3 қыркүйек – қазақ тазысы күні

3қыркүйекте Қазақстанда Қазақ тазысы күніалғаш рет аталып өтеді.Бұлдата 2024жылы қазақтазысының Халықаралық кинологиялықфедерация (FCI)тарапынан алдыналатанылған күніне орайбелгіленді.

2024жылғы3қыркүйекте АмстердамдаFCIқазақтазысын алдыналатану туралы шешім қабылдады.Тұқымға№372халықаралықстандартбекітіліп,Қазақстан оның шыққан елі ретінде танылды.

Қазақ тазысы ғасырлар бойы халқымыздыңтұрмыс-тіршілігімен бірге жасасып,дәстүрліаңшылықта пайдаланылған.Ұлттық тұқымды сақтаужәнеоныхалықаралық деңгейде танытужұмыстары соңғы жылдары мемлекеттік деңгейдеқолға алынды.

2022жылы Мемлекет басшысы Қасым-ЖомартТоқаев ұлттық тұқымды сақтау жәнеоныхалықаралық деңгейде таныту жөнінде міндетқойды. 2023жылыосыбағыттағы заңнамалық негізқалыптастырылды.

«Тазыны бүгінгі күнге жеткізген– оныұрпақтан ұрпаққа сақтап келген аңшылардың,селекционерлердің,кинологтардың,ит иелеріменжанашыр азаматтардың еңбегі.Халықаралықдеңгейде танылу–үлкен нәтиже.Бірақ біздіңжұмысымыз мұнымен аяқталмайды.Ең бастысы–тазының тұқымдық ерекшеліктерін,генетикалыққорын,табиғи және жұмыс қасиеттерін сақтап,келесі ұрпаққа жеткізу», – деді ҚазақстанРеспубликасыныңЭкологияжәне табиғиресурстар министріЕрланНысанбаев.

Бүгінде Қазақстан кинологтар одағыныңБірыңғай асыл тұқымдық кітабында төрт мыңғажуықтазытіркелген.Өңірлерде иттердің шығу тегітуралы мәліметтерді жинау,асыл тұқымдық есепжүргізу және тұқымдық қасиеттерін сақтаужұмыстары жалғасуда.

Қазақ тазысын халықаралық деңгейде танытужұмыстарыдажалғасып келеді. 2025жылыХельсинкиде өткен Дүниежүзілік иттер көрмесіндетұқымның ресми таныстырылымы өтті. 2026жылғымаусымда БолоньядағыWorldDogShowкөрмесінеҚазақстаннан12 тазықатысты.

Сонымен қатар Жетісу облысында Қазақы иттұқымдарының ұлттық орталығының ғимаратысалынып жатыр.Құрылыс демеушілердіңқолдауымен,облыс әкімдігінің ұйымдастыруыменжүргізілуде.

Орталықтатазатұқымды иттерді ұстау жәнеөсіру,олардың шығу тегін тіркеу,Бірыңғай тұқым-тегі кітабын жүргізу,сондай-ақкинологиясаласындағы мамандарды даярлау көзделген.Мұнда сынақтар,көрмелер,байқауларменжарыстардаұйымдастырылады.

Биыл20ақпанда Үкімет қаулысымен Қазақы иттұқымдарын сақтау және өсімін молайту жөніндегі2026–2036жылдарға арналған кешенді жоспарбекітілді.Құжат алдағыонжылдаосыбағыттағыжұмыстарды мемлекеттік және үкіметтік емесұйымдардың қатысуымен жалғастыруды көздейді.

Қазақ тазысыныңFCIтарапынан алдыналатанылуы–жұмыстың соңғы кезеңі емес.Алдатұқымның тұрақтылығын бірнеше буын бойыбақылау,генетикалық алуандығын,денсаулығынжәне өзіне тән табиғи қасиеттерін сақтау міндетітұр.

3қыркүйек–қазақ тазысының халықаралықдеңгейде танылғанын айғақтайтын ғана емес,ұлттық тұқымды сақтап,келесі ұрпаққажеткізудің маңызын еске салатын күн.

#kazakhtazy #ТазыКүні #TazyDay