Салауатты өмір салтын қалыптастыру – халық денсаулығын сақтаудың маңызды бағыттарының бірі. Темекі шегу мен алкогольді тұтыну адам денсаулығына елеулі зиян келтіріп, көптеген созылмалы аурулардың даму қаупін арттырады. Сондықтан зиянды әдеттердің алдын алу, халықтың денсаулыққа қатысты сауаттылығын арттыру және жастар арасында салауатты өмір салтын насихаттау қоғам үшін маңызды міндет болып табылады.
Темекі шегу – жүрек-қан тамырлары ауруларының, тыныс алу жүйесі ауруларының және өкпе обырының негізгі қауіп факторларының бірі. Темекі түтінінің құрамындағы никотин тәуелділік туғызады, ал басқа да улы заттар ағзаның қалыпты қызметіне кері әсер етеді.
Темекі өнімдерін ұзақ уақыт пайдалану өкпенің қызметін нашарлатып, инфаркт, инсульт және қатерлі ісіктердің даму қаупін арттырады. Сонымен қатар темекі түтіні тек темекі шегетін адамның ғана емес, айналасындағы адамдардың да денсаулығына зиян келтіреді. Пассивті темекі шегу әсіресе балаларға, жүкті әйелдерге және созылмалы аурулары бар адамдарға қауіпті.
Қазіргі уақытта темекі өнімдерімен қатар электрондық темекілер мен вейптерді пайдалану мәселесі де өзекті. Оларды зиянсыз өнім деп қабылдау – қате түсінік. Никотинге тәуелділік адамның физикалық және психологиялық жағдайына әсер етіп, әсіресе жасөспірімдер мен жастардың денсаулығына қауіп төндіреді.
Алкогольді тұтыну да денсаулыққа елеулі зиян келтіреді. Этил спирті ағзаға түскеннен кейін көптеген мүшелер мен жүйелерге әсер етеді. Алкогольді шамадан тыс тұтыну бауыр ауруларына, жүрек-қан тамырлары жүйесінің бұзылуына, жүйке жүйесінің зақымдануына және бірқатар қатерлі ісіктердің даму қаупінің артуына әкелуі мүмкін.
Алкоголь адамның ойлау қабілетін, зейінін және қозғалыс үйлесімділігін төмендетеді. Бұл жол-көлік оқиғаларына, тұрмыстық жарақаттарға және басқа да қауіпті жағдайларға себеп болуы ықтимал. Сонымен қатар алкогольді тұтыну адамның отбасылық қарым-қатынасына, еңбек өнімділігіне және әлеуметтік жағдайына кері әсер етуі мүмкін.
Алкогольді тұтынудың денсаулыққа қауіпсіз деңгейі бар деп тұжырымдауға болмайды. Тұтынылатын мөлшер азайған сайын, денсаулыққа байланысты көптеген қауіптер де төмендейді. Ал алкогольден толық бас тарту – осы қауіптерді азайтудың ең тиімді жолы.
Темекі шегу мен алкогольді тұтынудың алдын алу тек медициналық ұйымдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті болып табылады. Бұл бағытта мемлекеттік органдардың, білім беру ұйымдарының, медициналық мекемелердің, қоғамдық бірлестіктердің және ата-аналардың өзара іс-қимылы маңызды рөл атқарады.
Алдын алу жұмыстарының негізгі бағыттары:
- халық арасында темекі шегу мен алкогольдің денсаулыққа зияны туралы ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізу;
- мектептерде, колледждерде және жоғары оқу орындарында салауатты өмір салтына арналған іс-шаралар ұйымдастыру;
- жастар арасында зиянды әдеттерге қарсы тұрақты көзқарас қалыптастыру;
- дене белсенділігін, дұрыс тамақтануды және белсенді демалысты насихаттау;
- темекі мен алкогольге тәуелділіктің алдын алу және қажет болған жағдайда мамандардың көмегіне жүгіну мүмкіндігі туралы ақпарат тарату;
- темекі түтінінен азат ортаны қалыптастыру және қолданыстағы заңнама талаптарының сақталуына ықпал ету.
Әр адам өз денсаулығын сақтауға және нығайтуға бағытталған саналы таңдау жасай алады. Темекі шегуден бас тарту, алкогольді тұтынбау, дұрыс тамақтану, тұрақты дене белсенділігі және жеткілікті ұйқы өмір сапасын жақсартуға көмектеседі.
Темекі мен алкогольге тәуелділікті жеңу қиындық тудырса, медициналық мамандардан көмек сұрау қажет. Уақытылы көрсетілген кәсіби қолдау зиянды әдеттерден арылуға және денсаулыққа төнетін қауіптерді азайтуға мүмкіндік береді.
Қорытындылай келе, темекі шегу мен алкогольді тұтынуға қарсы күрес – халық денсаулығын қорғаудың, аурулардың алдын алудың және болашақ ұрпақтың денсаулығын нығайтудың маңызды шарты. Әрбір азаматтың салауатты өмір салтын ұстануы – дені сау қоғам қалыптастыруға қосқан үлесі.
Әлеуметтік желілерде memleket.kz-ке жазылыңыз
Қазақстанның маңызды жаңалықтары мен пайдалы материалдары — өзіңізге ыңғайлы платформада.
