өз еркімен кеткен) адамдар үшін – Чернобыль АЭС-ындағы аварияны жоюға қатысушының куәлігі немесе Чернобыль АЭС-ындағы аварияны жоюға қатысу фактісін растайтын жергілікті әскери басқару органынан анықтама, балалардың туу туралы куәлігі;15) жасына байланысты зейнетақы төлемдеріне мүгедектігі бойынша айлық жәрдемақының мөлшеріне дейін қосымша төлем алушыларды қоспағанда, жасына байланысты зейнетақы төлемдері немесе еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы төлемдері тағайындалған бірінші, екінші және үшінші топтардағы мүгедектігі бар адамдар, сондай-ақ Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын бірінші, екінші және үшінші топтардағы мүгедектігі бар адамдар, оның ішінде мүгедектігі бар жеті жасқа дейінгі балалар үшін – мүгедектігі туралы анықтама, Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатынын растайтын құжат;16) Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатын жағдайда Байқоңыр қаласында тұратын жетіден он сегіз жасқа дейінгі бірінші, екінші, үшінші топтардағы мүгедектігі бар балалар үшін – мүгедектігі туралы анықтама, Ресей Федерациясының заңнамасына сәйкес мүгедектігі бойынша зейнетақы алатынын растайтын құжат;17) саяси қуғын-сүргін құрбандары, мүгедек болып қалған немесе зейнеткер болып табылатын саяси қуғын-сүргіннен зардап шеккен адамдар үшін – мүгедектігі туралы анықтама, зейнеткерлік куәлік, ақталған азаматтың куәлігі немесе прокуратура органдарынан немесе ішкі істер немесе ұлттық қауіпсіздік органдарынан ақталғаны туралы анықтамалары немесе ақталғаны туралы соттың шешімі;18) Қазақстан Республикасына сіңірген ерекше еңбегі үшін зейнетақы тағайындалған адамдар үшін – дербес зейнеткер куәлігі немесе Қазақстан Республикасының Министрлер Кабинеті жанындағы Қазақстан Республикасы алдында сіңірген ерекше еңбегі үшін зейнетақы белгілеу жөніндегі комиссияның Қазақстан Республикасы алдында сіңірген ерекше еңбегі үшін зейнетақы тағайындау туралы шешімінен үзінді көшірме.Проактивті қызмет арқылы жәрдемақы тағайындау үшін:проактивті қызмет көрсетуге көрсетілетін қызметті алушының келісімі, сондай-ақ көрсетілетін қызметті алушының ұялы байланысының абоненттік құрылғысы арқылы банктік шот нөмірін растау немесе ұсыну туралы хабарлама жіберіледі.3. Порталда ақпарат алу үшін: өтініш берушінің ЭЦҚ-мен куәландырылған электрондық құжат нысанындағы сұрау салу. 11 Мемлекеттік қызметті және оның кіші түрлерін (бар болса) көрсетуден бас тарту үшін Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген негіздерді қамтитын, мемлекеттік қызмет көрсетуге қойылатын негізгі талаптар тізбесі 1) көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік көрсетілетін қызметті алу үшін ұсынған құжаттардың және (немесе) олардағы деректердің (мәліметтердің) анық еместігін анықтау;2) көрсетілетін қызметті алушының және (немесе) мемлекеттік қызмет көрсету үшін қажетті ұсынылған материалдардың, объектілердің, деректердің және мәліметтердің Қағидалармен белгіленген талаптарға сәйкес келмеуі;3) уәкілетті мемлекеттік органның мемлекеттік қызмет көрсету үшін қажетті келісімі туралы сұрау салуға берілген теріс жауап, сондай-ақ сараптаманың, зерттеудің не тексерудің теріс қорытындысы;4) көрсетілетін қызметті алушыға қатысты оның қызметіне немесе мемлекеттік көрсетілетін қызметті алуды талап ететін жекелеген қызмет түрлеріне тыйым салу туралы соттың заңды күшіне енген шешімінің (үкімінің) болуы; 5) көрсетілетін қызметті алушыға қатысты соттың заңды күшіне енген үкімінің болуы, оның негізінде көрсетілетін қызметті алушының мемлекеттік көрсетілетін қызметті алумен байланысты арнаулы құқығынан айырылуы бойынша. 12 Мемлекеттік қызмет көрсету, оның ішінде электрондық нысанда және Мемлекеттік корпорация арқылы көрсету ерекшеліктері ескеріле отырып, өзге де талаптар 1. Мемлекеттік қызмет көрсету орындарының мекенжайлары:1) Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің www.enbek.gov.kz интернет-ресурсында "Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер" бөлімінде;2) Мемлекеттік корпорацияның www.gov4c.kz интернет-ресурсында орналастырылған.2. Өзіне-өзі қызмет көрсетуді, өз бетінше жүріп-тұруды, бағдарлауды жүзеге асыру қабілетін немесе мүмкіндігін заңнамада белгіленген тәртіппен толық немесе ішінара жоғалтқан өтініш берушілер 1414, 8 800 080 77 77 Бірыңғай байланыс орталығы арқылы жүгінгенде мемлекеттік қызмет көрсету үшін құжаттарды қабылдауды Мемлекеттік корпорацияның қызметкері тұрғылықты жеріне барып жүргізеді.Физикалық тұрғыдан мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін пандустың, шақыру түймесінің, зағиптар мен нашар көретіндерге арналған тактильді жолдың, күту залының, үлгі құжаттары бар тіректің болуы қажет.3. ЭЦҚ болған кезде өтініш берушінің мемлекеттік көрсетілетін қызметті портал арқылы электрондық нысанда алады. Өтініш берушінің мемлекеттік қызметті көрсету статусы туралы ақпаратты порталдың "жеке кабинеті", көрсетілетін қызметті берушінің анықтамалық қызметтері, сондай-ақ "1414", 8-800-080-7777 бірыңғай байланыс орталығы арқылы алады.4. "Мемлекеттік және әлеуметтік жауапкершілігі бар көрсетілетін қызметтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес проактивті көрсетілетін қызмет арқылы жәрдемақы тағайындалған кезде "Халық қаһарманы" атағына ие болған адамдарға және "Қазақстанның Еңбек Ері" атағына ие болған адамдарға жәрдемақы тағайындау туралы өтінішті беру талап етілмейді.5. Цифрлық құжаттар сервисі мобильдік қосымшада және пайдаланушылардың цифрлық жүйелерінде авторизацияланған субъектілер үшін қолжетімді.Субъект мобильдік қосымшада және пайдаланушылардың цифрлық жүйелерінде қолжетімді әдістермен авторландырудан өтеді, бұдан әрі "Цифрлық құжаттар" бөлімінде одан әрі пайдалану үшін қажетті құжатты қарайды. Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындау жәнетөлеу қағидаларына4-қосымша Мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың цифрлық жүйелеріне сұрау салу Ескерту. 4-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. 1. Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесі өтініш берушіден өтініш берушінің санатына байланысты жәрдемақы тағайындауға құжаттарды қабылдаған кезде өтініш берушінің жеке сәйкестендіру нөмірі бойынша "цифрлық үкімет" шлюзі арқылы мемлекеттік органдардың цифрлық жүйелеріне мынадай: 1) жеке басын куәландыратын; 2) өтініш берушінің тұрақты тұрғылықты жері бойынша тіркелгені туралы; 3) Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодекстің (бұдан әрі – Кодекс) 190-бабы 3-тармағының 13) тармақшасында көрсетілген жәрдемақыны тағайындау кезінде жасына байланысты зейнетақы төлемін немесе еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы төлемін тағайындау туралы; 4) Кодекстің 190-бабы 3-тармағының 13) тармақшасында көрсетілген жәрдемақыны тағайындау кезінде Кодекстің 177-бабының 8-тармағында көзделген жасына байланысты зейнетақы төлеміне мүгедектігі бойынша айлық жәрдемақы мөлшеріне дейінгі қосымша төлем алу туралы; 5) Осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша мүгедектігі туралы анықтамалар; 6) жәрдемақы беру жөніндегі уәкілетті ұйымның банктік реквизиттері туралы; 7) уәкілетті мемлекеттік органның цифрлық жүйесінен Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің коды туралы. Мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың цифрлық жүйелерінен және екінші деңгейдегі банктердің цифрлық жүйелерінен сұратылатын мәліметтерді растайтын электрондық құжаттар тиісті мемлекеттік органдардың және (немесе) ұйымдардың, екінші деңгейдегі банктердің және "цифрлық үкімет" шлюзінің ЭЦҚ-мен, сондай-ақ сұрау салуды жүзеге асырған Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің ЭЦҚ -мен куәландырылады. Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына5-қосымша Нысан Ауданның коды _________Қазақстан РеспубликасыХалықты әлеуметтік қорғаусаласындағы реттеу жәнебақылау комитетінің___________________ облысы(қаласы)бойынша департаменті Мүгедектік туралы анықтама Справка об инвалидности Ескерту. 5-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Серия № _______________________________________________________Тегi, аты, әкесiнiң аты (ол болған жағдайда) _________________________Фамилия, имя, отчество (при его наличии)Туған күні _____ жылғы "___" ____________Дата рожденияМекенжайы ____________________________________________________АдресМүгедектік тобы________________________________________________Группа инвалидностиМүгедектік себебі _______________________________________________Причина инвалидностиБелгіленген күні: 20___ жылғы ________ "___"Дата установления:Мерзімі: 20___жылғы "___" _________ бастап есептелдіСрок зачтен сМүгедектік 20___жылғы "___" _________ дейінгі мерзімге белгіленгенИнвалидность установлена на срок доҚайта куәландыру күні: 20___жылғы "___" _______________________Дата переосвидетельствования:Негіздеме: медициналық-әлеуметтік сараптаманың № ____ актісіОснование: акт медико-социальной экспертизыМөр орныМесто печатиБөлім басшысы ___________________________________ (____________)Руководитель отдела (Тегi, аты, әкесiнiң аты (ол болған жағдайда)/(қолы/подпись) (фамилия, имя, отчество (при его наличии))Күні: 20___ жылғы "___" __________Дата: Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындау жәнетөлеу қағидаларына6-қосымша Ұрыс қимылдары жүрген қалалардың және жүргізілген кезеңдердің тізбесі Одесса қаласын қорғау: 1941 жылғы 10 тамыздан 16 қазанға дейін. Ленинград қаласын қорғау: 1941 жылғы 8 қыркүйектен 1944 жылғы 27 қаңтарға дейін. Севастополь қаласын қорғау: 1941 жылғы 5 қарашадан 1942 жылғы 4 шілдеге дейін. Сталинград қаласын қорғау: 1942 жылғы 12 шілдеден 19 қарашаға дейін. Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындау жәнетөлеу қағидаларына7-қосымша Басқа мемлекеттер аумағында жүргізілген ұрыс қимылдары кезеңдерінің тізбесі Алжирдегі ұрыс қимылдары: 1962-1964 жылдар. Мысырдағы (Біріккен Араб Республикасы) ұрыс қимылдары: 1962 жылғы қазаннан 1963 жылғы наурызға дейін; 1967 жылғы маусым; 1968 жыл; 1969 жылғы наурыздан 1972 жылғы шілдеге дейін; 1973 жылғы қазаннан 1974 жылғы наурызға дейін; 1974 жылғы маусымнан 1975 жылғы ақпанға дейін (Суэц арнасын минадан тазартуға қатысқан Қара теңіз және Тынық мұхиты флоттары тралшыларының жеке құрамы үшін). Йемен Араб Республикасындағы ұрыс қимылдары: 1962 жылғы қазаннан 1963 жылғы наурызға дейін; 1967 жылғы қарашадан 1969 жылғы желтоқсанға дейін. Вьетнамдағы ұрыс қимылдары: 1961 жылғы қаңтардан 1974 жылғы желтоқсанға дейін. Сириядағы ұрыс қимылдары: 1967 жылғы маусым; 1970 жылғы наурыз-шілде; 1972 жылғы қыркүйек-қараша; 1973 жылғы қазан. Анголадағы ұрыс қимылдары: 1975 жылғы қарашадан 1991 жылғы желтоқсанды қоса алғанда. Мозамбиктегі ұрыс қимылдары: 1967-1969 жылдар; 1975 жылғы қарашадан 1979 жылғы қарашаға дейін; 1984 жылдың наурыз айынан 1988 жылғы тамыз айын қоса алғанда. Эфиопиядағы ұрыс қимылдары: 1977 жылғы желтоқсаннан 1990 жылғы қарашаны қоса алғанда. Ауғанстандағы ұрыс қимылдары: 1978 жылғы сәуірден 1989 жылғы 15 ақпанға дейін. Камбоджадағы ұрыс қимылдары: 1970 жылғы сәуір – желтоқсан. Бангладештегі ұрыс қимылдары: 1972-1973 жылдар (КСРО Әскери-Теңіз Флоты корабльдері мен көмекші кемелерінің жеке құрамы үшін). Лаостағы ұрыс қимылдары: 1960 жылғы қаңтардан 1963 жылғы желтоқсанға дейін; 1964 жылғы тамыздан 1968 жылғы қарашаға дейін; 1969 жылғы қарашадан 1970 жылғы желтоқсанға дейін. Сирия мен Ливандағы ұрыс қимылдары: 1982 жылғы маусым. Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындау жәнетөлеу қағидаларына8-қосымша Ұрыс қимылдары болған мемлекеттердің, аумақтардың және жүргізілген кезеңдер тізбесі Азаматтық соғыс: 1918 жылғы 23 ақпаннан 1922 жылғы қазанға дейін. Кеңес-поляк соғысы: 1920 жылғы наурыз – қазан. Испаниядағы ұрыс қимылдары: 1936 – 1939 жылдар. Финляндиямен соғыс: 1939 жылғы 30 қарашадан 1940 жылғы 13 наурызға дейін. Ұлы Отан соғысы: 1941 жылғы 22 маусымнан 1945 жылғы 9 (11) мамырға дейін. Жапониямен соғыс: 1945 жылғы 9 тамыздан 1945 жылғы 3 қыркүйекке дейін. Басмашыларды жою жөніндегі ұрыс операциялары: 1922 жылғы қазаннан 1931 жылғы маусымға дейін. Хасан көлі ауданындағы ұрыс қимылдары: 1938 жылғы 29 шілдеден 11 тамызға дейін. Халкин-Гол өзеніндегі ұрыс қимылдары: 1939 жылғы 11 мамырдан 16 қыркүйекке дейін. КСРО, Батыс Украина және Батыс Белоруссия қосылған кездегі ұрыс іс-қимылдары: 1939 жылғы 17 – 28 қыркүйек. Қытайдағы ұрыс қимылдары: 1924 жылғы тамыздан 1927 жылғы шілдені қоса алғанда; 1929 жылғы қазан – қараша; 1937 жылғы шілдеден 1944 жылғы қыркүйекті қоса алғанда; 1945 жылғы шілде – қыркүйек; 1946 жылғы наурыздан 1949 жылғы сәуірді қоса алғанда; 1950 жылғы наурыз-мамыр (ӘШҚ әскерлерінің жеке құрамы үшін), 1950 жылғы маусымнан 1953 жылғы шілдені қоса алғанда (Солтүстік Кореядағы ұрыс іс-қимылдары Қытай аумағынан қатысқан әскери бөлімшелердің жеке құрамы үшін). Венгриядағы ұрыс қимылдары: 1956 жыл. Даман аралындағы ұрыс қимылдары: 1969 жылғы наурыз. Жалаңашкөл ауданындағы ұрыс қимылдары: 1969 жылғы тамыз. Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындау жәнетөлеу қағидаларына9-қосымша Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы қажырлы еңбегі мен қалтқысыз әскери қызметі үшін берілетін наградаларға жатқызылған бұрынғы КСРО медальдарының тізбесі "Ерлігі үшін" Ушаков медалі "Жауынгерлік еңбегі үшін" Нахимов медалі "Ерен еңбегі үшін" "Үздік еңбегі үшін" "Ленинградты қорғағаны үшін" "Москваны қорғағаны үшін" "Одессаны қорғағаны үшін" "Севастопольді қорғағаны үшін" "Сталинградты қорғағаны үшін" "Киевті қорғағаны үшін" "Кавказды қорғағаны үшін" "Кеңестік Заполярьені қорғағаны үшін" "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" "Жапонияны жеңгені үшін" "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы ерен еңбегі үшін". Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындау жәнетөлеу қағидаларына10-қосымша Нысан ________________________________________________ (жәрдемақы түрін көрсету) тағайындауға өтінішті қабылдаудан бас тарту туралы № ______ қолхат 20___ жылғы "___" _____________ Ескерту. 10-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (12.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Азамат (ша) ____________________________________________________(өтініш берушінің тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Туған күні ____ жылғы "___" ___________Қамқоршы_____________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Жүгінген күні 20___ жылғы "___" ____________ Төлем тағайындау үшін арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау, төлеу немесе тағайындауға өтініш беру фактілерін растайтын мәліметтерді уәкілетті мемлекеттік органның цифрлық жүйесінен алу; өтініш берушінің Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құжаттардың толық емес топтамасын және (немесе) қолданылу мерзімі өткен құжаттарды және (немесе) арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау немесе тағайындаудан бас тарту туралы шешім қабылдану күніне қолданылу мерзімі өтетін құжаттарды ұсыну; жеке басын куәландыратын құжат бойынша мәліметтердің (мемлекеттік цифрлық жүйелерден алынған мәліметтермен расталатын, оны Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ауыстырудан басқа) оны тағайындау үшін қажетті құжаттарға сәйкес келмеу; арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау құқығының болмау; өтініш берушінің арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау үшін талап етілетін қолжетімділігі шектеулі дербес деректерге қол жеткізуге келісімінің болмау себебі бойынша арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындауға өтініш қабылдаудан бас тартылды.______________________________________________________________________(жауапты адамның тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) және лауазымы) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына11-қосымша Нысан Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесіне тағайындау (қайта есептеу) туралы азаматтардың өтініштерін тіркеу электрондық журналы ____________________________________________________ (төлем түрі) Ескерту. 11-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу Өтініш № Тіркеу күні Жүгіну күні Бөлімше коды Істің № Өтініш берушінің жеке сәйкестендіру нөмірі Өтініш берушінің тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) Туған күні Төлем түрі Инспектор Тағайындау/ тағайындаудан бас тарту шешімінің күні Жәрдемақы мөлшері Тағайындау күні Тағайындау түрі Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларына 12-қосымша Нысан ____________________________________________________ (төлем түрі) тағайындауға азаматтардың өтінішін тіркеу электрондық журналы Ескерту. 12-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Мемлекеттік корпорация, медициналық-әлеуметтік сараптама бөлімшесі арқылы келіп түскен электрондық өтінімдер Жүктеу Өтінімнің келіп түскен күні Өтінімнің келіп түскен уақыты Өтінім № Бөлімше Қызмет коды Жеке сәйкестендіру нөмірі Тегі Аты Әкесінің аты (ол болған жағдайда) Туған күні Мәртебесі Негіз (төлем түрі) Қайтару себебі Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына13-қосымша Нысан _________________________________________________ (төлемнің түрі) тағайындауға құжатты (құжаттарды) жете ресімдеу қажеттігі туралы хабарлама 20___ жылғы "___" ___________ Ескерту. 13-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Өтініш берушінің тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)__________________________________________________________________Өтініш берушінің туған күні ______ жылғы "___" ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________себебі бойынша жете ресімдеу қажеттігі туралы.____________________________________________________________________(жауапты адамның лауазымы және тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына14-қосымша Нысан Код ______________________Облыс (қала) _________________________________________облысы (қаласы)бойынша Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті департаментінің 20___ жылғы "___"____________ № _______ ШЕШІМІ Істің № ___________ Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау (өзгерту, қалпына келтіру, тағайындаудан бас тарту) туралы Ескерту. 14-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); орыс тілінде өзгеріс енгізілді, қазақ тіліндегі мәтін өзгермейді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 19.06.2026 № 254 (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен. Азамат (ша) _______________________________________________________________________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Жынысы: ______________________________________________________Туған күні: ________ жылғы "_____"_______________________________Өтініш берілген күні: 20______ жылғы "_____" ___________ № ___________________________________________________________________________________________________________________________________________(мүгедектігі бар баланың ата-анасының/асырап алушысының тегі, аты,әкесінің аты (ол болған жағдайда))I. Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодекстің 190-бабы 3-тармағының____ тармақшасына сәйкес _________________________________________санат бойынша арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындалсын.Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы мөлшері 20___ жылғы "___" _______бастап 20_____ жылғы "___" _________________ қоса алғандағы мерзімге____________________________ теңге сомасында (сомасы жазумен)II. Тағайындаудан бас тартылсын:____________________________________________________________________________________________________________________________(негіз)Департамент басшысы______________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Басқарма (бөлім) басшысы ______________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Маман _____________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Шешім жобасын дайындағандар:Мемлекеттік корпорация облыстық филиалының директоры_________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация облыстық филиалының маманы_______________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің басшысы______________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің маманы_____________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына15-қосымша Нысан ____________________________________________ (төлемнің түрі) тағайындаудан бас тарту туралы № ________ хабарлама 20___ жылғы "___" ___________ Ескерту. 15-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Азамат (ша) ____________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Туған күні ____ жылғы "___" ____________Тағайындаудан бас тарту туралы 20___ жылғы "___"______ № _______шешім________________________________________ негіздеме (себебінкөрсету) тағайындаудан бас тартылдыХабарлама жауапты адамның ЭЦҚ-мен куәландырылды____________________________________________________________________(жауапты адамның лауазымы және тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындау жәнетөлеу қағидаларына16-қосымша Нысан _______________________________тағайындау туралы (төлемнің түрі) № ________ хабарлама 20___ жылғы "___" ____________ Ескерту. 16-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі); орыс тілінде өзгеріс енгізілді, қазақ тіліндегі мәтін өзгермейді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 19.06.2026 № 254 (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен. Азамат (ша)____________________________________________________________________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Туған күні ____ жылғы "___" ____________Тағайындау туралы 20___ жылғы "___" ______ № _______ шешімТағайындалған сома: 20___ жылғы "___" ____________ бастап ____________ теңге(сомасы жазбаша)Хабарлама жауапты адамның ЭЦҚ-мен куәландырылды____________________________________________________________________(жауапты адамның лауазымы және тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына17-қосымша ______________________________ төлеу күні туралы (төлемнің түрі) № ________ хабарлама 20__ жылғы "___" ____________ Ескерту. 17-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Азамат (ша)___________________________________________________________________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Туған күні ____ жылғы "___" ____________Төлеу күні ай сайын "___" (күні) ерте емесХабарлама жауапты адамның ЭЦҚ-мен куәландырылды____________________________________________________________________(жауапты адамның лауазымы және тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларына 18-қосымша Нысан Хабарламалар журналы ___________________________________ (төлемнің түрі) Мемлекеттік корпорацияның ____________ бөлімшесі бойынша Ескерту. 18-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу Р/с № Жеке сәйкестендіру нөмірі Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) Туған күні Істің № Төлемнің түрі Хабарламаны табыстау күні Маман Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына19-қосымша Нысан Sms-хабарлар электрондық журналы ________________________________________ (төлемнің түрі) Мемлекеттік корпорацияның ____________ бөлімшесі бойынша Ескерту. 19-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Тағайындау/ Төлеу Жүктеу Р/с № Жеке сәйкестендіру нөмірі Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) Туған күні Істің № Төлемнің түрі sms-хабар жіберу күні Телефон нөмірі Маман Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына20-қосымша Нысан Ескерту. 20-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу Елтаңба/ГербАрнаулы мемлекеттікжәрдемақы алушыныңКУӘЛIГІУДОСТОВЕРЕНИЕполучателя специальногогосударственного пособия Куәлiк № __________________Удостоверение__________________________(тегi/фамилия)___________________________(аты/имя)___________________________(әкесiнiң аты (ол болған жағдайда)/отчество (при его наличии))"__" ____________ жылы/года(туған жылы/дата рождения)Сурет/фото Мөр орны/Место печатиБөлiмше бастығы___________________________Начальник отделения Берiлген уақыты"__" _________20__ жылы/годаДата выдачи 1. Қазақстан РеспубликасыныңӘлеуметтік кодексі _____ бабының_____ тармағына сәйкес________________________ теңгемөлшерiнде _____________ жылданбастап _______________ дейiн____________________________________(жәрдемақының кіші түрi)____________________________________ тағайындалды. 1. В соответствии с пунктом____статьи ____ Социального кодексаРеспублики Казахстан назначено_________________________________________________________(подвид пособия) в размере________________________ тенге с "___"_________ _____года по "___"_________ _____года. № _____ куәлiкке қосымша бетЖәрдемақы ____ жылғы "___"__________ бастап____________________ мөлшердетөленеді.Бөлімше басшысы____________________Мөр орны____ жылғы "___" ____________бастап есептен шығарылды.___________________________аудандық (қалалық) орталықбөлiмшесiЖәрдемақы_________________теңгемөлшерiнде ___ жылғы "___"__________ дейін төленді.Бөлiмше басшысы____________________Мөр орны Вкладыш к удостоверению № ____ Выплата пособия производится с "___" _____ ___года в размере ________________ тенге. Начальник отделения ___________________ Место печати Снят с учета с "___" _________ ____ года. _________________________________ районное (городское) отделение Государственной корпорации Выплата пособия в размере ________________ тенге произведена по "___" __________ _____ года. Начальник отделения __________ Место печати ____ жылғы "___" __________ бастап _____ жылғы "___" __________ дейiн жәрдемақы төлеу мерзiмi ұзартылды немесе оның мөлшерi өзгертiлдi. ____________________________ өзгеруiне байланысты ________________ теңге мөлшерiнде жәрдемақы тағайындалды. __________________ есепке алынды. Бөлiмше басшысы ______________ Мөр орны Выплата пособия продлена или изменен размер с "___" _________ ____года до "___" _________ ____года. Пособие установлено в размере __________________ тенге в связи с изменением ___________________________. Принят на учет _______________________. Начальник отделения ___________________ Место печати Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына21-қосымша Нысан Куәлiктерді тiркеу журналы Ескерту. 21-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу Р/с № Тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) Iстiң № Жеке куәлiктiң, төлқұжаттың нөмірі, кiм берген, берiлген күнi Алған күнi Қолы Мөрмен бекiтiлген: журналдағы парақтар саны ____________________(жазбаша)Мөр орныБөлiмше басшысы _____________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация бөлiмшесінiң маманы_____________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына22-қосымша Нысан Код ______________________Облыс (қала)______________________ ________________________________ облысы (қаласы) бойынша Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті департаментінің 20___ жылғы "___"____________ № _______ ШЕШІМІ Істің № ___________ Арнаулы мемлекеттік жәрдемақының мөлшерін өзгерту туралы Ескерту. 22-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 19.06.2026 № 254 (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен. ______________________ ________________________________ облысы (қаласы) бойынша Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті департаментінің 20___ жылғы "___"____________ № _______ ШЕШІМІ Істің № ___________ Арнаулы мемлекеттік жәрдемақының мөлшерін өзгерту туралы Азамат (ша) ____________________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Жынысы: ______________________________________________________ Туған күні: ____________ жылғы "_____" _________________________ _______________________________________________________________ санаты бойынша арнаулы мемлекеттік жәрдемақы мөлшері 20 ____ жылғы "___" ________ дейін_________________________________ теңге (сомасы жазбаша). Айлық есептік көрсеткіштің, ең төменгі күнкөріс деңгейінің өзгеруіне байланысты арнаулы мемлекеттік жәрдемақының жаңа мөлшері бекітілсін: _______________________________________________________________ (нормативті құқықтық актінің атауы, нөмірі және күні) 20___жылғы "___" _________ бастап арнаулы мемлекеттік жәрдемақы мөлшері_____________________________________________________ теңге. (сомасы жазбаша) 20___жылғы "___" ________ бастап 20___жылғы "___" ____________ дейін арнаулы мемлекеттік жәрдемақы мөлшері ______________________________________________________________ теңге. (сомасы жазбаша) Департамент басшысы __________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Басқарма (бөлім) басшысы ______________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Маман ______________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Шешім жобасын дайындағандар: Мемлекеттік корпорация облыстық филиалының директоры ______________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Мемлекеттік корпорация облыстық филиалының маманы ______________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің басшысы ______________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің маманы ______________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына23-қосымша Нысан Код ______________________Облыс (қала)______________________ ________________________________ облысы (қаласы) бойынша Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті департаментінің 20___ жылғы "___"____________ № _______ ШЕШІМІ Істің № ___________ Шешімнің қолдану мерзімінің ұзартылуы және (немесе) арнаулы мемлекеттік жәрдемақы мөлшерінің өзгеруі, қамқоршының немесе алушының ауысуы туралы Ескерту. 23-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен; орыс тілінде өзгеріс енгізілді, қазақ тіліндегі мәтін өзгермейді - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 19.06.2026 № 254 (01.07.2026 бастап қолданысқа енгізіледі) бұйрықтарымен. Азамат (ша)__________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Жынысы:____________________________________________________________Туған күні: ________ жылғы "______"____________________________________Өтініш күні ________ жылғы "____" _____________ № _________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________(мүгедектігі бар бала ата-анасының/қамқоршысының тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы санаты____________________________________________________________________________________________________________________________________I. 20 ___ ________ № ___ арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау туралышешімінің қолдану мерзімін ұзарту:арнаулы мемлекеттік жәрдемақының мөлшері 20 ___ жылғы ____________ бастап, 20 ___ жылғы ___ __________ дейін _______________ теңгесомасында (____________________________________ (жазбаша)) бекітілсін.II. Тағайындаудан бас тартылсын:____________________________________________________________________________________________________________________________________(негіздеме)Департамент басшысы ___________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Басқарма (бөлім) басшысы _______________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Маман ______________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Шешім жобасын дайындағандар:Мемлекеттік корпорация облыстық филиалының директоры______________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация облыстық филиалының маманы_____________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің басшысы______________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің маманы___________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына24-қосымша Нысан Код ______________________Облыс (қала) ________________________________ облысы (қаласы) бойынша Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті департаментінің 20___ жылғы "___"____________ № _______ ШЕШІМІ Істің № ________ ________________________________________________________ (төлем түрін көрсету) төлемді тоқтата тұру туралы Ескерту. 24-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Азамат (ша) ______________________________________________________________________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Жынысы: ________________________________________________________Туған күні: ________ жылғы "_____" _________________________________________ жылғы "_____" ______________ бастап төлемді тоқтата тұрсынНегіз_______________________________________________________________________________________________________________________________(себебін көрсету)Департамент басшысы ___________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Басқарма (бөлім) басшысы ________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Маман _______________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Шешім жобасын дайындағандар:Мемлекеттік корпорация облыстық филиалының директоры_____________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация облыстық филиалының маманы______________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің басшысы______________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің маманы____________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына25-қосымша Нысан Код ______________________Облыс (қала)______________________ ________________________________облысы (қаласы) бойынша Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті департаментінің 20___ жылғы "___"____________ № _______ ШЕШІМІ Істің № ________ ________________________________________________________(төлем түрін көрсету) төлемді тоқтату туралы Ескерту. 25-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Азамат (ша) _______________________________________________________________________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Жынысы: ________________________________________________________Туған күні: ______ жылғы "_____" __________________________________________ жылғы "_____" ____________________ бастап төлем тоқтатылсынНегіз_________________________________________________________________________________________________________________________________(себебін көрсету)Департамент басшысы ___________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Басқарма (бөлім) басшысы ________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Маман ____________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Шешім жобасын дайындағандар:Мемлекеттік корпорация облыстық филиалының директоры________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация облыстық филиалының маманы______________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің басшысы_______________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Мемлекеттік корпорация бөлімшесінің маманы____________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда)) Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына26-қосымша Нысан Арнайы комиссияның қарауына жіберілетін құжаттардың тізімі Ескерту. 26-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу Р/с № Өтініш берушінің тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) Туған жылы Тұрғылықты жері Істегі парақ саны Мөр орныБерді:Мемлекеттік корпорация ____________________бөлімшесінің басшысы______________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Күні 20___ жылғы "___" ___________Қолы _____________Қабылдап алды:Арнайы комиссия хатшысы: ______________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда))Күні 20___ жылғы "___" _______Қолы ____________ Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына27-қосымша Мемлекеттік корпорацияның бөлімшесінен қарауға келіп түскен құжаттарды тіркеу ЖУРНАЛЫ Ескерту. 27-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. Жүктеу Р/с № Құжаттар келіп түскен күн Өтініш берушінің тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда) Мекенжайы, телефоны Келіп түскен құжаттар саны Құжаттарды қарау жөніндегі арнайы комиссия жасаған әрекеттер Арнайы комиссияның шешімі Құжаттарды қарау мерзімін ұзарту, себептері Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындаужәне төлеу қағидаларына28-қосымша Нысан Куәгерлерге сұрақ қою хаттамасы № ________ Күні __________ Ескерту. 28-қосымша жаңа редакцияда - ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 26.05.2026 № 195 (алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен. ______________________________________________ арнайы комиссиясы1. Өтініш берушінің хабары:_______________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), мекенжайы, туған күні, жеке куәлігінің нөмірі)Мен, өтініш беруші, куәгерлерге сұрақ қоюыңызды өтінемін:____________________________________________________________________________________________________________________________(куәгерлердің тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), тұрғылықты мекенжайы)_______________________________________________________________________________________________________________________ хабарлаймын.2. Куәгерге сұрақ қою: ____________________________________________________________________________________________________________(тегі, аты, әкесінің аты (ол болған жағдайда), мекенжайы, туған күні, жеке куәлігінің нөмірі)Өтініш берушімен бірге жұмыс істегенін растау үшін берілген құжаттар_______________________________________________________________Мен, куәгер ______________________________________________________________________________________________________________ көрсетемін.Өтініш берушінің қолы ____________________Арнайы комиссияның төрағасы ______________Арнайы комиссияның мүшелері ______________Мөрдің орны Арнаулы мемлекеттікжәрдемақы тағайындау жәнетөлеу қағидаларына29-қосымша Нысан Күні __________, № _____ хаттамаға ___________________________ арнайы комиссиясының шешімі Шешім: Азамат (ша) ____________________________________________________ _________ (күні) бастап __________ (күні) дейін жұмыс өтілі белгіленді деп есептелсін. _________ жыл есепке алынсын. Арнайы комиссияның төрағасы ______________ Арнайы комиссияның мүшелері ______________ Мөрдің орны Қазақстан РеспубликасыЕңбек және халықтыәлеуметтік қорғау министрі2023 жылғы 31 мамырдағы№ 192 бұйрыққа2-қосымша Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің күші жойылған кейбір бұйрықтарының тізбесі 1. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11745 болып тіркелді). 2. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму Министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығына өзгеріс енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 1069 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13189 болып тіркелді). 3. "Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің кейбір бұйрықтарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2016 жылғы 30 маусымдағы № 579 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14368 болып тіркелді). 4. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2017 жылғы 14 қыркүйектегі № 305 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15968 болып тіркелді). 5. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2018 жылғы 3 шiлдедегi № 276 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17270 болып тіркелді). 6. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2019 жылғы 20 ақпандағы № 83 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 18342 болып тіркелді). 7. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2020 жылғы 29 мамырдағы № 203 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20786 болып тіркелді). 8. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің м.а. 2021 жылғы 28 мамырдағы № 187 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22918 болып тіркелді). 9. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2021 жылғы 28 маусымдағы № 225 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23415 болып тіркелді). 10. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2021 жылғы 27 қазандағы № 396 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 24965 болып тіркелді). 11. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2022 жылғы 15 тамыздағы № 313 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29134 болып тіркелді). 12. "Арнаулы мемлекеттік жәрдемақы тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 3 маусымдағы № 445 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы" Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2022 жылғы 29 желтоқсандағы № 529 бұйрығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 31510 болып тіркелді). 155